WikiZagłębie - Wkład użytkownika [pl]

Cech Szewców i Cholewkarzy Chrześcijan w Sosnowcu

2021-10-31T19:55:35Z

ADAMGOL:

W 1916 r. w Sosnowcu powstała Rada Rzemieślnicza z prezesem mistrzem piekarskim Adamem Królem na czele, skupiająca w swoim zarządzie przedstawicieli istniejących wówczas cechów branżowych<ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Księga pamiątkowa rzemiosła wydana z okazji 25-lecia Izby Rzemieślniczej w Katowicach| wydawca =Izba Rzemieślnicza w Katowicach | miejsce = Katowice| rok = 1948| strony = 402| isbn = }}</ref>
. W tym też czasie podejmowane były próby zrzeszania się w ramach grupy zawodowej miejscowych szewców, lecz dopiero 5 lutego 1918 r. Michał Wiatrowski i Adolf Dworakowski wnieśli do sosnowieckiego magistratu oficjalny wniosek o utworzenie Cechu Szewców. Na dzień 11 lutego tegoż roku zostało zwołane zebranie, które odbyło się pod przewodnictwem byłego prezydenta miasta Władysława Mrówczyńskiego w siedzibie Magistratu Miasta Sosnowca. Na historyczne obrady stawili się posiadający dyplomy mistrzowskie w swojej profesji: Jan Pawlak, Adolf Dworakowski, Antoni Zwolski, Kazimierz Wroński, Michał Wiatrowski, Jan Niziński, Antoni Milka, Henryk Domiez Tomasz Gwiazda i Stanisław Marek. Ten ostatni wkrótce objął kierowniczą funkcję starszego cechu.

Jedną z pierwszych inicjatyw nowo powstałej organizacji było podjęcie, 4 sierpnia tego roku, inicjatywy uczczenia 100. rocznicy śmierci szewca pułkownika Jana Kilińskiego, przypadającej na 28 stycznia 1919 r. Z tej okazji przygotowano i wystawiono sztukę teatralną poświęcona jego postaci<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Cech szewców w Sosnowcu w 20 rocznicę swego istnienia |czasopismo = Expres Zagłębia |wolumin = nr 40 |data = 1938}}</ref>, a na zewnętrznej południowej ścianie kościoła p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (obecnie bazylika katedralna) wmurowano tablicę pamiątkową<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =10-lecie cechu szewców w Sosnowcu |czasopismo = Expres Zagłębia |wolumin = nr 36 |data = 1928}}</ref>, dłuta sosnowieckiego rzeźbiarza Gustawa de Martin, z popiersiem naszego bohatera narodowego umieszczonym w centralnym jej punkcie.
[[Plik:ZDJ%C4%98CIE_1.JPG|400px|thumb|left|Tablica pamiątkowa upamiętniająca 100. rocznicę śmierci Jana Kilińskiego, autorstwa Gustawa de Martin, umieszczona na zewnętrznej południowej ścianie sosnowieckiej bazyliki katedralnej. Fotografia wykonana przez Adama Gołębiowskiego 17 października 2021 r.]]

W międzyczasie, 22 września 1918 r., doszło do zmiany w kierownictwie – nowym starszym cechu został wybrany Michał Wiatrowski, który pełnił tę funkcję do 16 listopada 1919 r.<ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Księga pamiątkowa rzemiosła wydana z okazji 25-lecia Izby Rzemieślniczej w Katowicach| wydawca =Izba Rzemieślnicza w Katowicach | miejsce = Katowice| rok = 1948| strony = 408| isbn = }}</ref> Wtedy to został wybrany jego następca Adolf Dworakowski.

W 1919 r. istniejąca od trzech lat Rada Rzemieślnicza przekształciła się w Towarzystwo Rzemieślnicze, z mistrzem ślusarskim Józefem Kruszyńskim, jako prezesem na czele<ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Księga pamiątkowa rzemiosła wydana z okazji 25-lecia Izby Rzemieślniczej w Katowicach| wydawca =Izba Rzemieślnicza w Katowicach | miejsce = Katowice| rok = 1948| strony = 402| isbn = }}</ref>. W pracach nowo powstałej organizacji uczestniczył również cech zrzeszający przedstawicieli branży szewskiej.

18 lipca 1920 r. członkowie cechu, a także czeladnicy, którzy nie brali czynnego udziału w wojnie polsko-bolszewickiej, opodatkowali się dobrowolnie, składając datki na rzecz formującej się w tym czasie pod dowództwem gen. Józefa Hallera Armii Ochotniczej w kwotach od 250 do 1000 marek polskich.

31 października 1920 r. zorganizowano kolejną zbiórkę środków pieniężnych. Zebrano wówczas dobrowolne ofiary w kwocie 19280 marek polskich na rzecz warszawskiego ochotniczego pułku piechoty im. Jana Kilińskiego, które następnie przekazano komitetowi specjalnie utworzonej na tę okoliczność fundacji<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =10-lecie cechu szewców w Sosnowcu |czasopismo = Expres Zagłębia |wolumin = nr 36 |data = 1928}}</ref>.

W niedzielę 29 października 1922 r. cech obchodził uroczystość swoich patronów świętych Kryspina i Kryspiniana<ref>{{Cytuj stronę | url =https://www.ekai.pl/jedlinsk-lecie-powstania-cechu-szewcow-chrzescijanskich/ | tytuł =Jedlińsk: 400-lecie powstania Cechu Szewców Chrześcijańskich | nazwisko = | imię = | autor = | autor link = | data = | rok = | miesiąc = | praca = | opublikowany = | oznaczenie = | strony = | język = | archiwum = | zarchiwizowano = | id = | cytat = Patronami szewców są święci Kościoła katolickiego i prawosławnego Kryspin i Kryspinian. Według tradycji chrześcijańskiej udali się w połowie III wieku z Rzymu do Galii, gdzie w dzisiejszym Soissons zajmowali się szewstwem i zasłużyli się zarówno szerzeniem chrześcijaństwa, jak i uczynkami dobroczynnymi. Za odmowę wyrzeczenia się wiary chrześcijańskiej skazani zostali przez cesarza Maksymiliana na tortury i śmierć. | data dostępu = 2021-10-19}}</ref>. W tym dniu został poświęcony sztandar cechowy. Wydarzenie rozpoczęto w okolicy Teatru Zimowego (obecnie Teatr Zagłębia) zbiórką delegacji cechów szewskich z Warszawy, Krakowa, Lwowa, Lublina i całego Zagłębia Dąbrowskiego<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Uroczystość poświęcenia sztandaru Cechu Szewców w Sosnowcu |czasopismo = Dziennik Zagłębia |wolumin = nr 13 |data = 1922}}</ref>. W uformowanym barwnym pochodzie, który udał się do pobliskiego kościoła p.w. Wniebowzięcia NMP maszerowali przy akompaniamencie orkiestry także członkowie zaprzyjaźnionych cechów, przedstawiciele prasy, instytucji kulturalnych i oświatowych, związków zawodowych oraz władz państwowych i komunalnych. Mszę Świętą w intencji cechu odprawił miejscowy prefekt ks. Józef Sobczyński, a kazanie wygłosił ks. prefekt Adam Opalski. Po zakończeniu Eucharystii aktu poświęcenia sztandaru dokonał proboszcz ks. szambelan Franciszek Ksawery Plenkiewicz, po czym uczestnicy uroczystości w ponownie uformowanym pochodzie powrócili do lokalu „Trocadero” usytuowanego w bezpośrednim sąsiedztwie siedziby teatru<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Uroczystość cechu szewców |czasopismo = Iskra |wolumin = nr 244 |data = 1922}}</ref>. Tutaj uczestnicy wydarzenia wybrali na funkcję przewodniczącego obradom prezesa Towarzystwa Rzemieślniczego z Dąbrowy Górniczej Leopolda Jędrzejewskiego. Podpisano także akt poświęcenia chorągwi cechowej, a w jej drzewce wbito pamiątkowe gwoździe. W dalszej części wydano uroczysty obiad i wygłoszono kilkanaście referatów, a na zakończenie wykonano pamiątkową fotografię<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Uroczystość poświęcenia sztandaru Cechu Szewców w Sosnowcu |czasopismo = Dziennik Zagłębia |wolumin = nr 13 |data = 1922}}</ref>.

30 lipca 1923 r. członkowie cechy złożyli ofiary pieniężne, a także darowizny w postaci złomu metali kolorowych na fundusz budowy pomnika Jana Kilińskiego w Warszawie.
20 stycznia 1924 r. podczas walnego zebrania uchwalono decyzję o założeniu z dniem 10 lutego tego roku kasy pogrzebowej z wpisowym w wysokości 2 zł i dwukrotnością tej kwoty jako składką roczną. Ponadto ustalono, że członkostwo w niej jest obligatoryjne. W październiku 1926 r. została pozyskana za pośrednictwem Banku Zagłębia w Sosnowcu pożyczka państwowa, z której środki posłużyły do finansowania bieżącej działalności rzemieślników.

15 grudnia 1927 r. dokonano podsumowania z niespełna dekady działalności cechu. W tym czasie w poczet mistrzów, po złożeniu egzaminu, włączono 130 osób. W szeregi czeladników przyjęto 161 osób. Rozpoczęto proces kształcenia 141 adeptów rzemiosła szewskiego. Uczczono także pamięć zmarłych członków cechu: Andrzeja Bąkiewicza, Stanisława Durko, Mikołaja Adamieckiego, Jana Tatarskiego, Jana Mądrzyka, Bronisława Sieradzkiego, Teodora Dziuka, Piotra Fuksa i Antoniego Sieradzkiego.

12 lutego 1928 r. cech świętował 10-lecie swojego istnienia. Z tej okazji w kościele p.w. Wniebowzięcia NMP uroczystą Mszę Świętą sprawował ks. Józef Sobczyński. Po jej zakończeniu pochód ze sztandarami przemaszerował do Domu Ludowego mieszczącego się przy ul. Jasnej 26 (obecnie ul. Władysława Warneńczyka), gdzie wygłoszono szereg okolicznościowych przemówień. Na program artystyczny złożyły się: koncert chóru cechowego, pokaz sekcji scenicznej i występ orkiestry miejscowej Ochotniczej Straży Ogniowej pod batutą kapelmistrza B. Cupiała. Na zakończenie po uroczystym obiedzie odbyła się zabawa taneczna<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =10-lecie cechu szewców w Sosnowcu |czasopismo = Expres Zagłębia |wolumin = nr 36 |data = 1928}}</ref>.
.

3 lutego 1929 r. z inicjatywy cechu uczczono 110. rocznicę śmierci, najwybitniejszego wśród polskich szewców, Jana Kilińskiego. W tym dniu rano w kościele p.w. Wniebowzięcia NMP odprawiona została Msza Święta, po czym w sali gimnastycznej pobliskiej Szkoły Powszechnej im. Ksawerego Praussa (obecnie Szkoła Podstawowa nr 4 im. Juliana Tuwima) odbyła się uroczysta akademia, podczas której głos zabrali: starosta będziński Józef Boxa, ks. proboszcz Franciszek Ksawery Plenkiewicz oraz redaktorzy lokalnej prasy: Tadeusz Opioła i Stefan Arnold. Na zakończenie odśpiewano Rotę, a następnie orkiestra odegrała hymn państwowy<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Ku czci 110-ej rocznicy śmierci płk. Kilińskiego |czasopismo = Expres Zagłębia |wolumin = nr 34 |data = 1929}}</ref>.

2 sierpnia 1931 r. nastąpiła kolejna zmiana pełniącego funkcję starszego cechu - został nim ponownie Stanisław Marek<ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Księga pamiątkowa rzemiosła wydana z okazji 25-lecia Izby Rzemieślniczej w Katowicach| wydawca =Izba Rzemieślnicza w Katowicach | miejsce = Katowice| rok = 1948| strony = 408| isbn = }}</ref>.

25 października tego roku tradycyjnie obchodzono uroczystość świętych patronów Kryspina i Kryspiniana. Tym razem miały wyjątkowy charakter, gdyż połączono je z jubileuszem 25-lecia pracy zawodowej jednego z założycieli i wieloletniego starszego cechu Adolfa Dworakowskiego. W kościele p.w. Świętej Barbary w Starym Sielcu — parafialnej świątyni dostojnego jubilata, w obecności delegacji zaprzyjaźnionych cechów, odprawiono z tej okazji Mszę Świętą, a po jej zakończeniu odbyło się okolicznościowe przyjęcie<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Uroczystość cechu szewców i cholewkarzy w Sosnowcu |czasopismo = Expres Zagłębia |wolumin = nr 292 |data = 1931}}</ref>.[[Plik:Cech Szewców i Cholewkarzy Chrześcijan w Sosnowcu KZI 010 1937.01.10.jpg|thumb|300px|Wycinek prasowy (KZI 010 10.01.[[1937]])]]

W wyniku wyborów 4 lutego 1934 r. stery w cechu ponownie objął Adolf Dworakowski<ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Księga pamiątkowa rzemiosła wydana z okazji 25-lecia Izby Rzemieślniczej w Katowicach| wydawca =Izba Rzemieślnicza w Katowicach | miejsce = Katowice| rok = 1948| strony = 408| isbn = }}</ref>. Delegacje cechu uczestniczyły w wydarzeniach rangi państwowej. 18 maja 1935 r. w krakowskich uroczystościach pogrzebowych marszałka Józefa Piłsudskiego, a 19 kwietnia roku następnego w odsłonięciu pomnika Jana Kilińskiego w Warszawie<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Cech szewców w Sosnowcu w 20 rocznicę swego istnienia |czasopismo = Expres Zagłębia |wolumin = nr 40 |data = 1938}}</ref>.

27 października 1935 r. był dniem kolejnych obchodów wspomnienia świętych męczenników Kościoła katolickiego patronów szewców i cholewkarzy. Zbiórkę uczestników zarządzono przy siedzibie banku rzemieślniczego przy ul. Orlej 18 na Pogoni. Uroczyste nabożeństwo odbyło się w świątyni p.w. Świętego Tomasza Apostoła. Po jego zakończeniu powrócono na miejsce zbiórki, gdzie w lokalu banku rozpoczęła się akademia. Radca kieleckiej Izby Rzemieślniczej Władysław Mazur wygłosił referat dot. roli organizacji skupiających rzemieślników. Uczestnicy z inicjatywy prelegenta wydali następującą odezwę: [pisownia i interpunkcja oryginalna] 
''Zebranie polskich szewców, w dniu dorocznych uroczystości, zwraca się do społeczeństwa z apelem aby w imię dobra własnej Ojczyzny i jej dobrobytu nie popierało wyrobów fabryk zagranicznych, w dziale skórnym a w szczególności firmę „Bata", spółkę czeską. Bracia-czesi prześladują polaków za Olzą i jedyną odpowiedzią ze strony szewców polskich jest wołanie do rodaków o niekupowanie w czeskiej firmie<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Z uroczystości cechu szewców w Sosnowcu |czasopismo = Expres Zagłębia |wolumin = nr 313 |data = 1935}}</ref>.''

W 1936 r. Towarzystwo Rzemieślnicze w Sosnowcu, w którego pracach uczestniczył również miejscowy Cech Szewców i Cholewkarzy, rozpoczął działalność pod nazwą Związku Rzemieślników Chrześcijan. Na czele nowej organizacji stanął Wojciech Bonczek<ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Księga pamiątkowa rzemiosła wydana z okazji 25-lecia Izby Rzemieślniczej w Katowicach| wydawca =Izba Rzemieślnicza w Katowicach | miejsce = Katowice| rok = 1948| strony = 402| isbn = }}</ref>.

3 stycznia 1937 r. odbyło się walne zebranie cechu, podczas którego przyjęto sprawozdanie z działalności oraz bilans finansowy za rok poprzedni. Zgodnie z nowym statutem dokonano wyboru władz. W wyniku tajnego głosowania starszym cechu został ponownie Adolf Dworakowski, podstarszym Aleksander Kowalski, a członkami zarządu: Michał Zwolski, Józef Kubik, Mieczysław Janik, Tomasz Korgol, Władysław Korzycki i Władysław Kędzierski; do komisji rewizyjnej weszli: Bolesław Starostecki, Stefan Frączkiewicz, Jan Niziński<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Nowe władze Cechu SZEWCÓW I CHOLEWKARZY CHRZEŚCIJAN |czasopismo = Kurjer Zachodni »Iskra« |wolumin = nr 10 |data = 1937}}</ref>.

4 lutego 1937 r. starszym cechu po raz pierwszy został Aleksander Kowalski, który pozostał na tym stanowisku do 4 kwietnia roku następnego, gdy przewodnictwo w cechu po raz kolejny objął Adolf Dworakowski<ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Księga pamiątkowa rzemiosła wydana z okazji 25-lecia Izby Rzemieślniczej w Katowicach| wydawca =Izba Rzemieślnicza w Katowicach | miejsce = Katowice| rok = 1948| strony = 408| isbn = }}</ref>.
[[Plik:ZDJ%C4%98CIE_2.jpg|400px|thumb|left|Fotografia wykonana 12 marca 1939 r. przez sosnowiecki zakład fotograficzny Foto Lazar przedstawiająca Zarząd Cechu Szewców i Cholewkarzy w Sosnowcu. Źródło: z archiwum rodzinnego Adama Gołębiowskiego.]]

W 1939 r. w obliczu zbliżającego zagrożenia militarnego ze strony Niemiec członkowie cechu wykazali się niemałą ofiarnością, składając datki w postaci pieniężnej i materialnej na Fundusz Obrony Narodowej oraz subskrybując Pożyczkę Obrony Przeciwlotniczej<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Udział Rzemiosła w subskrybowaniu POP i ofiary FON |czasopismo = Rzemieślnik Ziemi Kieleckiej |wolumin = nr 10 |data = 1939}}</ref>.

Po wkroczeniu wojsk niemieckich do Sosnowca, 4 września 1939 r. początkowo działalność cechu była tolerowana. Ostatecznie 4 marca 1940 r. okupanci dokonali konfiskaty dokumentów i funduszy cechowych, co skutkowało zakończeniem oficjalnej działalności. Przez kolejne lata okupacji konspiracyjnie celebrowano wspomnienie świętych patronów Kryspina i Kryspiniana przypadające corocznie na dzień 25 października.

Krótko po wkroczeniu Armii Czerwonej do Sosnowca, jeszcze w styczniu 1945 r. reaktywowano działalność cechu, do czego w znacznej mierze przyczynił się Franciszek Szata, który wkrótce został jednogłośnie wybrany starszym cechu. Funkcję jego zastępcy powierzono Wincentemu Pogodzie, sekretarzem został Mieczysław Janik, a skarbnikiem Aleksander Kowalski<ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Księga pamiątkowa rzemiosła wydana z okazji 25-lecia Izby Rzemieślniczej w Katowicach| wydawca =Izba Rzemieślnicza w Katowicach | miejsce = Katowice| rok = 1948| strony = 408| isbn = }}</ref>. 27 maja członkowie cechu brali udział w uroczystym nabożeństwie, po którym w obecności władz państwowych i lokalnych zainaugurowano działalność Powiatowego Związku Cechów w Sosnowcu z Ludwikiem Piątkowskim na czele<ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Księga pamiątkowa rzemiosła wydana z okazji 25-lecia Izby Rzemieślniczej w Katowicach| wydawca =Izba Rzemieślnicza w Katowicach | miejsce = Katowice| rok = 1948| strony = 402, 403| isbn = }}</ref>.
[[Plik:DOKUMENT_3.jpg|400px|thumb|Zaświadczenie z dnia 8 marca 1949 r. wydane przez Cech Szewców i Cholewkarzy w Sosnowcu z podpisem starszego cechu Franciszka Szaty oraz odciskiem pieczęci cechowej. Źródło: z archiwum rodzinnego Adama Gołębiowskiego.]]

Zarządzeniem Wojewody Śląskiego z dnia 27 lutego 1950 r. w sprawie reorganizacji cechów rzemieślniczych ostatecznie z dniem 1 marca zakończył swoją działalność samodzielny Cech Szewców i Cholewkarzy w Sosnowcu. W wyniku konsolidacji branż powstał Cech Rzemiosł Skórzanych w Sosnowcu skupiający przedstawicieli reprezentujących następujące profesje: cholewkarstwo, kuśnierstwo, mechanictwo ortopedyczne, rękawicznictwo, rymarstwo, szewstwo i szewstwo ortopedyczne<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Zarządzenie Wojewody Śląskiego z dnia 27 lutego 1950 r. w sprawie reorganizacji cechów rzemieślniczych |czasopismo = Śląski Dziennik Wojewódzki |wolumin = nr 7 |data = 1950}}</ref>.

W wyniku dalszych reorganizacji 1 stycznia 1953 r.<ref>{{Cytuj stronę | tytuł = HISTORIA | url =http://www.cechpabianice.pl/dzialalnosc.html| nazwisko = | imię = | autor = | autor link = | data = | rok = | miesiąc = | praca = | opublikowany = | oznaczenie = | strony = | język = | archiwum = | zarchiwizowano = | id = | cytat = | data dostępu = 2021-10-21}}</ref> został zlikwidowany, powstały przed niespełna trzema laty, Cech Rzemiosł Skórzanych. Jednocześnie powołano do życia Cech Rzemiosł Różnych w Sosnowcu skupiający w swych szeregach członków poszczególnych sekcji branżowych, w tym sekcji skórzanej, której członkami byli m.in. szewcy i cholewkarze.

'''''Opracował Adam Gołębiowski'''''

{{Przypisy}}

2021-10-31T17:17:10Z

ADAMGOL:

[[Plik:Cech Szewców i Cholewkarzy Chrześcijan w Sosnowcu KZI 010 1937.01.10.jpg|thumb|300px|Wycinek prasowy (KZI 010 10.01.[[1937]])]]
'''Cech Szewców i Cholewkarzy w Sosnowcu''' -

W 1916 r. w Sosnowcu powstała Rada Rzemieślnicza z prezesem mistrzem piekarskim Adamem Królem na czele, skupiająca w swoim zarządzie przedstawicieli istniejących wówczas cechów branżowych<ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Księga pamiątkowa rzemiosła wydana z okazji 25-lecia Izby Rzemieślniczej w Katowicach| wydawca =Izba Rzemieślnicza w Katowicach | miejsce = Katowice| rok = 1948| strony = 402| isbn = }}</ref>
. W tym też czasie podejmowane były próby zrzeszania się w ramach grupy zawodowej miejscowych szewców, lecz dopiero 5 lutego 1918 r. Michał Wiatrowski i Adolf Dworakowski wnieśli do sosnowieckiego magistratu oficjalny wniosek o utworzenie Cechu Szewców. Na dzień 11 lutego tegoż roku zostało zwołane zebranie, które odbyło się pod przewodnictwem byłego prezydenta miasta Władysława Mrówczyńskiego w siedzibie Magistratu Miasta Sosnowca. Na historyczne obrady stawili się posiadający dyplomy mistrzowskie w swojej profesji: Jan Pawlak, Adolf Dworakowski, Antoni Zwolski, Kazimierz Wroński, Michał Wiatrowski, Jan Niziński, Antoni Milka, Henryk Domiez Tomasz Gwiazda i Stanisław Marek. Ten ostatni wkrótce objął kierowniczą funkcję starszego cechu.

Jedną z pierwszych inicjatyw nowo powstałej organizacji było podjęcie, 4 sierpnia tego roku, inicjatywy uczczenia 100. rocznicy śmierci szewca pułkownika Jana Kilińskiego, przypadającej na 28 stycznia 1919 r. Z tej okazji przygotowano i wystawiono sztukę teatralną poświęcona jego postaci<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Cech szewców w Sosnowcu w 20 rocznicę swego istnienia |czasopismo = Expres Zagłębia |wolumin = nr 40 |data = 1938}}</ref>, a na zewnętrznej południowej ścianie kościoła p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (obecnie bazylika katedralna) wmurowano tablicę pamiątkową<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =10-lecie cechu szewców w Sosnowcu |czasopismo = Expres Zagłębia |wolumin = nr 36 |data = 1928}}</ref>, dłuta sosnowieckiego rzeźbiarza Gustawa de Martin, z popiersiem naszego bohatera narodowego umieszczonym w centralnym jej punkcie.

W międzyczasie, 22 września 1918 r., doszło do zmiany w kierownictwie – nowym starszym cechu został wybrany Michał Wiatrowski, który pełnił tę funkcję do 16 listopada 1919 r.<ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Księga pamiątkowa rzemiosła wydana z okazji 25-lecia Izby Rzemieślniczej w Katowicach| wydawca =Izba Rzemieślnicza w Katowicach | miejsce = Katowice| rok = 1948| strony = 408| isbn = }}</ref> Wtedy to został wybrany jego następca Adolf Dworakowski.

W 1919 r. istniejąca od trzech lat Rada Rzemieślnicza przekształciła się w Towarzystwo Rzemieślnicze, z mistrzem ślusarskim Józefem Kruszyńskim, jako prezesem na czele<ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Księga pamiątkowa rzemiosła wydana z okazji 25-lecia Izby Rzemieślniczej w Katowicach| wydawca =Izba Rzemieślnicza w Katowicach | miejsce = Katowice| rok = 1948| strony = 402| isbn = }}</ref>. W pracach nowo powstałej organizacji uczestniczył również cech zrzeszający przedstawicieli branży szewskiej.

18 lipca 1920 r. członkowie cechu, a także czeladnicy, którzy nie brali czynnego udziału w wojnie polsko-bolszewickiej, opodatkowali się dobrowolnie, składając datki na rzecz formującej się w tym czasie pod dowództwem gen. Józefa Hallera Armii Ochotniczej w kwotach od 250 do 1000 marek polskich.

31 października 1920 r. zorganizowano kolejną zbiórkę środków pieniężnych. Zebrano wówczas dobrowolne ofiary w kwocie 19280 marek polskich na rzecz warszawskiego ochotniczego pułku piechoty im. Jana Kilińskiego, które następnie przekazano komitetowi specjalnie utworzonej na tę okoliczność fundacji<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =10-lecie cechu szewców w Sosnowcu |czasopismo = Expres Zagłębia |wolumin = nr 36 |data = 1928}}</ref>.

W niedzielę 29 października 1922 r. cech obchodził uroczystość swoich patronów świętych Kryspina i Kryspiniana<ref>{{Cytuj stronę | url =https://www.ekai.pl/jedlinsk-lecie-powstania-cechu-szewcow-chrzescijanskich/ | tytuł =Jedlińsk: 400-lecie powstania Cechu Szewców Chrześcijańskich | nazwisko = | imię = | autor = | autor link = | data = | rok = | miesiąc = | praca = | opublikowany = | oznaczenie = | strony = | język = | archiwum = | zarchiwizowano = | id = | cytat = Patronami szewców są święci Kościoła katolickiego i prawosławnego Kryspin i Kryspinian. Według tradycji chrześcijańskiej udali się w połowie III wieku z Rzymu do Galii, gdzie w dzisiejszym Soissons zajmowali się szewstwem i zasłużyli się zarówno szerzeniem chrześcijaństwa, jak i uczynkami dobroczynnymi. Za odmowę wyrzeczenia się wiary chrześcijańskiej skazani zostali przez cesarza Maksymiliana na tortury i śmierć. | data dostępu = 2021-10-19}}</ref>. W tym dniu został poświęcony sztandar cechowy. Wydarzenie rozpoczęto w okolicy Teatru Zimowego (obecnie Teatr Zagłębia) zbiórką delegacji cechów szewskich z Warszawy, Krakowa, Lwowa, Lublina i całego Zagłębia Dąbrowskiego<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Uroczystość poświęcenia sztandaru Cechu Szewców w Sosnowcu |czasopismo = Dziennik Zagłębia |wolumin = nr 13 |data = 1922}}</ref>. W uformowanym barwnym pochodzie, który udał się do pobliskiego kościoła p.w. Wniebowzięcia NMP maszerowali przy akompaniamencie orkiestry także członkowie zaprzyjaźnionych cechów, przedstawiciele prasy, instytucji kulturalnych i oświatowych, związków zawodowych oraz władz państwowych i komunalnych. Mszę Świętą w intencji cechu odprawił miejscowy prefekt ks. Józef Sobczyński, a kazanie wygłosił ks. prefekt Adam Opalski. Po zakończeniu Eucharystii aktu poświęcenia sztandaru dokonał proboszcz ks. szambelan Franciszek Ksawery Plenkiewicz, po czym uczestnicy uroczystości w ponownie uformowanym pochodzie powrócili do lokalu „Trocadero” usytuowanego w bezpośrednim sąsiedztwie siedziby teatru<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Uroczystość cechu szewców |czasopismo = Iskra |wolumin = nr 244 |data = 1922}}</ref>. Tutaj uczestnicy wydarzenia wybrali na funkcję przewodniczącego obradom prezesa Towarzystwa Rzemieślniczego z Dąbrowy Górniczej Leopolda Jędrzejewskiego. Podpisano także akt poświęcenia chorągwi cechowej, a w jej drzewce wbito pamiątkowe gwoździe. W dalszej części wydano uroczysty obiad i wygłoszono kilkanaście referatów, a na zakończenie wykonano pamiątkową fotografię<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Uroczystość poświęcenia sztandaru Cechu Szewców w Sosnowcu |czasopismo = Dziennik Zagłębia |wolumin = nr 13 |data = 1922}}</ref>.

30 lipca 1923 r. członkowie cechy złożyli ofiary pieniężne, a także darowizny w postaci złomu metali kolorowych na fundusz budowy pomnika Jana Kilińskiego w Warszawie.
20 stycznia 1924 r. podczas walnego zebrania uchwalono decyzję o założeniu z dniem 10 lutego tego roku kasy pogrzebowej z wpisowym w wysokości 2 zł i dwukrotnością tej kwoty jako składką roczną. Ponadto ustalono, że członkostwo w niej jest obligatoryjne. W październiku 1926 r. została pozyskana za pośrednictwem Banku Zagłębia w Sosnowcu pożyczka państwowa, z której środki posłużyły do finansowania bieżącej działalności rzemieślników.

15 grudnia 1927 r. dokonano podsumowania z niespełna dekady działalności cechu. W tym czasie w poczet mistrzów, po złożeniu egzaminu, włączono 130 osób. W szeregi czeladników przyjęto 161 osób. Rozpoczęto proces kształcenia 141 adeptów rzemiosła szewskiego. Uczczono także pamięć zmarłych członków cechu: Andrzeja Bąkiewicza, Stanisława Durko, Mikołaja Adamieckiego, Jana Tatarskiego, Jana Mądrzyka, Bronisława Sieradzkiego, Teodora Dziuka, Piotra Fuksa i Antoniego Sieradzkiego.

12 lutego 1928 r. cech świętował 10-lecie swojego istnienia. Z tej okazji w kościele p.w. Wniebowzięcia NMP uroczystą Mszę Świętą sprawował ks. Józef Sobczyński. Po jej zakończeniu pochód ze sztandarami przemaszerował do Domu Ludowego mieszczącego się przy ul. Jasnej 26 (obecnie ul. Władysława Warneńczyka), gdzie wygłoszono szereg okolicznościowych przemówień. Na program artystyczny złożyły się: koncert chóru cechowego, pokaz sekcji scenicznej i występ orkiestry miejscowej Ochotniczej Straży Ogniowej pod batutą kapelmistrza B. Cupiała. Na zakończenie po uroczystym obiedzie odbyła się zabawa taneczna<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =10-lecie cechu szewców w Sosnowcu |czasopismo = Expres Zagłębia |wolumin = nr 36 |data = 1928}}</ref>.
.

3 lutego 1929 r. z inicjatywy cechu uczczono 110. rocznicę śmierci, najwybitniejszego wśród polskich szewców, Jana Kilińskiego. W tym dniu rano w kościele p.w. Wniebowzięcia NMP odprawiona została Msza Święta, po czym w sali gimnastycznej pobliskiej Szkoły Powszechnej im. Ksawerego Praussa (obecnie Szkoła Podstawowa nr 4 im. Juliana Tuwima) odbyła się uroczysta akademia, podczas której głos zabrali: starosta będziński Józef Boxa, ks. proboszcz Franciszek Ksawery Plenkiewicz oraz redaktorzy lokalnej prasy: Tadeusz Opioła i Stefan Arnold. Na zakończenie odśpiewano Rotę, a następnie orkiestra odegrała hymn państwowy<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Ku czci 110-ej rocznicy śmierci płk. Kilińskiego |czasopismo = Expres Zagłębia |wolumin = nr 34 |data = 1929}}</ref>.

2 sierpnia 1931 r. nastąpiła kolejna zmiana pełniącego funkcję starszego cechu - został nim ponownie Stanisław Marek<ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Księga pamiątkowa rzemiosła wydana z okazji 25-lecia Izby Rzemieślniczej w Katowicach| wydawca =Izba Rzemieślnicza w Katowicach | miejsce = Katowice| rok = 1948| strony = 408| isbn = }}</ref>.

25 października tego roku tradycyjnie obchodzono uroczystość świętych patronów Kryspina i Kryspiniana. Tym razem miały wyjątkowy charakter, gdyż połączono je z jubileuszem 25-lecia pracy zawodowej jednego z założycieli i wieloletniego starszego cechu Adolfa Dworakowskiego. W kościele p.w. Świętej Barbary w Starym Sielcu — parafialnej świątyni dostojnego jubilata, w obecności delegacji zaprzyjaźnionych cechów, odprawiono z tej okazji Mszę Świętą, a po jej zakończeniu odbyło się okolicznościowe przyjęcie<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Uroczystość cechu szewców i cholewkarzy w Sosnowcu |czasopismo = Expres Zagłębia |wolumin = nr 292 |data = 1931}}</ref>.

W wyniku wyborów 4 lutego 1934 r. stery w cechu ponownie objął Adolf Dworakowski<ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Księga pamiątkowa rzemiosła wydana z okazji 25-lecia Izby Rzemieślniczej w Katowicach| wydawca =Izba Rzemieślnicza w Katowicach | miejsce = Katowice| rok = 1948| strony = 408| isbn = }}</ref>. Delegacje cechu uczestniczyły w wydarzeniach rangi państwowej. 18 maja 1935 r. w krakowskich uroczystościach pogrzebowych marszałka Józefa Piłsudskiego, a 19 kwietnia roku następnego w odsłonięciu pomnika Jana Kilińskiego w Warszawie<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Cech szewców w Sosnowcu w 20 rocznicę swego istnienia |czasopismo = Expres Zagłębia |wolumin = nr 40 |data = 1938}}</ref>.

27 października 1935 r. był dniem kolejnych obchodów wspomnienia świętych męczenników Kościoła katolickiego patronów szewców i cholewkarzy. Zbiórkę uczestników zarządzono przy siedzibie banku rzemieślniczego przy ul. Orlej 18 na Pogoni. Uroczyste nabożeństwo odbyło się w świątyni p.w. Świętego Tomasza Apostoła. Po jego zakończeniu powrócono na miejsce zbiórki, gdzie w lokalu banku rozpoczęła się akademia. Radca kieleckiej Izby Rzemieślniczej Władysław Mazur wygłosił referat dot. roli organizacji skupiających rzemieślników. Uczestnicy z inicjatywy prelegenta wydali następującą odezwę: [pisownia i interpunkcja oryginalna] 
''Zebranie polskich szewców, w dniu dorocznych uroczystości, zwraca się do społeczeństwa z apelem aby w imię dobra własnej Ojczyzny i jej dobrobytu nie popierało wyrobów fabryk zagranicznych, w dziale skórnym a w szczególności firmę „Bata", spółkę czeską. Bracia-czesi prześladują polaków za Olzą i jedyną odpowiedzią ze strony szewców polskich jest wołanie do rodaków o niekupowanie w czeskiej firmie<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Z uroczystości cechu szewców w Sosnowcu |czasopismo = Expres Zagłębia |wolumin = nr 313 |data = 1935}}</ref>.''

W 1936 r. Towarzystwo Rzemieślnicze w Sosnowcu, w którego pracach uczestniczył również miejscowy Cech Szewców i Cholewkarzy, rozpoczął działalność pod nazwą Związku Rzemieślników Chrześcijan. Na czele nowej organizacji stanął Wojciech Bonczek<ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Księga pamiątkowa rzemiosła wydana z okazji 25-lecia Izby Rzemieślniczej w Katowicach| wydawca =Izba Rzemieślnicza w Katowicach | miejsce = Katowice| rok = 1948| strony = 402| isbn = }}</ref>.

3 stycznia 1937 r. odbyło się walne zebranie cechu, podczas którego przyjęto sprawozdanie z działalności oraz bilans finansowy za rok poprzedni. Zgodnie z nowym statutem dokonano wyboru władz. W wyniku tajnego głosowania starszym cechu został ponownie Adolf Dworakowski, podstarszym Aleksander Kowalski, a członkami zarządu: Michał Zwolski, Józef Kubik, Mieczysław Janik, Tomasz Korgol, Władysław Korzycki i Władysław Kędzierski; do komisji rewizyjnej weszli: Bolesław Starostecki, Stefan Frączkiewicz, Jan Niziński<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Nowe władze Cechu SZEWCÓW I CHOLEWKARZY CHRZEŚCIJAN |czasopismo = Kurjer Zachodni »Iskra« |wolumin = nr 10 |data = 1937}}</ref>.

4 lutego 1937 r. starszym cechu po raz pierwszy został Aleksander Kowalski, który pozostał na tym stanowisku do 4 kwietnia roku następnego, gdy przewodnictwo w cechu po raz kolejny objął Adolf Dworakowski<ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Księga pamiątkowa rzemiosła wydana z okazji 25-lecia Izby Rzemieślniczej w Katowicach| wydawca =Izba Rzemieślnicza w Katowicach | miejsce = Katowice| rok = 1948| strony = 408| isbn = }}</ref>.

W 1939 r. w obliczu zbliżającego zagrożenia militarnego ze strony Niemiec członkowie cechu wykazali się niemałą ofiarnością, składając datki w postaci pieniężnej i materialnej na Fundusz Obrony Narodowej oraz subskrybując Pożyczkę Obrony Przeciwlotniczej<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Udział Rzemiosła w subskrybowaniu POP i ofiary FON |czasopismo = Rzemieślnik Ziemi Kieleckiej |wolumin = nr 10 |data = 1939}}</ref>.

Po wkroczeniu wojsk niemieckich do Sosnowca, 4 września 1939 r. początkowo działalność cechu była tolerowana. Ostatecznie 4 marca 1940 r. okupanci dokonali konfiskaty dokumentów i funduszy cechowych, co skutkowało zakończeniem oficjalnej działalności. Przez kolejne lata okupacji konspiracyjnie celebrowano wspomnienie świętych patronów Kryspina i Kryspiniana przypadające corocznie na dzień 25 października.

Krótko po wkroczeniu Armii Czerwonej do Sosnowca, jeszcze w styczniu 1945 r. reaktywowano działalność cechu, do czego w znacznej mierze przyczynił się Franciszek Szata, który wkrótce został jednogłośnie wybrany starszym cechu. Funkcję jego zastępcy powierzono Wincentemu Pogodzie, sekretarzem został Mieczysław Janik, a skarbnikiem Aleksander Kowalski<ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Księga pamiątkowa rzemiosła wydana z okazji 25-lecia Izby Rzemieślniczej w Katowicach| wydawca =Izba Rzemieślnicza w Katowicach | miejsce = Katowice| rok = 1948| strony = 408| isbn = }}</ref>. 27 maja członkowie cechu brali udział w uroczystym nabożeństwie, po którym w obecności władz państwowych i lokalnych zainaugurowano działalność Powiatowego Związku Cechów w Sosnowcu z Ludwikiem Piątkowskim na czele<ref>{{Cytuj książkę | autor = | tytuł = Księga pamiątkowa rzemiosła wydana z okazji 25-lecia Izby Rzemieślniczej w Katowicach| wydawca =Izba Rzemieślnicza w Katowicach | miejsce = Katowice| rok = 1948| strony = 402, 403| isbn = }}</ref>.

Zarządzeniem Wojewody Śląskiego z dnia 27 lutego 1950 r. w sprawie reorganizacji cechów rzemieślniczych ostatecznie z dniem 1 marca zakończył swoją działalność samodzielny Cech Szewców i Cholewkarzy w Sosnowcu. W wyniku konsolidacji branż powstał Cech Rzemiosł Skórzanych w Sosnowcu skupiający przedstawicieli reprezentujących następujące profesje: cholewkarstwo, kuśnierstwo, mechanictwo ortopedyczne, rękawicznictwo, rymarstwo, szewstwo i szewstwo ortopedyczne<ref>{{Cytuj pismo |tytuł =Zarządzenie Wojewody Śląskiego z dnia 27 lutego 1950 r. w sprawie reorganizacji cechów rzemieślniczych |czasopismo = Śląski Dziennik Wojewódzki |wolumin = nr 7 |data = 1950}}</ref>.

W wyniku dalszych reorganizacji 1 stycznia 1953 r.<ref>{{Cytuj stronę | tytuł = HISTORIA | url =http://www.cechpabianice.pl/dzialalnosc.html| nazwisko = | imię = | autor = | autor link = | data = | rok = | miesiąc = | praca = | opublikowany = | oznaczenie = | strony = | język = | archiwum = | zarchiwizowano = | id = | cytat = | data dostępu = 2021-10-21}}</ref> został zlikwidowany, powstały przed niespełna trzema laty, Cech Rzemiosł Skórzanych. Jednocześnie powołano do życia Cech Rzemiosł Różnych w Sosnowcu skupiający w swych szeregach członków poszczególnych sekcji branżowych, w tym sekcji skórzanej, której członkami byli m.in. szewcy i cholewkarze.

'''''Opracował Adam Gołębiowski'''''

{{Przypisy}}

2019-12-03T22:59:02Z

ADAMGOL:

{{Biogram infobox
|imię i nazwisko = Jan Fazanowicz (Fazan)
|imię i nazwisko org = Jan Fazan
|pseudonim =
|grafika = Jan Fazanowicz.jpg
|opis grafiki = Jan Fazanowicz
|podpis =
|data urodzenia = [[26 listopada]] [[1886]]
|miejsce urodzenia = [[Aleksandrówka k. Kozienic]]
|imię przy narodzeniu =
|data śmierci = [[16 stycznia]] [[1973]]
|miejsce śmierci = [[Poznań]]
|przyczyna śmierci =
|miejsce spoczynku = [[Cmentarz katolicki przy ul. Andersa w Sosnowcu-Dańdówce]]
|zawód = Naczelnik Związku Towarzystw Gimnastycznych "Sokół", nauczyciel gimnastyki, trener, działacz społeczny, artysta malarz
|odznaczenia =
|commons =
|wikiźródła =
|wikicytaty =
|www =
}}

'''Jan Fazanowicz (Fazan)''' - ur. [[26 listopada]] [[1886]] r. w Aleksandrówce k. Kozienic, zm. [[16 stycznia]] [[1973]] r. w Poznaniu.

== Życiorys==
Jan Fazanowicz urodził się jako Jan Fazan [[26 listopada]] [[1886]] r. w Aleksandrówce k. Kozienic, jego rodzicami byli Władysław i Konstancja z Wójcikowskich. Szkołę powszechną ukończył w Kamienicy Polskiej, a w [[1904]] r. szkołę średnią w Sosnowcu. W latach [[1902]]–[[1904]] uczył się u czeskiego malarza Vaclava Zakonžyla oraz przez pół roku u Włodzimierza Tetmajera (podczas malowania polichromii w sosnowieckim kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny) malarstwa zdobniczego. W końcu marca [[1903]] r. wstąpił do sosnowieckiego koła sportowo–atletycznego. W latach [[1905]]–[[1906]] był zaangażowany w pracę na rzecz niepodległości Polski. W [[1906]] r. aby uniknąć aresztowania przez carską żandarmerię schronił się w Duchcov (Czechy). Studiował malarstwo w ASP w Pradze oraz ukończył kursy gimnastyczne prowadzone przez Towarzystwo Gimnastyczne ,,Sokół”. W latach [[1907]]-[[1908]] był członkiem grona przodowników ,,Sokoła” i pracował jako instruktor gimnastyki. Do Sosnowca powrócił w listopadzie [[1908]] r. następnie został wcielony jako poborowy do oddziałów syberyjskiej armii carskiej. Po roku służby na podstawie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej (słaby wzrok) uzyskał przedterminowe zwolnienie z wojska. Z Syberii udał się ponownie do Czech, gdzie w Pradze ukończył sokoli kurs dla nauczycieli wychowania fizycznego i instruktorów gimnastyki. W [[1910]] r. po powrocie do kraju brał udział w kursie gimnastycznym w Krakowie, a po jego ukończeniu wraz z innymi przedstawicielami Sokolstwa zagłębiowskiego zaprezentował pokaz ćwiczeń gimnastycznych podczas trwającego w dniach od 16 do 17 lipca Zlotu Grunwaldzkiego. Od tegoż roku pracował prowadząc zajęcia z wychowania fizycznego w szkołach: w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] (w Siedmioklasowej Szkole Handlowej), [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowie Górniczej]] (w Szkole Górniczej), a od 1912 r. w [[Będzin|Będzinie]] (w Siedmioklasowej Szkole Handlowej Zgromadzenia Kupców

[[Plik:skanowanie0001a.jpg|400px|thumb|left|Zdjęcie wykonane w latach 1912–1914 przedstawiające członków Towarzystwa Gimnastycznego ,,Sokół” w Sosnowcu: Jan Fazanowicz (stoi drugi od lewej), Józef Plebanek (stoi czwarty od lewej), Kazimierz Leksowski (leży pierwszy z prawej) oraz Wojciechowski i Osiński. ]]

Z chwilą wybuchu I wojny światowej został zastępcą komendanta [[Straż Obywatelska Miasta Sosnowca|Straży Obywatelskiej w Sosnowcu]]. Był też współzałożycielem wraz z m.in. Józefem Plebankiem powstałej w 1915 r. Bezpartyjnej Organizacji Narodowej (niektóre źródła podają nazwę Bezpartyjna Organizacja Niepodległościowa) połączonej następnie z Polską Organizacją Wojskową. W tym roku również założył w Sosnowcu Szkołę Gimnastyczną. W 1917 r. zagrożony aresztowaniem przez niemieckie władze okupacyjne wyjechał do Kielc, gdzie pracował jako nauczyciel wychowania fizycznego w Szkole Realnej i Seminarium Nauczycielskim. Jako członek Polskiej Organizacji Wojskowej w 1918 r., ze względów konspiracyjnych zaczął używać nazwiska Fazanowicz. W 1918 r. w Kielcach brał udział w rozbrajaniu żołnierzy wojsk okupacyjnych, a następnie wstąpił do tworzącej się polskiej armii. W 1919 r. po ukończeniu w Warszawie Szkoły Podchorążych jako oficer w stopniu podporucznika kolejno pełnił obowiązki instruktorskie: w Szkole Podoficerskiej w Dęblinie, w Departamencie Naukowo-Szkolnym w Warszawie, następnie w Szkole Podoficerskiej w Poznaniu. W 1920 r. powołany został jako instruktor do Centralnej Wojskowej Szkoły Gimnastyki i Sportu w Poznaniu, gdzie pełnił tę funkcję do 1922 r.
[[Plik:Skanowanie0004.jpg|300px|thumb||Podporucznik Jan Fazanowicz, lata 1919-1921.]]
Od 1921 r. był żonaty z Aurelią Heleną Konieczną. Z tego związku 19 listopada 1926 r. urodziła się córka Janina Dobromira. W 1922 r. został odznaczony Krzyżem Walecznych. Również w tym roku został zdemobilizowany i objął stanowisko nauczyciela wychowania fizycznego w Państwowym Gimnazjum im. św. Jana Kantego w Poznaniu, gdzie (z przerwą w czasie II wojny światowej) pracował do przejścia na emeryturę w 1958 r. W 1925 r. drużyna poznańskiego Sokolstwa pod jego kierownictwem zajęła pierwsze miejsce w międzynarodowym konkursie gimnastycznym zorganizowanym w Asti we Włoszech. W 1927 r. został wybrany na naczelnika związkowego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” na kraj. Równie udany występ pod jego kierunkiem zaliczyła reprezentacja polskich gimnastyków na IX Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Amsterdamie w 1928 r. Również w tym roku został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi, a także w sposób formalny uregulował brzmienie nazwiska zmieniając je z Fazan na Fazanowicz. Podczas odbywającego się w dniach od 24 do 29 czerwca 1930 r. w Belgradzie Wszechsłowiańskiego Zlotu Sokolstwa został odznaczony przez króla Jugosławii Aleksandra I Karadziordziewicia Orderem Świętego Sawy. W 1933 r. otrzymał czechosłowacki Krzyż Oficerski Orderu Białego Lwa, a w 1937 polski Medal Niepodległości. Wraz z wybuchem II wojny światowej został przez Niemców osadzony w obozie, a następnie wysiedlony wraz z rodziną do Ostrowca Świętokrzyskiego, gdzie dzięki pomocy miejscowego środowiska kulturalnego, zwłaszcza księgarza Jana Bykowskiego zaczął pracować nad ikonografią miejskiego pejzażu. Były to akwarele obrazujące co ciekawsze zakątki miasta rozprowadzane w postaci tek akwarelowych, tutaj również prowadził tajne nauczanie rysunku i malarstwa.
[[Plik:DSC 0144.JPG|300px|thumb|left|Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sosnowcu na akwareli autorstwa Jana Fazanowicza.]]
Współpracował po wojnie ze szkolnictwem wyższym: w latach 1946–1950 prowadził gimnastykę w Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie, a w latach 1950–1955 w Wyższej Szkole Wychowania Fizycznego w Poznaniu. Był jednym z założycieli Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej w Polsce, a w latach 1957–1965 wiceprzewodniczącym Zarządu Głównego. Pełnił również funkcję honorowego prezesa Polskiego Związku Gimnastycznego.
[[Plik:DSC 0718.JPG|400px|thumb||Grób rodzinny Fazanowiczów na [[Cmentarz katolicki przy ul. Andersa w Sosnowcu-Dańdówce|cmentarzu parafii pw. św. Barbary w Sosnowcu przy ul. Gen. Władysława Andersa]].]]
Zmarł 16 stycznia 1973 r. w Poznaniu, został pochowany na [[Cmentarz katolicki przy ul. Andersa w Sosnowcu-Dańdówce|cmentarzu parafii p.w. św. Barbary przy ul. Gen. Władysława Andersa w Sosnowcu]].

'''''Opracował Adam Gołębiowski'''''

== Link zewnętrzny ==
[https://www.facebook.com/JanFazanowicz/] Facebook

[http://wsokole.pl/jan-fazanowicz-legendarny-naczelnik-sokola/?fbclid=IwAR3jPOfIYGzrqdrXT3e4aMpKAmVuilErPcPPRPwGk2OWMU2h1wGn_DgeMuw] Związek Towarzystw Gimnastycznych "Sokół" w Polsce

[https://sosnowiec.wyborcza.pl/sosnowiec/7,93867,21831677,jak-chlopak-z-sosnowca-zostal-pomocnikiem-mistrza-tetmajera.html?fbclid=IwAR1WbPeAC2kYdqPgnO0T64tC7vqfgBsEF6Mcl9fe95JbiGf0n_0GDwmupdo] Gazeta Wyborcza

[[Kategoria:Zagłębiowskie Biogramy|Fazan, Jan]]
[[Kategoria:Artyści plastycy|Fazan, Jan]]

II Kongres Eucharystyczny Diecezji Częstochowskiej w Sosnowcu 28 – 30 czerwca 1929 r.

2019-12-03T22:36:19Z

ADAMGOL:

II Kongres Eucharystyczny Diecezji Częstochowskiej w Sosnowcu 28 – 30 czerwca 1929 r.

2019-12-03T22:16:20Z

ADAMGOL:

Sosnowiecki kongres, którego hasłem były słowa Piusa XI: „Pokój Chrystusowy w Królestwie Chrystusowym”, został zwołany przez bpa Teodora Kubinę – pierwszego ordynariusza Diecezji Częstochowskiej. Założeniem kongresów był hołd składany Chrystusowi podczas publicznych adoracji, jak również społeczna manifestacja wiary.
[[Plik:Skanowanie0010.jpg|375px|thumb|left|Pamiątkowy znaczek – wpinka. Źródło: ze zbiorów autora]]
==Pierwszy dzień kongresu - 28 czerwca.==
W piątek, 28 czerwca, o godz. 16.50 odbył się Ingres Księży Biskupów z kościółka kolejowego do kościoła parafialnego p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Wzięli w nim udział bp Karol Radoński z Włocławka oraz ordynariusz częstochowski bp Teodor Kubina. Ceremonia uroczystego otwarcia kongresu była transmitowana przez rozgłośnię Polskiego Radia w Katowicach. Na początku odśpiewano uroczyste „Veni Creator Spiritus”, po czym bp Kubina wygłosił kazanie na temat: „Pius XI – zwiastun nowej wiosny katolickiej”. Na zakończenie udzielił błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem wielotysięcznym tłumom, jakie zebrały się w kościele, na placu przed nim i na okolicznych ulicach. O godz. 20.00 rozpoczęła się uroczysta akademia w mieszczącym się przy ul. 3 Maja
Kinie „Zagłębie”. Na początku przemówienie wygłosił prezes Komitetu Wykonawczego Kongresu Victor Viannay, następnie przemawiali: dr Wasilewski z Częstochowy i dyrektor sosnowieckiego Gimnazjum im. Stanisława Staszica Tadeusz Nowakowski, który wygłosił referat pt.: „Pius XI i Polska”. Akademię zakończył O. Urban referatem pt.: „Pius XI
i kwestia wschodnia”. O godz. 21.00 odbyła się przy świetle pochodni procesja na cześć
Ojca Świętego z udziałem orkiestr oraz licznie zgromadzonych wiernych.
[[Plik:Skanowanie0005-002.jpg|400px|thumb|Brama triumfalna wystawiona przez Komitet Wykonawczy Kongresy na trasie procesji, usytuowana u wlotu ul. 3 Maja, tuż przy skrzyżowaniu z ul. Piłsudskiego. Z lewej strony widoczne nieistniejące dziś domy kolejowe. Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.]][[Plik:Skanowanie0005-001.jpg|400px|thumb|Brama triumfalna wystawiona przez Komitet Wykonawczy Kongresy na trasie procesji, usytuowana przy ul. 3 Maja na wysokości nieistniejącej dziś Huty „ Emma”. Z prawej strony widoczna również obecnie nieistniejąca cerkiew p.w. Św. Mikołaja Cudotwórcy.
Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.]]

==Drugi dzień kongresu - 29 czerwca.==
W sobotę, 29 czerwca, w drugim dniu kongresu o godz. 6.00 odbyły się pierwsze Msze św. śpiewane w sosnowieckich kościołach: Wniebowzięcia NMP oraz św. Tomasza Apostoła. Kazanie w obecnej katedrze „Pokój Chrystusów w sercu i duszy” wygłosił ks. P. Głowala, natomiast w pogońskiej świątyni na ten sam temat mówił ks. kanonik Bolesław Wajzler
z Zawiercia. O godz. 8.00 sprawowane były w obu kościołach Msze św. śpiewane oraz kazania „Pokój Chrystusa w rodzinie", wygłosili je odpowiednio: ks. szambelan Jerzy Imiela
i ks. dziekan Antoni Zimniak. O godz. 10.00 odprawiono Msze św. dla młodzieży
z kazaniami księży: B. Kasprzaka z Radomia i Z. Flisowskiego na temat „Papież a młodzież”. O godz. 11.30 celebrowane były Sumy Pontyfikalne, a następnie w kościele parafialnym na Pogoni kazanie wygłosił bp Teodor Kubina na temat „Pokój Chrystusowy
w społeczeństwie". Po południu w godz. od 15.00 do 17.00 w Kinoteatrze „Pogoń” mieszczącym się w budynku Związków Zawodowych Metalowców przy ul. Mariackiej odbyło się zebranie Stowarzyszenia Mężów Katolickich. Referat pt. „Królewskie kapłaństwo mężczyzny” wygłosił Stanisław Płodowski, drugi referat „Najważniejsze zadanie mężczyzny katolickiego w chwili obecnej” bp Kubina. W tych samych godzinach odbyło się w sali
Kina „Zagłoba” (obecnie Dom Katolicki) przy ul. Kościelnej zebranie młodzieży męskiej, gdzie referaty wygłosili: prof. Cetwiński i ks. Aleksander Rogóż z Poznania. O godz. 17.00
w Kinoteatrze „Pogoń” miało miejsce zebranie Związku Niewiast Katolickich, na którym referaty wygłosili: ks. prałat Stanisław Maśliński z Krakowa i p. Rzepecka z Poznania. Podobne zebrania odbyły się również w Kinie „Zagłoba" z referatami ks. kanonika Wajzlera
i p. Wolniewiczówny z Poznania. O godz. 20.00 równocześnie w obydwu kościołach miały miejsce adoracje nocne z kazaniem ks. kanonika Van Roy z Krakowa „Chrystus Eucharystyczny – Król świata. Źródło pokoju w sercach, rodzinie i społeczeństwie”.
W sobotni wieczór zaczęły przybywać do Sosnowca grupy wiernych m.in. z Szopienic, Zawiercia, Rakowa, Piekar Śląskich, Dąbrowy Górniczej, Grodźca, Gołonoga i Będzina, które noc spędziły w przygotowanych kwaterach lub na nocnych modlitwach w kościołach, gdzie od północy odprawiane były ciche Msze św. Świątynie wypełnione były rozmodlonym tłumem aż do rana.
==Trzeci dzień kongresu - 30 czerwca==
W niedzielę, 30 czerwca, we wczesnych godzinach porannych przybywali kolejni pielgrzymi z pobliskich miejscowości w grupach prowadzonych przez proboszczów, ze sztandarami, przy akompaniamencie orkiestr. O godz. 8.00 w kościele p.w. WNMP rozpoczęła się uroczysta Msza św., po której przybyłe organizacje i stowarzyszenia oraz rzesze wiernych zaczęły przygotowania do uroczystej procesji, która wraz z biciem dzwonów we wszystkich kościołach wkrótce miała ruszyć ulicami miasta. Zanim to nastąpiło, bp Kubina poświęcił nowo ufundowane dzwony, a informował o tym „Expres Zagłębia” nr 175 z 4 lipca 1929 r.

''Jak to już donosiliśmy w niedzielę ubiegłą podczas odbywającego się w Sosnowcu kongresu eucharystycznego, ks. biskup dr. T. Kubina, dopełnił aktu poświęcenia czterech nowych dzwonów, ufundowanych przez p. Woźniaków, właścicieli fabryki stali i odlewów w Sosnowcu, ofiarując jako dar dla kościoła parafialnego sosnowieckiego. Po raz pierwszy nowe dzwony odezwały się podczas kongresu eucharystycznego. Na jednym z największych dzwonów jest napis: »Janem Chrzcicielem się zwę, chwałę Marji Wniebowziętej głoszę«, na drugim: »Imię noszę Franciszka Ksawerego wzywać będę wszystkich do Serca Bożego«, na trzecim: »Ja Andrzej Apostoł głoszę prawdy Boże, a św. Teresa niech w tem dopomoże« i na czwartym: »Zwać się będę Teodorem Męczennikiem, głosić będę chwałę Bożą wraz ze św. Dominikiem«.''
[[Plik:Skanowanie0004-001.jpg|400px|thumb|left|Procesja Eucharystyczna podążająca ul. 3 Maja. Z prawej strony widoczny budynek (z filarami), w którym mieściło się Kino „Zagłębie”.
Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.]]

W długiej, zwartej kolumnie postępowali dostojnicy kościoła: abp Adam Sapieha z Krakowa, bp Władysław Bandurski z Wilna, bp Stanisław Rospond z Krakowa i bp Karol Radoński
z Włocławka. Pod baldachimem, wsparty na rękach asysty szedł z Najświętszym Sakramentem ordynariusz częstochowski bp Teodor Kubina. Procesja przy dźwiękach orkiestr przemierzała miasto ulicami: Kościelną, Sienkiewicza, Piłsudskiego, 3 Maja, Dytlowską (obecnie przedłużenie ul. 3 Maja), Żeromskiego i Orlą, gdzie przez bramę tryumfalną przy kościele wpuszczane były tylko delegacje ze sztandarami
i grupy zorganizowane. Plac kościelny wypełnił się morzem ludzkich głów, a drzewce sztandarów utworzyły gęsty las. Niezliczone tłumy wiernych ustawiły się od strony
ul. Nowopogońskiej, na placach i na przyległych, bocznych ulicach. Pilnująca porządku policja, jak również harcerze, strażacy oraz członkowie Związku Strzeleckiego z trudnością powstrzymywali napór pięćdziesięciotysięcznego tłumu. Następnie o godz. 11.00 wszyscy
w skupieniu uczestniczyli w Sumie Pontyfikalnej odprawionej przez bpa Teodora Kubinę na zewnątrz kościoła, przed bogato udekorowanym barwami papieskimi i narodowymi ołtarzem. Kazanie „Eucharystia serca ciała mistycznego Chrystusa, którym jest Kościół św.” wygłosił bp Arkadiusz Lisiecki. Tutaj też o godz. 15.00 zgromadzeni wysłuchali kazania bpa Kubiny ,,Chrystus – Robotnik”, po którym uchwalono szereg rezolucji. Na zakończenie trzeciego dnia kongresu o godz. 17.00 w auli Gimnazjum im. Stanisława Staszica przy ul. Stefana Żeromskiego wygłoszone zostały referaty: prof. Karola Huberta Rostworowskiego z Krakowa „Zadanie inteligencji w Królestwie Chrystusowym” i ks. prof. Konstantego Michalskiego „Jedność światopoglądów warunkiem pokoju w Królestwie Chrystusowym”. Rozgłośnia Polskiego Radia w Katowicach przeprowadziła tego dnia transmisję z pogońskiej świątyni oraz auli gimnazjum w trzech wejściach antenowych o godz. 11.00, 15.00 i 17.00.
[[Plik:Skanowanie0004-002.jpg|400px|thumb|Bp Arkadiusz Lisiecki głoszący kazanie podczas Sumy Pontyfikalnej sprawowanej na zewnątrz pogońskiej świątyni.
Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.]]
==Czwarty (nieoficjalny) dzień kongresu - 1 lipca.==

Po zakończeniu oficjalnej części kongresu, w poniedziałek 1 lipca, na plebanii kościoła WNMP odbyło się zebranie księży, gdzie swoje referaty wygłosili bp Teodor Kubina „Stosunek księży do ludu” oraz ks. prałat Józef Gawlina z Katowic „Udział księży w Akcji Katolickiej”.
Według doniesień prasowych w sosnowieckim kongresie wzięło udział pięciu biskupów,
ok. stu księży oraz rzesza wiernych w liczbie szacowanej na pięćdziesiąt tysięcy.
Tygodnik „Radjo” nr 28 z 14 lipca 1929 r. w tych słowach dokonał oceny minionego wydarzenia:

''Zainteresowanie Kongresem przeszło wszelkie oczekiwania. Nie tylko z całego Zagłębia, ale gremjalnie z Górnego Śląska, nawet z najdalszych okolic kraju przybyli wierni, by wziąć udział w tern wielkiem święcie Ducha, które do głębi poruszyło całe katolickie społeczeństwo miejscowe i skierowało jego myśli i serca ku wyżynom, tak często w szarem życiu codziennem przesłoniętym ciężką walką o byt.''

'''Opracował Adam Gołębiowski'''

==Link zewnętrzny==
[http://milosierdzie.sosnowiec.pl/90-rocznica-ii-kongresu-eucharystycznego-diecezji-czestochowskiej-w-sosnowcu/]Link do pełnej wersji artykułu.

II Kongres Eucharystyczny Diecezji Częstochowskiej w Sosnowcu 28 – 30 czerwca 1929 r.

2019-12-03T22:14:50Z

ADAMGOL: /* Pierwszy dzień kongresu - 28 czerwca. */

Sosnowiecki kongres, którego hasłem były słowa Piusa XI: „Pokój Chrystusowy w Królestwie Chrystusowym”, został zwołany przez bpa Teodora Kubinę – pierwszego ordynariusza Diecezji Częstochowskiej. Założeniem kongresów był hołd składany Chrystusowi podczas publicznych adoracji, jak również społeczna manifestacja wiary.
[[Plik:Skanowanie0010.jpg|400px|thumb|left|Pamiątkowy znaczek – wpinka. Źródło: ze zbiorów autora]]
==Pierwszy dzień kongresu - 28 czerwca.==
W piątek, 28 czerwca, o godz. 16.50 odbył się Ingres Księży Biskupów z kościółka kolejowego do kościoła parafialnego p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Wzięli w nim udział bp Karol Radoński z Włocławka oraz ordynariusz częstochowski bp Teodor Kubina. Ceremonia uroczystego otwarcia kongresu była transmitowana przez rozgłośnię Polskiego Radia w Katowicach. Na początku odśpiewano uroczyste „Veni Creator Spiritus”, po czym bp Kubina wygłosił kazanie na temat: „Pius XI – zwiastun nowej wiosny katolickiej”. Na zakończenie udzielił błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem wielotysięcznym tłumom, jakie zebrały się w kościele, na placu przed nim i na okolicznych ulicach. O godz. 20.00 rozpoczęła się uroczysta akademia w mieszczącym się przy ul. 3 Maja
Kinie „Zagłębie”. Na początku przemówienie wygłosił prezes Komitetu Wykonawczego Kongresu Victor Viannay, następnie przemawiali: dr Wasilewski z Częstochowy i dyrektor sosnowieckiego Gimnazjum im. Stanisława Staszica Tadeusz Nowakowski, który wygłosił referat pt.: „Pius XI i Polska”. Akademię zakończył O. Urban referatem pt.: „Pius XI
i kwestia wschodnia”. O godz. 21.00 odbyła się przy świetle pochodni procesja na cześć
Ojca Świętego z udziałem orkiestr oraz licznie zgromadzonych wiernych.
[[Plik:Skanowanie0005-002.jpg|400px|thumb|Brama triumfalna wystawiona przez Komitet Wykonawczy Kongresy na trasie procesji, usytuowana u wlotu ul. 3 Maja, tuż przy skrzyżowaniu z ul. Piłsudskiego. Z lewej strony widoczne nieistniejące dziś domy kolejowe. Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.]][[Plik:Skanowanie0005-001.jpg|400px|thumb|Brama triumfalna wystawiona przez Komitet Wykonawczy Kongresy na trasie procesji, usytuowana przy ul. 3 Maja na wysokości nieistniejącej dziś Huty „ Emma”. Z prawej strony widoczna również obecnie nieistniejąca cerkiew p.w. Św. Mikołaja Cudotwórcy.
Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.]]

==Drugi dzień kongresu - 29 czerwca.==
W sobotę, 29 czerwca, w drugim dniu kongresu o godz. 6.00 odbyły się pierwsze Msze św. śpiewane w sosnowieckich kościołach: Wniebowzięcia NMP oraz św. Tomasza Apostoła. Kazanie w obecnej katedrze „Pokój Chrystusów w sercu i duszy” wygłosił ks. P. Głowala, natomiast w pogońskiej świątyni na ten sam temat mówił ks. kanonik Bolesław Wajzler
z Zawiercia. O godz. 8.00 sprawowane były w obu kościołach Msze św. śpiewane oraz kazania „Pokój Chrystusa w rodzinie", wygłosili je odpowiednio: ks. szambelan Jerzy Imiela
i ks. dziekan Antoni Zimniak. O godz. 10.00 odprawiono Msze św. dla młodzieży
z kazaniami księży: B. Kasprzaka z Radomia i Z. Flisowskiego na temat „Papież a młodzież”. O godz. 11.30 celebrowane były Sumy Pontyfikalne, a następnie w kościele parafialnym na Pogoni kazanie wygłosił bp Teodor Kubina na temat „Pokój Chrystusowy
w społeczeństwie". Po południu w godz. od 15.00 do 17.00 w Kinoteatrze „Pogoń” mieszczącym się w budynku Związków Zawodowych Metalowców przy ul. Mariackiej odbyło się zebranie Stowarzyszenia Mężów Katolickich. Referat pt. „Królewskie kapłaństwo mężczyzny” wygłosił Stanisław Płodowski, drugi referat „Najważniejsze zadanie mężczyzny katolickiego w chwili obecnej” bp Kubina. W tych samych godzinach odbyło się w sali
Kina „Zagłoba” (obecnie Dom Katolicki) przy ul. Kościelnej zebranie młodzieży męskiej, gdzie referaty wygłosili: prof. Cetwiński i ks. Aleksander Rogóż z Poznania. O godz. 17.00
w Kinoteatrze „Pogoń” miało miejsce zebranie Związku Niewiast Katolickich, na którym referaty wygłosili: ks. prałat Stanisław Maśliński z Krakowa i p. Rzepecka z Poznania. Podobne zebrania odbyły się również w Kinie „Zagłoba" z referatami ks. kanonika Wajzlera
i p. Wolniewiczówny z Poznania. O godz. 20.00 równocześnie w obydwu kościołach miały miejsce adoracje nocne z kazaniem ks. kanonika Van Roy z Krakowa „Chrystus Eucharystyczny – Król świata. Źródło pokoju w sercach, rodzinie i społeczeństwie”.
W sobotni wieczór zaczęły przybywać do Sosnowca grupy wiernych m.in. z Szopienic, Zawiercia, Rakowa, Piekar Śląskich, Dąbrowy Górniczej, Grodźca, Gołonoga i Będzina, które noc spędziły w przygotowanych kwaterach lub na nocnych modlitwach w kościołach, gdzie od północy odprawiane były ciche Msze św. Świątynie wypełnione były rozmodlonym tłumem aż do rana.
==Trzeci dzień kongresu - 30 czerwca==
W niedzielę, 30 czerwca, we wczesnych godzinach porannych przybywali kolejni pielgrzymi z pobliskich miejscowości w grupach prowadzonych przez proboszczów, ze sztandarami, przy akompaniamencie orkiestr. O godz. 8.00 w kościele p.w. WNMP rozpoczęła się uroczysta Msza św., po której przybyłe organizacje i stowarzyszenia oraz rzesze wiernych zaczęły przygotowania do uroczystej procesji, która wraz z biciem dzwonów we wszystkich kościołach wkrótce miała ruszyć ulicami miasta. Zanim to nastąpiło, bp Kubina poświęcił nowo ufundowane dzwony, a informował o tym „Expres Zagłębia” nr 175 z 4 lipca 1929 r.

''Jak to już donosiliśmy w niedzielę ubiegłą podczas odbywającego się w Sosnowcu kongresu eucharystycznego, ks. biskup dr. T. Kubina, dopełnił aktu poświęcenia czterech nowych dzwonów, ufundowanych przez p. Woźniaków, właścicieli fabryki stali i odlewów w Sosnowcu, ofiarując jako dar dla kościoła parafialnego sosnowieckiego. Po raz pierwszy nowe dzwony odezwały się podczas kongresu eucharystycznego. Na jednym z największych dzwonów jest napis: »Janem Chrzcicielem się zwę, chwałę Marji Wniebowziętej głoszę«, na drugim: »Imię noszę Franciszka Ksawerego wzywać będę wszystkich do Serca Bożego«, na trzecim: »Ja Andrzej Apostoł głoszę prawdy Boże, a św. Teresa niech w tem dopomoże« i na czwartym: »Zwać się będę Teodorem Męczennikiem, głosić będę chwałę Bożą wraz ze św. Dominikiem«.''
[[Plik:Skanowanie0004-001.jpg|400px|thumb|left|Procesja Eucharystyczna podążająca ul. 3 Maja. Z prawej strony widoczny budynek (z filarami), w którym mieściło się Kino „Zagłębie”.
Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.]]

W długiej, zwartej kolumnie postępowali dostojnicy kościoła: abp Adam Sapieha z Krakowa, bp Władysław Bandurski z Wilna, bp Stanisław Rospond z Krakowa i bp Karol Radoński
z Włocławka. Pod baldachimem, wsparty na rękach asysty szedł z Najświętszym Sakramentem ordynariusz częstochowski bp Teodor Kubina. Procesja przy dźwiękach orkiestr przemierzała miasto ulicami: Kościelną, Sienkiewicza, Piłsudskiego, 3 Maja, Dytlowską (obecnie przedłużenie ul. 3 Maja), Żeromskiego i Orlą, gdzie przez bramę tryumfalną przy kościele wpuszczane były tylko delegacje ze sztandarami
i grupy zorganizowane. Plac kościelny wypełnił się morzem ludzkich głów, a drzewce sztandarów utworzyły gęsty las. Niezliczone tłumy wiernych ustawiły się od strony
ul. Nowopogońskiej, na placach i na przyległych, bocznych ulicach. Pilnująca porządku policja, jak również harcerze, strażacy oraz członkowie Związku Strzeleckiego z trudnością powstrzymywali napór pięćdziesięciotysięcznego tłumu. Następnie o godz. 11.00 wszyscy
w skupieniu uczestniczyli w Sumie Pontyfikalnej odprawionej przez bpa Teodora Kubinę na zewnątrz kościoła, przed bogato udekorowanym barwami papieskimi i narodowymi ołtarzem. Kazanie „Eucharystia serca ciała mistycznego Chrystusa, którym jest Kościół św.” wygłosił bp Arkadiusz Lisiecki. Tutaj też o godz. 15.00 zgromadzeni wysłuchali kazania bpa Kubiny ,,Chrystus – Robotnik”, po którym uchwalono szereg rezolucji. Na zakończenie trzeciego dnia kongresu o godz. 17.00 w auli Gimnazjum im. Stanisława Staszica przy ul. Stefana Żeromskiego wygłoszone zostały referaty: prof. Karola Huberta Rostworowskiego z Krakowa „Zadanie inteligencji w Królestwie Chrystusowym” i ks. prof. Konstantego Michalskiego „Jedność światopoglądów warunkiem pokoju w Królestwie Chrystusowym”. Rozgłośnia Polskiego Radia w Katowicach przeprowadziła tego dnia transmisję z pogońskiej świątyni oraz auli gimnazjum w trzech wejściach antenowych o godz. 11.00, 15.00 i 17.00.
[[Plik:Skanowanie0004-002.jpg|400px|thumb|Bp Arkadiusz Lisiecki głoszący kazanie podczas Sumy Pontyfikalnej sprawowanej na zewnątrz pogońskiej świątyni.
Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.]]
==Czwarty (nieoficjalny) dzień kongresu - 1 lipca.==

Po zakończeniu oficjalnej części kongresu, w poniedziałek 1 lipca, na plebanii kościoła WNMP odbyło się zebranie księży, gdzie swoje referaty wygłosili bp Teodor Kubina „Stosunek księży do ludu” oraz ks. prałat Józef Gawlina z Katowic „Udział księży w Akcji Katolickiej”.
Według doniesień prasowych w sosnowieckim kongresie wzięło udział pięciu biskupów,
ok. stu księży oraz rzesza wiernych w liczbie szacowanej na pięćdziesiąt tysięcy.
Tygodnik „Radjo” nr 28 z 14 lipca 1929 r. w tych słowach dokonał oceny minionego wydarzenia:

''Zainteresowanie Kongresem przeszło wszelkie oczekiwania. Nie tylko z całego Zagłębia, ale gremjalnie z Górnego Śląska, nawet z najdalszych okolic kraju przybyli wierni, by wziąć udział w tern wielkiem święcie Ducha, które do głębi poruszyło całe katolickie społeczeństwo miejscowe i skierowało jego myśli i serca ku wyżynom, tak często w szarem życiu codziennem przesłoniętym ciężką walką o byt.''

'''Opracował Adam Gołębiowski'''

==Link zewnętrzny==
[http://milosierdzie.sosnowiec.pl/90-rocznica-ii-kongresu-eucharystycznego-diecezji-czestochowskiej-w-sosnowcu/]Link do pełnej wersji artykułu.

II Kongres Eucharystyczny Diecezji Częstochowskiej w Sosnowcu 28 – 30 czerwca 1929 r.

2019-12-03T21:57:42Z

ADAMGOL: /* Czwarty (nieoficjalny) dzień kongresu - 1 lipca. */

Sosnowiecki kongres, którego hasłem były słowa Piusa XI: „Pokój Chrystusowy w Królestwie Chrystusowym”, został zwołany przez bpa Teodora Kubinę – pierwszego ordynariusza Diecezji Częstochowskiej. Założeniem kongresów był hołd składany Chrystusowi podczas publicznych adoracji, jak również społeczna manifestacja wiary.
[[Plik:Skanowanie0010.jpg|400px|thumb|left|Pamiątkowy znaczek – wpinka. Źródło: ze zbiorów autora]]
==Pierwszy dzień kongresu - 28 czerwca.==
W piątek, 28 czerwca, o godz. 16.50 odbył się Ingres Księży Biskupów z kościółka kolejowego do kościoła parafialnego p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Wzięli w nim udział bp Karol Radoński z Włocławka oraz ordynariusz częstochowski bp Teodor Kubina. Ceremonia uroczystego otwarcia kongresu była transmitowana przez rozgłośnię Polskiego Radia w Katowicach. Na początku odśpiewano uroczyste „Veni Creator Spiritus”, po czym bp Kubina wygłosił kazanie na temat: „Pius XI – zwiastun nowej wiosny katolickiej”. Na zakończenie udzielił błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem wielotysięcznym tłumom, jakie zebrały się w kościele, na placu przed nim i na okolicznych ulicach. O godz. 20.00 rozpoczęła się uroczysta akademia w mieszczącym się przy ul. 3 Maja
Kinie „Zagłębie”. Na początku przemówienie wygłosił prezes Komitetu Wykonawczego Kongresu Victor Viannay, następnie przemawiali: dr Wasilewski z Częstochowy i dyrektor sosnowieckiego Gimnazjum im. Stanisława Staszica Tadeusz Nowakowski, który wygłosił referat pt.: „Pius XI i Polska”. Akademię zakończył O. Urban referatem pt.: „Pius XI
i kwestia wschodnia”. O godz. 21.00 odbyła się przy świetle pochodni procesja na cześć
Ojca Świętego z udziałem orkiestr oraz licznie zgromadzonych wiernych.
[[Plik:Skanowanie0005-002.jpg|400px|thumb|Brama triumfalna wystawiona przez Komitet Wykonawczy Kongresy na trasie procesji, usytuowana u wlotu ul. 3 Maja, tuż przy skrzyżowaniu z ul. Piłsudskiego. Z lewej strony widoczne nieistniejące dziś domy kolejowe. Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.]][[Plik:Skanowanie0005-001.jpg|400px|thumb|Brama triumfalna wystawiona przez Komitet Wykonawczy Kongresy na trasie procesji, usytuowana przy ul. 3 Maja na wysokości nieistniejącej dziś Huty „ Emma”. Z prawej strony widoczna również obecnie nieistniejąca cerkiew p.w. Św. Mikołaja Cudotwórcy.
Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.]]
==Drugi dzień kongresu - 29 czerwca.==
W sobotę, 29 czerwca, w drugim dniu kongresu o godz. 6.00 odbyły się pierwsze Msze św. śpiewane w sosnowieckich kościołach: Wniebowzięcia NMP oraz św. Tomasza Apostoła. Kazanie w obecnej katedrze „Pokój Chrystusów w sercu i duszy” wygłosił ks. P. Głowala, natomiast w pogońskiej świątyni na ten sam temat mówił ks. kanonik Bolesław Wajzler
z Zawiercia. O godz. 8.00 sprawowane były w obu kościołach Msze św. śpiewane oraz kazania „Pokój Chrystusa w rodzinie", wygłosili je odpowiednio: ks. szambelan Jerzy Imiela
i ks. dziekan Antoni Zimniak. O godz. 10.00 odprawiono Msze św. dla młodzieży
z kazaniami księży: B. Kasprzaka z Radomia i Z. Flisowskiego na temat „Papież a młodzież”. O godz. 11.30 celebrowane były Sumy Pontyfikalne, a następnie w kościele parafialnym na Pogoni kazanie wygłosił bp Teodor Kubina na temat „Pokój Chrystusowy
w społeczeństwie". Po południu w godz. od 15.00 do 17.00 w Kinoteatrze „Pogoń” mieszczącym się w budynku Związków Zawodowych Metalowców przy ul. Mariackiej odbyło się zebranie Stowarzyszenia Mężów Katolickich. Referat pt. „Królewskie kapłaństwo mężczyzny” wygłosił Stanisław Płodowski, drugi referat „Najważniejsze zadanie mężczyzny katolickiego w chwili obecnej” bp Kubina. W tych samych godzinach odbyło się w sali
Kina „Zagłoba” (obecnie Dom Katolicki) przy ul. Kościelnej zebranie młodzieży męskiej, gdzie referaty wygłosili: prof. Cetwiński i ks. Aleksander Rogóż z Poznania. O godz. 17.00
w Kinoteatrze „Pogoń” miało miejsce zebranie Związku Niewiast Katolickich, na którym referaty wygłosili: ks. prałat Stanisław Maśliński z Krakowa i p. Rzepecka z Poznania. Podobne zebrania odbyły się również w Kinie „Zagłoba" z referatami ks. kanonika Wajzlera
i p. Wolniewiczówny z Poznania. O godz. 20.00 równocześnie w obydwu kościołach miały miejsce adoracje nocne z kazaniem ks. kanonika Van Roy z Krakowa „Chrystus Eucharystyczny – Król świata. Źródło pokoju w sercach, rodzinie i społeczeństwie”.
W sobotni wieczór zaczęły przybywać do Sosnowca grupy wiernych m.in. z Szopienic, Zawiercia, Rakowa, Piekar Śląskich, Dąbrowy Górniczej, Grodźca, Gołonoga i Będzina, które noc spędziły w przygotowanych kwaterach lub na nocnych modlitwach w kościołach, gdzie od północy odprawiane były ciche Msze św. Świątynie wypełnione były rozmodlonym tłumem aż do rana.
==Trzeci dzień kongresu - 30 czerwca==
W niedzielę, 30 czerwca, we wczesnych godzinach porannych przybywali kolejni pielgrzymi z pobliskich miejscowości w grupach prowadzonych przez proboszczów, ze sztandarami, przy akompaniamencie orkiestr. O godz. 8.00 w kościele p.w. WNMP rozpoczęła się uroczysta Msza św., po której przybyłe organizacje i stowarzyszenia oraz rzesze wiernych zaczęły przygotowania do uroczystej procesji, która wraz z biciem dzwonów we wszystkich kościołach wkrótce miała ruszyć ulicami miasta. Zanim to nastąpiło, bp Kubina poświęcił nowo ufundowane dzwony, a informował o tym „Expres Zagłębia” nr 175 z 4 lipca 1929 r.

''Jak to już donosiliśmy w niedzielę ubiegłą podczas odbywającego się w Sosnowcu kongresu eucharystycznego, ks. biskup dr. T. Kubina, dopełnił aktu poświęcenia czterech nowych dzwonów, ufundowanych przez p. Woźniaków, właścicieli fabryki stali i odlewów w Sosnowcu, ofiarując jako dar dla kościoła parafialnego sosnowieckiego. Po raz pierwszy nowe dzwony odezwały się podczas kongresu eucharystycznego. Na jednym z największych dzwonów jest napis: »Janem Chrzcicielem się zwę, chwałę Marji Wniebowziętej głoszę«, na drugim: »Imię noszę Franciszka Ksawerego wzywać będę wszystkich do Serca Bożego«, na trzecim: »Ja Andrzej Apostoł głoszę prawdy Boże, a św. Teresa niech w tem dopomoże« i na czwartym: »Zwać się będę Teodorem Męczennikiem, głosić będę chwałę Bożą wraz ze św. Dominikiem«.''
[[Plik:Skanowanie0004-001.jpg|400px|thumb|left|Procesja Eucharystyczna podążająca ul. 3 Maja. Z prawej strony widoczny budynek (z filarami), w którym mieściło się Kino „Zagłębie”.
Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.]]

W długiej, zwartej kolumnie postępowali dostojnicy kościoła: abp Adam Sapieha z Krakowa, bp Władysław Bandurski z Wilna, bp Stanisław Rospond z Krakowa i bp Karol Radoński
z Włocławka. Pod baldachimem, wsparty na rękach asysty szedł z Najświętszym Sakramentem ordynariusz częstochowski bp Teodor Kubina. Procesja przy dźwiękach orkiestr przemierzała miasto ulicami: Kościelną, Sienkiewicza, Piłsudskiego, 3 Maja, Dytlowską (obecnie przedłużenie ul. 3 Maja), Żeromskiego i Orlą, gdzie przez bramę tryumfalną przy kościele wpuszczane były tylko delegacje ze sztandarami
i grupy zorganizowane. Plac kościelny wypełnił się morzem ludzkich głów, a drzewce sztandarów utworzyły gęsty las. Niezliczone tłumy wiernych ustawiły się od strony
ul. Nowopogońskiej, na placach i na przyległych, bocznych ulicach. Pilnująca porządku policja, jak również harcerze, strażacy oraz członkowie Związku Strzeleckiego z trudnością powstrzymywali napór pięćdziesięciotysięcznego tłumu. Następnie o godz. 11.00 wszyscy
w skupieniu uczestniczyli w Sumie Pontyfikalnej odprawionej przez bpa Teodora Kubinę na zewnątrz kościoła, przed bogato udekorowanym barwami papieskimi i narodowymi ołtarzem. Kazanie „Eucharystia serca ciała mistycznego Chrystusa, którym jest Kościół św.” wygłosił bp Arkadiusz Lisiecki. Tutaj też o godz. 15.00 zgromadzeni wysłuchali kazania bpa Kubiny ,,Chrystus – Robotnik”, po którym uchwalono szereg rezolucji. Na zakończenie trzeciego dnia kongresu o godz. 17.00 w auli Gimnazjum im. Stanisława Staszica przy ul. Stefana Żeromskiego wygłoszone zostały referaty: prof. Karola Huberta Rostworowskiego z Krakowa „Zadanie inteligencji w Królestwie Chrystusowym” i ks. prof. Konstantego Michalskiego „Jedność światopoglądów warunkiem pokoju w Królestwie Chrystusowym”. Rozgłośnia Polskiego Radia w Katowicach przeprowadziła tego dnia transmisję z pogońskiej świątyni oraz auli gimnazjum w trzech wejściach antenowych o godz. 11.00, 15.00 i 17.00.
[[Plik:Skanowanie0004-002.jpg|400px|thumb|Bp Arkadiusz Lisiecki głoszący kazanie podczas Sumy Pontyfikalnej sprawowanej na zewnątrz pogońskiej świątyni.
Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.]]
==Czwarty (nieoficjalny) dzień kongresu - 1 lipca.==

Po zakończeniu oficjalnej części kongresu, w poniedziałek 1 lipca, na plebanii kościoła WNMP odbyło się zebranie księży, gdzie swoje referaty wygłosili bp Teodor Kubina „Stosunek księży do ludu” oraz ks. prałat Józef Gawlina z Katowic „Udział księży w Akcji Katolickiej”.
Według doniesień prasowych w sosnowieckim kongresie wzięło udział pięciu biskupów,
ok. stu księży oraz rzesza wiernych w liczbie szacowanej na pięćdziesiąt tysięcy.
Tygodnik „Radjo” nr 28 z 14 lipca 1929 r. w tych słowach dokonał oceny minionego wydarzenia:

''Zainteresowanie Kongresem przeszło wszelkie oczekiwania. Nie tylko z całego Zagłębia, ale gremjalnie z Górnego Śląska, nawet z najdalszych okolic kraju przybyli wierni, by wziąć udział w tern wielkiem święcie Ducha, które do głębi poruszyło całe katolickie społeczeństwo miejscowe i skierowało jego myśli i serca ku wyżynom, tak często w szarem życiu codziennem przesłoniętym ciężką walką o byt.''

'''Opracował Adam Gołębiowski'''

==Link zewnętrzny==
[http://milosierdzie.sosnowiec.pl/90-rocznica-ii-kongresu-eucharystycznego-diecezji-czestochowskiej-w-sosnowcu/]Link do pełnej wersji artykułu.

II Kongres Eucharystyczny Diecezji Częstochowskiej w Sosnowcu 28 – 30 czerwca 1929 r.

2019-12-03T21:56:57Z

ADAMGOL: Utworzył nową stronę „Sosnowiecki kongres, którego hasłem były słowa Piusa XI: „Pokój Chrystusowy w Królestwie Chrystusowym”, został zwołany przez bpa Teodora Kubinę – pierwsz<ellipsis>”

Sosnowiecki kongres, którego hasłem były słowa Piusa XI: „Pokój Chrystusowy w Królestwie Chrystusowym”, został zwołany przez bpa Teodora Kubinę – pierwszego ordynariusza Diecezji Częstochowskiej. Założeniem kongresów był hołd składany Chrystusowi podczas publicznych adoracji, jak również społeczna manifestacja wiary.
[[Plik:Skanowanie0010.jpg|400px|thumb|left|Pamiątkowy znaczek – wpinka. Źródło: ze zbiorów autora]]
==Pierwszy dzień kongresu - 28 czerwca.==
W piątek, 28 czerwca, o godz. 16.50 odbył się Ingres Księży Biskupów z kościółka kolejowego do kościoła parafialnego p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Wzięli w nim udział bp Karol Radoński z Włocławka oraz ordynariusz częstochowski bp Teodor Kubina. Ceremonia uroczystego otwarcia kongresu była transmitowana przez rozgłośnię Polskiego Radia w Katowicach. Na początku odśpiewano uroczyste „Veni Creator Spiritus”, po czym bp Kubina wygłosił kazanie na temat: „Pius XI – zwiastun nowej wiosny katolickiej”. Na zakończenie udzielił błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem wielotysięcznym tłumom, jakie zebrały się w kościele, na placu przed nim i na okolicznych ulicach. O godz. 20.00 rozpoczęła się uroczysta akademia w mieszczącym się przy ul. 3 Maja
Kinie „Zagłębie”. Na początku przemówienie wygłosił prezes Komitetu Wykonawczego Kongresu Victor Viannay, następnie przemawiali: dr Wasilewski z Częstochowy i dyrektor sosnowieckiego Gimnazjum im. Stanisława Staszica Tadeusz Nowakowski, który wygłosił referat pt.: „Pius XI i Polska”. Akademię zakończył O. Urban referatem pt.: „Pius XI
i kwestia wschodnia”. O godz. 21.00 odbyła się przy świetle pochodni procesja na cześć
Ojca Świętego z udziałem orkiestr oraz licznie zgromadzonych wiernych.
[[Plik:Skanowanie0005-002.jpg|400px|thumb|Brama triumfalna wystawiona przez Komitet Wykonawczy Kongresy na trasie procesji, usytuowana u wlotu ul. 3 Maja, tuż przy skrzyżowaniu z ul. Piłsudskiego. Z lewej strony widoczne nieistniejące dziś domy kolejowe. Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.]][[Plik:Skanowanie0005-001.jpg|400px|thumb|Brama triumfalna wystawiona przez Komitet Wykonawczy Kongresy na trasie procesji, usytuowana przy ul. 3 Maja na wysokości nieistniejącej dziś Huty „ Emma”. Z prawej strony widoczna również obecnie nieistniejąca cerkiew p.w. Św. Mikołaja Cudotwórcy.
Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.]]
==Drugi dzień kongresu - 29 czerwca.==
W sobotę, 29 czerwca, w drugim dniu kongresu o godz. 6.00 odbyły się pierwsze Msze św. śpiewane w sosnowieckich kościołach: Wniebowzięcia NMP oraz św. Tomasza Apostoła. Kazanie w obecnej katedrze „Pokój Chrystusów w sercu i duszy” wygłosił ks. P. Głowala, natomiast w pogońskiej świątyni na ten sam temat mówił ks. kanonik Bolesław Wajzler
z Zawiercia. O godz. 8.00 sprawowane były w obu kościołach Msze św. śpiewane oraz kazania „Pokój Chrystusa w rodzinie", wygłosili je odpowiednio: ks. szambelan Jerzy Imiela
i ks. dziekan Antoni Zimniak. O godz. 10.00 odprawiono Msze św. dla młodzieży
z kazaniami księży: B. Kasprzaka z Radomia i Z. Flisowskiego na temat „Papież a młodzież”. O godz. 11.30 celebrowane były Sumy Pontyfikalne, a następnie w kościele parafialnym na Pogoni kazanie wygłosił bp Teodor Kubina na temat „Pokój Chrystusowy
w społeczeństwie". Po południu w godz. od 15.00 do 17.00 w Kinoteatrze „Pogoń” mieszczącym się w budynku Związków Zawodowych Metalowców przy ul. Mariackiej odbyło się zebranie Stowarzyszenia Mężów Katolickich. Referat pt. „Królewskie kapłaństwo mężczyzny” wygłosił Stanisław Płodowski, drugi referat „Najważniejsze zadanie mężczyzny katolickiego w chwili obecnej” bp Kubina. W tych samych godzinach odbyło się w sali
Kina „Zagłoba” (obecnie Dom Katolicki) przy ul. Kościelnej zebranie młodzieży męskiej, gdzie referaty wygłosili: prof. Cetwiński i ks. Aleksander Rogóż z Poznania. O godz. 17.00
w Kinoteatrze „Pogoń” miało miejsce zebranie Związku Niewiast Katolickich, na którym referaty wygłosili: ks. prałat Stanisław Maśliński z Krakowa i p. Rzepecka z Poznania. Podobne zebrania odbyły się również w Kinie „Zagłoba" z referatami ks. kanonika Wajzlera
i p. Wolniewiczówny z Poznania. O godz. 20.00 równocześnie w obydwu kościołach miały miejsce adoracje nocne z kazaniem ks. kanonika Van Roy z Krakowa „Chrystus Eucharystyczny – Król świata. Źródło pokoju w sercach, rodzinie i społeczeństwie”.
W sobotni wieczór zaczęły przybywać do Sosnowca grupy wiernych m.in. z Szopienic, Zawiercia, Rakowa, Piekar Śląskich, Dąbrowy Górniczej, Grodźca, Gołonoga i Będzina, które noc spędziły w przygotowanych kwaterach lub na nocnych modlitwach w kościołach, gdzie od północy odprawiane były ciche Msze św. Świątynie wypełnione były rozmodlonym tłumem aż do rana.
==Trzeci dzień kongresu - 30 czerwca==
W niedzielę, 30 czerwca, we wczesnych godzinach porannych przybywali kolejni pielgrzymi z pobliskich miejscowości w grupach prowadzonych przez proboszczów, ze sztandarami, przy akompaniamencie orkiestr. O godz. 8.00 w kościele p.w. WNMP rozpoczęła się uroczysta Msza św., po której przybyłe organizacje i stowarzyszenia oraz rzesze wiernych zaczęły przygotowania do uroczystej procesji, która wraz z biciem dzwonów we wszystkich kościołach wkrótce miała ruszyć ulicami miasta. Zanim to nastąpiło, bp Kubina poświęcił nowo ufundowane dzwony, a informował o tym „Expres Zagłębia” nr 175 z 4 lipca 1929 r.

''Jak to już donosiliśmy w niedzielę ubiegłą podczas odbywającego się w Sosnowcu kongresu eucharystycznego, ks. biskup dr. T. Kubina, dopełnił aktu poświęcenia czterech nowych dzwonów, ufundowanych przez p. Woźniaków, właścicieli fabryki stali i odlewów w Sosnowcu, ofiarując jako dar dla kościoła parafialnego sosnowieckiego. Po raz pierwszy nowe dzwony odezwały się podczas kongresu eucharystycznego. Na jednym z największych dzwonów jest napis: »Janem Chrzcicielem się zwę, chwałę Marji Wniebowziętej głoszę«, na drugim: »Imię noszę Franciszka Ksawerego wzywać będę wszystkich do Serca Bożego«, na trzecim: »Ja Andrzej Apostoł głoszę prawdy Boże, a św. Teresa niech w tem dopomoże« i na czwartym: »Zwać się będę Teodorem Męczennikiem, głosić będę chwałę Bożą wraz ze św. Dominikiem«.''
[[Plik:Skanowanie0004-001.jpg|400px|thumb|left|Procesja Eucharystyczna podążająca ul. 3 Maja. Z prawej strony widoczny budynek (z filarami), w którym mieściło się Kino „Zagłębie”.
Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.]]

W długiej, zwartej kolumnie postępowali dostojnicy kościoła: abp Adam Sapieha z Krakowa, bp Władysław Bandurski z Wilna, bp Stanisław Rospond z Krakowa i bp Karol Radoński
z Włocławka. Pod baldachimem, wsparty na rękach asysty szedł z Najświętszym Sakramentem ordynariusz częstochowski bp Teodor Kubina. Procesja przy dźwiękach orkiestr przemierzała miasto ulicami: Kościelną, Sienkiewicza, Piłsudskiego, 3 Maja, Dytlowską (obecnie przedłużenie ul. 3 Maja), Żeromskiego i Orlą, gdzie przez bramę tryumfalną przy kościele wpuszczane były tylko delegacje ze sztandarami
i grupy zorganizowane. Plac kościelny wypełnił się morzem ludzkich głów, a drzewce sztandarów utworzyły gęsty las. Niezliczone tłumy wiernych ustawiły się od strony
ul. Nowopogońskiej, na placach i na przyległych, bocznych ulicach. Pilnująca porządku policja, jak również harcerze, strażacy oraz członkowie Związku Strzeleckiego z trudnością powstrzymywali napór pięćdziesięciotysięcznego tłumu. Następnie o godz. 11.00 wszyscy
w skupieniu uczestniczyli w Sumie Pontyfikalnej odprawionej przez bpa Teodora Kubinę na zewnątrz kościoła, przed bogato udekorowanym barwami papieskimi i narodowymi ołtarzem. Kazanie „Eucharystia serca ciała mistycznego Chrystusa, którym jest Kościół św.” wygłosił bp Arkadiusz Lisiecki. Tutaj też o godz. 15.00 zgromadzeni wysłuchali kazania bpa Kubiny ,,Chrystus – Robotnik”, po którym uchwalono szereg rezolucji. Na zakończenie trzeciego dnia kongresu o godz. 17.00 w auli Gimnazjum im. Stanisława Staszica przy ul. Stefana Żeromskiego wygłoszone zostały referaty: prof. Karola Huberta Rostworowskiego z Krakowa „Zadanie inteligencji w Królestwie Chrystusowym” i ks. prof. Konstantego Michalskiego „Jedność światopoglądów warunkiem pokoju w Królestwie Chrystusowym”. Rozgłośnia Polskiego Radia w Katowicach przeprowadziła tego dnia transmisję z pogońskiej świątyni oraz auli gimnazjum w trzech wejściach antenowych o godz. 11.00, 15.00 i 17.00.
[[Plik:Skanowanie0004-002.jpg|400px|thumb|Bp Arkadiusz Lisiecki głoszący kazanie podczas Sumy Pontyfikalnej sprawowanej na zewnątrz pogońskiej świątyni.
Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.]]
==Czwarty (nieoficjalny) dzień kongresu - 1 lipca.==

Po zakończeniu oficjalnej części kongresu, w poniedziałek 1 lipca, na plebanii kościoła WNMP odbyło się zebranie księży, gdzie swoje referaty wygłosili bp Teodor Kubina „Stosunek księży do ludu” oraz ks. prałat Józef Gawlina z Katowic „Udział księży w Akcji Katolickiej”.
Według doniesień prasowych w sosnowieckim kongresie wzięło udział pięciu biskupów,
ok. stu księży oraz rzesza wiernych w liczbie szacowanej na pięćdziesiąt tysięcy.
Tygodnik „Radjo” nr 28 z 14 lipca 1929 r. w tych słowach dokonał oceny minionego wydarzenia:

''Zainteresowanie Kongresem przeszło wszelkie oczekiwania. Nie tylko z całego Zagłębia, ale gremjalnie z Górnego Śląska, nawet z najdalszych okolic kraju przybyli wierni, by wziąć udział w tern wielkiem święcie Ducha, które do głębi poruszyło całe katolickie społeczeństwo miejscowe i skierowało jego myśli i serca ku wyżynom, tak często w szarem życiu codziennem przesłoniętym ciężką walką o byt.''

'''Opracował Adam Gołębiowski'''
==Link zewnętrzny==
[http://milosierdzie.sosnowiec.pl/90-rocznica-ii-kongresu-eucharystycznego-diecezji-czestochowskiej-w-sosnowcu/]Link do pełnej wersji artykułu.

Plik:Skanowanie0010.jpg

2019-12-03T20:20:03Z

ADAMGOL: Pamiątkowy znaczek – wpinka Źródło: ze zbiorów autora

Pamiątkowy znaczek – wpinka
Źródło: ze zbiorów autora

Plik:Skanowanie0004-002.jpg

2019-12-03T20:15:18Z

ADAMGOL: Bp Arkadiusz Lisiecki głoszący kazanie podczas Sumy Pontyfikalnej sprawowanej na zewnątrz pogońskiej świątyni. Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.

Bp Arkadiusz Lisiecki głoszący kazanie podczas Sumy Pontyfikalnej sprawowanej na zewnątrz pogońskiej świątyni.
Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.

Plik:Skanowanie0004-001.jpg

2019-12-03T20:13:40Z

ADAMGOL: Procesja Eucharystyczna podążająca ul. 3 Maja. Z prawej strony widoczny budynek (z filarami), w którym mieściło się Kino „Zagłębie”. Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.

Procesja Eucharystyczna podążająca ul. 3 Maja. Z prawej strony widoczny budynek (z filarami), w którym mieściło się Kino „Zagłębie”.
Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.

Plik:Skanowanie0005-001.jpg

2019-12-03T20:09:12Z

ADAMGOL: Brama triumfalna wystawiona przez Komitet Wykonawczy Kongresy na trasie procesji, usytuowana przy ul. 3 Maja na wysokości nieistniejącej dziś Huty „ Emma”. Z prawej strony widoczna również obecnie nieistniejąca cerkiew p.w. Św. Mikołaja Cudot

Brama triumfalna wystawiona przez Komitet Wykonawczy Kongresy na trasie procesji, usytuowana przy ul. 3 Maja na wysokości nieistniejącej dziś Huty „ Emma”. Z prawej strony widoczna również obecnie nieistniejąca cerkiew p.w. Św. Mikołaja Cudotwórcy.
Źródło: „Gość Niedzielny” nr 29 z 21 lipca 1929 r.; ze zbiorów autora.

Plik:Skanowanie0005-002.jpg

2019-12-03T20:07:05Z

2019-07-14T14:05:47Z

ADAMGOL: /* Życiorys */

Jan Fazanowicz

2019-07-14T14:05:08Z

ADAMGOL: /* Życiorys */