<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="pl">
	<id>https://wiki.zaglebie.pl/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Krzysztof+Poplawski</id>
	<title>WikiZagłębie - Wkład użytkownika [pl]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki.zaglebie.pl/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Krzysztof+Poplawski"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/wiki/Specjalna:Wk%C5%82ad/Krzysztof_Poplawski"/>
	<updated>2026-09-02T11:57:58Z</updated>
	<subtitle>Wkład użytkownika</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.38.2</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Towarzystwo_Przyjaci%C3%B3%C5%82_Sosnowca&amp;diff=121481</id>
		<title>Towarzystwo Przyjaciół Sosnowca</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Towarzystwo_Przyjaci%C3%B3%C5%82_Sosnowca&amp;diff=121481"/>
		<updated>2023-11-22T15:18:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Plik:Logo TPS.jpg |200px|thumb|right|Logo Towarzystwa Przyjaciół Sosnowca]]'''Towarzystwo Przyjaciół Sosnowca''' - (w skrócie '''TPS''') - stowarzyszenie powstałe 22.02.2022 w [[Sosnowiec|Sosnowcu]].&lt;br /&gt;
Członkowie: [[Krzysztof Popławski]], [[Rafał Siciński]], Jakub Kubiczek, Robert Tarnowski, Maciej Kudłacik, Katarzyna Płatek, Stanisław Grześkowiak, Magdalena Bielecka, Wawrzyniec Grzegórzko, Jan Bała,   &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sympatycy:[[Dariusz Jurek]], Tomasz Trojanowski, Henryk Górak, Mikołaj Dziewiatowski, [[Piotr Michał Krawczyk|Piotr Krawczyk]], Wojciech Ptak,  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Linki zewnętrzne==&lt;br /&gt;
* [https://www.facebook.com/tps.org.pI Oficjalny profil FB]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Baza NGO]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:NGO w Sosnowcu]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Towarzystwo_Przyjaci%C3%B3%C5%82_Sosnowca&amp;diff=121480</id>
		<title>Towarzystwo Przyjaciół Sosnowca</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Towarzystwo_Przyjaci%C3%B3%C5%82_Sosnowca&amp;diff=121480"/>
		<updated>2023-11-22T14:28:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: /* Linki zewnętrzne */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Plik:Logo TPS.jpg |200px|thumb|right|Logo Towarzystwa Przyjaciół Sosnowca]]'''Towarzystwo Przyjaciół Sosnowca''' - (w skrócie '''TPS''') - stowarzyszenie powstałe 22.02.2022 w [[Sosnowiec|Sosnowcu]].&lt;br /&gt;
Członkowie: [[Krzysztof Popławski]], [[Rafał Siciński]], Jakub Kubiczek, Robert Tarnowski, Maciej Kudłacik, Katarzyna Płatek, Stanisław Grześkowiak, Magdalena Bielecka, Wawrzyniec Grzegórzko, Jan Bała,  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sympatycy:[[Dariusz Jurek]], Tomasz Trojanowski, Henryk Górak, Mikołaj Dziewiatowski, [[Piotr Michał Krawczyk|Piotr Krawczyk]], &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Linki zewnętrzne==&lt;br /&gt;
* [https://www.facebook.com/tps.org.pI Oficjalny profil FB]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Baza NGO]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:NGO w Sosnowcu]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Towarzystwo_Przyjaci%C3%B3%C5%82_Sosnowca&amp;diff=121460</id>
		<title>Towarzystwo Przyjaciół Sosnowca</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Towarzystwo_Przyjaci%C3%B3%C5%82_Sosnowca&amp;diff=121460"/>
		<updated>2023-11-16T21:34:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: dodany nowy sympatyk&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Plik:Logo TPS.jpg |200px|thumb|right|Logo Towarzystwa Przyjaciół Sosnowca]]'''Towarzystwo Przyjaciół Sosnowca''' - (w skrócie '''TPS''') - stowarzyszenie powstałe 22.02.2022 w [[Sosnowiec|Sosnowcu]].&lt;br /&gt;
Członkowie: [[Krzysztof Popławski]], [[Rafał Siciński]], Jakub Kubiczek, Robert Tarnowski, Maciej Kudłacik, Katarzyna Płatek, Stanisław Grześkowiak, Magdalena Bielecka, Wawrzyniec Grzegórzko, &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sympatycy:[[Dariusz Jurek]], Tomasz Trojanowski, Henryk Górak, Mikołaj Dziewiatowski, [[Piotr Michał Krawczyk|Piotr Krawczyk]], &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Linki zewnętrzne==&lt;br /&gt;
* [https://www.facebook.com/tps.org.pI Oficjalny profil FB]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Baza NGO]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:NGO w Sosnowcu]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Szablon:Dzisiaj&amp;diff=121459</id>
		<title>Szablon:Dzisiaj</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Szablon:Dzisiaj&amp;diff=121459"/>
		<updated>2023-11-15T11:20:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;border:1px solid #ccc; background: #fff; border-right:3px solid #ccc; border-bottom:3px solid #ccc; text-align: center; padding:3px; float:left; font-size: smaller; line-height: 1.3; margin-right: 4px; width: 65px;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;div style=&amp;quot;background: #aaa; color: #f9f9f9;&amp;quot;&amp;gt;'''Dzisiaj jest '''&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;div style=&amp;quot;width:100%&amp;quot;&amp;gt;[[{{#time: l}}|&amp;lt;font color=black&amp;gt;{{#time: l}}&amp;lt;/font&amp;gt;]]&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;div style=&amp;quot;font-size: x-large; width: 100%;&amp;quot;&amp;gt;[[{{#time: j xg}}|&amp;lt;font color=black&amp;gt;{{#time: j}}&amp;lt;/font&amp;gt;]]&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;div style=&amp;quot;width: 100%;&amp;quot;&amp;gt; [[{{#time: F}}|&amp;lt;font color=black&amp;gt;{{#time: xg}}&amp;lt;/font&amp;gt;]] '''[[{{#time: Y}}|&amp;lt;font color=black&amp;gt;{{#time: Y}}&amp;lt;/font&amp;gt;]]'''&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&amp;lt;noinclude&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Szablony daty i czasu|{{PAGENAME}}]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Szablony do stylizacji CSS|{{PAGENAME}}]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/noinclude&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Szablon:Przedsi%C4%99biorstwo_infobox&amp;diff=121458</id>
		<title>Szablon:Przedsiębiorstwo infobox</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Szablon:Przedsi%C4%99biorstwo_infobox&amp;diff=121458"/>
		<updated>2023-11-15T11:19:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{| class=&amp;quot;infobox&amp;quot; cellpadding=&amp;quot;4&amp;quot; style=&amp;quot;max-width:350px; min-width: 200px; background:#f8f8f8; float: right; margin-left: 10px;&amp;quot;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{infobox nagłówek&lt;br /&gt;
 |'''{{{nazwa}}}'''&lt;br /&gt;
 |pole=style=&amp;quot;text-align: center; font-size: 120%; background:#FF9999;&amp;quot;&lt;br /&gt;
}}{{infobox nagłówek dodaj|{{{grafika}}}&lt;br /&gt;
  |[[Grafika:{{{grafika}}}|240x240px|{{{nazwa}}}]]&lt;br /&gt;
 |pole=style=&amp;quot;text-align: center; border-top: 1px solid #aaa; border-bottom: 1px solid #aaa;&amp;quot;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 {{infobox wiersz&lt;br /&gt;
 |Forma prawna&lt;br /&gt;
 |{{{forma prawna}}}&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 {{infobox wiersz&lt;br /&gt;
 |Profil działalności&lt;br /&gt;
 |{{{profil działalności}}}&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 {{infobox wiersz&lt;br /&gt;
 |Dodatkowa informacja&lt;br /&gt;
 |{{{dodatkowe info}}}&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 {{infobox wiersz&lt;br /&gt;
 |Właściciel&lt;br /&gt;
 |{{{właściciel}}}&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 {{infobox wiersz&lt;br /&gt;
 |Okres funkcjonowania&lt;br /&gt;
 |{{{okres funkcjonowania}}}&lt;br /&gt;
 }}{{infobox wiersz&lt;br /&gt;
 |Adres siedziby&lt;br /&gt;
 |{{{adres siedziby}}}&lt;br /&gt;
  {{infobox nagłówek&lt;br /&gt;
 |1= [{{{stronawww}}} Strona internetowa]&lt;br /&gt;
 |pole=style=&amp;quot;text-align: center; border-top: 1px solid #aaa; border-bottom: 1px solid #aaa;&amp;quot;&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
|}&amp;lt;noinclude&amp;gt;{{Dokumentacja}}&amp;lt;/noinclude&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Szablon:Przedsi%C4%99biorstwo_infobox&amp;diff=121457</id>
		<title>Szablon:Przedsiębiorstwo infobox</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Szablon:Przedsi%C4%99biorstwo_infobox&amp;diff=121457"/>
		<updated>2023-11-15T10:59:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{| class=&amp;quot;infobox&amp;quot; cellpadding=&amp;quot;4&amp;quot; style=&amp;quot;max-width:250px; background:#f8f8f8; float: right; margin-left: 10px;&amp;quot;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{infobox nagłówek&lt;br /&gt;
 |'''{{{nazwa}}}'''&lt;br /&gt;
 |pole=style=&amp;quot;text-align: center; font-size: 120%; background:#FF9999;&amp;quot;&lt;br /&gt;
}}{{infobox nagłówek dodaj|{{{grafika}}}&lt;br /&gt;
  |[[Grafika:{{{grafika}}}|240x240px|{{{nazwa}}}]]&lt;br /&gt;
 |pole=style=&amp;quot;text-align: center; border-top: 1px solid #aaa; border-bottom: 1px solid #aaa;&amp;quot;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 {{infobox wiersz&lt;br /&gt;
 |Forma prawna&lt;br /&gt;
 |{{{forma prawna}}}&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 {{infobox wiersz&lt;br /&gt;
 |Profil działalności&lt;br /&gt;
 |{{{profil działalności}}}&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 {{infobox wiersz&lt;br /&gt;
 |Dodatkowa informacja&lt;br /&gt;
 |{{{dodatkowe info}}}&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 {{infobox wiersz&lt;br /&gt;
 |Właściciel&lt;br /&gt;
 |{{{właściciel}}}&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 {{infobox wiersz&lt;br /&gt;
 |Okres funkcjonowania&lt;br /&gt;
 |{{{okres funkcjonowania}}}&lt;br /&gt;
 }}{{infobox wiersz&lt;br /&gt;
 |Adres siedziby&lt;br /&gt;
 |{{{adres siedziby}}}&lt;br /&gt;
  {{infobox nagłówek&lt;br /&gt;
 |1= [{{{stronawww}}} Strona internetowa]&lt;br /&gt;
 |pole=style=&amp;quot;text-align: center; border-top: 1px solid #aaa; border-bottom: 1px solid #aaa;&amp;quot;&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
|}&amp;lt;noinclude&amp;gt;{{Dokumentacja}}&amp;lt;/noinclude&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Dom_Handlowy_C._G._Sch%C3%B6n,_Sielce,_Sosnowiec,_1883_-_1920&amp;diff=121456</id>
		<title>Dom Handlowy C. G. Schön, Sielce, Sosnowiec, 1883 - 1920</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Dom_Handlowy_C._G._Sch%C3%B6n,_Sielce,_Sosnowiec,_1883_-_1920&amp;diff=121456"/>
		<updated>2023-11-15T09:13:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Przedsiębiorstwo infobox&lt;br /&gt;
| nazwa = Dom Handlowy C. G. Schön&lt;br /&gt;
| grafika =&lt;br /&gt;
| forma prawna =&lt;br /&gt;
| profil działalności = &lt;br /&gt;
| dodatkowe info =&lt;br /&gt;
| osoba zarządzająca =&lt;br /&gt;
| właściciel = Ernst Schön, Franz Schön, Bruno Schön, Robert Schön&lt;br /&gt;
| okres funkcjonowania = 1883 - 1920&lt;br /&gt;
| adres siedziby = Sielce, Sosnowiec&lt;br /&gt;
| KRS =&lt;br /&gt;
| NIP =&lt;br /&gt;
| REGON =&lt;br /&gt;
| stronawww =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Dom Handlowy C. G. Schön''' - przedsiębiorstwo powołane w 1883 roku przez braci Schön do zarządzania przędzalniami w [[Sielec|Sielcach (Sielec)]] i [[Środulka|Środulce]] a podlegająca pod jej niemiecką firmę macierzystą '''C.G. Schön''' z siedzibą w Werdau. W [[1920]] została założona spółka akcyjna [[C. G. Schon S. A]], do której został przeniesiony majątek ''Domu Handlowego C. G. Schön''.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zobacz więcej w artykule [[Zakłady Przemysłu Włókienniczego C. G. Schön, później Intertex, Sosnowiec, 1886 - 2007]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Dom_Handlowy_C._G._Sch%C3%B6n&amp;diff=121455</id>
		<title>Dom Handlowy C. G. Schön</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Dom_Handlowy_C._G._Sch%C3%B6n&amp;diff=121455"/>
		<updated>2023-11-15T09:10:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: Krzysztof Poplawski przeniósł stronę Dom Handlowy C. G. Schön do Dom Handlowy C. G. Schön, Sielce, Sosnowiec, 1883 - 1920&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#PATRZ [[Dom Handlowy C. G. Schön, Sielce, Sosnowiec, 1883 - 1920]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Dom_Handlowy_C._G._Sch%C3%B6n,_Sielce,_Sosnowiec,_1883_-_1920&amp;diff=121454</id>
		<title>Dom Handlowy C. G. Schön, Sielce, Sosnowiec, 1883 - 1920</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Dom_Handlowy_C._G._Sch%C3%B6n,_Sielce,_Sosnowiec,_1883_-_1920&amp;diff=121454"/>
		<updated>2023-11-15T09:10:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: Krzysztof Poplawski przeniósł stronę Dom Handlowy C. G. Schön do Dom Handlowy C. G. Schön, Sielce, Sosnowiec, 1883 - 1920&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''Dom Handlowy C. G. Schön''' - przedsiębiorstwo powołane w 1883 roku przez braci Schön do zarządzania przędzalniami w [[Sielec|Sielcach (Sielec)]] i [[Środulka|Środulce]] a podlegająca pod jej niemiecką firmę macierzystą '''C.G. Schön''' z siedzibą w Werdau. W [[1920]] została założona spółka akcyjna [[C. G. Schon S. A]], do której został przeniesiony majątek ''Domu Handlowego C. G. Schön''.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zobacz więcej w artykule [[Zakłady Przemysłu Włókienniczego C. G. Schön, później Intertex, Sosnowiec, 1886 - 2007]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Plik:Sosnowiec_ulica_Staszica,_Huta_Katarzyna,_ha%C5%82da_Huty.jpg&amp;diff=121453</id>
		<title>Plik:Sosnowiec ulica Staszica, Huta Katarzyna, hałda Huty.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Plik:Sosnowiec_ulica_Staszica,_Huta_Katarzyna,_ha%C5%82da_Huty.jpg&amp;diff=121453"/>
		<updated>2023-11-15T08:36:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Sosnowiec, Plan miasta: &lt;br /&gt;
* [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huta Katarzyna]], &lt;br /&gt;
* [[Hałda huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; w Sosnowcu - Konstantynowie|Hałda Huty Katarzyna]], &lt;br /&gt;
* [[Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper]],&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria: Mapy]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Plik:Pocztowka_sosnowiec_huta_katarzyna_0001.jpg&amp;diff=121452</id>
		<title>Plik:Pocztowka sosnowiec huta katarzyna 0001.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Plik:Pocztowka_sosnowiec_huta_katarzyna_0001.jpg&amp;diff=121452"/>
		<updated>2023-11-15T08:35:57Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huta &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (późniejsza Buczek)]] w [[1934]] roku.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Plik:Katarzyna_Plan_miasta_Sosnowca.jpg&amp;diff=121451</id>
		<title>Plik:Katarzyna Plan miasta Sosnowca.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Plik:Katarzyna_Plan_miasta_Sosnowca.jpg&amp;diff=121451"/>
		<updated>2023-11-15T08:35:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Konstantynów (Sosnowiec)|Konstantynów]] na planie miasta [[Sosnowiec]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Obiekty:&lt;br /&gt;
* [[Huta &amp;quot;Sosnowiec&amp;quot; (Sosnowiec)|Fabryka Rur Hulczyński / Rurkownia Huldschinsky'ego]]&lt;br /&gt;
* [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huta Katarzyna]]&lt;br /&gt;
* [[Hałda huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; w Sosnowcu - Konstantynowie|Hałda Huty Katarzyna]]&lt;br /&gt;
* Folwark Konstantynów&lt;br /&gt;
* Dwór Sielec&lt;br /&gt;
* Szyb Zamułkowy&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ulice:&lt;br /&gt;
* [[Ulica Stanisława Staszica (Sosnowiec)|Staszyca]]&lt;br /&gt;
* [[Ulica Stanisława Staszica (Sosnowiec)|Feliska Perla]]&lt;br /&gt;
* Robotnicza&lt;br /&gt;
* [[Ulica Browarna (Sosnowiec)|Browarna]]&lt;br /&gt;
* [[Ulica Żelazna (Sosnowiec)|Żelazna]]&lt;br /&gt;
* [[Ulica Piekarska (Sosnowiec)|Piekarska]] &lt;br /&gt;
* [[Ulica Wilhelma Fitznera i Konrada Gampera (Sosnowiec)|Gampera]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Mapy]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_%22Sosnowiec%22_(Sosnowiec)&amp;diff=121450</id>
		<title>Huta &quot;Sosnowiec&quot; (Sosnowiec)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_%22Sosnowiec%22_(Sosnowiec)&amp;diff=121450"/>
		<updated>2023-11-15T08:33:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''Huta „Sosnowiec”''' - położona na terenach [[Pogoń (Sosnowiec)|Pogoni]] i [[Sielec (Sosnowiec)|Sielca]] w [[Sosnowiec|Sosnowcu]]. Huta specjalizowała się głównie w produkcji rur.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Historia==&lt;br /&gt;
[[Plik:Katarzyna Plan miasta Sosnowca.jpg|thumb|right|300px|lokalizacja Fabryki Rur Hulczyński na starym planie]]&lt;br /&gt;
'''„Rurkownia Huldschinsky'ego”''' (niem: Röhrenwerk) to pierwotna nazwa [[Sosnowiec|sosnowieckiego]] zakładu hutniczego specjalizującego się w produkcji rur. Wybudowało go w latach [[1881]] - [[1888]] przedsiębiorstwo '''S. Huldschinsky und Söhne''' / '''S. Hulczyński i Synowie''' z Gliwic, (pisownię nazwiska spolszczono). Huta powstała na gruntach odkupionych od właścicieli majątków [[Pogoń (Sosnowiec)|Pogoń]] i [[Sielec (Sosnowiec)|Sielec]]. Początkowo był on filią zakładów gliwickich i występował pod nazwą ''''''S. Hulczyński i Synowie''' / '''S. Huldschinsky i synowie'''. Zakład obejmował początkowo kilka hal produkcyjnych, warsztat ślusarski i mechaniczny, kuźnię, magazyny, biura, stajnię i wozownię. Funkcję dyrektora pełnił inż. Reiss, a od [[1894]] r. inż. Oskar Preyss.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W [[1897]] r. fabrykę przekształcono w spółkę akcyjną pn. [[Towarzystwo Akcyjne Sosnowieckich Fabryk Rur i Żelaza]] z kapitałem zakładowym w wysokości 3 mln rubli, który w [[1900]] r. podniesiono do 6 mln. Prezesem zarządu został Huldczyński.  Zakład rozbudowano - powstały piece martenowskie, piece do wyrobu rur gazowych i kotłowych, wydział produkcji łączników,&lt;br /&gt;
odlewnia, ocynkownia, walcownia blach i rur bez szwu, ciągarnia rur.&lt;br /&gt;
Na przełomie XIX i XX w. fabryka zatrudniała blisko 2 tys. robotników.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Porodukcja==&lt;br /&gt;
W [[1901]] r. Towarzystwo wybudowało nową [[Huta w Zawierciu|hutę w Zawierciu]], wyposażoną w piece martenowskie. W [[Sosnowiec|Sosnowcu]] ograniczono wówczas produkcję stali, a rozbudowano wydziały dalszej przeróbki. Przed wybuchem I wojny światowej produkowano tu rury bez szwu i spawane łączniki do rur, przewody gazowe, słupy rurowe, blachy kotłowe, zbiornikowe, okrętowe i dachowe, blachy cienkie, butle stalowe do przechowywania sprężonych gazów, stalowe beczki na płyny, żerdzie wiertnicze, stal na lemiesze, stal uniwersalną i in. Produkty te odznaczały się wysoką jakością. Na wystawie światowej w Paryżu ([[1900]]) nagrodą Grand Prix uhonorowano rury. W [[1912]] r. fabryka zatrudniała 2135 robotników.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Edukacja i lecznictwo==&lt;br /&gt;
Przedsiębiorstwo utrzymywało w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] szkolę rzemieślniczo - przemysłową,&lt;br /&gt;
szkolę gospodarstwa domowego dla dziewcząt, prowadziło ochronkę dla dzieci, a także bibliotek~ dla załogi. Robotnicy korzystali z opieki lekarza zakładowego i felczera, udostępniano im również łaźnię oraz niewielki szpital. Towarzystwo posiadało ponadto 7 domów w [[Sosnowiec|Sosnowcu]], zasiedlonych przez 80 robotniczych rodzin.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Okres I wojny światowej==&lt;br /&gt;
Po wybuchu I wojny światowej Niemcy unieruchomili i zdewastowali zakład. Nieczynne maszyny i urządzenia zarekwirowali i wywieźli do Niemiec, grabili również kable, rury, a nawet mosiężne klamki, które traktowali jako złom. W końcu [[1915]] r. pracowało tutaj zaledwie 318 robotników, głównie przy pracach konserwacyjnych. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Okres międzywojenny==&lt;br /&gt;
Rurkownię sosnowiecką uruchomił po wojnie inż. [[Szymon Rudowski]]. Poczałkowo produkowano tu części do pługów oraz pługi dla rolnictwa. Dopiero w [[1920]] r. ruszyły wielkie piece, marteny i walcownia.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Towarzystwo Sosnowieckich Fabryk Rur i Żelaza - właściciel zakładu było w dwudziestoleciu międzywojennym spółką opartą na kapitale polskim i francuskim (Niemcy wycofali swoje udziały). W [[1924]] r. wynosił on 24 mln zł, a w [[1936]] r.- 40 mln.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zakład stopniowo wyremontowano i zmodernizowano. Największą inwestycją stanowiła zainstalowana w [[1928]] r. walcownia rur bez szwu typu angielskiego „Wellman”. Rurkownia Huldczyńskiego wyróżniała się wśród zakładów hutniczych - należała do największych producentów rur stalowych w kraju. Przed wybuchem II wojny światowej załoga huty liczyła ok. 2000 osób.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Okres II wojny światowej==&lt;br /&gt;
Podczas okupacji hitlerowskiej zakład przejęła niemiecka firma powiernicza Haupttreuhandstelle „Ost”'. Przestawiono go na produkcję wojenną. Zaludniał 4300 robotników w tym jeńców i zsyłanych do obozów pracy cudzoziemców.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Okres po II wojnie światowej==&lt;br /&gt;
Po zakończeniu działań wojennych zakład przeszedł pod zarząd państwowy jako Towarzystwo Sosnowieckich Fabryk Rur i Żelaza Spółka Akcyjna Huta Sosnowiec, a [[2 czerwca]] [[1948]] r. został upaństwowiony. Funkcję dyrektora objął inż. Stanisław Gay - były pełnomocnik Rządu Tymczasowego.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Po przeprowadzeniu niezbędnego remontu, uzupełnieniu surowca itp. wznowiono produkcję. Najpierw uruchomiono warsztaty mechaniczne, walcownię i piec elektryczny. Zatrudnienie wynosiło początkowo l 500 osób, pod koniec [[1945]] r. już 2100, w [[1948]] r.- 2260. [[1955]] r.- 2600.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Zmiana nazwy==&lt;br /&gt;
Jako samodzielny zakład huta „Sosnowiec” funkcjonowała do [[1961]] r., kiedy połączono ją z [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|hutą im. Mariana Buczka (dawna huta „Katarzyna”)]].&lt;br /&gt;
Zjednoczone przedsiębiorstwo otrzymało nazwę huty im. M. Buczka.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Rozbudowa==&lt;br /&gt;
Zakład specjalizował się w produkcji rur i żeliwnych walców hutniczych. W ciągu kolejnych lat zrealizowano w nim wiele inwestycji, rozbudowano i zmodernizowano wydziały produkcyjne. Wybudowano m.in. ciągarnię rur ze szwem, oddano do eksploatacji nowy piec przelotowy z atmosferą ochronną, uruchomiono spawarki do spawania rur wysokostopowych. Poziom zatrudnienia ulegał zmianom. W [[1968]] r. np. pracowało w hucie 3900 osób, w [[1970]] r. - 4322, a w [[1980]] r. - 3422.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W [[1995]] r. zakład przekształcono w jednoosobową Spółkę Skarbu Państwa pn. [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huta Buczek S.A.]] Od [[5 maja]] [[2003]] r. funkcjonuje on jako Technologie Buczek S.A. i produkuje rury w szerokim asortymencie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Galeria==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis zdjęcia:&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis zdjęcia: &lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis zdjęcia:&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis zdjęcia: &lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Bibliografia==&lt;br /&gt;
*{{Cytuj książkę  | nazwisko = Śmiałek| imię = Małgorzata |nazwisko2= |imię2= | tytuł = [[Sosnowieckie ABC (4)|Sosnowieckie ABC, tom IV]] | data =[[2005]] | wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] | miejsce =  | isbn = 83-89199-15-7 | strony = 53-55}}&lt;br /&gt;
*Wiesław Puś, Rozwój przemysłu w Królestwie Polskim 1870-1914, ISBN 83-7171-107-7&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria: Zakłady przemysłowe]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria: Huty w Sosnowcu]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Komunikacja_autobusowa_w_Zag%C5%82%C4%99biu&amp;diff=121449</id>
		<title>Komunikacja autobusowa w Zagłębiu</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Komunikacja_autobusowa_w_Zag%C5%82%C4%99biu&amp;diff=121449"/>
		<updated>2023-11-15T08:33:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Plik:Komunikacja-w-zaglebiu-009.jpg|thumb|400px|Tablice informacyjne, Muzeum PKM Sosnowiec w Będzinie (Foto: Michał Kusiak)]]&lt;br /&gt;
'''Komunikacja autobusowa w Zagłębiu''' -&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Sosnowiec==&lt;br /&gt;
'''Historia powstania'''&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Początki komunikacji autobusowej w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] trudne są do ustalenia. Za pierwszą udokumentowaną firmę przewozową uważany jest Pasażerski Ruch Autobusowy utworzony na początku lat 20. XX wieku z inicjatywy prof. Feliksa Ankersztajna i redaktora Józefa Maciejewskiego przy udziale zakładów przemysłowych. Firma (jej dyrekcja mieściła się przy ul. Piłsudskiego) realizowała kursy autobusowe na terenie [[Sosnowiec|Sosnowca]] i pobliskich miejscowości, dowoziła pracowników do wielu [[http://wikizaglebie.pl/index.php?title=Kategoria:G%C3%B3rnictwo_w%C4%99glowe_w_Zag%C5%82%C4%99biu_D%C4%85browskim&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1|zagłębiowskich kopalń]], hut i fabryk.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Pierwsze linie autobusowe'''&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Pierwsze trzy linie uruchomiono [[22 lutego]] [[1922]] r. Były to: &lt;br /&gt;
*1) [[Ludwik (Sosnowiec)|Sosnowiec Ludwik]] - [[Fabryka Lin i Drutu, dawniej A. Deichsel|Druciarnia (Fabryka lin)]] - Kolonia Staszic - [[Modrzejów (Sosnowiec)|Modrzejów]] – [[Dańdówka (Sosnowiec)|Niwka Dańdówka]] – [[Zagórze (Sosnowiec)|Zagórze]] - [[Dąbrowa Górnicza]] [[Huta &amp;quot;Bankowa&amp;quot; (Dąbrowa Górnicza)|Huta „Bankowa”]] - [[Będzin]] - [[Czeladź]] - [[Sosnowiec]]&lt;br /&gt;
*2) [[Sosnowiec]] – [[Pogoń (Sosnowiec)|Pogoń]] – [[Małobądz (Będzin)|Małobądz]] - [[Gzichów (Będzin)|Gzichów]] – [[Grodziec (Będzin)|Grodziec]] - [[Wojkowice]] [[Kopalnia &amp;quot;Jowisz&amp;quot; (Wojkowice)|kopalnia „Jowisz”]]; &lt;br /&gt;
*3) [[Sosnowiec]] – [[Park Sielecki (Sosnowiec)|Park Sielecki]] [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huta „Katarzyna”]] - [[Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper|Fabryka Kotłów w Konstantynowie]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Autobusy odjeżdżały co dwie godziny sprzed [[Dworzec kolejowy Sosnowiec Główny|dworca warszawsko-wiedeńskiego (obecnie Sosnowiec Główny)]] w czasie od 7 rano do 23&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Połączenie firm'''&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Dużą częstotliwością ruchu charakteryzowały się połączenia lokalnej linii Miejskiej Komunikacji Samochodowej, którą uruchomiono w [[1934]] r. Autobusy kursowały co 20 minut, od godziny 7.05 do 23.45 na trasie od [[Dworzec kolejowy Sosnowiec Główny|dworca kolejowego]] przez ulice [[Ulica 3 Maja (Sosnowiec)|3 Maja]], pl. Kościuszki, Browarną, Wawel, [[Ulica 3 Maja (Sosnowiec)|3 Maja]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Okres międzywojenny'''&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Zasadnicze znaczenie dla rozwoju komunikacji autobusowej w okresie międzywojennym miała działalność spółki [[Tramwaje elektryczne w Zagłębiu Dąbrowskiem S. A.|Tramwaje Elektryczne Zagłębia Dąbrowskiego]], która przejęła niektóre linie prywatne na terenie województwa kieleckiego i uzyskała nowe koncesje. [[1 sierpnia]] [[1937]] r. uruchomiła linię łączącą [[Sosnowiec]] z [[Bobrowniki (gm. Bobrowniki)|Bobrownikami]] (od [[15 listopada]] z Piekarami Śląskimi), przez [[Będzin]], [[Grodziec (Będzin)|Grodziec]], [[Wojkowice]] Komorne, a [[1 września]] tr. [[Sosnowiec]] otrzymał połączenie z [[Grodziec (Będzin)|Grodźcem]] przez [[Piaski (Czeladź)|Piaski]] i [[Czeladź]]. Z kolei od sierpnia [[1938]] r. zaczęły kursować autobusy z [[Sosnowiec|Sosnowca]] do Mysłowic, a od [[1 czerwca]] [[1939]] r. linie: * [[Sosnowiec]] – [[Klimontów (Sosnowiec)|Klimontów]] – [[Kazimierz Górniczy (Sosnowiec)|Kazimierz]] – [[Maczki (Sosnowiec)|Maczki]]; &lt;br /&gt;
*[[Dąbrowa Górnicza]] – [[Strzemieszyce (Dąbrowa Górnicza)|Strzemieszyce]] - [[Kazimierz Górniczy (Sosnowiec)|Kazimierz]] * [[Sosnowiec]] – [[Zagórze (Sosnowiec)|Zagórze]] – [[Dąbrowa Górnicza]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Okres II wojny światowej'''&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
W okresie II wojny światowej komunikacja autobusowa została poważnie ograniczona na co wpłynął brak taboru - już w pierwszych dniach września jego znaczną część przekazano na potrzeby wojska.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Okres po II wojnie światowej'''&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Po odzyskaniu niepodległości stopniowo przywracano regularne połączenia autobusowe. W nowych warunkach społeczno - ekonomicznych funkcje przewoźników przejęły przedsiębiorstwa państwowe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Rozwój'''&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
W [[1955]] r. w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] czynnych było zaledwie 6 linii autobusowych lecz w [[1970]] roku - już 18 (w tym dwie pospieszne do Katowic nr &amp;quot;8&amp;quot; uruchomiona w [[1957]] r. i &amp;quot;86&amp;quot;). Łączna długość wszystkich linii komunikacyjnych na terenie [[Sosnowiec|Sosnowca]] wynosiła wówczas 116 km. Pasażerowie korzystać mogli z 52 przystanków.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Do istotnych czynników przyspieszających rozwój komunikacji miejskiej należało rozpoczęcie w [[1972]] r. budowy Kombinatu Metalurgicznego [[Huta &amp;quot;Katowice&amp;quot; (Dąbrowa Górnicza)|Huta „Katowice”]] w [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowie Górniczej]], a także włączenie w obręb [[Sosnowiec|Sosnowca]] sąsiadujących z nim miast: [[Zagórze (Sosnowiec)|Zagórza]], [[Kazimierz Górniczy (Sosnowiec)|Kazimierza Górniczego]], [[Klimontów (Sosnowiec)|Klimontowa]] ([[1975]]). W [[1978]] r. oddano do użytku zajezdnię autobusową w [[Zagórze (Sosnowiec)|Zagórzu]], co było ważnym wydarzeniem w rozwoju komunikacji miejskiej.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Nowe linie autobusowe w latach 80'''&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Na początku lat 80. [[Sosnowiec]] otrzymał ekspresowe połączenie z [[Huta &amp;quot;Katowice&amp;quot; (Dąbrowa Górnicza)|Hutą „Katowice”]] oraz kilka linii pospiesznych łączących go z Katowicami (D, D bis, F - w [[1993]] r. zostały one zastąpione przez „osiemsetki”). Oprócz autobusów pasażerskich do lat 90. XX wieku kursowały tzw. przewozy pracownicze, obsługiwane przez WPK Katowice. Z ich usług korzystały m.in. takie zakłady przemysłowe jak [[Kopalnia &amp;quot;Kazimierz-Juliusz&amp;quot; (Sosnowiec)|KWK „Kazimierz - Juliusz”]], [[Kopalnia &amp;quot;Czerwone Zagłębie&amp;quot; (Sosnowiec)|KWK „Czerwone Zagłębie”]], [[Kopalnia &amp;quot;Niwka-Modrzejów&amp;quot; (Sosnowiec)|KWK „Niwka - Modrzejów”]], [[Huta &amp;quot;Cedler&amp;quot; (Sosnowiec)|Huta „Cedler”]], [[Fabryka Maszyn Górniczych „Niwka”]], [[Fabryka Samochodów Małolitrażowych]] i in.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Według spisu z [[1986]] r. na terenie miasta istniało 45 linii autobusowych ogólnodostępnych (zwykłych i pospiesznych) oraz 37 tzw. linii umownych przewozów pracowniczych.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Zmiany w latach 90'''&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Od początku lat 90. XX wieku w komunikacji autobusowej następowały zmiany. Po zlikwidowaniu WPK Katowice ([[1991]]) obsługę większości linii przejęło niezależne Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej w [[Sosnowiec|Sosnowcu]], posiadające trzy zajezdnie: w [[Zagórze (Sosnowiec)|Zagórzu]], [[Gołonóg (Dąbrowa Górnicza)|Dąbrowie Górniczej – Gołonogu]] i [[Będzin|Będzinie]], a pozostałych - Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej w [[Jaworzno|Jaworznie]] i prywatni przewoźnicy (m.in. Zrzeszenie Transportu Prywatnego „Transportowiec”).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''KZK GOP w Sosnowcu'''&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Organizacją komunikacji miejskiej na terenie całej niemal aglomeracji katowickiej zajmuje się obecnie Komunikacyjny Związek Komunalny GOP w Katowicach, do którego należy również miasto [[Sosnowiec]]. Największym przewoźnikiem w mieście działającym na zlecenie Związku jest wspomniane wyżej Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej w [[Sosnowiec|Sosnowcu]], obsługiwało aż 68 linii na obszarze 17 gmin. Posiadało ono łącznie 241 autobusów liniowych, w tym 83 Ikarusów 280, 180 Jelczy (120M, M11, M12/1). Cztery linie obsługuje nie zrzeszone w KZK GOP Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej w [[Jaworzno|Jaworznie]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Linie prywatne'''&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Oprócz linii działających na zlecenie gminy w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] funkcjonują również prywatne ogólnodostępne linie autobusowe (D, K, P-Z) i minibusowe (wewnątrz miejskie i międzymiastowe) a ponadto bezpłatne linie dowożące klientów do hipermarketów („[[Auchan]]” posiada 7 1inii, „[[Plejada]]” - 4, „Real” - l).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Linie międzymiastowe'''&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Większość kursów komunalnej komunikacji miejskiej ma charakter międzymiastowy. Tylko dwie linie przebiegają wyłącznie przez teren miasta. 21 linii działa na obszarze dwóch miast, 23 - trzech, 9 - czterech, 4 pięciu miast. Dwie linie PKM Jaworzno dowożą pasażerów do Chrzanowa, miasta leżącego poza granicami województwa śląskiego.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Autobusy docierają do wszystkich ościennych gmin - najwięcej połączeń posiada [[Sosnowiec]] z Katowicami, ale niewiele mniej z [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrową Górniczą]], [[Będzin|Będzinem]], [[Czeladź|Czeladzią]] i Mysłowicami. Nie istnieją natomiast bezpośrednie połączenia [[Sosnowiec|Sosnowca]] z miastami leżącymi w zachodniej części aglomeracji katowickiej takimi jak Ruda Śląska, Zabrze, Gliwice.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Linie nocne'''&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Oprócz dziennej, funkcjonuje również autobusowa komunikacja nocna. Tworzą ją dwie linie N902, N904.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Modernizacja na początku XIX wieku'''&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Od [[2005]] r. realizowany jest program „Modernizacji infrastruktury autobusowej transportu publicznego na terenie gmin [[Będzin]], [[Sosnowiec]], [[Dąbrowa Górnicza]]”. Uzyskał on dofinansowanie (30 mln zł) z funduszy strukturalnych w ramach unijnego Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego.&lt;br /&gt;
Inwestycje, których koszt przekroczy 70 mln zł, obejmują m.in. zakup 72 nowych autobusów i modernizację prawie 300 przystanków (w tym 169 w [[Sosnowiec|Sosnowcu]]). W ramach realizacji programu wybudowano pętlę autobusową przy ul. Kleeberga oraz zainstalowano dwie sygnalizacje świetlne na ul. Blachnickiego oraz na skrzyżowaniu ulic 11 Listopada i Hubala Dobrzańskiego. Ponadto w końcu [[2007]] r. oddano do użytku zmodernizowany, a właściwie nowy dworzec autobusowy przy ul. I. Mościckiego, o ciekawej architekturze. Trwa wymiana kilkunastoletniego taboru na nowy, niskopodłogowy.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Jubileusz 85-lecia komunikacji autobusowej'''&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
W [[2007]] r. obchodzono w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] jubileusz 85-lecia komunikacji autobusowej. Z tej okazji zaprezentowano mieszkańcom miasta historyczny już, popularny autobus z [[1974]] r. zwany „ogórkiem”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Dąbrowa Górnicza==&lt;br /&gt;
==Będzin==&lt;br /&gt;
==Czeladź==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Galeria==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Komunikacja-w-zaglebiu-001.jpg|Ikarus w Muzeum PKM Sosnowiec w Będzinie (Foto: Michał Kusiak)&lt;br /&gt;
Plik:Komunikacja-w-zaglebiu-002.jpg|Jelcz w Muzeum PKM Sosnowiec w Będzinie (Foto: Michał Kusiak)&lt;br /&gt;
Plik:Komunikacja-w-zaglebiu-003.jpg|Ogórek w Muzeum PKM Sosnowiec w Będzinie (Foto: Michał Kusiak)&lt;br /&gt;
Plik:Komunikacja-w-zaglebiu-004.jpg|Ikarus w Muzeum PKM Sosnowiec w Będzinie (Foto: Michał Kusiak)&lt;br /&gt;
Plik:Komunikacja-w-zaglebiu-005.jpg|Ikarus w Muzeum PKM Sosnowiec w Będzinie (Foto: Michał Kusiak)&lt;br /&gt;
Plik:Komunikacja-w-zaglebiu-006.jpg|Rozkład jazdy w Muzeum PKM Sosnowiec w Będzinie (Foto: Michał Kusiak)&lt;br /&gt;
Plik:Komunikacja-w-zaglebiu-007.jpg|Strój kierowcy w Muzeum PKM Sosnowiec w Będzinie (Foto: Michał Kusiak)&lt;br /&gt;
Plik:Komunikacja-w-zaglebiu-008.jpg|Kasowniki do biletów w Muzeum PKM Sosnowiec w Będzinie (Foto: Michał Kusiak)&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Publikacje==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:60 lat komunikacji miejskiej w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym.jpg|[[60 lat komunikacji miejskiej w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Bibliografia==&lt;br /&gt;
*{{Cytuj książkę  | nazwisko = Śmiałek| imię = Małgorzata |nazwisko2= Studencki |imię2= Zbigniew | tytuł = [[Sosnowieckie ABC (7)|Sosnowieckie ABC, tom VII]] | data =[[2008]] | wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] | miejsce =  | isbn = 978-83-89199-37-9 | strony = 5-8}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria: Historia]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Zjednoczone_Zak%C5%82ady_G%C3%B3rmiczo_-_Hutnicze_Modrzej%C3%B3w_-_B._Hantke&amp;diff=121448</id>
		<title>Zjednoczone Zakłady Górmiczo - Hutnicze Modrzejów - B. Hantke</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Zjednoczone_Zak%C5%82ady_G%C3%B3rmiczo_-_Hutnicze_Modrzej%C3%B3w_-_B._Hantke&amp;diff=121448"/>
		<updated>2023-11-15T08:33:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''Zjednoczone Zakłady Górmiczo - Hutnicze Modrzejów - B. Hantke Sp. Akc. Dyrekcja w Sosnowcu''' - Spółka Akcyjna założona w [[1920]] r. jako [[Modrzejowskie Zakłady Gómiczo-Hutnicze|Modrzejowskie Zakłady Górniczo-Hutnicze SA]] przez [https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Vereinigte-Koenigs-und-Laurahuette-Aktien-Gesellschaft-fuer-Bergbau-und-Huettenbetrieb;3992543.html Vereinigte Königs- und Laurahütte AG. Aktien-Geselschaft für Bergbau und Hüttenbetrieb] w celu zarządzania samodzielnymi dotąd zakładami w [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębiu Dąbrowskim]]: [[Huta &amp;quot;Milowice&amp;quot; (Sosnowiec)|Hutą Milowice]], [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Hutą Katarzyna]] i [[Huta &amp;quot;Staszic&amp;quot; (Sosnowiec)|Hutą Staszic]] oraz fabrykami rur, pocisków, naczyń, łopat, a także odlewniami.&lt;br /&gt;
W [[1934]] przekształcone w koncern Modrzejów-Hantke, Zjednoczone Zakłady Górniczo-Hutnicze SA.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Majątek==&lt;br /&gt;
Kapitał zakładowy w [[1938]] r. zł 15.650.000, pochodzenia krajowego. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębiu Dąbrowskim]] Spółka prowadziła huty żelazne [[Huta &amp;quot;Milowice&amp;quot; (Sosnowiec)|„Milowice”]], [[Huta &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec)|„Katarzyna”]] i [[Huta &amp;quot;Staszic&amp;quot; (Sosnowiec)|„Staszic”]], wszystkie trzy w [[Sosnowiec|Sosnowcu]], oraz fabrykę wyrobów aluminiowych i blaszanych &amp;quot;Światowit&amp;quot; w [[Myszków|Myszkowie]], a poza obszarem [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębia]] – kopalnie rud żelaznych w powiecie częstochowskim, hutę żelazną&lt;br /&gt;
„Częstochowa” w Częstochowie, hutę „Blachownia”  w powiecie częstochowskim oraz fabrykę metalową w Warszawie. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Produkty==&lt;br /&gt;
Znajdujące się w [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębiu Dąbrowskim]] huty żelazne oprócz zasadniczych produktów hutniczych: surówki, stali martinowskiej i wyrobów walcowanych, kutych i tłoczonych- wytwarzają rury spawane w styk, bednarkę na zimno walcowaną, drut ciągniony, oraz różne&lt;br /&gt;
wyroby z działu przemysłu przetwórczego, jako to: śruby, nakrętki. nity, łopaty, młoty, młotki, siekiery, podkowy i inne. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Specjalnością Zakładów są wyroby wysoko postawionej, jedynej w Polsce, prasowni, w której&lt;br /&gt;
między innymi produkowane były rury kwadratowe dla kotłów i butle stalowe do gazów sprężonych. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Zatrudnienie==&lt;br /&gt;
Przeciętna ilość pracowników w Zakładach towarzystwa na obszarze [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębia Dąbrowskiego]] w [[1938]] r. wynosiła 4.680.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Bibliografia==&lt;br /&gt;
*{{Cytuj książkę  | nazwisko = | imię =  |nazwisko2= |imię2= | tytuł = Przewodnik po Zagłębiu Dąbrowskim | data = [[1939]] | wydawca = Komitet Przewodnika po Zagłębiu Dąbrowskim | miejsce = [[Sosnowiec]]  | isbn = | strony = 145-146}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Zakłady przemysłowe]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Górnictwo węglowe w Zagłębiu Dąbrowskim]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Zakłady przemysłowe w Sosnowcu]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Sosnowiec_na_dawnej_fotografii_(katalog)&amp;diff=121447</id>
		<title>Sosnowiec na dawnej fotografii (katalog)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Sosnowiec_na_dawnej_fotografii_(katalog)&amp;diff=121447"/>
		<updated>2023-11-15T08:32:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''Sosnowiec na dawnej fotografii''' - galeria starych fotografii przedstawiających mieszkańców, wydarzenia, instytucje i zakłady miasta [[Sosnowiec]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Galeria==&lt;br /&gt;
Większość zdjęć pochodzi z czasów II Rzeczypospolitej ([[1918]]-[[1939]]). [[Sosnowiec]] mimo, iż cieszył się prawami miejskimi zaledwie od kilkunastu lat, był drugim po Częstochowie najludniejszym miastem [[Województwo kieleckie (II Rzeczpospolita)|województwa kieleckiego]]. Działało tu w tym czasie kilka zakładów fotograficznych m.in. [[Zakład fotograficzny Braci Altman|zakład fotograficzny Braci Altman]], założony jeszcze w czasach [[Gubernia Piotrkowska|Guberni Piotrkowskiej]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Do 1914 roku===&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Szkoła Realna 02.JPG|[[Szkoła Realna w Sosnowcu]], rok 1898&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Szkoła Realna 03.JPG|[[Szkoła Realna w Sosnowcu]], rok 1898&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Szkoła Realna 04.JPG|[[Szkoła Realna w Sosnowcu]], rok 1898&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Szkoła Realna 05 Westybul.JPG|[[Szkoła Realna w Sosnowcu]]. Westybul, rok 1898&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Szkoła Realna 06 Korytarz.JPG|[[Szkoła Realna w Sosnowcu]]. Korytarz, rok 1898&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Szkoła Realna 07 Sala Wykładowa.JPG|[[Szkoła Realna w Sosnowcu]]. Sala Wykładowa, rok 1898&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Szkoła Realna 08 Pracownia Plastyczna.JPG|[[Szkoła Realna w Sosnowcu]]. Pracownia Plastyczna, rok 1898&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Szkoła Realna 09 Pokój Nauczycielski.JPG|[[Szkoła Realna w Sosnowcu]]. Pokój Nauczycielski, rok 1898&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Szkoła Realna 10 Gabinet Dyrektora.JPG|[[Szkoła Realna w Sosnowcu]]. Gabinet Dyrektora, rok 1898&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Szkoła Realna 11 Aula.JPG|[[Szkoła Realna w Sosnowcu]]. Aula, rok 1898&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Szkoła Realna 12 Aula.JPG|[[Szkoła Realna w Sosnowcu]]. Aula, rok 1898&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Szkoła Realna 13 Aula Plafon.JPG|[[Szkoła Realna w Sosnowcu]]. Plafon w auli, rok 1898&lt;br /&gt;
Plik:Teatr Zagłębia02.gif|Teatr Letni&lt;br /&gt;
Plik:Teatr Zagłębia05.jpg|Scena sosnowieckiego teatru w pierwszych latach XX wieku &lt;br /&gt;
Plik:Szwarcownicy.jpg|[[Szwarcownicy]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===1914 - 1918===&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Weterani Powstania Styczniowego Sosnowiec 1916.jpg|Weterani [[Powstanie Styczniowe w Zagłębiu Dąbrowskim|Powstania Styczniowego]] mieszkający w Zagłębiu Dąbrowskim w latach 20-tych XX wieku&lt;br /&gt;
Plik:Obchody rocznicy Konstytucji 3 Maja w Sosnowcu 1916 - szkoły średnie żeńskie.jpg|Obchody rocznicy Konstytucji 3 Maja w Sosnowcu 1916 - Szkoły średnie żeńskie&lt;br /&gt;
Plik:Obchody rocznicy Konstytucji 3 Maja w Sosnowcu 1916 - Rada miejscowa Opiekuńcza.jpg|Obchody rocznicy Konstytucji 3 Maja w Sosnowcu 1916 - Rada miejscowa Opiekuńcza, Tow. Sokół, Tow. Światło, Narodowy Związek Robotniczy&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[1918]] - [[1939]]===&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Płyta Nieznanego Żołnierza 1927.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Uroczystości 3 Maja 1927 (05) Harcerze przed Płytą Nieznanego Żołnierza.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec centrum 20.JPG|Centrum miasta, początek lat 20'&lt;br /&gt;
Plik:Grono pedagogiczne Emilii Plater 1921.jpg|Grono pedagogiczne [[II Liceum Ogólnokształcące im. Emilii Plater w Sosnowcu|II Liceum Ogólnokształcące im. Emilii Plater]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1927 budowa kanalizacj hałdy Towarzystwa Sosnowieckiego.JPG|Budowa kanalizacji realizowana przez amerykańską firmę Ulen &amp;amp; Company (Kolektor F biegnący przez hałdy Towarzystwa Sosnowieckiego), rok [[1927]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1927 budowa kanalizacj Pańska.JPG|Budowa kanalizacji realizowana przez amerykańską firmę Ulen &amp;amp; Company (Burzowiec N VII przy ulicy Pańskiej, w głębi Czarna Przemsza), rok [[1927]] &lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1927 budowa kanalizacj Pracownicy biura i dyrekcja firmy Ulen &amp;amp; Campany.JPG|Budowa kanalizacji realizowana przez amerykańską firmę Ulen &amp;amp; Company (Personel biurowy firmy z dyrektorem Knappem na czele, przed główną siedzibą filii U&amp;amp;C w Sosnowcu), rok [[1927]] &lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1927 budowa kanalizacj teren fabryki Schoena dzień wypłaty.JPG|Budowa kanalizacji realizowana przez amerykańską firmę Ulen &amp;amp; Company (Grupa robotników zebranych z okazji wypłaty przy kolektorze F budowanym na terenie fabryki C.G. Schoena), rok [[1927]] &lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1927 budowa kanalizacj ujscie burzowca do Czarnej Przemszy.JPG|Budowa kanalizacji realizowana przez amerykańską firmę Ulen &amp;amp; Company (Kanał burzowy biegnący do Czarnej Przemszy), rok [[1927]]  &lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1927 budowa kanalizacji 3 Maja.JPG|Budowa kanalizacji realizowana przez amerykańską firmę Ulen &amp;amp; Company (Kolektor budowany wzdłuż ulicy 3-Maja, po prawej stronie tzw. ''Domy Dietlowskie''), rok [[1927]] &lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1927 budowa kanalizacji Jasna.JPG|Budowa kanalizacji realizowana przez amerykańską firmę Ulen &amp;amp; Company (Budowa kolektora - widok z ul. Jasnej), rok [[1927]] &lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1927 budowa kanalizacji Kołłątaja.JPG|Budowa kanalizacji realizowana przez amerykańską firmę Ulen &amp;amp; Company (Budowa kolektora 6 A - ulica Kołłątaja), rok [[1927]]&lt;br /&gt;
Plik:Budowa tunelu na przejeździe katowickim w Sosnowcu kopia.jpg|Budowa tunelu na przejeździe katowickim w Sosnowcu (około [[1925]]r.) &lt;br /&gt;
Plik:Podstacja tramwajowa na gruntach kolejowych przy ul. 3 Maja w Sosnowcu.jpg|Podstacja tramwajowa na gruntach kolejowych przy ul. 3 Maja w Sosnowcu (około [[1925]]r.) &lt;br /&gt;
Plik:Prace przy budowie tramwajów w Sosnowcu.jpg|Prace przy budowie tramwajów w Sosnowcu (około [[1925]]r.)&lt;br /&gt;
Plik:Odlewnia Stali Woźniak 001.jpg|[[Odlewnia Stali Woźniak M.i Synowie]] na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych lata XX wieku&lt;br /&gt;
Plik:Odlewnia Stali Woźniak Magoryata.i Synowie.gif|[[Odlewnia Stali Woźniak M.i Synowie]] na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku &lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec pasażerowie na przystanku tramwajowym 1933 wrzesień.jpg|Pasażerowie na przystanku tramwajowym w Sosnowcu w [[1933]] roku &lt;br /&gt;
Plik:Obchody odzyskania dostępu do morza w Sosnowcu.jpg|Obchody odzyskania dostępu do morza&lt;br /&gt;
Plik:Unia II Sosnowiec 1934.jpg|Piłkarze [[Unia Sosnowiec|Unii Sosnowiec]] w [[1934]] roku&lt;br /&gt;
Plik:Kopalnia Niwka-Modrzejów (Sosnowiec) 0001.jpg|[[Kopalnia &amp;quot;Niwka-Modrzejów&amp;quot; (Sosnowiec)]]&lt;br /&gt;
Plik:NAC Tomasz Arciszewski.jpg|[[Tomasz Arciszewski]] na fotografii [[Zakład fotograficzny Braci Altman|Braci Altman]]&lt;br /&gt;
Plik:Policyjny Klub Sportowy Sosnowiec.jpg|Drużyna piłkarska [[Policyjny KS Sosnowiec|Policyjnego Klubu Sportowego Sosnowiec]] w [[1934]] roku&lt;br /&gt;
Plik:Policyjny Klub Sportowy Sosnowiec budowa stadionu.jpg|Budowa stadionu [[Policyjny KS Sosnowiec|Policyjnego Klubu Sportowego]] w Sosnowcu&lt;br /&gt;
Plik:Victoria Sosnowiec 1928.jpg|[[Victoria Sosnowiec|TS Victoria Sosnowiec]] w [[1928]] roku&lt;br /&gt;
Plik:KS Sosnowiec 1924 1925.jpg|[[KS Sosnowiec]] - lata dwudzieste XX wieku&lt;br /&gt;
Plik:Przedstawienie Teatr Zagłębia-0002.jpg|Zdjęcie z przedstawienia w [[Teatr Zagłębia (Sosnowiec)|Teatrze]] w Sosnowcu&lt;br /&gt;
Plik:Przedstawienie Teatr Zagłębia-0008.jpg|Zdjęcie z przedstawienia w [[Teatr Zagłębia (Sosnowiec)|Teatrze]] w Sosnowcu&lt;br /&gt;
|Zdjęcie z przedstawienia w [[Teatr Zagłębia (Sosnowiec)|Teatrze]] w Sosnowcu&lt;br /&gt;
Plik:Urząd-Miejski-Sosnowiec-0001.jpg|Widok na Urząd Miejski około [[1935]] roku&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec. Szpital zydowski na ul Odrodzenia. Oddzial ginekologiczny. (1936).jpg|[[Szpital Żydowski w Sosnowcu|Szpital Żydowski]] ([[1936]])&lt;br /&gt;
Plik:Łaźnia miejska w Sosnowcu.gif|[[Łaźnia miejska w Sosnowcu|Łaźnia miejska]]&lt;br /&gt;
Plik:NAC Kopalnia Modrzejów Sosnowiec.jpg|[[Kopalnia &amp;quot;Niwka-Modrzejów&amp;quot; (Sosnowiec)|Kopalnia &amp;quot;Niwka-Modrzejów]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec-0001.jpg|Widok na wieże dzisiejszej Katedry&lt;br /&gt;
Plik:25 Sosnowiec. Fragmenty miasta.JPG|Rząd budynków w centrum (widoczny [[Restauracja Savoy (Sosnowiec)|Savoy]] i [[Kino &amp;quot;Zagłębie&amp;quot; (Sosnowiec)|Kino Zagłębie]])- w całości wyburzony w czasach PRL-u&lt;br /&gt;
Plik:NAC Kapliczka.jpg|Kapliczka upamiętniająca [[Powstanie Styczniowe w Zagłębiu Dąbrowskim|wydarzenia 1863 roku]]. Obecnie przeniesiona na plac katedralny&lt;br /&gt;
Plik:04 Drużyna piłkarska juniorów klubu sportowego Unia Sosnowiec.JPG|[[Unia Sosnowiec]] - juniorzy&lt;br /&gt;
Plik:05 Drużyna piłkarska juniorów klubu sportowego Unia Sosnowiec.JPG|[[Unia Sosnowiec]] - juniorzy&lt;br /&gt;
Plik:06 Sosnowiec kapliczka przy ulicy Czeladzkiej.JPG|Kapliczka przy ulicy Czeladzkiej&lt;br /&gt;
Plik:07 Sosnowiec. Kamień pamiątkowy ku czci Żwirki i Wigury.JPG|Kamień pamiątkowy ku czci Żwirki i Wigury&lt;br /&gt;
Plik:09 Otwarcie urzędu pocztowego w Sosnowcu.JPG|Otwarcie urzędu pocztowego&lt;br /&gt;
Plik:10 Urząd pocztowy w Sosnowcu.JPG|Urząd pocztowy (1936)&lt;br /&gt;
Plik:11 Urząd pocztowy w Sosnowcu.JPG|Urząd pocztowy &lt;br /&gt;
Plik:14 Kopalnia wgla Modrzejów pod Sosnowcem.JPG|[[Kopalnia &amp;quot;Modrzejów&amp;quot; (Sosnowiec-Modrzejów)|Kopalnia węgla Modrzejów]] &lt;br /&gt;
Plik:15 Fabryka Lin i Drutu S.A. w Sosnowcu.JPG|[[Fabryka Lin i Drutu, dawniej A. Deichsel|Fabryka Lin i Drutu S.A.]] &lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec. Internat Państwowego Seminarium Nauczycielskiego.jpg|Internat Państwowego Seminarium Nauczycielskiego.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Gmach Polskiego Związku Zawodowego Pracowników Przemysłowych i Handlowych RP w Sosnowcu.jpg|Gmach Polskiego Związku Zawodowego Pracowników Przemysłowych i Handlowych RP w Sosnowcu&lt;br /&gt;
Plik:Uroczystości imieninowe Józefa Piłsudskiego w Sosnowcu.jpg|Uroczystości imieninowe Józefa Piłsudskiego. Kompania Kolejowego Przysposobienia Wojskowego&lt;br /&gt;
Plik:Otwarcie dzielnicy PPS Konstantynów.jpg|Otwarcie dzielnicy PPS Konstantynów w Sosnowcu im. więźnia brzeskiego Norberta Barlickiego w dniu [[3 maja]] [[1931]] r. w okresie nasilenia największej faszyzacji&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===1939 - 1945===&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec dawniej 0001.jpg|Dziewczynka z kozami a w tle budynek [[Urząd Miejski w Sosnowcu|Urzędu Miejskiego]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===1945 - 1956===&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:RKU Sosnowiec 1948.tif.jpg|[[RKU Sosnowiec]]&lt;br /&gt;
Plik:Stal Sosnowiec 1949.jpg|[[Stal Sosnowiec]]&lt;br /&gt;
Plik:1950 Halda huty Katarzyna, poł. XX w. Grzegorz Onyszko.jpg|[[Sosnowiec]]-[[Konstantynów (Sosnowiec)|Konstantynów]], rok [[1950]]. Zdjęcie hałdy [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]] w połowie XX wieku&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===1956 - 1970===&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Olimpiakos Pireus Zagłębie Sosnowiec 25 09 1963.tif.jpg|Mecz Zagłębia Sosnowiec kontra Olimpiakos Pireus w 1963 roku&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec-Konstantynów. 1970 Hałda huty Katarzyna.jpg|[[Konstantynów (Sosnowiec)|Konstantynów]]&lt;br /&gt;
Plik:Sielec-Kopalnia Sosnowiec (1969).jpg|[[Sielec (Sosnowiec)|Sielec]] - kopalnia&lt;br /&gt;
Plik:Zagłębie Sosnowiec Legia Warszawa 16 08 1964.tif.jpg|GKS Zagłębie Sosnowiec przed meczem ligowym z Legią Warszawa w 1964 roku&lt;br /&gt;
Plik:Odsloniecie Pomnika Czynu Rewoluc. w Parku Sieleckim, 1967 r. G.Onyszko.jpg|[[Sosnowiec]]-[[Sielec (Sosnowiec)|Sielec]], rok [[1967]]. Odsłonięcie [[Pomnik Czynu Rewolucyjnego|Pomnika Czynu Rewolucyjnego]] w [[Park Sielecki (Sosnowiec)|Parku Sieleckim]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Zobacz też==&lt;br /&gt;
Powiązane hasła:&lt;br /&gt;
*[[Sosnowiec na dawnej pocztówce (katalog)|Sosnowiec na dawnej pocztówce]] (katalog)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
*[[Sosnowiec na dawnym dokumencie (katalog)]]&lt;br /&gt;
*[[Sosnowiec na dawnej reklamie (katalog)]]&lt;br /&gt;
Wydawnictwa zawierające dużą ilość archiwalnych zdjęć:&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
*[[Sosnowiec - Spacerownik historyczny]] (książka)&lt;br /&gt;
*[[Sosnowiec na starej fotografii]] (książka)&lt;br /&gt;
*[[Sosnowiec i jego mieszkańcy na starej fotografii]] (publikacja)&lt;br /&gt;
*[[Sosnowiec. Retro Kryminały]] (książka)&lt;br /&gt;
Współczesne grupy fotograficzne:&lt;br /&gt;
*[[Grupa Fotograficzna Halo]]&lt;br /&gt;
*[[Stowarzyszenie Miłośników Fotografii w Sosnowcu]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Linki zewnętrzne==&lt;br /&gt;
*[http://magazyn.klubzaglebiowski.pl/ Strona internetowa Klubu Zagłębiowskiego, na której można znaleźć informacje na temat dawnych zakładów fotograficznych, jak również wiele archiwalnych zdjęć Sosnowca]&lt;br /&gt;
*[http://olszowski.starysosnowiec.art.pl/ Strona Grzegorza Olszowskiego prezentująca dawne fotografie Sosnowca]&lt;br /&gt;
*[http://dawno-temu-w-sosnowcu.blogspot.com/ Dawno temu w Sosnowcu - Blog]&lt;br /&gt;
Profile na facebook.com:&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
*[https://www.facebook.com/MiejscaSosnowiec Miejsca w Sosnowcu, o których nie miałeś pojęcia]&lt;br /&gt;
*[https://www.facebook.com/pages/Sosnowiec-Archiwum/1570975136493559?fref=pb&amp;amp;hc_location=profile_browser Sosnowiec Archiwum]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Zaproszenie==&lt;br /&gt;
'''[[Masz dawne zdjęcia przedstawiające Sosnowiec? Możesz je tutaj dodać]]'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Zagłębie Dąbrowskie na dawnej fotografii|Sosnowiec]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Szko%C5%82a_fabryczna_przy_hucie_Katarzyna_w_Sielcu&amp;diff=121446</id>
		<title>Szkoła fabryczna przy hucie Katarzyna w Sielcu</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Szko%C5%82a_fabryczna_przy_hucie_Katarzyna_w_Sielcu&amp;diff=121446"/>
		<updated>2023-11-15T08:32:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''Szkoła fabryczna przy hucie Katarzyna w [[Sielec (Sosnowiec)|Sielcu]] (od [[1902]] [[Sosnowiec|Sosnowcu]])''' - założona [[24 listopada]] [[1884]]  '''Szkoła Fabryczna męska i żeńska''', powołana przez zarząd [[Huta &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec)|Huty „Katarzyna”]] dla dzieci pracowników tej firmy. Powołanie szkoły nastąpiło to na mocy zezwolenia kuratora Okręgu Naukowego z dnia [[23 października]] [[1884]]. &lt;br /&gt;
Na przełożonego placówki powołano Mariana Hermana, nauczyciela pierwszej szkoły realnej, założonej w Sosnowicach przez inżyniera Feliksa Rycerskiego. Początkowo lekcje odbywały się w prywatnym budynku [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huty „Katarzyna”]], w którym na potrzeby szkoły przeznaczono cztery pomieszczenia. &lt;br /&gt;
Szkoła istnieje do roku [[1923]], kiedy to z rozporządzeniem ''Inspektoratu Szkolnego w Sosnowcu'' chłopcy zostają przeniesieni do nowego budynku przy ulicy Wawel (obecnie Szkoła Podstawowa nr 6).&lt;br /&gt;
W roku [[1925]] następuje upaństwowienie i przemianowanie na Szkołę Powszechną nr 22, a w roku [[1926]] w wyniku reorganizacji szkolnictwa w Sosnowcu placówka otrzymuje numer 17.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Dawne szkoły w Zagłębiu Dąbrowskim|Sosnowiec, Szkoła fabryczna przy hucie Katarzyna w Sielcu]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Dawne szkoły w Sosnowcu|Szkoła fabryczna przy hucie Katarzyna w Sielcu]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Sielec]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Ha%C5%82da_huty_%22Katarzyna%22_w_Sosnowcu_-_Konstantynowie&amp;diff=121445</id>
		<title>Hałda huty &quot;Katarzyna&quot; w Sosnowcu - Konstantynowie</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Ha%C5%82da_huty_%22Katarzyna%22_w_Sosnowcu_-_Konstantynowie&amp;diff=121445"/>
		<updated>2023-11-15T08:31:48Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Plik:Sosnowiec-Konstantyn%C3%B3w._1970_Ha%C5%82da_huty_Katarzyna.jpg|thumb|300px|Zdjęcie hałdy z [[1970]] roku]] '''Hałda''' [[Huta &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec)|huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]] powstała pod koniec XIX w., na terenie [[Konstantynów (Sosnowiec)|Konstantynowa]] (dzisiejszej dzielnicy [[Sosnowiec|Sosnowca]]). Natomiast została zlikwidowana w latach 70. XX w. Żużel z hałdy został przejęty i przetworzony (najprawdopodobniej na materiał budowlany) przez spółkę polsko–węgierską „Haldex”. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Historia==&lt;br /&gt;
[[Plik:Sosnowiec ulica Staszica, Huta Katarzyna, hałda Huty.jpg|thumb|300px|Lokalizacja hałdy na planie miasta]]&lt;br /&gt;
'''Hałda''' [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]] powstała pod koniec XIX w. z chwilą rozpoczęcia procesu produkcji surówki w wielkich piecach [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]].&lt;br /&gt;
[[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|huta]], produkowała rocznie 60 000 ton surówki w dwóch piecach martenowskich. Dodatkowo z dwóch pieców stalowniczych uzyskiwano rocznie około 40 000 ton żelaza. Z produkcją stali związany był wypad żużla wielkopiecowego, który deponowano obok huty. Niewielką część żużla na przełomie XIX i XX wieku wykorzystywano, jako jeden ze składników, do wyrobu cegieł. Cegielnia zlokalizowana była tuż obok huty. Wytwarzane cegły miały charakterystyczny białawy odcień. Ilość żużla wykorzystywana do produkcji cegieł była jednak niewielka. Trzeba pamiętać, że z każdej tony uzyskanej surówki powstawało około 30% żużla. Pojawił się problem usuwania żużlu. Wobec czego podjęto decyzję o gromadzeniu żużlu pod [[Środula (Sosnowiec)|Środulą]] (w miejscu dzisiejszej [[Plejada Sosnowiec|Plejady]]). Na teren składowania wyznaczono obszar pól, łąk i pastwisk ciągnących się w kierunku kamieniołomu w Zagórskim Pekinie nabytych od hrabiego [[Andrzej Renard|Andrzeja Renarda]]. Teren odgrodzono murem od osiedli robotniczych znajdujących się przy [[Ulica Stanisława Staszica (Sosnowiec)|drodze katarzyńskiej (późniejsza ul. Staszica)]]. &lt;br /&gt;
Do transportu żużlu wybudowano kolejkę wąskotorową którą wywożono i wysypywano ten niepotrzebny odpad procesu produkcji stali. Żużel wywożono wagonikami zwanymi {{W|Koleba (transport)|kolebami}} poruszającymi się po ułożonym torze. Na początku wagoniki były ciągnięte przez konia. W okresie późniejszym funkcjonowała lokomotywka parowa, która pchała wagoniki, a po II wojnie światowej zastąpiła ją lokomotywa spalinowa. Po dopchaniu wagoników w rejon zwałowiska, do wagonu podpinano linę wyciągową, która wyciągała wagony na szczyt zwałowiska (liny wyprodukowano w [[Sosnowiecka Fabryka Lin i Drutu|Sosnowieckiej Fabryce Lin i Drutu]]). Wagonik na górę wciągało urządzenie wyciągowe napędzane silnikiem elektrycznym, które znajdowało się na szczycie wzniesienia. Tam po opróżnieniu wagoniki zjeżdżały na dół i wracały do huty po żużel. W miarę podwyższania zwałowiska prowadzone były prace związane z przedłużaniem torowiska do szczytu zwałowiska. Wagoniki wyjeżdżały z huty przez bramę i przecinały w poprzek [[Ulica Stanisława Staszica (Sosnowiec)|ul. Staszica]]. Przy wyjeździe znajdowała się budka dróżnika, który wstrzymywał ruch na ulicy na czas transportu żużlu. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Z czasem usypywano coraz większą górę więc dokładano torów i przesuwano urządzenie wyciągowe. Średnica podstawy zwałowiska osiągnęła w kulminacyjnym momencie ponad 1km, a wysokość w końcówce lat 50 XX wieku (pod koniec wykorzystywania hałdy) sięgnęła około 60m. Góra ta byłą widoczna z wielu punktów miasta i popularnie zwano ją '''Sosnowieckim Wezuwiuszem'''.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Żużel zaprzestano deponować około [[1959]] roku w momencie wygaszenia ostatniego wielkiego pieca na hucie. Zwałowisko było stopniowo rozbierane, a materiał wykorzystywany jako kruszywo przede wszystkim do podbudowy dróg i nasypów. Wstępnie prace w zakresie odzysku odpadów żużla prowadziła spółka polsko-węgierska Haldex. Jednakże finalnie zwałowisko zostało całkowicie usunięte w okresie od 1972 roku do lipca 1983 roku przez [http://ehazet.pl/o-firmie/ Spółka Ehazet] (specjalizującą się w przerobie żużli hutniczych na kruszywa drogowe). W tym okresie ze zwałowiska wywieziono jeszcze ponad dwa i pół miliona ton żużli.i&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Powiązane fakty==&lt;br /&gt;
* W dniu 9 lutego [[1905]] roku pod czas strajku w [[Huta Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|hucie &amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]] doszło do [[Krwawe stłumienie wystąpień robotniczych pod Hutą &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; w Sosnowcu - 9 luty 1905|masakry robotników w której udział brali żołnierzy rosyjscy]] (rota pułku piechoty) rozlokowani właśnie na hałdzie (w dniu 7 lutego [[1905]] roku).&lt;br /&gt;
* Uczniowie I LO im. Walentego Roździeńskiego mieszczącego się przy ul. Staszica chodzili na hałdę na zajęcia strzeleckie w ramach przysposobienia wojskowego. &lt;br /&gt;
* W listopadzie 2001 roku na terenach po byłej hałdzie otwarto [[Centrum Handlowe &amp;quot;Plejada&amp;quot;|Centrum Handlowe Plejada]]. Centrum znajduje się w miejscu, w którym zlokalizowany był rdzeń składowiska.&lt;br /&gt;
* W 2020 na skraju terenów przeznaczonych pod skład żużlu wybudowano i otwarto market sieci Bieronka. &lt;br /&gt;
* W 2021 rozpoczęła się budowa mini centrum handlowego Aura Park na zlecenie Euro Mall należącego do TK Development.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Plik:1950_Halda_huty_Katarzyna,_po%C5%82._XX_w._Grzegorz_Onyszko.jpg|thumb|400px|Zdjęcie wjazdu na hałdę z [[1950]] roku]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Galeria==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Pocztowka_sosnowiec_ulica_gampera_0001.jpg|Hałda [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|huty &amp;quot;Katarzyna]] na początku XX wieku.&lt;br /&gt;
Plik:S-c-Konstantynow_pocztowka_z_halda_huty_Katarzyna_01.jpg|Pocztówka z widokiem hałdy (okres międzywojenny).&lt;br /&gt;
Plik:1945_Sosnowiec_Widok_Ogolny_w_tle_widoczna_halda_huty._G.Onyszko.jpg|[[Sosnowiec]], rok [[1945]]. W tle widoczna hałda [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|hucie &amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]].&lt;br /&gt;
Plik:Odsloniecie_Pomnika_Czynu_Rewoluc._w_Parku_Sieleckim,_1967_r._G.Onyszko.jpg|Odsłonięcie Pomnika Czynu Rewolucyjnego w Parku Sieleckim w [[1967]] roku. W tle widoczna hałda.&lt;br /&gt;
Plik:Katarzyna Plan miasta Sosnowca.jpg|Hałda na starym planie miasta&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis &lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec-Konstantynow_zdjecie_reliktu_po_windzie_parowej_05.JPG|Opis&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec-Konstantynow_zdjecie_reliktu_po_windzie_parowej_04.JPG|Opis&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec-Konstantynow_zdjecie_reliktu_po_windzie_parowej_02.JPG|Opis&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec-Konstantynow_zdjecie_reliktu_po_windzie_parowej_03.JPG|Opis&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Bibliografia==&lt;br /&gt;
* [[Jan Przemsza-Zieliński]], [[Sosnowiec znany i ... nieznany|Sosnowiec Znany I... Nieznany (1992)]], Sowa-Press.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Środula]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Nieistniejące miejsca w Sosnowcu]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Modrzejowskie_Zak%C5%82ady_G%C3%B3miczo-Hutnicze&amp;diff=121444</id>
		<title>Modrzejowskie Zakłady Gómiczo-Hutnicze</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Modrzejowskie_Zak%C5%82ady_G%C3%B3miczo-Hutnicze&amp;diff=121444"/>
		<updated>2023-11-15T08:30:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''Modrzejowskie Zakłady Gómiczo-Hutnicze SA''' - Spółka Akcyjna założona w [[1920]] r.  przez [https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Vereinigte-Koenigs-und-Laurahuette-Aktien-Gesellschaft-fuer-Bergbau-und-Huettenbetrieb;3992543.html Vereinigte Königs- und Laurahütte AG. Aktien-Geselschaft für Bergbau und Hüttenbetrieb] w celu zarządzania samodzielnymi dotąd zakładami w [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębiu Dąbrowskim]]: [[Huta &amp;quot;Milowice&amp;quot; (Sosnowiec)|Hutą Milowice]], [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Hutą Katarzyna]] i [[Huta &amp;quot;Staszic&amp;quot; (Sosnowiec)|Hutą Staszic]] oraz fabrykami rur, pocisków, naczyń, łopat, a także odlewniami.&lt;br /&gt;
W [[1934]] przekształcone w koncern [[Zjednoczone Zakłady Górmiczo - Hutnicze Modrzejów - B. Hantke|Modrzejów-Hantke, Zjednoczone Zakłady Górniczo-Hutnicze SA]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Plik:Talon do 1 akcji modrzejowskie zaklady.jpg|thumb|300px|Talon do 1 akcji na okaziciela Modrzejowskich Zakładów Gómiczo-Hutniczych]]&lt;br /&gt;
[[Plik:1 Akcja modrzejowskie zaklady.jpg|thumb|300px|1 Akcja Modrzejowskich Zakładów]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Galeria==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Ksiazka obrachunkowa modrzejowskie zakłady G-H w Sosnowcu.jpg|Książeczka obrachunkowa&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria: Zakłady przemysłowe]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Zakłady przemysłowe w Sosnowcu]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Jadwiga_Baczy%C5%84ska&amp;diff=121443</id>
		<title>Jadwiga Baczyńska</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Jadwiga_Baczy%C5%84ska&amp;diff=121443"/>
		<updated>2023-11-15T08:30:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Biogram infobox&lt;br /&gt;
 |imię i nazwisko      = Jadwiga Baczyńska&lt;br /&gt;
 |imię i nazwisko org  =&lt;br /&gt;
 |pseudonim            =&lt;br /&gt;
 |grafika              = Jadwiga_Baczynska.jpg &lt;br /&gt;
 |opis grafiki         = Jadwiga Baczyńska&lt;br /&gt;
 |podpis               = &lt;br /&gt;
 |data urodzenia       = [[8 października]] [[1972]]&lt;br /&gt;
 |miejsce urodzenia    = [[Sosnowiec]]&lt;br /&gt;
 |imię przy narodzeniu =&lt;br /&gt;
 |data śmierci         = &lt;br /&gt;
 |miejsce śmierci      = &lt;br /&gt;
 |przyczyna śmierci    =&lt;br /&gt;
 |miejsce spoczynku    = &lt;br /&gt;
 |zawód                = architekt, działacz społeczny&lt;br /&gt;
 |odznaczenia          = &lt;br /&gt;
 |commons              =&lt;br /&gt;
 |wikiźródła           =&lt;br /&gt;
 |wikicytaty           =&lt;br /&gt;
 |www                  =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
'''Jadwiga Baczyńska''' - (ur. [[8 października]] [[1972]] r. w [[Sosnowiec|Sosnowcu]]) pasjonuje się architekturą, muzyką i fotografią reportażową.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Rodzina==&lt;br /&gt;
Córka Stanisławy i Anatola, siostra bliźniaczka [[Władysław Baczyński junior|Władysława Baczyńskiego]] ([[1972]]-[[2011]]), prawnuczka [[Władysław Baczyński |Władysława Baczyńskiego]] ([[1893]]-[[1937]]) byłego patrona ulicy Baczyńskiego w [[Sosnowiec|Sosnowcu]], posła na Sejm RP II kadencji, zamordowanego przez NKWD. Ochrzczona razem z bratem po kryjomu w kościele [[Parafia p.w. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Sosnowcu|Niepokalanego Poczęcia NMP w Sosnowcu]]. Tam też przyjęła I Komunię Świętą. Wychowywana i związana z katolicką rodziną ze strony matki. Ojca praktycznie nie poznała, mimo, że spotkali się kilka razy w życiu. Mimo to mocno przeżyła śmierć ojca, po której nawiązała kontakt z jego siostrą, urodzoną [[23 kwietnia]] [[1947]] roku, dokładnie tego samego dnia urodziła się matka Stanisława. Niespełnionym jeszcze marzeniem Jadwigi jest spotkanie i pojednanie astronomicznych bliźniaczek o tym samym nazwisku. Po śmierci ojca Jadwiga zamawia Msze święte w intencji śp. Anatola na które zaprasza nieznaną jeszcze rodzinę. Bariery są jednak zbyt silne, lody topnieją dopiero po latach. Ojciec zadeklarowany ateista nie miał wpływu na wychowanie swoich dzieci. Po latach dzięki aktywności sosnowieckich społeczników, Jadwiga spotyka prawosławnego księdza, który pamięta ojca Anatola jako regularnego uczestnika nabożeństw, co niewątpliwie jest dużą radością dla córki i nadzieją na zbawienie. Ojciec technik mechanik, pracował w [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Hucie im. Marian Buczka]] w pracowni projektowo-kreślarskiej. Matka, absolwentka [[I LO im. Rozdzieńskiego w Sosnowcu]], zdała egzamin maturalny w roku milenijnym Chrztu Polski. Pracowała w Centralnym Ośrodku Informatyki Górnictwa w Katowicach, a następnie w Fabryce Samochodów Małolitrażowych POLMO w Sosnowcu jako pracownik biurowy.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Wykształcenie==&lt;br /&gt;
Absolwentka [[IV Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Sosnowcu]]. Matura [[1991]] r. w klasie o profilu matematyczno-fizycznym z rozszerzonym językiem angielskim. Uczestnik olimpiady muzycznej na szczeblu ponadregionalnym. Ukończyła studia magisterskie na wydziale techniki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, filia w Sosnowcu ([[1996]]). Pracę naukową początkowo wiązała z zastosowaniem informacji przestrzennej w architekturze i urbanistyce. Na międzynarodowej konferencji naukowej GIS Silesia [[2003]]opublikowała opracowanie na temat zastosowania informacji przestrzennej w architekturze i urbanistyce. Ukończyła studia na wydziale Architektury Politechniki Śląskiej oraz studiowała jako wolny słuchacz na wydziale anglistyki Uniwersytetu Śląskiego w Sosnowcu. Absolwentka [[Szkoła Muzyczna im. Jana Kiepury w Sosnowcu|Państwowej Szkoły Muzycznej w Sosnowcu]] w klasie wiolonczeli. 8 lat członek orkiestry PSM I stopnia w Sosnowcu pod batutą dyrygenta Klimczyka. Brała udział w licznych koncertach i występach m.in. w [[Teatr Zagłębia|Teatrze Zagłębia]] i [[Klub Miejski im. Jana Kiepury w Sosnowcu|Klubie Kiepury]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Plik:KWK Kazimierz Juliusz.jpg|thumb|450px|Na plenerze fotograficznym w KWK Kazimierz-Juliusz]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Działalność społeczna==&lt;br /&gt;
Od najmłodszych lat aktywna uczestniczka rozmaitych zajęć pozaszkolnych. Jako 5-latka dołączyła do zespołu przedszkola muzycznego przy [[Szkoła Muzyczna im. Jana Kiepury w Sosnowcu|PSM w Sosnowcu]], razem z bratem występowała w licznych przedstawieniach parafialnych w [[Parafia p.w. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Sosnowcu|parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Sosnowcu]] oraz w Auli [[Pałac Dietla w Sosnowcu|Pałacu Dietla]] przy ulicy Żeromskiego w [[Sosnowiec|Sosnowcu]]. W wieku szkolnym należała wiele lat do scholi dziewczęca w [[Parafia p.w. Podwyższenia Świętego Krzyża w Sosnowcu|parafii podwyższenia Krzyża Świętego]], później chóru parafialnego dorosłych, była aktywną animatorką Ruchu Światło-Życie w tejże parafii i na wyjazdach oazowych podczas wakacji wówczas w Diecezji Częstochowskiej. Organizowała różne akcje charytatywne: pomagała współtworzyć dom pomocy „Iskierki” dla dzieci i młodzieży z trudnych rodzin, gdzie beneficjenci otrzymywali przede wszystkim pomoc w nauce. Przygotowywała spektakle teatralne dla uczniów ze szkoły życia sąsiadującej z [[IV Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Sosnowcu|IV LO. Im. Stanisława Staszica w Sosnowcu]]. Przez 8 lat członek orkiestry przy [[Szkoła Muzyczna im. Jana Kiepury w Sosnowcu|Państwowej Szkole Muzycznej w Sosnowcu]]. Jako wiolonczelistka brała udział w koncertach z okazji dnia górnika i innych uroczystości miejskich. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Po długiej przerwie związanej ze studiami i emigracją powróciła do [[Sosnowiec|Sosnowca]], by tutaj wdrożyć rozwiązania poznane na polu zawodowym i naukowym w Europie. Specjalizuje się w rozwiązaniach architektury bez barier, dostosowanej do potrzeb osób niepełnosprawnych. W tym kierunku też planuje swój rozwój naukowy. Wraz z opiekunem naukowym przygotowuje się do pracy doktorskiej na temat dostosowania architektury zabytkowej do potrzeb osób niepełnosprawnych. W [[2014]] roku w Poznaniu przygotowała ciekawe wystąpienie na konferencji naukowej „Miasto w oczach ludzi” na Wydziale Socjologii im. Adama Mickiewicza w Poznaniu pod tytułem: „Pełnosprawna przestrzeń (nie)pełnosprawnego użytkownika”. Patriotyzm lokalny wykazuje przede wszystkim w inwestowaniu na Ziemi Zagłębiowskiej środków zarobionych poza granicami regionu i kraju. Mieszka na stałe w [[Sosnowiec|Sosnowcu]], mimo że wciąż pracuje dorywczo za granicą. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Udziela się społecznie jako uczestnik i organizator warsztatów muzycznych pod batutą znanych kompozytorów i dyrygentów m.in. Piotr Pałka, Hubert Kowalski, Mateusz Kowalski i inni. Była członkiem [[Chór Katedralny Lutnia|Chóru Katedralnego Lutnia]] (alt). Czynnie pomagała w rozpoczęciu działalności Akademickiego Zespołu Muzycznego w Sosnowcu przy [[Parafia p.w. św. Tomasza Apostoła w Sosnowcu|parafii św. Tomasza]] na [[Pogoń (Sosnowiec)|Pogoni]] oraz chóru parafialnego. W wyobrach samorządowych w 2018 r. uzyskała mandat radnej Sejmiku Samorządowego Województwa Śląskiego. Stratując z listy PiS-u z 9 miejsca w Okręgu 7, otrzymała 6.514 głosów, trzeci wynik i mandat!&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Zainteresowania==                                                                                                                                        &lt;br /&gt;
Urbanistyka, architektura, rynek nieruchomości, prawo przestrzenne, zagadnienia społeczne, sztuka wizualna, muzyka klasyczna i liturgiczna, sport: żeglarstwo (patent sternika), łyżwiarstwo, pływanie, turystyka rowerowa i piesza;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Hobby==                                                                                                             &lt;br /&gt;
Fotografia, śpiew chóralny, gra na wiolonczeli, praca społeczna;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Opracował: Piotr Dudała''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Zagłębiowskie Biogramy|Baczyńska, Jadwiga]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Ludzie związani z Sosnowcem|Baczyńska, Jadwiga]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Sosnowcu|Baczyńska, Jadwiga]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Plik:Huta_Katarzyna_Sosnowiec_0001.jpg&amp;diff=121442</id>
		<title>Plik:Huta Katarzyna Sosnowiec 0001.jpg</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Plik:Huta_Katarzyna_Sosnowiec_0001.jpg&amp;diff=121442"/>
		<updated>2023-11-15T08:30:14Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Katarzyna_(Sosnowiec)&amp;diff=121441</id>
		<title>Katarzyna (Sosnowiec)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Katarzyna_(Sosnowiec)&amp;diff=121441"/>
		<updated>2023-11-15T08:29:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;'''Katarzyna''' - część [[Sosnowiec|Sosnowca]] w obrębie wyznaczonym przez ulice: [[Ulica Stanisława Staszica (Sosnowiec)|Staszica]], [[Ulica 3 Maja (Sosnowiec)|3 Maja]] i Fabrycznej oraz przebieg [[Czarna Przemsza|Czarnej Przemszy]]. Nazwa tej części pochodzi od [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huty Katarzyna (potem Buczek)]], która znajdowała się na tym terenie (do 2018). W skład tej części wchodzą [[Osiedle patronackie Huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec)|osiedle Staszica (dawna kolonia robotnicza)]], osiedle Renarda (w budowie) oraz kilka luźnych budynków: [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kościół_Niepokalanego_Poczęcia_Najświętszej_Maryi_Panny_w_Sosnowcu Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny], budynki parafialne (pozostałości po [[Browar Sielecki w Sosnowcu|Browarze Sieleckim]]), domy przy [[Ulica Skautów (Sosnowiec)|ulicy Skautów]] oraz kilka zabudowań w początkowym biegu [[Ulica Stanisława Staszica (Sosnowiec)|ulicy Staszica]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Nie stanowi formalnie jednostki administracyjnej ani zwyczajowej dzielnicy; Historycznie należąca do [[Sielec (Sosnowiec)|Sielca]] z racji istnienia na jej terenie Browarów zwanych Sieleckimi; Fizycznie oddzielona od [[Sielec (Sosnowiec)|Sielca]] ulicą 3 Maja i w przebiegu zbliżona do [[Środula (Sosnowiec)|Środuli]] - podobnie jak Środula oddzielona rzeką [[Czarna Przemsza|Przemszą]] od dzielnicy [[Pogoń (Sosnowiec)|Pogoń]] i [[Ulica 3 Maja (Sosnowiec)|ulicą 3 Maja]] od [[Sielec (Sosnowiec)|Sielca]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Dzielnice i osiedla Sosnowca|Katarzyna]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Nazwy miejscowe związane z Sosnowcem|Katarzyna]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Ulica_Stanis%C5%82awa_Staszica_(Sosnowiec)&amp;diff=121440</id>
		<title>Ulica Stanisława Staszica (Sosnowiec)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Ulica_Stanis%C5%82awa_Staszica_(Sosnowiec)&amp;diff=121440"/>
		<updated>2023-11-15T08:29:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Plik:Droga Katarzyńska, Konstantynów.png|thumb|250px]]'''Ulica Stanisława Staszica w Sosnowcu''' – ulica na [[Środula (Sosnowiec)|Środuli]]-[[Konstantynów (Sosnowiec)|Konstanynowie]], będąca główną arterią [[Konstantynów (Sosnowiec)|Konstantynowa]]. Przechodzi na południu w ul. Narutowicza w miejscu skrzyżowania z [[Ulica 3 Maja (Sosnowiec)|ul. 3 Maja]] a na północy w ul. Piotrkowską w miejscu w którym przez przejazd łączy się z [[Ulica Chemiczna (Sosnowiec)|ul. Chemiczną]]. Posiada połączenie z [[Ulica Cypriana Kamila Norwida (Sosnowiec)|ul. Norwida]] poprzez drogi wewnętrzne [[Centrum Handlowe &amp;quot;Plejada&amp;quot;|CH Plejada]]. Ulica posiada stosunkowo mało połączeń z innymi ulicami. Przesuwając się od południa w kierunku północnym pierwszą ulicą odchodzącą od '''ulicy Staszica''' jest [[Ulica Fabryczna (Sosnowiec)|ulica Fabryczna (była Przodowników Pracy /  Gampera)]], a po drugiej stronie [[Ulica Wilhelma Fitznera i Konrada Gampera (Sosnowiec)|ulica Fitznera-Gampera]] (była Kamienna potem Szewczyka). Kolejnymi i zarazem ostatnimi odnogami są ulice [[Ulica Stefana Okrzei (Sosnowiec)|Okrzei]] i Piotrkowska&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zarysy drogi stanowiącej dzisiaj ul. Staszica pojawiają się na planach i mapach z XIX w. a od samego początku XX w widoczny jest rozwój urbanistyczny wzdłuż tej drogi. Dawniej zwana '''Katarzyńska''' ( Droga Katarzyńska) (część południowa), '''Konstantynowska''' (część północna).  Nazwa '''Staszyca''' pierwszy raz pojawa się na planach w latach 30-tych XX w. i obowiązywała jedynie dla fragmentu zwanego '''Drogą Katarzyńską''', od ul. Zamkowej do drogi na [[Pekin Zagórski (Sosnowiec)|Pekin Zagórski]]. Cześć północną stanowiły ulice '''Perla Feliksa''' (część północna), '''Wincentego Pstrowskiego''' (część północna). W czasie drugiej wojny światowej '''Muave Strasse'''.&lt;br /&gt;
Przez krótki czas w okolicach lat 50 i początku 60 XX w. w całości widoczna na planach jako ul. Pstrowskiego. Na planie z 1963 oraz na planach z lat 70-tych i 80-tych część północna od ulicy Fabrycznej (dawnej: Przodowników Pracy / Gampera ) występuje jako ulica '''Pstrowskiego''' a południowa jako '''Stanisława Staszica'''. Dopiero w latach 90-tych XX w. całość ulicy zyskała jednego patrona: Stanisława Staszica.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Przy tej ulicy znajdowało się wejście główne do [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huty Buczek (dawnej Katarzyna)]] oraz biurowców [[Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper|FaKoP (byłej Fitzner i Gamper)]]. Znajdują się tutaj także osiedla:[[Osiedle patronackie Huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec)|osiedle patronackie Katarzyna]], osiedle Staszica, osiedle Baraki (Baraki Pawlika). W czasach PRL w willi dyrektorskiej na przeciw Huty Buczek mieścił się komisariat milicji. Na przeciw [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huty Katarzyna]], w miejscu obecnego centrum handlowego znajdowała się [[Hałda huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; w Sosnowcu - Konstantynowie|Hałda Katarzyńska]], a ulica była przecięta torami kolejki hutniczej. W [[2001]] roku na ternach po byłej hałdzie wybudowano [[Centrum Handlowe Plejada]] &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Komunikacja==&lt;br /&gt;
Linię tramwajową ulica zyskała w  [[22 grudnia]] [[1935]] roku. Prowadziła ona z [[Milowice (Sosnowiec)|Milowic]] przez [[Sielec (Sosnowiec)|Sielec]] do [[Konstantynów (Sosnowiec)|Konstantynowa]] i na obrzeża [[Środula (Sosnowiec)|Środuli]] (ul. Perla). [3] W drugiej połowie lat 70-tych XX wieku linia tramwajowa została wyłączona z użycia w związku z przedłużeniem [[Ulica Główna (Sosnowiec)|ulicy Czerwonego Zagłębia]] w kierunku nowo budowanego osiedla bloków [[Środula Górna (Sosnowiec)|Środula]] oraz osiedli bloków na [[Zagórze (Sosnowiec)|Zagórzu]]. W tym czasie linia tramwajowa nr 24 dojeżdżała do okolicy [[Ulica Zamkowa (Sosnowiec)|ulicy Zamkowej]]. &lt;br /&gt;
W [[2019]] krakowska firma ''Tor-Krak'' za kwotę 8.4 mln pln przeprowadziła remont i modernizację torowiska. Wymienione został torowisko. Nowe zostało umieszone na betonowych płytach&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cytuj stronę|url=https://sosnowiec.wyborcza.pl/sosnowiec/7,93867,25283029,tramwaje-wrocily-na-staszica-w-sosnowcu-panattoni-europe-ma.html|tytuł=Tramwaje wróciły na ul. Staszica w Sosnowcu. Panattoni Europe ma zapłacić za remont części drogi}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Przy okazji został przeprowadzony remont wodociągów&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cytuj stronę|url=https://otososnowiec.pl/20190326155156/um-sosnowiec-rewitalizacja-ulicy-staszica-po-wodociagach-czas-na-torowisko-tramwajowe1553558585|tytuł=UM Sosnowiec: Rewitalizacja ulicy Staszica. Po wodociągach czas na torowisko tramwajowe}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Zabytki==&lt;br /&gt;
* [[Osiedle patronackie Huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec)|Kolonia robotnicza - Osiedle patronackie Huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]] (Osiedle Staszica) [2] &lt;br /&gt;
** Bydynki mieszkalne przy ul. Staszica pod numerami: 1, 3, 5, 7, 9, 11, 13, 17, 19, 21, 23 [2] &lt;br /&gt;
* Bydynek mieszkalny - Staszica 4 ([[Kolonia patronacka &amp;quot;Renardowska&amp;quot; przy ulicy Staszica (Sosnowiec)|Kolonia patronacka &amp;quot;Renardowska&amp;quot;]]) [2] &lt;br /&gt;
* Budynek administracyjny, dawna siedziba Komitetu Wykonawczego Rad Delegatów Robotniczych Zagłębia Dąbrowskiego - Staszica 6 [2] &lt;br /&gt;
* Dawny budynek Resursy Obywatelskiej, była Komenda Policji - Staszica 10 [2] &lt;br /&gt;
* Budynek administracyjny [[Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper|Fabryki Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper]]  [2]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Istotne budynki i miejsca==&lt;br /&gt;
* [[Centrum Handlowe &amp;quot;Plejada&amp;quot;|Centrum Handlowe Plejada]], Staszica 8A, 8B&lt;br /&gt;
* [[Budynek Staszica 62 w Sosnowcu|Dawny budynek]] I Liceum Ogólnokształcące im. Walentego Roździeńskiego, od 2020 Centrum Usług Wspólnych&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Historyczne miejsca==&lt;br /&gt;
* Zabudowania [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huty Buczek (wcześniej Huta Katarzyna)]], Staszica 29&lt;br /&gt;
* [[Hałda huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; w Sosnowcu - Konstantynowie|Hałda huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Ważne wydarzenia==&lt;br /&gt;
* [[Krwawe stłumienie wystąpień robotniczych pod Hutą &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; w Sosnowcu - 9 luty 1905]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Galeria==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Katarzyna Plan miasta Sosnowca.jpg|Zasięg ulicy Staszyca&lt;br /&gt;
Plik:1950 Halda huty Katarzyna, poł. XX w. Grzegorz Onyszko.jpg|Widok na Hałdę Huty Katarzyna z ulicy Staszica w 1950 roku&lt;br /&gt;
Plik:Pocztowka sosnowiec fabryka fitzner i gamper 0001.jpg|Budynek fabryki Fitzner &amp;amp; Gamper przy ul. Staszica&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Kolonia Renardowska przy ul. Staszica 04.JPG|Dom Kolonii Renardowskiej przy ul. Staszica &lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 10.JPG|Kolonia robotnicza Katarzyna&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Bibliografia==&lt;br /&gt;
# H. Rechowicz (praca zbiorowa), Sosnowiec, zarys rozwoju miasta, PWN, Warszawa, Kraków 1977&lt;br /&gt;
# Ewidencja zabytków nieruchomych z terenu Gminy Sosnowiec (WKS)&lt;br /&gt;
# Bernard Szczech, Z dziejów komunikacji tramwajowej i autobusowej na Górnym Śląsku do połowy XX wieku, Komunikacyjny Związek Komunalny Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego w Katowicach, Katowice 2013&lt;br /&gt;
# D. Pliszka (red.). Plan Miasta Sosnowca. Wyd. I. Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych. Warszawa 1963.&lt;br /&gt;
# A. Kajoch (red.). Sosnowiec. Plan miasta. Wyd. II. Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych. Warszawa 1979.&lt;br /&gt;
# A. Kajoch, G. Wysocki (red.). Sosnowiec. Plan miasta. Wyd. I. Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. Eugeniusza Romera. Warszawa, Wrocław 1987.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Zobacz także==&lt;br /&gt;
Patroni ulicy:&lt;br /&gt;
* [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wincenty_Pstrowski Wincenty Pstrowski w polskiej Wikipedii]&lt;br /&gt;
* [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stanisław_Staszic Stanisław Staszic w polskiej Wikipedii]&lt;br /&gt;
* [https://pl.wikipedia.org/wiki/Feliks_Perl Feliks Perl w polskiej Wikipedii]&lt;br /&gt;
* [[Ludwik Mauve|Ludwik Mauve w WikiZagłębie]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Nazwy lokalne związane z ulicą Staszica:&lt;br /&gt;
* [[Konstantynów (Sosnowiec)|Konstantynów w WikiZagłębie]]&lt;br /&gt;
* [[Katarzyna (Sosnowiec)|Katarzyna w WikiZagłębie]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria: Środula]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria: Ulice|Staszica Stanisława, Sosnowie]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria: Ulice Sosnowca|Staszica Stanisława]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Krwawe_st%C5%82umienie_wyst%C4%85pie%C5%84_robotniczych_pod_Hut%C4%85_%22Katarzyna%22_w_Sosnowcu_-_9_luty_1905&amp;diff=121439</id>
		<title>Krwawe stłumienie wystąpień robotniczych pod Hutą &quot;Katarzyna&quot; w Sosnowcu - 9 luty 1905</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Krwawe_st%C5%82umienie_wyst%C4%85pie%C5%84_robotniczych_pod_Hut%C4%85_%22Katarzyna%22_w_Sosnowcu_-_9_luty_1905&amp;diff=121439"/>
		<updated>2023-11-15T08:28:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Rok 1905 w całym Imperium Rosyjskim, którego częścią było wówczas Królestwo Polskie, nie należał do spokojnych. Nastroje w Rosji nie były wówczas najlepsze. Pojawiało się mnóstwo postulatów natury socjalnej i politycznej powodujące masowe strajki robotników. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[22 stycznia]] [[1905]] roku przez Petersburg w kierunku Pałacu Zimowego przeszła 200-tysięczna manifestacja robotników niosących ikony i portrety cara. Mikołaj II odmówił jednak przyjęcia delegacji a przeciwko demonstracji zostało wysłane wojsko. Oficjalnie zginęły 93 osoby, nieoficjalnie - nawet tysiąc. [https://pl.wikipedia.org/wiki/Rewolucja_1905_roku Krwawa niedziela] - bo pod takim pojęciem przeszły do historii te wydarzenia - była [https://pl.wikipedia.org/wiki/Rewolucja_1905_roku początkiem rewolucji 1905 roku], która szybko rozlała się ona na całe Imperium.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Informacje dotyczące wydarzeń petersburskich dość szybko dotarły też do Zagłębia Dąbrowskiego. 1 lutego rozpoczął się strajk w [[Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper|fabryce kotłów Fitznera i Gampera]], a niedługo potem w kopalni i [[Huta &amp;quot;Cedler&amp;quot; (Sosnowiec)|walcowni Hrabia Renard]], [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|hucie Katarzyna]], [[Przędzalnia Czesankowa Politex , Przędzalnia Dietla, Sosnowiec, 1879 - 1994|przędzalni Dietla]] i [[Zakłady Przemysłu Włókienniczego C. G. Schön, później Intertex, Sosnowiec, 1886 - 2007|Schoena]] czy [[Kopalnia &amp;quot;Wiktor&amp;quot; (Sosnowiec-Milowice)|kopalni Milowice]]. 3 lutego strajk w Zagłębiu nabrał już wymiaru powszechnego. Ustał też ruch kolejowy a  stacje obsadziło wojsko.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W niedzielę [[5 lutego]] [[1905]] w wiecu w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] wzięło udział '''25 000 osób'''. Robotnicy w swoich wystąpieniach domagali się m.in.:&lt;br /&gt;
* 8-godzinnego dnia pracy, &lt;br /&gt;
* zniesienia pracy akordowej, &lt;br /&gt;
* poprawy zarobków&lt;br /&gt;
* ograniczenia pracy w święta. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[9 lutego]] [[1905]] w [[Kopalnia &amp;quot;Sosnowiec&amp;quot; (Sosnowiec)|kopalni Hrabia Renard (powojenna KWK Sosnowiec)]] spotkało się kilka tysięcy robotników. Pojawiła się wówczas pogłoska, że w niedalekiej [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|hucie Katarzyna]] dzięki łamistrajkom udało się wznowić produkcję. Najprawdopodobniej była to prowokacja. Wzburzony tłum udał się do huty. Gdy robotnicy weszli na teren zakładu, okazało się, że wewnątrz znajduje się wojsko. Strajkujący nie ustąpili. Gdy padły strzały, '''zginęło 38 osób''', około stu pięćdziesięciu zostało rannych. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Upamiętnienie==&lt;br /&gt;
W [Sosnowcu – [[Zagórze (Sosnowiec)|Zagórzu]], na [[Cmentarz katolicki przy ul. Zuzanny w Sosnowcu-Zagórzu|cmentarzu parafialnym przy ulicy Zuzanny]], znajduje się [[Miejsce Pamięci: Grób zbiorowy robotników - ofiar 1905 roku (Sosnowiec - Zagórze)|mogiła zbiorowa robotników zabitych przez Rosjan 9 lutego 1905 roku]]. Jest to miejsce pamięci wpisane do rejestru wojewódzkiego pod numerem '''MP 38/001'''. Oprócz mogiły zamordowanych znajduje się jeszcze na terenie miasta [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca robotników poległych 9 lutego 1905 r. (Sosnowiec - Konstantynów)|tablica pamiątkowa]], która pierwotnie była odsłonięta w [[1922]] roku. Po [[1945]] roku w jej treści dokonano zmian zastępując wyraz „moskiewskich” wyrazem „carskich”. Obecnie tablica ta znajduje się w [[Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu|sosnowieckim muzeum]]. [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca robotników poległych 9 lutego 1905 r. (Sosnowiec - Konstantynów)|Kopia tablicy wraz z uzupełnieniem z 1983 roku]] znajduje się obecnie przy [[Ulica Stanisława Staszica (Sosnowiec)|ulicy Stanisława Staszica]] na terenie [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huty Buczek]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Linki zewnętrzne==&lt;br /&gt;
* https://zaglebie1905.pl/&lt;br /&gt;
* http://rewolucja1905.pl/rzez-przy-hucie-katarzyna/&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Technikum_Hutniczo%E2%80%93Mechaniczne_w_Sosnowcu&amp;diff=121438</id>
		<title>Technikum Hutniczo–Mechaniczne w Sosnowcu</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Technikum_Hutniczo%E2%80%93Mechaniczne_w_Sosnowcu&amp;diff=121438"/>
		<updated>2023-11-15T08:27:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;W [[1945]] roku powołano do życia '''Szkołę Przemysłową'''. Huty: [[Huta &amp;quot;Sosnowiec&amp;quot; (Sosnowiec)|&amp;quot;Sosnowiec&amp;quot;]] i [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|&amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]] oddały na jej użytek świetlice zakładowe. W kosztach utrzymania szkoły partycypowały także inne zakłady przemysłowe z terenu [[Sosnowiec|Sosnowca]] - [[Huta &amp;quot;Cedler&amp;quot; (Sosnowiec)#Walcownia &amp;quot;Hrabia Renard&amp;quot;|&amp;quot;Walcownia Renard&amp;quot;]] oraz fabryka [[Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper|&amp;quot;Babcock Zieleniewski&amp;quot;]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Dzięki staraniom inż. Rudolfa Nowaka, dyrektora szkoły, dyrekcja [[Huta &amp;quot;Sosnowiec&amp;quot; (Sosnowiec)|huty &amp;quot;Sosnowiec&amp;quot;]] wydzierżawiła szkole budynek przy [[Ulica Nowopogońska (Sosnowiec)|ul. Nowopogońskiej]] 6. W następnym etapie, dzięki dyrekcji fabryki [[Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper|&amp;quot;Babcock Zieleniewski&amp;quot;]], pozyskano dla szkoły własny barak przy [[Ulica Racławicka (Sosnowiec)|ul. Racławickiej]].&lt;br /&gt;
W roku [[1947]], '''Szkołę Przemysłową''' przemianowano na '''Gimnazjum Przemysłowe'''.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W latach [[1950]] - [[1951]] następuje podział szkoły na: '''Liceum Techniczne''', '''Technikum Hutniczo-Mechaniczne''' pod dyrekcją inż. R. Nowaka oraz '''Technikum Mechaniczno-Odlewnicze''', które miało siedzibę przy [[Ulica Racławicka (Sosnowiec)|ul. Racławickiej]] 25. Stanowisko dyrektora objął tutaj Mieczysław Kordys. Dyrektorem istniejącej w tym miejscu Zasadniczej Szkoły Zawodowej został mgr Marian Flankowski.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Po śmierci dyrektora Nowaka w [[1951]] roku, kierownictwo szkoły objęła Aleksandra Kwiatkowska, a po roku jej następcą został, na krótko, Józef Pełka. W tym samym roku w dyrekcji huty &amp;quot;Sosnowiec&amp;quot; zapadła decyzja o zakupie placu pod budowę szkoły, przy ul. Świerczewskiego 64, który został oddany do użytku w 1953 roku.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W [[1956]] połączono '''Technikum Mechaniczno-Odlewnicze''' z ulicy Racławickiej z '''Technikum Hutniczo-Mechanicznym''' pod dyrekcją inż. Z. Golanki. Dzięki staraniom dyrektora Golanki oraz zakładów patronackich, wokół szkoły powstają obiekty sportowe: basen kąpielowy, dwa boiska do siatkówki i koszykówki, boisko do piłki ręcznej i lekkoatletyki. Do powstania tych obiektów w dużej mierze przyczyniła się sama młodzież, rodzice, a także nauczyciele.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na początku roku szkolnego 1965/66 umiera nagle dyrektor inż. Z. Golanko. Jego obowiązki przejął tymczasowo M. Kordys. Wkrótce na stanowisko dyrektora mianowany został Roman Strokowski, który w 1970 roku przeszedł do pracy naukowej w Instytucie Pedagogiki.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W tym samym roku następuje zmiana na stanowisku dyrektora wydziału dla pracujących. Miejsce inż. Henryka Kuźniaka zajął mgr inż. Jerzy Grzywa. Natomiast po odejściu R. Strokowskiego na czele Technikum Hutniczego stanął inż. Jerzy Heilmann.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Dzięki następnej reorganizacji, [[1 września]] [[1970]] roku, w budynku przy ul. Świerczewskiego działają dwie odrębne szkoły: młodzieżowe Technikum Hutniczo-Mechaniczne z dyr. Inż. J. Heilmannem oraz '''Technikum Mechaniczno-Elektryczne dla Pracujących''' z mgr inż. J. Grzywą na czele.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W związku z rozbudową szkoły i różnym profilem kształcenia, decyzją Kuratora Okręgu Szkolnego w Katowicach, z dniem [[1 września]] [[1973]] r. powstaje '''Zespół Szkół Zawodowych nr 2''',w skład którego wchodzą: '''Technikum Mechaniczne im. Stanisława Staszica''', '''Liceum Zawodowe nr 4''', '''Policealne Studium Zawodowe'''.&lt;br /&gt;
Szkoła wieczorowa przeszła do '''Zespołu Szkół Hutniczo-Mechanicznych im. Stanisława Staszica w Sosnowcu'''. Nazwa ta obowiązywała do zamknięcia i likwidacji '''THM'''.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[1 marca]] [[1974]] r. następuje zmiana na stanowisku dyrektora. Funkcja ta zostaje powierzona mgr inż. Stefanowi Fedorko, długoletniemu nauczycielowi [[Technikum Energetyczne w Sosnowcu|Technikum Energetycznego w Sosnowcu]]. Zastępcą dyrektora do spraw pedagogicznych zostaje mgr Ludwik Markocki.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zmiany organizacyjne w szkolnictwie zawodowym powodują przyłączenie do naszego Zespołu Szkół, Zasadniczej Szkoły Zawodowej przy hutach: [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huta im. M Buczka]] i [[Huta &amp;quot;Cedler&amp;quot; (Sosnowiec)|Huta im. E. Cedlera.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W [[1984]] roku ze względu na stan zdrowia z funkcji dyrektora zrezygnował  [[Stefan Fedorko|mgr inż. Stefan Fedorko]]. Nowym dyrektorem szkoły zostaje mianowany przez Kuratorium Oświaty i Wychowania w Katowicach, mgr Andrzej Równicki - absolwent naszej szkoły, wieloletni nauczyciel wychowania fizycznego, który później objął stanowisko Naczelnika Wydziału Kultury, Sportu i Rekreacji Urzędu Miejskiego w Sosnowcu.&lt;br /&gt;
W roku szkolnym [[1991]]/[[1992|92]] nowym dyrektorem szkoły został mgr Ludwik Markocki. Funkcję zastępcy dyrektora pełni mgr Urszula Marzec.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W roku szkolnym [[1998]]/[[1999|99]] odszedł ze stanowiska dyrektora mgr Ludwik Markocki. Jego następcą została mgr Urszula Marzec, a funkcję zastępcy dyrektora objęła mgr Janina Telenga-Materny.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Szkoła została zlikwidowana w [[2006]] roku uchwałą Rady Miejskiej - zapadła decyzja o likwidacji '''Zespołu Szkół Zawodowych Nr 5''' oraz o przeniesieniu '''Liceum Profilowanego Nr 5''' do '''Zespołu Szkół Zawodowych Nr 7''' przy [[Ulica Kilińskiego (Sosnowiec)|ul. Kilińskiego]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria: Dawne szkoły w Sosnowcu|Technikum Hutniczo–Mechanicznym w Sosnowcu]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria: Szkoły średnie w Sosnowcu|Technikum Hutniczo–Mechanicznym w Sosnowcu]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Osiedle_patronackie_Huty_%22Katarzyna%22_(Sosnowiec)&amp;diff=121437</id>
		<title>Osiedle patronackie Huty &quot;Katarzyna&quot; (Sosnowiec)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Osiedle_patronackie_Huty_%22Katarzyna%22_(Sosnowiec)&amp;diff=121437"/>
		<updated>2023-11-15T08:27:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Plik:SOSNOWIEC - Mapa Osiedli i Kolonii Patronackich.jpg|thumb|350px|Mapa kolonii i osiedli patronackich w Sosnowcu, źródło: http://www.miasto.org.pl/]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Plik:Osiedle Huty Katarzyna 01.jpg|thumb|350px|Widok osiedla z lat 50' XX wieku]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 10.JPG|thumb|350px|Widok z roku [[2016]]]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 02.JPG|thumb|350px|Widok z roku [[2016]]]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 13.JPG|thumb|350px|Widok z roku [[2016]]]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 40.JPG|thumb|350px|Widok z roku [[2016]]]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 26.JPG|thumb|350px|Widok z roku [[2016]]]]&lt;br /&gt;
Osiedle patronackie [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec)]]  należące do części miasta zwanej '''Katarzyna''', zlokalizowane na granicy [[Konstantynów (Sosnowiec)|Konstantynowa]] przy [[Ulica Stanisława Staszica (Sosnowiec)|Ulicy Staszica]] nr 1-27, wybudowane przez [https://pl.wikipedia.org/wiki/Górnośląskie_Zjednoczone_Huty_Królewska_i_Laura_Spółka_Akcyjna_Górniczo-Hutnicza Koncern Zjednoczony Huty Królewska i Laura], właściciela [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]] w latach 1895 - 1905 jako osiedle robotnicze. W skład założenia wchodziło 18 dwukondygnacyjnych domów robotniczych i budynki socjale, wybudowane głównie z cegły. Osiedle znajduje się obrębie wyznaczonym przez ulicę [[Ulica Stanisława Staszica (Sosnowiec)|Staszica]], [[Ulica 3 Maja (Sosnowiec)|3 Maja]] i [[Ulica Skautów (Sosnowiec)|Skautów]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Galeria==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 01.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 03.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 04.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 05.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 06.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 07.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 08.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 09.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 11.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 12.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 14.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 15.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 16.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 17.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 18.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 19.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 20.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 21.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 22.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 23.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 24.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 25.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 27.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 28.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 29.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 30.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 31.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 32.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 33.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 34.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 35.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 36.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 37.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 38.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 39.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 41.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 42.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 43.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 44.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 45.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 46.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 47.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 48.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 49.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 50.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 51.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 52.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 53.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 54.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 55.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 56.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 57.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 58.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 59.JPG&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Bibliografia==&lt;br /&gt;
*''[[Historyczne kolonie i osiedla robotnicze w Sosnowcu]]'', Ewa Chmielewska, [[Sosnowiec]] [[2009]]&lt;br /&gt;
*''[[Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego]]'', Marta Chmielewska, Marzena Lamparska, Sławomir Pytel, Krzysztof Jurek, [[Będzin]] [[2016]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Osiedla i kolonie patronackie|Sosnowiec, Osiedle patronackie Huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Osiedla i kolonie patronackie w Sosnowcu|Osiedle patronackie Huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Miejsca_Pami%C4%99ci_-_Gmina_Sosnowiec&amp;diff=121436</id>
		<title>Miejsca Pamięci - Gmina Sosnowiec</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Miejsca_Pami%C4%99ci_-_Gmina_Sosnowiec&amp;diff=121436"/>
		<updated>2023-11-15T08:26:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Plik:Miejsca Pamięci Logo.jpg|thumb|200px|[[Ewidencja Miejsc Pamięci w Zagłębiu Dąbrowskim|MP w ZD]]]]&lt;br /&gt;
(zobacz także: [[Ewidencja Miejsc Pamięci w Zagłębiu Dąbrowskim]])&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Ewidencja Miejsc Pamięci w Sosnowcu:''' &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Ewidencja Miejsc Pamięci: 38/001 - 38/010==&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób zbiorowy robotników - ofiar 1905 roku (Sosnowiec - Zagórze)|MP 38/001]]''' - [[Miejsce Pamięci: Grób zbiorowy robotników - ofiar 1905 roku (Sosnowiec - Zagórze)|Mogiła zbiorowa robotników demonstrujących 9 lutego 1905 roku]] (G) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], cmentarz Zagórski&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce stracenia członków GL PPS (Sosnowiec)|MP 38/002]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce stracenia członków GL PPS (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca członków GL PPS straconych przez Niemców 1 lutego 1944 roku]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul.Floriańska&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Kapliczka upamiętniająca potyczkę w Powstaniu Styczniowym 1863 r. (Sosnowiec)|MP 38/003]]''' - [[Miejsce Pamięci: Kapliczka upamiętniająca potyczkę w Powstaniu Styczniowym 1863 r. (Sosnowiec)|Kapliczka upamiętniająca potyczkę Powstańców Styczniowych, którzy 7 lutego 1863 roku walczyli z wycofującym się oddziałem carskim]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul.Kościelna (Plac katedralny)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Pomnik - Mauzoleum bojowników o polskość Śląska (Sosnowiec)|MP 38/004]]''' - [[Miejsce Pamięci: Pomnik - Mauzoleum bojowników o polskość Śląska (Sosnowiec)|Pomnik - Mauzoleum /obecnie kaplica cmentarna/ ku czci poległych bojowników Śląska]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Smutna, [[Cmentarz katolicki przy ul. Smutnej w Sosnowcu|cmentarz parafialny]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy ofiar Września 1939 (Sosnowiec)|MP 38/005]]''' - [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy ofiar Września 1939 (Sosnowiec)|Grób zbiorowy wojenny osób rozstrzelanych przez Niemców 4-6 września 1939 roku]] (GU) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Smutna, [[Cmentarz katolicki przy ul. Smutnej w Sosnowcu|cmentarz parafialny]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca egzekucje Polaków w 1939 i 1940 r. (Sosnowiec)|MP 38/006]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca egzekucje Polaków w 1939 i 1940 r. (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca śmierć 20 Polaków rozstrzelanych przez Niemców podczas egzekucji 4 września 1939 roku oraz 8 sierpnia 1940  roku]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul.Mościckiego&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce egzekucji Stanisława Makarskiego (Sosnowiec)|MP 38/007]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce egzekucji Stanisława Makarskiego (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca miejsce powieszenia przez Niemców Stanisława Makarskiego, członka dywersyjnej grupy kolejowej Zagłębiowskiej Organizacji Orła Białego]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], skrzyżowanie ul. Wawel z ul. 3 Maja	&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Pomnik Tadeusza Kościuszki (Sosnowiec)|MP 38/008]]''' - [[Miejsce Pamięci: Pomnik Tadeusza Kościuszki (Sosnowiec)|Pomnik Tadeusza Kościuszki]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], [[Plac Tadeusza Kościuszki (Sosnowiec)|Plac Kościuszki]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Pomnik Sosnowieckiego Batalionu Obrony Narodowej 1939 (Sosnowiec)|MP 38/009]]''' - [[Miejsce Pamięci: Pomnik Sosnowieckiego Batalionu Obrony Narodowej 1939 (Sosnowiec)|Pomnik - Na pamiątkę bohaterom Sosnowieckiego Batalionu Obrony Narodowej za udział w wojnie obronnej 1939 roku]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], cmentarz komunalny&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy ofiar II Wojny Światowej (Sosnowiec)|MP 38/010]]''' - [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy ofiar II Wojny Światowej (Sosnowiec)|Grób zbiorowy wojenny ofiar II Wojny Światowej (GW II WŚ)]] '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Smutna, [[Cmentarz katolicki przy ul. Smutnej w Sosnowcu|cmentarz parafialny]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 38 01 01.JPG|[[Miejsce Pamięci: Grób zbiorowy robotników - ofiar 1905 roku (Sosnowiec - Zagórze)|MP 38/001]]&lt;br /&gt;
Plik:Miejsce pamieci w sosnowcu 2b.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce stracenia członków GL PPS (Sosnowiec)|MP 38/002]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Kapliczka upamiętniająca potyczkę w Powstaniu Styczniowym 1863 r. (Sosnowiec)|MP 38/003]]&lt;br /&gt;
Plik:Miejsce pamieci w sosnowcu 4a.JPG|[[Miejsce Pamięci: Pomnik - Mauzoleum bojowników o polskość Śląska (Sosnowiec)|MP 38/004]]&lt;br /&gt;
Plik:Nr 5a.JPG|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy ofiar Września 1939 (Sosnowiec)|MP 38/005]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci nr 006 Tablica upamiętniająca egzekucje Polaków w 1939 i 1940 roku 03.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca egzekucje Polaków w 1939 i 1940 r. (Sosnowiec)|MP 38/006]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 007 Tablica upamiętniająca miejsce egzekucji Stanisława Makarskiego 01.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce egzekucji Stanisława Makarskiego (Sosnowiec)|MP 38/007]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Pomnik Tadeusza Kościuszki (Sosnowiec)|MP 38/008]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Pomnik Sosnowieckiego Batalionu Obrony Narodowej 1939 (Sosnowiec)|MP 38/009]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy ofiar II Wojny Światowej (Sosnowiec)|MP 38/010]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Ewidencja Miejsc Pamięci: 38/011 - 38/020==&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy (kapliczka) z okresu Powstań: Listopadowego i Styczniowego (Sosnowiec - Milowice)|MP 38/011]]''' - [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy (kapliczka) z okresu Powstań: Listopadowego i Styczniowego (Sosnowiec - Milowice)|Kapliczka wraz ze zbiorową mogiłą wojenną 6 Powstańców poległych 21 września 1831 roku w potyczce z Kozakami Korpusu Rüdigera oraz grób wojenny, zbiorowy z okresu Powstania Styczniowego]] (GW 1830) '''Lokalizacja:''' [[Milowice (Sosnowiec)|Sosnowiec-Milowice]], ul. Słoneczna i Bryniczna Studzienna&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy (kapliczka) z okresu Powstania Styczniowego 1863 (Sosnowiec - Konstantynów)|MP 38/012]]''' - [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy (kapliczka) z okresu Powstania Styczniowego 1863 (Sosnowiec - Konstantynów)|Kapliczka &amp;quot;1863 r.&amp;quot; wraz ze zbiorową mogiłą wojenną 30 Powstańców z 1863 roku]] (GW 1863) '''Lokalizacja:''' [[Konstantynów (Sosnowiec)|Sosnowiec-Kostantynów]], [[Ulica Stanisława Staszica (Sosnowiec)|ul. Staszica]] i Jana Szewczyka&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca siedzibę władz powstańczych (Sosnowiec)|MP 38/013]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca siedzibę władz powstańczych (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca, że w latach 1919-1921, w gmachu mieściła się siedziba miejscowych władz powstańczych]] (U) '''Lokalizacja:''' Sosnowiec ul. 1 Maja, [[Pałac Oskara Schoena w Sosnowcu|Pałac Schoena, gmach Sądu]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy 300 Polaków, ofiar II Wojny Światowej (Sosnowiec - Pekin)|MP 38/014]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy 300 Polaków, ofiar II Wojny Światowej (Sosnowiec - Pekin)|Mogiła zbiorowa wojenna 300 Polaków, obywateli miasta, więźniów sosnowieckich więzień, zamordowanych przez Niemców i zmarłych w latach II Wojny Światowej]] (GW II WŚ) '''Lokalizacja:''' Sosnowiec-Pekin, cmentarz&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Pomnik sosnowieckiego getta żydowskiego (Sosnowiec - Środula)|MP 38/015]]''' - [[Miejsce Pamięci: Pomnik sosnowieckiego getta żydowskiego (Sosnowiec - Środula)|Pomnik upamiętniający miejsce, gdzie podczas okupacji niemieckiej mieściło się getto, które uległo likwidacji przez wywiezienie Żydów do obozu KL Auschwitz i straceniu ich]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Środula (Sosnowiec)|Sosnowiec-Środula]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca filię obozu KL Auschwitz-Birkenau (Sosnowiec - Niwka)|MP 38/016]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca filię obozu KL Auschwitz-Birkenau (Sosnowiec - Niwka)|Tablica informująca, że na terenie Huty &amp;quot;E.Cedlera&amp;quot; w latach 1944-1945 mieściła się filia niemieckiego obozu zagłady KL Auschwitz-Birkenau]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Niwka (Sosnowiec)|Sosnowiec-Niwka]], ul. Niwecka 1, Huta im. &amp;quot;E.Cedlera&amp;quot;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Kapliczka upamiętniająca miejsce potyczki powstańców styczniowych z wojskiem rosyjskim w 1863 r. (Sosnowiec)|MP 38/017]]''' - [[Miejsce Pamięci: Kapliczka upamiętniająca miejsce potyczki powstańców styczniowych z wojskiem rosyjskim w 1863 r. (Sosnowiec)|Kapliczka upamiętniająca miejsce potyczki Powstańców z 1863 roku]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Narutowicza&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Pomnik Nieznanego Żołnierza (Sosnowiec - Zagórze)|MP 38/018]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Pomnik Nieznanego Żołnierza (Sosnowiec - Zagórze)|Pomnik Nieznanego Żołnierza]] (U) '''Lokalizacja:''' Sosnowiec-Zagórze, cmentarz&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca żołnierzy Armii Krajowej (Sosnowiec)|MP 38/019]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca żołnierzy Armii Krajowej (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca żołnierzy Armii Krajowej, obrońców Ojczyzny poległych w walce z niemieckim okupantem, wywiezionych, deportowanych i zamordowanych przez Niemców w latach 1939-1956]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Śródmieście (Sosnowiec)|Sosnowiec]], ul. Kościelna, Katedra&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca zagłębiowskich harcerzy poległych w latach 1914-1920 (Sosnowiec)|MP 38/020]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca zagłębiowskich harcerzy poległych w latach 1914-1920 (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca zagłębiowskich harcerzy poległych w walkach o niepodległość Polski w latach 1914-1920]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Śródmieście (Sosnowiec)|Sosnowiec]], ul.Kościelna, Katedra&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy (kapliczka) z okresu Powstań: Listopadowego i Styczniowego (Sosnowiec - Milowice)|MP 38/011]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy (kapliczka) z okresu Powstania Styczniowego 1863 (Sosnowiec - Konstantynów)|MP 38/012]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec MP 38 13 01.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca siedzibę władz powstańczych (Sosnowiec)|MP 38/013]]&lt;br /&gt;
Plik:Cmentarz katolicki przy ul. 11 Listopada w Sosnowcu-Pekinie 022 Miejsce Pamięci 38 014.JPG|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy 300 Polaków, ofiar II Wojny Światowej (Sosnowiec - Pekin)|MP 38/014]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Pomnik sosnowieckiego getta żydowskiego (Sosnowiec - Środula)|MP 38/015]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca filię obozu KL Auschwitz-Birkenau (Sosnowiec - Niwka)|MP 38/016]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Kapliczka upamiętniająca miejsce potyczki powstańców styczniowych z wojskiem rosyjskim w 1863 r. (Sosnowiec)|MP 38/017]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Pomnik Nieznanego Żołnierza (Sosnowiec - Zagórze)|MP 38/018]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 019 Tablica upamiętniająca żołnierzy Armii Krajowej 01 .JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca żołnierzy Armii Krajowej (Sosnowiec)|MP 38/019]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 020 Tablica upamiętniająca zagłębiowskich harcerzy poległych w latach 1914-1920 01.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca zagłębiowskich harcerzy poległych w latach 1914-1920 (Sosnowiec)|MP 38/020]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Ewidencja Miejsc Pamięci: 38/021 - 38/030==&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Pomnik poległych żołnierzy Armii Czerwonej (Sosnowiec - Zagórze)|MP 38/21]]''' - [[Miejsce Pamięci: Pomnik poległych żołnierzy Armii Czerwonej (Sosnowiec - Zagórze)|Pomnik w miejscu byłej mogiły wojennej 64 żołnierzy Armii Czerwonej poległych na terenie Sosnowc]]a (U, CKMP  KT/053) '''Lokalizacja:''' Sosnowiec-Zagórze, ul. Zuzanny, cmentarz&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca robotników poległych 9 lutego 1905 r. (Sosnowiec - Konstantynów)|MP 38/22]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca robotników poległych 9 lutego 1905 r. (Sosnowiec - Konstantynów)|Tablica upamiętniająca robotników poległych pod Hutą &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; w czasie rewolucji 9 lutego 1905 roku]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huta im. M. Buczka]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca Jana Kilińskiego (Sosnowiec)|MP 38/23]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca Jana Kilińskiego (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca Jana Kilińskiego]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Kościelna, Katedra&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca dr med. Karola Zahorskiego (Sosnowiec)|MP 38/24]]'''	-[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca dr med. Karola Zahorskiego (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca dr med. Karola Zahorskiego]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. 3 Maja&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca szkołę żydowską (Sosnowiec)|MP 38/25]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca szkołę żydowską (Sosnowiec)|Tablica na budynku, w którym mieściło się gimnazjum dla żydowskich uczniów z Sosnowca i pobliskich miejscowości]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Sadowa&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Pomnik - &amp;quot;50 Rocznica utworzenia Klubu Demokratycznego Zagłębia Dąbrowskiego&amp;quot; (Sosnowiec)|MP 38/26]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Pomnik - &amp;quot;50 Rocznica utworzenia Klubu Demokratycznego Zagłębia Dąbrowskiego&amp;quot; (Sosnowiec)|Pomnik upamiętniający 50-rocznicę utworzenia Klubu Demokratycznego Zagłębia Dąbrowskiego]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], Al. Zwycięstwa &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca szpital żydowski (Sosnowiec)|MP 38/27]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca szpital żydowski (Sosnowiec)|Tablica na budynku, w którym mieścił się w latach 1912-1939 szpital żydowski]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Odrodzenia 9&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce śmierci żołnierzy Zagłębiowskiej Brygady GL-PPS (Sosnowiec - Pogoń)|MP 38/28]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce śmierci żołnierzy Zagłębiowskiej Brygady GL-PPS (Sosnowiec - Pogoń)|Tablica upamiętniająca miejsce, na którym w dniu 11 marca 1944 roku zginęli żołnierze Zagłębiowskiej Brygady GL-PPS partyzanci: Tadeusz Bolek, Stefan Wahanka, Jerzy Gorzula, Bogusław Zychla]]	(U)  '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Przechodnia&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca powrót części Górnego Śląska do Polski (Sosnowiec)|MP 38/29]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca powrót części Górnego Śląska do Polski (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca powrót części Górnego Śląska do Polski]] (U) '''Lokalizacja:''' Sosnowiec, ul. Sobieskiego&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca Gimnazjum Handlowe oraz Obóz Przejściowy dla Żydów Zagłębia (Sosnowiec)|MP 38/30]]''' -  [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca Gimnazjum Handlowe oraz Obóz Przejściowy dla Żydów Zagłębia (Sosnowiec)|Tablica na budynku, w którym do 1939 roku mieściło się Gimnazjum Handlowe, a od 1941 roku Niemiecki Obóz Przejściowy dla Żydów wysłanych przez Niemców do obozów pracy i obozów koncentracyjnych]] (U) '''Lokalizacja:''' Sosnowiec, ul. Składowa&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 38 21 01.JPG|[[Miejsce Pamięci: Pomnik poległych żołnierzy Armii Czerwonej (Sosnowiec - Zagórze)|MP 38/21]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca robotników poległych 9 lutego 1905 r. (Sosnowiec - Konstantynów)|MP 38/22]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 023 Tablica upamiętniająca Jana Kilińskiego 01.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca Jana Kilińskiego (Sosnowiec)|MP 38/23]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec (ul. 3 Maja); Miejsce Pamięci nr 38 024 - Tablica upamiętniająca dr med. Karola Zahorskiego (01).jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca dr med. Karola Zahorskiego (Sosnowiec)|MP 38/24]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 025 Tablica upamiętniająca szkołę żydowską 02.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca szkołę żydowską (Sosnowiec)|MP 38/25]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 026 Pomnik - 50 Rocznica utworzenia Klubu Demokratycznego Zagłębia Dąbrowskiego 03.JPG|[[Miejsce Pamięci: Pomnik - &amp;quot;50 Rocznica utworzenia Klubu Demokratycznego Zagłębia Dąbrowskiego&amp;quot; (Sosnowiec)|MP 38/26]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 027 Tablica upamiętniająca szpital żydowski 02.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca szpital żydowski (Sosnowiec)|MP 38/27]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 028 Tablica upamiętniająca miejsce śmierci żołnierzy Zagłębiowskiej Brygady GL-PPS 02.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce śmierci żołnierzy Zagłębiowskiej Brygady GL-PPS (Sosnowiec - Pogoń)|MP 38/28]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca powrót części Górnego Śląska do Polski (Sosnowiec)|MP 38/29]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci nr 030 Tablica upamiętniająca Gimnazjum Handlowe oraz Obóz Przejściowy dla Żydów Zagłębia 02.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca Gimnazjum Handlowe oraz Niemiecki Obóz Przejściowy dla Żydów Zagłębia (Sosnowiec)|MP 38/30]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Ewidencja Miejsc Pamięci: 38/031 - 38/040==&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy 48 żołnierzy Armii Czerwonej poległych w styczniu 1945 r. (Sosnowiec - Klimontów)|MP 38/031]]''' - [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy 48 żołnierzy Armii Czerwonej poległych w styczniu 1945 r. (Sosnowiec - Klimontów)|Grób zbiorowy wojenny 48 żołnierzy Armii Czerwonej poległych w styczniu 1945 roku]] (GW, CKMP  KT/050) '''Lokalizacja:''' Sosnowiec-Klimontów, ul. Hubala Dobrzańskiego, cmentarz&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy 26 żołnierzy Armii Czerwonej poległych w styczniu 1945 (Sosnowiec - Ostrowy Górnicze)|MP 38/032]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy 26 żołnierzy Armii Czerwonej poległych w styczniu 1945 (Sosnowiec - Ostrowy Górnicze)|Grób zbiorowy wojenny 26 żołnierzy Armii Czerwonej]] (GW, CKMP KT/051) '''Lokalizacja:''' Sosnowiec-Ostrowy Górnicze, ul. Gen. Waltera &amp;quot;Janke&amp;quot;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca pomoc Zagłębia Dąbrowskiego dla Górnego Śląska w okresie powstań (Sosnowiec)|MP 38/033]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca pomoc Zagłębia Dąbrowskiego dla Górnego Śląska w okresie powstań (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca pomoc udzieloną przez mieszkańców Sosnowca i Zagłębia Dąbrowskiego mieszkańcom Górnego Śląska w okresie Powstań Śląskich i Plebiscytu]] (U) '''Lokalizacja:''' Sosnowiec, ul. Zwycięstwa, gmach Urzędu Miejskiego&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca oficerów polskich pomordowanych w Katyniu (Sosnowiec - Zagórze)|MP 38/034]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca oficerów polskich pomordowanych w Katyniu (Sosnowiec - Zagórze)|Tablica upamiętniająca oficerów polskich pomordowanych w Katyniu]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Zagórze (Sosnowiec)|Sosnowiec-Zagórze]], ul. Ks. Jerzego Popiełuszki 50, Kościół p.w św.Joachima&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca księdza Jerzego Popiełuszkę (Sosnowiec - Zagórze)|MP 38/035]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca księdza Jerzego Popiełuszkę (Sosnowiec - Zagórze)|Tablica upamiętniająca księdza Jerzego Popiełuszkę, kapelana NSZZ „Solidarność”, zamordowany przez oficerów SB]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Zagórze (Sosnowiec)|Sosnowiec-Zagórze]], ul. Ks. Jerzego Popiełuszki 50, Kościół p.w św.Joachima&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Pomnik żydowskich mieszkańców Zagłębia Dąbrowskiego, ofiar 1939 - 1945 (Sosnowiec)|MP 38/036]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Pomnik żydowskich mieszkańców Zagłębia Dąbrowskiego, ofiar 1939 - 1945 (Sosnowiec)|Pomnik - Obelisk ofiar terroru, upamiętnia śmierć kilku tysięcy Żydów, zamordowanych przez Niemców w latach 1939-1945 na terenie Zagłębia Dąbrowskiego, gdzie ponad 20000 osób wywiezionych zostało do niemieckich obozów pracy i obozów zagłady]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Gospodarcza 1, [[Cmentarz żydowski w Sosnowcu|cmentarz żydowski]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca 100-lecie Teatru Zagłębia (Sosnowiec)|MP 38/037]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca 100-lecie Teatru Zagłębia (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca 100-lecie działalności Teatru Zagłębia]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Teatralna 4, budynek [[Teatr Zagłębia|Teatru Zagłębia]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca 135 rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego i bitwy o Sosnowiec w 1863 r. (Sosnowiec)|MP 38/038]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca 135 rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego i bitwy o Sosnowiec w 1863 r. (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca 135 rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego i bitwy o Sosnowiec stoczonej w nocy z 6 na 7 lutego 1863 roku przez Oddział Apolinarego Kurowskiego, ku czci tych wszystkich Polaków, którzy oddali swe życie za wolną Polskę]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. 3 Maja 16, [[Dworzec kolejowy Sosnowiec Główny|budynek Dworca Głównego&lt;br /&gt;
]]&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce kwaterowania I Kompanii Legionów Zagłębia Dąbrowskiego (Sosnowiec)|MP 38/039]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce kwaterowania I Kompanii Legionów Zagłębia Dąbrowskiego (Sosnowiec)|Tablica na budynku, w którym kwaterowała w 1914 roku I Kompania Legionów Zagłębia Dąbrowskiego. Stąd ww Kompania wyruszała na Tarnów-Ławcówek i Marcinkowice]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Wawel 1, budynek Zespołu Szkół Gastronomicznych&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce zamieszkania Poli Negri (Sosnowiec)|MP 38/040]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce zamieszkania Poli Negri (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca Polę Negri – Apolonię Chałupiec, aktorkę filmową o międzynarodowej sławie. Tablica na budynku, w którym mieszkała w latach 1919-1920]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Kołłątaja 6&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy 48 żołnierzy Armii Czerwonej poległych w styczniu 1945 r. (Sosnowiec - Klimontów)|MP 38/031]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy 26 żołnierzy Armii Czerwonej poległych w styczniu 1945 (Sosnowiec - Ostrowy Górnicze)|MP 38/032]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 033 Tablica upamiętniająca pomoc Zagłębia Dąbrowskiego dla Górnego Śląska w okresie powstań 01.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca pomoc Zagłębia Dąbrowskiego dla Górnego Śląska w okresie powstań (Sosnowiec)|MP 38/033]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca oficerów polskich pomordowanych w Katyniu (Sosnowiec - Zagórze)|MP 38/034]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca księdza Jerzego Popiełuszkę (Sosnowiec - Zagórze)|MP 38/035]]&lt;br /&gt;
Plik:Cmentarz żydowski Sosnowiec 01.JPG|[[Miejsce Pamięci: Pomnik żydowskich mieszkańców Zagłębia Dąbrowskiego, ofiar 1939 - 1945 (Sosnowiec)|MP 38/036]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca 100-lecie Teatru Zagłębia (Sosnowiec)|MP 38/037]]&lt;br /&gt;
Plik:Tablica dworzec.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca 135 rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego i bitwy o Sosnowiec w 1863 r. (Sosnowiec)|MP 38/038]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 039 Tablica upamiętniająca miejsce kwaterowania I Kompanii Legionów Zagłębia Dąbrowskiego 01.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce kwaterowania I Kompanii Legionów Zagłębia Dąbrowskiego (Sosnowiec)|MP 38/039]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce zamieszkania Poli Negri (Sosnowiec)|MP 38/040]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Ewidencja Miejsc Pamięci: 38/041 - 38/050==&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce lądowania Jana Pawła II w czerwcu 1999 r. (Sosnowiec - Środula)|MP 38/041]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce lądowania Jana Pawła II w czerwcu 1999 r. (Sosnowiec - Środula)|Tablica upamiętniająca miejsce lądowania Ojca Świętego Jana Pawła II - 14 czerwca 1999 roku]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Zuzanny 20, parking Auchan Polska&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Pomnik &amp;quot;Kobietom Walczącym w Szeregach Armii Krajowej&amp;quot; (Sosnowiec - Pogoń)|MP 38/042]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Pomnik &amp;quot;Kobietom Walczącym w Szeregach Armii Krajowej&amp;quot; (Sosnowiec - Pogoń)|Pomnik „Kobietom Walczącym w Szeregach Armii Krajowej”]] (U) '''Lokalizacja:'''[[ Sosnowiec]], skrzyżowanie ul. Orlej i ul. Nowopogońskiej (skwer przy Kościele p.w. św. Tomasza)&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Pomnik &amp;quot;Wolność, Praca, Godność&amp;quot; (Sosnowiec)|MP 38/043]]''' - [[Miejsce Pamięci: Pomnik &amp;quot;Wolność, Praca, Godność&amp;quot; (Sosnowiec)|Pomnik &amp;quot;Wolność, Praca, Godność&amp;quot;]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. 3 Maja, Park Sielecki&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniającą miejsce zamieszkania Emila Zegadłowicza (Sosnowiec - Pogoń)|MP 38/044]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniającą miejsce zamieszkania Emila Zegadłowicza (Sosnowiec - Pogoń)|Tablica upamiętniającą wybitnego poetę, powieściopisarza i dramaturga Emila Zegadłowicza. Tablica na budynku, w którym mieszkał i tworzył poeta w latach 1940-1941]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Mariacka 1&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca dr Józefa Czajkowskiego oraz zagłębiowskich lekarzy, ofiar wojen (Sosnowiec)|MP 38/045]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca dr Józefa Czajkowskiego oraz zagłębiowskich lekarzy, ofiar wojen (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca doktora Józefa Czajkowskiego pierwszego prezesa Towarzystwa Lekarskiego Zagłębia Dąbrowskiego oraz pomordowanych podczas wojen i tych co odeszli lekarzy Ziemi Zagłębiowskiej]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Kościelna, Katedra&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych (Sosnowiec)|MP 38/046]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych, którzy oddali swe życie za wolność i niepodległość Polski w latach 1939-1956]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Kościelna, Katedra&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce zamieszkania Jana Kiepury (Sosnowiec - Pogoń)|MP 38/047]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce zamieszkania Jana Kiepury (Sosnowiec - Pogoń)|Tablica upamiętniająca wielkiego pieśniarza Jana Kiepurę. Tablica na budynku, w miejscu domu w którym kiedyś mieszkał]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], [[Ulica Będzińska (Sosnowiec)|ul. Będzińska]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca Juliusza Słowackiego (Sosnowiec)|MP 38/048]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca Juliusza Słowackiego (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca Juliusza Słowackiego. Tablica odsłonięta w 100 rocznicę jego urodzin]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Kościelna, Katedra&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca Karola Kozłowskiego (Sosnowiec)|MP 38/049]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca Karola Kozłowskiego (Sosnowiec)|Epitafium poświęcone Karolowi Kozłowskiemu, architektowi warszawskiemu, projektantowi m. in. katedry i plebani w Sosnowcu, teatru w Lublinie, filharmonii w Warszawie, kościoła w Miastkowie koło Garwolina]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Kościelna, Katedra&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce urodzenia Jana Kiepury (Sosnowiec - Pogoń)|MP 38/050]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce urodzenia Jana Kiepury (Sosnowiec - Pogoń)|Tablica upamiętniająca Jana  Kiepurę; &amp;quot;Chłopaka z Sosnowca&amp;quot;, światowej sławy artystę. Tablica na budynku, w którym się urodził ]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Majowa 6&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce lądowania Jana Pawła II w czerwcu 1999 r. (Sosnowiec - Środula)|MP 38/041]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 042 Pomnik Kobietom Walczącym w Szeregach Armii Krajowej 01.JPG|[[Miejsce Pamięci: Pomnik &amp;quot;Kobietom Walczącym w Szeregach Armii Krajowej&amp;quot; (Sosnowiec - Pogoń)|MP 38/042]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 043 Pomnik Wolność, Praca, Godność 01.JPG|[[Miejsce Pamięci: Pomnik &amp;quot;Wolność, Praca, Godność&amp;quot; (Sosnowiec)|MP 38/043]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 044 Tablica upamiętniającą miejsce zamieszkania Emila Zegadłowicza 02.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniającą miejsce zamieszkania Emila Zegadłowicza (Sosnowiec - Pogoń)|MP 38/044]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 045 Tablica upamiętniająca dr Józefa Czajkowskiego oraz zagłębiowskich lekarzy, ofiar wojen 01.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca dr Józefa Czajkowskiego oraz zagłębiowskich lekarzy, ofiar wojen (Sosnowiec)|MP 38/045]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 046 Tablica upamiętniająca żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych 01.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych (Sosnowiec)|MP 38/046]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce zamieszkania Jana Kiepury (Sosnowiec - Pogoń)|MP 38/047]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca Juliusza Słowackiego (Sosnowiec)|MP 38/048]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca Karola Kozłowskiego (Sosnowiec)|MP 38/049]]&lt;br /&gt;
Plik:Tablica Jan Kiepura.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce urodzenia Jana Kiepury (Sosnowiec - Pogoń)|MP 38/050]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Ewidencja Miejsc Pamięci: 38/051 - 38/060==&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny Stanisława Latosińskiego poległego w czasie II Powstania Śląskiego (Sosnowiec)|MP 38/051]]''' - [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny Stanisława Latosińskiego poległego w czasie II Powstania Śląskiego (Sosnowiec)|Grób wojenny Stanisława Latosińskiego poległego w czasie II Powstania Śląskiego]] (GW) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Smutna, [[Cmentarz katolicki przy ul. Smutnej w Sosnowcu|cmentarz parafialny]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Pomnik Jana Kiepury (Sosnowiec)|MP 38/052]]''' - [[Miejsce Pamięci: Pomnik Jana Kiepury (Sosnowiec)|Pomnik Jana Kiepury]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], Plac Stulecia&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy powstańców styczniowych 1863 r. (Sosnowiec - Zagórze)|MP 38/053]]''' - [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy powstańców styczniowych 1863 r. (Sosnowiec - Zagórze)|Zbiorowa mogiła wojenna powstańców styczniowych]] (GW 1863) '''Lokalizacja:''' Sosnowiec Zagórze, cmentarz parafialny&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy żołnierzy polskich poległych w latach 1919 - 1921 (Sosnowiec - Pogoń)|MP 38/054]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy żołnierzy polskich poległych w latach 1919 - 1921 (Sosnowiec - Pogoń)|Mogiła zbiorowa wojenna żołnierzy polskich poległych w latach 1919-1921]] (GW) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], [[Ulica Będzińska (Sosnowiec)|ul. Będzińska]] cmentarz parafii p.w. św. Tomasza w Sosnowcu &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy nieznanych żołnierzy WP poległych w czasie II WŚ (Sosnowiec - Pekin)|MP 38/055]]''' - [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy nieznanych żołnierzy WP poległych w czasie II WŚ (Sosnowiec - Pekin)|Mogiła zbiorowa wojenna nieznanych żołnierzy Wojska Polskiego poległych w czasie II Wojny Światowej]]  (GW II WŚ) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. 11 Listopada, cmentarz parafialny &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny nieznanego żołnierza WP poległego w czasie II WŚ (MP nr 56) (Sosnowiec - Pekin)|MP 38/056]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny nieznanego żołnierza WP poległego w czasie II WŚ (MP nr 56) (Sosnowiec - Pekin)|Mogiła wojenna nieznanego żołnierza Wojska Polskiego poległego w czasie II Wojny Światowej]] (GW II WŚ) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. 11 Listopada, cmentarz parafialny &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny Stefana Okulickiego poległego 4 listopada 1943 roku (Sosnowiec - Pekin)|MP 38/057]]''' - [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny Stefana Okulickiego poległego 4 listopada 1943 roku (Sosnowiec - Pekin)|Mogiła wojenna Stefana Okulickiego poległego 4 listopada 1943 roku]] (GW II WŚ) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. 11 Listopada, cmentarz parafialny &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy 10 żołnierzy WP poległych na terenie Sosnowca we wrześniu 1939 r. (Sosnowiec)|MP 38/058]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy 10 żołnierzy WP poległych na terenie Sosnowca we wrześniu 1939 r. (Sosnowiec)|Mogiła zbiorowa wojenna 10 żołnierzy Wojska Polskiego poległych na terenie Sosnowca we wrześniu 1939 r.]] (GW II WŚ) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Andersa, cmentarz parafialny &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny nieznanego żołnierza WP poległego w czasie II WŚ (MP nr 59) (Sosnowiec)|MP 38/059]]''' - [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny nieznanego żołnierza WP poległego w czasie II WŚ (MP nr 59) (Sosnowiec)|Mogiła wojenna nieznanego żołnierza poległego w czasie II Wojny Światowej]] (GW II WŚ) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Andersa, cmentarz parafialny &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny nieznanego żołnierza WP poległego w czasie II WŚ (MP nr 60) (Sosnowiec)|MP 38/060]]''' - [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny nieznanego żołnierza WP poległego w czasie II WŚ (MP nr 60) (Sosnowiec)|Mogiła wojenna nieznanego żołnierza poległego w czasie II Wojny Światowej]] (GW II WŚ) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Andersa, cmentarz parafialny &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny Stanisława Latosińskiego poległego w czasie II Powstania Śląskiego (Sosnowiec)|MP 38/051]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec jankiepura pomnik.jpg|[[Miejsce Pamięci: Pomnik Jana Kiepury (Sosnowiec)|'''MP 38/052''']]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy powstańców styczniowych 1863 r. (Sosnowiec - Zagórze)|MP 38/053]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy żołnierzy polskich poległych w latach 1919 - 1921 (Sosnowiec - Pogoń)|MP 38/054]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy nieznanych żołnierzy WP poległych w czasie II WŚ (Sosnowiec - Pekin)|MP 38/055]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny nieznanego żołnierza WP poległego w czasie II WŚ (MP nr 56) (Sosnowiec - Pekin)|MP 38/056]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny Stefana Okulickiego poległego 4 listopada 1943 roku (Sosnowiec - Pekin)|MP 38/057]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy 10 żołnierzy WP poległych na terenie Sosnowca we wrześniu 1939 r. (Sosnowiec)|MP 38/058]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny nieznanego żołnierza WP poległego w czasie II WŚ (MP nr 59) (Sosnowiec)|MP 38/059]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny nieznanego żołnierza WP poległego w czasie II WŚ (MP nr 60) (Sosnowiec)|MP 38/060]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Ewidencja Miejsc Pamięci: 38/061 - 38/070==&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny ppor. Władysława Gębskiego poległego 21 sierpnia 1920 r. (Sosnowiec)|MP 38/061]]''' - [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny ppor. Władysława Gębskiego poległego 21 sierpnia 1920 r. (Sosnowiec)|Mogiła wojenna ppor. Władysława Gębskiego, żołnierza 5 pułku piechoty Legionów, poległego w obronie Ojczyzny w dniu 21 sierpnia 1920 r.]] (GW) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Andersa, cmentarz parafialny&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca płk. Jana Cieślaka (Sosnowiec - Kazimierz)|MP 38/062]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca płk. Jana Cieślaka (Sosnowiec - Kazimierz)|Tablica upamiętniająca pułkownika Jana Cieślaka ps. &amp;quot;Maciej&amp;quot; , dowódcę I Pułku Strzelców Podhalańskich AK]]  (U) '''Lokalizacja:''' Sosnowiec-Kazimierz, ul. Reja 9 w kościele p.w. NMP Częstochowskiej  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca żołnierzy - mieszkańców Kazimierza Górniczego zamordowanych w Katyniu (Sosnowiec - Kazimierz)|MP 38/063]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca żołnierzy - mieszkańców Kazimierza Górniczego zamordowanych w Katyniu (Sosnowiec - Kazimierz)|Tablica upamiętniająca 15 żołnierzy WP - mieszkańców rejonu Kazimierza Górniczego, którzy zginęli w Katyniu]] (U) '''Lokalizacja:''' Sosnowiec-Kazimierz, ul. Reja 9 w kościele p.w. NMP Częstochowskiej  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Krzyż Wolności (Sosnowiec - Maczki)|MP 38/064]]''' - [[Miejsce Pamięci: Krzyż Wolności (Sosnowiec - Maczki)|Krzyż na kopcu - tzw. &amp;quot;Krzyż Wolności&amp;quot;]]  (U) '''Lokalizacja:''' Sosnowiec-Maczki, ul. Krakowska (przy torach kolejowych)  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób Emila Zegadłowicza (Sosnowiec - Pogoń)|MP 38/065]]''' - [[Miejsce Pamięci: Grób Emila Zegadłowicza (Sosnowiec - Pogoń)|Grób Emila Zegadłowicza]]  (G) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], [[Ulica Będzińska (Sosnowiec)|ul. Będzińska]] cmentarz parafii p.w. św. Tomasza w Sosnowcu &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca generała Zygmunta Waltera (Sosnowiec - Kazimierz)|MP 38/066]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca generała Zygmunta Waltera (Sosnowiec - Kazimierz)|Tablica upamiętniająca generała Zygmunta Waltera ps. &amp;quot;Janke&amp;quot; dowódcę Okręgu Śląskiego Armii Krajowej]] (U) '''Lokalizacja:''' Sosnowiec-Kazimierz, ul. Reja 9 w kościele p.w. NMP Częstochowskiej  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca por. Wacława Stacherskiego, ucznia Liceum im. B. Prusa (Sosnowiec)|MP 38/067]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca por. Wacława Stacherskiego, ucznia Liceum im. B. Prusa (Sosnowiec)|Tablica pamiątkowa por. Wacława Stacherskiego ps. &amp;quot;Nowina&amp;quot;, wychowanka Liceum im. B. Prusa w Sosnowcu, komendanta Inspektoratu Armii Krajowej w Katowicach, zamordowanego przez Niemców 18 września 1944 r. w KL Auschwitz.]]  (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Piłsudskiego 114, w budynku III LO im. Bolesława Prusa &lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Pomnik Tadeusza Kościuszki (Sosnowiec - Maczki)|MP 38/068]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Pomnik Tadeusza Kościuszki (Sosnowiec - Maczki)|Pomnik - popiersie Tadeusza Kościuszki]] (U) '''Lokalizacja:''' Sosnowiec-Maczki, ul. Krakowska  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny Henryka Borowieckiego, oficera WP (Sosnowiec)|MP 38/069]]''' - [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny Henryka Borowieckiego, oficera WP (Sosnowiec)|Grób Henryka Borowieckiego, oficera Wojska Polskiego]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Smutna, [[Cmentarz katolicki przy ul. Smutnej w Sosnowcu|cmentarz parafialny]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy ofiar I WŚ (Sosnowiec)|MP 38/070]]''' - [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy ofiar I WŚ (Sosnowiec)|Mogiła zbiorowa ofiar I Wojny Światowej]] (GW) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Smutna, [[Cmentarz katolicki przy ul. Smutnej w Sosnowcu|cmentarz parafialny]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny ppor. Władysława Gębskiego poległego 21 sierpnia 1920 r. (Sosnowiec)|MP 38/061]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca płk. Jana Cieślaka (Sosnowiec - Kazimierz)|MP 38/062]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca żołnierzy - mieszkańców Kazimierza Górniczego zamordowanych w Katyniu (Sosnowiec - Kazimierz)|MP 38/063]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Krzyż Wolności (Sosnowiec - Maczki)|MP 38/064]]&lt;br /&gt;
Plik:Grobowiec Emila Zegadłowicza 1.JPG|[[Miejsce Pamięci: Grób Emila Zegadłowicza (Sosnowiec - Pogoń)|MP 38/065]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca generała Zygmunta Waltera (Sosnowiec - Kazimierz)|MP 38/066]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec (Liceum im. B. Prusa); Miejsce Pamięci nr 38 067 - Tablica upamiętniająca por. Wacława Stacherskiego (01).jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca por. Wacława Stacherskiego, ucznia Liceum im. B. Prusa (Sosnowiec)|MP 38/067]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Pomnik Tadeusza Kościuszki (Sosnowiec - Maczki)|MP 38/068]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny Henryka Borowieckiego, oficera WP (Sosnowiec)|MP 38/069]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy ofiar I WŚ (Sosnowiec)|MP 38/070]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Ewidencja Miejsc Pamięci: 38/071 - 38/080==&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób Damazego Tarkowskiego, weterana Powstania Styczniowego 1863 (Sosnowiec)|MP 38/071]]''' - [[Miejsce Pamięci: Grób Damazego Tarkowskiego, weterana Powstania Styczniowego 1863 (Sosnowiec)|Grób Damazego Tarkowskiego (pochówek rodzinny), uczestnika bitwy pod Wąsoszem 23 kwietnia 1863 roku]] (G) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Smutna, [[Cmentarz katolicki przy ul. Smutnej w Sosnowcu|cmentarz parafialny]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób Janusza Rychtera, żołnierza AK (Sosnowiec)|MP 38/072]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Grób Janusza Rychtera, żołnierza AK (Sosnowiec)|Grób Janusza Rychtera (pochówek rodziny) podporucznika Armii Krajowej, poległego 14 października 1943 roku w Lasach Niekłańskich]] (G) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Smutna, [[Cmentarz katolicki przy ul. Smutnej w Sosnowcu|cmentarz parafialny]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica (symboliczna mogiła) upamiętniająca por. Wacława Stacherskiego (Sosnowiec)|MP 38/073]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica (symboliczna mogiła) upamiętniająca por. Wacława Stacherskiego (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca Wacława Stacherskiego ps. &amp;quot;Nowina&amp;quot; (pochówek rodzinny), porucznika Armii Krajowej, więźnia KL Auschitz-Birkenau, zamordowanego przez niemieckiego okupanta 18 września 1944 roku]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Smutna, [[Cmentarz katolicki przy ul. Smutnej w Sosnowcu|cmentarz parafialny]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy ofiar II Wojny Światowej (MP nr 74) (Sosnowiec)|MP 38/074]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy ofiar II Wojny Światowej (MP nr 74) (Sosnowiec)|Mogiła zbiorowa ofiar II Wojny Światowej]] (GW II WŚ) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Smutna, [[Cmentarz katolicki przy ul. Smutnej w Sosnowcu|cmentarz parafialny]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób - Mauzoleum Henryka Dietla (Sosnowiec)|MP 38/075]]''' - Tablica informacyjna poświęcona Mauzoleum rodziny Dieltów (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Smutna, [[Cmentarz ewangelicki w Sosnowcu|cmentarz ewangelicki]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób - Mauzoleum Henryka Dietla (Sosnowiec)|MP 38/075]]''' -  [[Miejsce Pamięci: Grób - Mauzoleum Henryka Dietla (Sosnowiec)|Mauzoleum - grobowiec Henryka Dietla (pochówek rodziny), sosnowieckiego przemysłowca i jednego z &amp;quot;ojców&amp;quot;  miasta]] (G) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Smutna, [[Cmentarz ewangelicki w Sosnowcu|cmentarz ewangelicki]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca członków Tajnej Organizacji Nauczycielskiej (Sosnowiec)|MP 38/076]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca członków Tajnej Organizacji Nauczycielskiej (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca sosnowieckich nauczycieli-członków Tajnej Organizacji Nauczycielskiej, którzy w czasie II Wojny Światowej krzewili polską oświatę prowadząc nauczanie na terenie miasta Sosnowca]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], Aleja Zwycięstwa 20, ściana zewnętrzna budynku głównego Urzędu Miejskiego&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce urodzenia Władysława Szpilmana (Sosnowiec)|MP 38/077]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce urodzenia Władysława Szpilmana (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca Władysława Szpilmana, znakomitego polskiego pianistę i kompozytora. Tablica na budynku, w którym się urodził]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Szklarniana&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce publicznej egzekucji Żydów w 1942 r. (Sosnowiec)|MP 38/078]]'''	- [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce publicznej egzekucji Żydów w 1942 r. (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca Żydów, którzy zginęli z rąk Niemców przez powieszenie w marcu i w kwietniu 1942 roku]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Małachowskiego 32&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca harcerzy Szarych Szeregów Chorągwi Zagłębiowskiej (Sosnowiec)|MP 38/079]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca harcerzy Szarych Szeregów Chorągwi Zagłębiowskiej (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca harcerzy Szarych szeregów Chorągwi Zagłębiowskiej Ul Barbara za ich bohaterską postawę w walce z okupantem hitlerowskim]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Smuta 5, Kościół p.w. Józefa Rzemieślnika&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca urzędników sosnowieckiego magistratu, ofiar II WŚ (Sosnowiec)|MP 38/080]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca urzędników sosnowieckiego magistratu, ofiar II WŚ (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca urzędników sosnowieckiego magistratu represjonowanych i pomordowanych przez niemieckiego okupanta podczas II Wojny Światowej]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], Aleja Zwycięstwa 20, wewnętrzna ściana budynku głównego Urzędu Miejskiego, II piętro&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Damazy Tarkowski JB 3 grobowiec.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób Damazego Tarkowskiego, weterana Powstania Styczniowego 1863 (Sosnowiec)|MP 38/071]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób Janusza Rychtera, żołnierza AK (Sosnowiec)|MP 38/072]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica (symboliczna mogiła) upamiętniająca por. Wacława Stacherskiego (Sosnowiec)|MP 38/073]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób wojenny, zbiorowy ofiar II Wojny Światowej (MP nr 74) (Sosnowiec)|MP 38/074]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Grób - Mauzoleum Henryka Dietla (Sosnowiec)|MP 38/075]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 076 Tablica upamiętniająca członków Tajnej Organizacji Nauczycielskiej 01.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca członków Tajnej Organizacji Nauczycielskiej (Sosnowiec)|MP 38/076]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec (ul. Szklarniana); Miejsce Pamięci nr 38 077 - Tablica upamiętniająca Władysława Szpilmana (01).jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce urodzenia Władysława Szpilmana (Sosnowiec)|MP 38/077]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca miejsce publicznej egzekucji Żydów w 1942 r. (Sosnowiec)|MP 38/078]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca harcerzy Szarych Szeregów Chorągwi Zagłębiowskiej (Sosnowiec)|MP 38/079]]&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Urząd Miasta Tablica Pamięci MP 38 80.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca urzędników sosnowieckiego magistratu, ofiar II WŚ (Sosnowiec)|MP 38/080]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Ewidencja Miejsc Pamięci: 38/081 - 38/090==&lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca wizytę kardynała Stefana Wyszyńskiego (Sosnowiec)|MP 38/081]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca wizytę kardynała Stefana Wyszyńskiego (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca wizytę kardynała Stefana Wyszyńskiego w Sosnowcu podczas uroczystości Milenium Chrztu Polski]] (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Kościelna, zewnętrzna ściana Katedry p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Grób Weroniki Kowalskiej, żołnierza AK (Sosnowiec)|MP 38/082]]''' - [[Miejsce Pamięci: Grób Weroniki Kowalskiej, żołnierza AK (Sosnowiec)|Grób Weroniki Kowalskiej (pochówek rodzinny) bojowniczki z zagłębiowskiej brygady dywersyjnej AK-GL, PPS]] (G) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Smutna, cmentarz parafialny.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsce Pamięci: Tablica (symboliczna mogiła) upamiętniająca Bronisława i Jerzego Opiłków, członków Związku Orła Białego (Sosnowiec)|MP 38/083]]''' - [[Miejsce Pamięci: Tablica (symboliczna mogiła) upamiętniająca Bronisława i Jerzego Opiłków, członków Związku Orła Białego (Sosnowiec)|Symboliczna mogiła Bronisława Opiłki i Jerzego Opiłki, bojowników walki podziemnej, członków Związku Orła  Białego, którzy zginęli męczeńską śmiercią zamordowani przez gestapo]]. (U) '''Lokalizacja:''' [[Sosnowiec]], ul. Smutna, cmentarz parafialny.&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
*'''MP 38/084''' - &lt;br /&gt;
*'''MP 38/085''' - &lt;br /&gt;
*'''MP 38/086''' - &lt;br /&gt;
*'''MP 38/087''' -&lt;br /&gt;
*'''MP 38/088''' - &lt;br /&gt;
*'''MP 38/089''' - &lt;br /&gt;
*'''MP 38/090''' - &lt;br /&gt;
	&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Miejsce Pamięci 081 Tablica upamiętniająca wizytę kardynała Stefana Wyszyńskiego 01.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca wizytę kardynała Stefana Wyszyńskiego (Sosnowiec)|MP 38/081]]&lt;br /&gt;
Plik:Miejsce Pamięci Grób Weroniki Kowalskiej, żołnierza AK (Sosnowiec) 01.JPG|[[Miejsce Pamięci: Grób Weroniki Kowalskiej, żołnierza AK (Sosnowiec)|MP 38/082]]&lt;br /&gt;
Plik:Miejsce Pamięci Tablica (symboliczna mogiła) upamiętniająca Bronisława i Jerzego Opiłków, członków Związku Orła Białego (Sosnowiec) 01.JPG|[[Miejsce Pamięci: Tablica (symboliczna mogiła) upamiętniająca Bronisława i Jerzego Opiłków, członków Związku Orła Białego (Sosnowiec)|MP 38/083]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|MP 38/084&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|MP 38/085&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|MP 38/086&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|MP 38/087&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|MP 38/088&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|MP 38/089&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|MP 38/090&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Miejsca Pamięci nie ujęte w oficjalnej ewidencji==&lt;br /&gt;
*[[Miejsce Pamięci: Pomnik Franciszka Żwirko i Stanisława Wigury (Sosnowiec)|Pomnik Franciszka Żwirko i Stanisława Wigury]] &lt;br /&gt;
*[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca Bronisława i Jerzego Opiłków, zamordowanych przez Niemców działaczy niepodległościowych ZOB (Sosnowiec)|Tablica upamiętniająca Bronisława i Jerzego Opiłków, zamordowanych przez Niemców działaczy niepodległościowych ZOB]] &lt;br /&gt;
*[[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca sosnowieckich nauczycieli, którzy w okresie II wojny światowej poświęcili życie kształceniu postaw patriotycznych dzieci i młodzieży (Sosnowiec)]]&lt;br /&gt;
*&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|MP 38/000&lt;br /&gt;
Plik:2013.07.26 Odsłonięcie tablicy braci Opiłków 01.JPG|MP 38/000&lt;br /&gt;
Plik:Tablica upamiętniająca sosnowieckich nauczycieli -0001.jpg|MP 38/000&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|MP 38/000&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|MP 38/000&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|MP 38/000&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|MP 38/000&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|MP 38/000&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|MP 38/000&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|MP 38/000&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
(zobacz także: [[Ewidencja Miejsc Pamięci w Zagłębiu Dąbrowskim]])&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Ewidencja Miejsc Pamięci|Gmina Sosnowiec]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Technikum_Hutniczo%E2%80%93Mechaniczne_w_Sosnowcu&amp;diff=121435</id>
		<title>Technikum Hutniczo–Mechaniczne w Sosnowcu</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Technikum_Hutniczo%E2%80%93Mechaniczne_w_Sosnowcu&amp;diff=121435"/>
		<updated>2023-11-15T08:25:27Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;W [[1945]] roku powołano do życia '''Szkołę Przemysłową'''. Huty: [[Huta &amp;quot;Sosnowiec&amp;quot; (Sosnowiec)|&amp;quot;Sosnowiec&amp;quot;]] i [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|&amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]] oddały na jej użytek świetlice zakładowe. W kosztach utrzymania szkoły partycypowały także inne zakłady przemysłowe z terenu [[Sosnowiec|Sosnowca]] - [[Huta &amp;quot;Cedler&amp;quot; (Sosnowiec)#Walcownia &amp;quot;Hrabia Renard&amp;quot;|&amp;quot;Walcownia Renard&amp;quot;]] oraz fabryka [[Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper|&amp;quot;Babcock Zieleniewski&amp;quot;]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Dzięki staraniom inż. Rudolfa Nowaka, dyrektora szkoły, dyrekcja [[Huta &amp;quot;Sosnowiec&amp;quot; (Sosnowiec)|huty &amp;quot;Sosnowiec&amp;quot;]] wydzierżawiła szkole budynek przy [[Ulica Nowopogońska (Sosnowiec)|ul. Nowopogońskiej]] 6. W następnym etapie, dzięki dyrekcji fabryki [[Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper|&amp;quot;Babcock Zieleniewski&amp;quot;]], pozyskano dla szkoły własny barak przy [[Ulica Racławicka (Sosnowiec)|ul. Racławickiej]].&lt;br /&gt;
W roku [[1947]], '''Szkołę Przemysłową''' przemianowano na '''Gimnazjum Przemysłowe'''.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W latach [[1950]] - [[1951]] następuje podział szkoły na: '''Liceum Techniczne''', '''Technikum Hutniczo-Mechaniczne''' pod dyrekcją inż. R. Nowaka oraz '''Technikum Mechaniczno-Odlewnicze''', które miało siedzibę przy [[Ulica Racławicka (Sosnowiec)|ul. Racławickiej]] 25. Stanowisko dyrektora objął tutaj Mieczysław Kordys. Dyrektorem istniejącej w tym miejscu Zasadniczej Szkoły Zawodowej został mgr Marian Flankowski.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Po śmierci dyrektora Nowaka w [[1951]] roku, kierownictwo szkoły objęła Aleksandra Kwiatkowska, a po roku jej następcą został, na krótko, Józef Pełka. W tym samym roku w dyrekcji huty &amp;quot;Sosnowiec&amp;quot; zapadła decyzja o zakupie placu pod budowę szkoły, przy ul. Świerczewskiego 64, który został oddany do użytku w 1953 roku.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W [[1956]] połączono '''Technikum Mechaniczno-Odlewnicze''' z ulicy Racławickiej z '''Technikum Hutniczo-Mechanicznym''' pod dyrekcją inż. Z. Golanki. Dzięki staraniom dyrektora Golanki oraz zakładów patronackich, wokół szkoły powstają obiekty sportowe: basen kąpielowy, dwa boiska do siatkówki i koszykówki, boisko do piłki ręcznej i lekkoatletyki. Do powstania tych obiektów w dużej mierze przyczyniła się sama młodzież, rodzice, a także nauczyciele.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na początku roku szkolnego 1965/66 umiera nagle dyrektor inż. Z. Golanko. Jego obowiązki przejął tymczasowo M. Kordys. Wkrótce na stanowisko dyrektora mianowany został Roman Strokowski, który w 1970 roku przeszedł do pracy naukowej w Instytucie Pedagogiki.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W tym samym roku następuje zmiana na stanowisku dyrektora wydziału dla pracujących. Miejsce inż. Henryka Kuźniaka zajął mgr inż. Jerzy Grzywa. Natomiast po odejściu R. Strokowskiego na czele Technikum Hutniczego stanął inż. Jerzy Heilmann.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Dzięki następnej reorganizacji, [[1 września]] [[1970]] roku, w budynku przy ul. Świerczewskiego działają dwie odrębne szkoły: młodzieżowe Technikum Hutniczo-Mechaniczne z dyr. Inż. J. Heilmannem oraz '''Technikum Mechaniczno-Elektryczne dla Pracujących''' z mgr inż. J. Grzywą na czele.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W związku z rozbudową szkoły i różnym profilem kształcenia, decyzją Kuratora Okręgu Szkolnego w Katowicach, z dniem [[1 września]] [[1973]] r. powstaje '''Zespół Szkół Zawodowych nr 2''',w skład którego wchodzą: '''Technikum Mechaniczne im. Stanisława Staszica''', '''Liceum Zawodowe nr 4''', '''Policealne Studium Zawodowe'''.&lt;br /&gt;
Szkoła wieczorowa przeszła do '''Zespołu Szkół Hutniczo-Mechanicznych im. Stanisława Staszica w Sosnowcu'''. Nazwa ta obowiązywała do zamknięcia i likwidacji '''THM'''.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[1 marca]] [[1974]] r. następuje zmiana na stanowisku dyrektora. Funkcja ta zostaje powierzona mgr inż. Stefanowi Fedorko, długoletniemu nauczycielowi [[Technikum Energetyczne w Sosnowcu|Technikum Energetycznego w Sosnowcu]]. Zastępcą dyrektora do spraw pedagogicznych zostaje mgr Ludwik Markocki.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zmiany organizacyjne w szkolnictwie zawodowym powodują przyłączenie do naszego Zespołu Szkół, Zasadniczej Szkoły Zawodowej przy hutach: [[Huta &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec)|Huta im. M Buczka]] i [[Huta &amp;quot;Cedler&amp;quot; (Sosnowiec)|Huta im. E. Cedlera.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W [[1984]] roku ze względu na stan zdrowia z funkcji dyrektora zrezygnował  [[Stefan Fedorko|mgr inż. Stefan Fedorko]]. Nowym dyrektorem szkoły zostaje mianowany przez Kuratorium Oświaty i Wychowania w Katowicach, mgr Andrzej Równicki - absolwent naszej szkoły, wieloletni nauczyciel wychowania fizycznego, który później objął stanowisko Naczelnika Wydziału Kultury, Sportu i Rekreacji Urzędu Miejskiego w Sosnowcu.&lt;br /&gt;
W roku szkolnym [[1991]]/[[1992|92]] nowym dyrektorem szkoły został mgr Ludwik Markocki. Funkcję zastępcy dyrektora pełni mgr Urszula Marzec.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W roku szkolnym [[1998]]/[[1999|99]] odszedł ze stanowiska dyrektora mgr Ludwik Markocki. Jego następcą została mgr Urszula Marzec, a funkcję zastępcy dyrektora objęła mgr Janina Telenga-Materny.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Szkoła została zlikwidowana w [[2006]] roku uchwałą Rady Miejskiej - zapadła decyzja o likwidacji '''Zespołu Szkół Zawodowych Nr 5''' oraz o przeniesieniu '''Liceum Profilowanego Nr 5''' do '''Zespołu Szkół Zawodowych Nr 7''' przy [[Ulica Kilińskiego (Sosnowiec)|ul. Kilińskiego]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria: Dawne szkoły w Sosnowcu|Technikum Hutniczo–Mechanicznym w Sosnowcu]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria: Szkoły średnie w Sosnowcu|Technikum Hutniczo–Mechanicznym w Sosnowcu]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Liga_Morska_i_Kolonialna_-_Oddzia%C5%82_Zak%C5%82adowy_przy_Hucie_%22Katarzyna%22&amp;diff=121434</id>
		<title>Liga Morska i Kolonialna - Oddział Zakładowy przy Hucie &quot;Katarzyna&quot;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Liga_Morska_i_Kolonialna_-_Oddzia%C5%82_Zak%C5%82adowy_przy_Hucie_%22Katarzyna%22&amp;diff=121434"/>
		<updated>2023-11-15T08:25:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Plik:Liga Morska i Kolonialna odznaka.jpg|thumb|left|150px|Odznaka LMiK]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Liga Morska i Kolonialna - Oddział Zakładowy przy Hucie &amp;quot;Katarzyna&amp;quot;''' - sosnowiecki odział organizacji społecznej [https://pl.wikipedia.org/wiki/Liga_Morska_i_Rzeczna Liga Morska i Rzeczna (Kolonialna)] założony przy [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Hucie Katrzyna]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Plik:Liga Morska i Kolonialna KZI 036 1937.02.05.jpg|thumb|300px|Wycinek prasowy (KZI 036 05.02.1937)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Liga Morska i Kolonialna w Zagłębiu Dąbrowskim]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Ulica_Walentego_Pa%C5%82ysa_(Sosnowiec)&amp;diff=121433</id>
		<title>Ulica Walentego Pałysa (Sosnowiec)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Ulica_Walentego_Pa%C5%82ysa_(Sosnowiec)&amp;diff=121433"/>
		<updated>2023-11-15T08:24:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;	'''Ulica Walentego Pałysa w Sosnowcu''' – niewielka ulica, biegnąca na pograniczu [[Środula (Sosnowiec)|Środuli]] i [[Kolonia Zuzanna (Sosnowiec)|Zuzanny]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
	Wykształcona w okresie międzywojennym [1], początkowo nienazwana [1-3], łączyła obecne ulice Zuzanny i [[Ulica Bolesława Prusa (Sosnowiec)|Bolesława Prusa]]. Pierwotnie rozwinięta najsilniej w górnym biegu, do skrzyżowania z obecną ulicą Zygmunta Krasińskiego [1].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
	Po II Wojnie Światowej zmodernizowana [2, 3], nie zmieniła swego przebiegu. Krzyżowała się początkowo z ulicami Wapienną, Zygmunta Krasińskiego oraz Stanisława Wyspiańskiego [1]. Na przestrzeni lat, w wyniku gruntownej przebudowy [[Środula (Sosnowiec)|Środuli]], łączyła się z przedłużanymi traktami: [[Ulica Juliusza Słowackiego (Sosnowiec)|Juliusza Słowackiego]] i Marii Konopnickiej, jak też nowo powstałą [[Ulica Bohaterów Getta (Sosnowiec)|ulicą – Bohaterów Getta]] [4, 5].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
	Rozkwit jej przypada na lata sześćdziesiąte oraz siedemdziesiąte ubiegłego stulecia, kiedy w części ciągu wytyczono linię autobusową, łączącą [[Sosnowiec]] z [[Gołonóg (Dąbrowa Górnicza)|Gołonogiem]]. Z początku kursy realizowane były wyłącznie na odcinku od ulicy Zuzanny do Wapiennej (linia „55”) [4]. Trasę tę zmodyfikowano (linia „55 bis”), w wyniku czego kursy w kierunku [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]] realizowane były przez [[Ulica Juliusza Słowackiego (Sosnowiec)|ulicę Juliusza Słowackiego]], natomiast trasą pierwotną pojazdy powracały do [[Sosnowiec|Sosnowca]] [5]. Od lat osiemdziesiątych XX stulecia zrezygnowano z prowadzenia nią linii komunikacji zbiorowej [6-9].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
	Wraz z gruntowną przebudową [[Środula (Sosnowiec)|Środuli]], ulica poczęła stopniowo zatracać się na mapach Miasta. W latach osiemdziesiątych dwudziestego wieku, w wyniku ekspansji ulicy Stanisława Wyspiańskiego, zatarty został południowy jej przebieg (pomiędzy ulicami [[Ulica Bohaterów Getta (Sosnowiec)|Bohaterów Getta]] a [[Ulica Bolesława Prusa (Sosnowiec)|Bolesława Prusa]]) [6]. Następnie, wraz z postępującym zanikaniem końcowego odcinka [[Ulica Juliusza Słowackiego (Sosnowiec)|ulicy Juliusza Słowackiego]] [5-9], fragment jej od ulicy Zygmunta Krasińskiego do Bohaterów Getta został zaniedbany, aczkolwiek dopiero przed kilkoma laty parcela zlokalizowana w okolicach dawnego skrzyżowania z ulicą Zygmunta Krasińskiego została zagospodarowana [9]. Na odcinku najkrótszym, to jest łączącym ulice Wapienną oraz Zygmunta Krasińskiego, została wchłonięta przez prywatną działkę rekreacyjną [8, 9]. Zanikł ponadto fragment od ulicy Zuzanny do Franciszka Jarosza [5, 8, 9], przejściowo przecinający ulice Antoniego Wnukowskiego i Władysława Pańczyka (oznaczana jako wspólna z ulicą Franciszka Jarosza) [6, 7].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
	Obecnie zdegradowana do roli skromnego, kilkunastometrowego łącznika ulic Franciszka Jarosza i Wapiennej, stanowiącego ponadto dojazd do okolicznych garaży [8, 9].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Patron ==&lt;br /&gt;
	Patronem ulicy został wybrany robotnik [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huty „Katarzyna&amp;quot;]], zamordowany w trakcie [[Krwawe stłumienie wystąpień robotniczych pod Hutą &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; w Sosnowcu - 9 luty 1905|tłumionej przez siły carskie demonstracji]] [2].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Bibliografia ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1. M. Trąba (red.). Parafia św. Barbary w Sosnowcu. 1908-2008. Wyd. I. Parafia św. Barbary w Sosnowcu, Drukarnia Archidiecezjalna w Katowicach. Katowice 2008.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2. A. Barciak, A.T. Jankowski (red.). Sosnowiec. Obraz miasta i jego dzieje. T. I. Wyd. I. Muzeum w Sosnowcu. Sosnowiec 2016.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3. A. Barciak, A.T. Jankowski (red.). Sosnowiec. Obraz miasta i jego dzieje. T. II. Wyd. I. Muzeum w Sosnowcu. Sosnowiec 2016.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
4. D. Pliszka (red.). Plan Miasta Sosnowca. Wyd. I. Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych. Warszawa 1963.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
5. A. Kajoch (red.). Sosnowiec. Plan miasta. Wyd. II. Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych. Warszawa 1979.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
6. A. Kajoch, G. Wysocki (red.). Sosnowiec. Plan miasta. Wyd. I. Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. Eugeniusza Romera. Warszawa, Wrocław 1987.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
7. A. Kajoch, G. Wysocki (red.). Sosnowiec. Plan miasta. Wyd. II. Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. Eugeniusza Romera. Warszawa, Wrocław 1992.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
8. J. Nowakowski (red.). Sosnowiec. Plan miasta. Wyd. III spec. Wydawnictwo Kartograficzne PGK. Katowice 2010.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
9. J. Nowakowski (red.). Sosnowiec. Plan miasta. Wyd. IV spec. Wydawnictwo Kartograficzne PGK. Katowice 2019.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria: Ulice|Pałysa Walentego, Sosnowiec]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria: Ulice|Pałysa Walentego, Sosnowie]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria: Ulice Sosnowca|Pałysa Walentego]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria: Środula]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Kolonia_patronacka_%22Renardowska%22_przy_ulicy_Staszica_(Sosnowiec)&amp;diff=121432</id>
		<title>Kolonia patronacka &quot;Renardowska&quot; przy ulicy Staszica (Sosnowiec)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Kolonia_patronacka_%22Renardowska%22_przy_ulicy_Staszica_(Sosnowiec)&amp;diff=121432"/>
		<updated>2023-11-15T08:24:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Plik:SOSNOWIEC - Mapa Osiedli i Kolonii Patronackich.jpg|thumb|350px|Mapa kolonii i osiedli patronackich w Sosnowcu, źródło: http://www.miasto.org.pl/]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Plik:Sosnowiec Kolonia Renardowska przy ul. Staszica 05.JPG|thumb|350px|Ulica Staszica]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Sosnowiec Kolonia Renardowska przy ul. Staszica 02.JPG|thumb|350px|Ulica Staszica]]&lt;br /&gt;
Kolonia patronacka &amp;quot;Renardowska&amp;quot; przy ulicy Staszica (Sosnowiec)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*[[Ulica Staszica (Sosnowiec)|Ulica Staszica]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kolonia powstała na początku XX wieku, na przeciwko dużego osiedla patronackiego [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|huty &amp;quot;Katarzyna]]&amp;quot;. Domy tej koloni zamieszkiwali jednak górnicy z [[Kopalnia &amp;quot;Sosnowiec&amp;quot; (Sosnowiec)|kopalni &amp;quot;Sosnowiec&amp;quot;]](wcześniej &amp;quot;Renard&amp;quot;). Do dzisiejszych czasów zachowały się tylko dwa domy mieszkalne, budynki gospodarcze oraz część muru, który otaczał tą kolonię.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Galeria==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Kolonia Renardowska przy ul. Staszica 01.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Kolonia Renardowska przy ul. Staszica 03.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Kolonia Renardowska przy ul. Staszica 04.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Kolonia Renardowska przy ul. Staszica 06.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Kolonia Renardowska przy ul. Staszica 07.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Kolonia Renardowska przy ul. Staszica 08.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Kolonia Renardowska przy ul. Staszica 09.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Kolonia Renardowska przy ul. Staszica 10.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Kolonia Renardowska przy ul. Staszica 11.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Kolonia Renardowska przy ul. Staszica 12.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Kolonia Renardowska przy ul. Staszica 13.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Kolonia Renardowska przy ul. Staszica 14.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Kolonia Renardowska przy ul. Staszica 15.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Kolonia Renardowska przy ul. Staszica 16.JPG &lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Bibliografia==&lt;br /&gt;
*''[[Historyczne kolonie i osiedla robotnicze w Sosnowcu]]'', Ewa Chmielewska, [[Sosnowiec]] [[2009]]&lt;br /&gt;
*''[[Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego]]'', Marta Chmielewska, Marzena Lamparska, Sławomir Pytel, Krzysztof Jurek, [[Będzin]] [[2016]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Osiedla i kolonie patronackie|Sosnowiec, Kolonia patronacka &amp;quot;Renardowska&amp;quot; przy ulicy Staszica]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Osiedla i kolonie patronackie w Sosnowcu|Kolonia patronacka &amp;quot;Renardowska&amp;quot; przy ulicy Staszica]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Osiedle_patronackie_Huldschinsky%27ego_(Sosnowiec)&amp;diff=121431</id>
		<title>Osiedle patronackie Huldschinsky'ego (Sosnowiec)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Osiedle_patronackie_Huldschinsky%27ego_(Sosnowiec)&amp;diff=121431"/>
		<updated>2023-11-15T08:24:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Plik:SOSNOWIEC - Mapa Osiedli i Kolonii Patronackich.jpg|thumb|350px|Mapa kolonii i osiedli patronackich w Sosnowcu, źródło: http://www.miasto.org.pl/]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Plik:Pocztowka sosnowiec plac kosciuszki 0001.jpg|thumb|350px|.............]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 23.JPG|thumb|350px|.............]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 24.JPG|thumb|350px|.............]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 25.JPG|thumb|350px|.............]]&lt;br /&gt;
Osiedle patronackie Huldschinsky'ego (Sosnowiec)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*[[Plac Tadeusza Kościuszki (Sosnowiec)|Plac T. Kościuszki]] 1, 3 11, 13, 15&lt;br /&gt;
*[[Plac Tadeusza Kościuszki (Sosnowiec)|Plac T. Kościuszki]] 9&lt;br /&gt;
*[[Plac Tadeusza Kościuszki (Sosnowiec)|Plac T. Kościuszki]] 17&lt;br /&gt;
*[[Plac Tadeusza Kościuszki (Sosnowiec)|Plac T. Kościuszki]] 5&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W roku [[1880]] S. Huldschinsky(stąd nazwa) [[Huta &amp;quot;Sosnowiec&amp;quot; (Sosnowiec)|wybudował fabrykę rur]]. Po drugiej wojnie światowej zmieniono nazwę na '''hutę Sosnowiec''', a po połączeniu z [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|hutą Katarzyna]] zmieniono nazwę na [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek|hutę Buczka]].Pod koniec XIX wieku założono kolonie patronacką. Centrum osiedla stanowił [[Plac Tadeusza Kościuszki (Sosnowiec)|plac]] na planie trójkąta, gdzie znajduje się [[Miejsce Pamięci: Pomnik Tadeusza Kościuszki (Sosnowiec)|pomnik ku czci Tadeusza Kościuszki]]. Poza domami robotniczymi wybudowano również willę dyrektora i mieszkania urzędnicze. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Galeria==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 01.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 02.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 03.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 04.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 05.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 06.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 07.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 08.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 09.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 10.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 11.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 12.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 13.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 14.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 15.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 16.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 17.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 18.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 19.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 20.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 21.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle patronackie Huldschinsky'ego 22.JPG&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Bibliografia==&lt;br /&gt;
*''[[Historyczne kolonie i osiedla robotnicze w Sosnowcu]]'', Ewa Chmielewska, [[Sosnowiec]] [[2009]]&lt;br /&gt;
*''[[Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego]]'', Marta Chmielewska, Marzena Lamparska, Sławomir Pytel, Krzysztof Jurek, [[Będzin]] [[2016]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Osiedla i kolonie patronackie|Sosnowiec, Osiedle patronackie Huldschinsky'ego]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Osiedla i kolonie patronackie w Sosnowcu|Osiedle patronackie Huldschinsky'ego]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Osiedle_patronackie_Huty_%22Katarzyna%22_(Sosnowiec)&amp;diff=121430</id>
		<title>Osiedle patronackie Huty &quot;Katarzyna&quot; (Sosnowiec)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Osiedle_patronackie_Huty_%22Katarzyna%22_(Sosnowiec)&amp;diff=121430"/>
		<updated>2023-11-15T08:23:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Plik:SOSNOWIEC - Mapa Osiedli i Kolonii Patronackich.jpg|thumb|350px|Mapa kolonii i osiedli patronackich w Sosnowcu, źródło: http://www.miasto.org.pl/]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Plik:Osiedle Huty Katarzyna 01.jpg|thumb|350px|Widok osiedla z lat 50' XX wieku]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 10.JPG|thumb|350px|Widok z roku [[2016]]]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 02.JPG|thumb|350px|Widok z roku [[2016]]]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 13.JPG|thumb|350px|Widok z roku [[2016]]]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 40.JPG|thumb|350px|Widok z roku [[2016]]]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 26.JPG|thumb|350px|Widok z roku [[2016]]]]&lt;br /&gt;
Osiedle patronackie [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec)]]  należące do części miasta zwanej '''Katarzyna''', zlokalizowane na granicy [[Konstantynów (Sosnowiec)|Konstantynowa]] przy [[Ulica Stanisława Staszica (Sosnowiec)|Ulicy Staszica]] nr 1-27, wybudowane przez [https://pl.wikipedia.org/wiki/Górnośląskie_Zjednoczone_Huty_Królewska_i_Laura_Spółka_Akcyjna_Górniczo-Hutnicza Koncern Zjednoczony Huty Królewska i Laura], właściciela [[Huta &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec)|Huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]] w latach 1895 - 1905 jako osiedle robotnicze. W skład założenia wchodziło 18 dwukondygnacyjnych domów robotniczych i budynki socjale, wybudowane głównie z cegły. Osiedle znajduje się obrębie wyznaczonym przez ulicę [[Ulica Stanisława Staszica (Sosnowiec)|Staszica]], [[Ulica 3 Maja (Sosnowiec)|3 Maja]] i [[Ulica Skautów (Sosnowiec)|Skautów]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Galeria==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 01.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 03.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 04.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 05.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 06.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 07.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 08.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 09.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 11.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 12.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 14.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 15.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 16.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 17.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 18.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 19.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 20.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 21.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 22.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 23.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 24.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 25.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 27.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 28.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 29.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 30.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 31.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 32.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 33.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 34.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 35.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 36.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 37.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 38.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 39.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 41.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 42.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 43.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 44.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 45.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 46.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 47.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 48.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 49.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 50.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 51.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 52.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 53.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 54.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 55.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 56.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 57.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 58.JPG&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Osiedle Huty Katarzyna 59.JPG&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Bibliografia==&lt;br /&gt;
*''[[Historyczne kolonie i osiedla robotnicze w Sosnowcu]]'', Ewa Chmielewska, [[Sosnowiec]] [[2009]]&lt;br /&gt;
*''[[Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego]]'', Marta Chmielewska, Marzena Lamparska, Sławomir Pytel, Krzysztof Jurek, [[Będzin]] [[2016]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Osiedla i kolonie patronackie|Sosnowiec, Osiedle patronackie Huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Osiedla i kolonie patronackie w Sosnowcu|Osiedle patronackie Huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Centrum_Handlowe_%22Plejada%22&amp;diff=121429</id>
		<title>Centrum Handlowe &quot;Plejada&quot;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Centrum_Handlowe_%22Plejada%22&amp;diff=121429"/>
		<updated>2023-11-15T08:23:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Plik:Centrum Handlowe Plejada w Sosnowcu.jpg|300px|right]]&amp;lt;nowiki&amp;gt; &amp;lt;/nowiki&amp;gt;'''Centrum handlowe Plejada''' - (Euro Mall Sosnowiec Gallery Sp. z o.o., po 2006 St. Martin Gallery Sosnowiec) - [https://pl.wikipedia.org/wiki/Centrum_handlowe centrum handlowe] często w skrócie nazywane '''Plejada Sosnowiec''' zlokalizowane w Sosnowcu pod adresem [[Ulica Staszica (Sosnowiec)|ulicy Staszica]] 8b - [[Środula (Sosnowiec)|Środula]] - [[Konstantynów (Sosnowiec)|Konstantynów]], pomiędzy ulicami: [[Ulica Stanisława Staszica (Sosnowiec)|Staszica]], [[Ulica Cypriana Kamila Norwida (Sosnowiec)|Norwida]] i [[Ulica Wilhelma Fitznera i Konrada Gampera (Sosnowiec)|Fitznera i Gampera]].&lt;br /&gt;
Łączna powierzchnia najmu wynosi ponad 30 tys. mkw.&amp;lt;ref name=&amp;quot;stars&amp;quot;&amp;gt;{{Cytuj stronę|url=https://eurobuildcee.com/en/news/30357-stars-to-stay-in-plejada|tytuł=Start to stay in Plejada}}&amp;lt;/ref&amp;gt;, na którą składa się ponad 100 lokali handlowych, restauracje oraz [https://pl.wikipedia.org/wiki/Hipermarket hipermarket] [https://pl.wikipedia.org/wiki/Carrefour Carrefour]. Liczba lokali handlowych była zamienna przez cały okres funkcjonowania i dochodziła do 120 lokali. Wiąże się to z przeprowadzanymi remontami, przebudowami oraz łączeniem przestrzeni na potrzeby najemców. Po za Carrefourem największe powierzchniowo sklepy posiada [https://komfort.pl/sklep/sosnowiec-staszica-S227 Komfort], Euro RTV AGD a także H&amp;amp;M (1 835 m2), [https://pl.wikipedia.org/wiki/Reserved Reserved] (1 500 m2). Oprócz tego w 2021 możemy znaleźć tam pozostałe sieci należące do LPP: House, [https://pl.wikipedia.org/wiki/Cropp Cropp], Sinsay oraz sieci innych marek: [https://www.rossmann.pl/Drogerie/Drogeria-Rossmann-staszica-8-b,sosnowiec,24,1834 Rossmann], Pepco, Empik, [https://pl.wikipedia.org/wiki/New_Yorker_(sieć_sklepów) New Yorker], [https://pl.wikipedia.org/wiki/CCC_(przedsiębiorstwo) CCC], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Deichmann Daichman], Martes Sport, [https://pl.wikipedia.org/wiki/Sephora Sephora]&amp;lt;ref name=&amp;quot;stars&amp;quot;/&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;c1&amp;quot;&amp;gt;{{Cytuj stronę|url=https://focusonbusiness.eu/pl/wiadomosci/w-plejadzie-sosnowiec-34-najemcow-przedluza-umowy/17780|tytuł=W Plejadzie Sosnowiec 34 najemców przedłuża umowy}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;br /&gt;
Dla klientów powstał parking na ponad 1.300 samochodów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Historia==&lt;br /&gt;
Centrum handlowe wybudowane w 2001 roku (27.02.2001 - 13.11.2001) przez {{W|Mostostal Zabrze|Mostostal Zabrze}} na zlecenie TK Operations (część [https://www.urbanity.pl/mazowieckie/warszawa/tk-development,f370 TK Development Polska II S.A.])&amp;lt;ref name=&amp;quot;mostostal&amp;quot;&amp;gt;{{Cytuj stronę|url=https://oldwww.mz.pl/pl/realizacja/centrum-handlowe-plejada-w-sosnowcu-generalne-wykonawstwo|tytuł=Mostostal, Realizacje, Centrum Handlowe PLEJADA w Sosnowcu - Generalne Wykonawstwo}}&amp;lt;/ref&amp;gt;, polskiego oddziału duńskiej firmy [https://da.wikipedia.org/wiki/Agat_Ejendomme TK Development A/S] oraz [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ahold Ahold Polska] za kwotę 160 mln pln&amp;lt;ref name=&amp;quot;pb&amp;quot;&amp;gt;{{Cytuj stronę|url=https://www.pb.pl/sosnowiec-ma-plejade-za-160-mln-zl-80588|tytuł=Sosnowiec ma Plejadę za 160 mln zł}}&amp;lt;/ref&amp;gt; na były terenach [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huty Buczek]] w miejscu gdzie do 1982 roku istniała [[Hałda huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; w Sosnowcu - Konstantynowie|ogromna hałda hutnicza (do 3 km średnicy w podstawie)]]&amp;lt;ref name=&amp;quot;hałda&amp;quot;&amp;gt;{{Cytuj stronę|url=https://sosnowiec.wyborcza.pl/sosnowiec/7,93867,26995365,zapomniany-symbol-sosnowca.html|tytuł=Zapomniany symbol. Biała góra budziła zachwyt, a widoki z niej zapierały dech. Skończyła pod kołami}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. &lt;br /&gt;
Centrum otwarto 14 listopada 2001. W momencie otwarcia było największym tego typu obiektem w woj. śląskim.&amp;lt;ref name=&amp;quot;abc&amp;quot;&amp;gt;{{Cytuj stronę|url=https://sbc.org.pl/Content/277700/iii351669-2001-20-0001.pdf|tytuł=Kruier Miejski nr 20(232) (20 listopad 2001); Plejada Plejad, super supermarket}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
Pierwotnie w centrum znajdował się hipermarket [https://pl.wikipedia.org/wiki/Hypernova Hypernova], należący do [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ahold Ahold Polska]. W 2003 w wyniku wycofania AHOLD z polskiego rynku hipermarket w sosnowieckiej Plejadzie został zamknięty 18 listopada 2003&amp;lt;ref name=&amp;quot;hypernova&amp;quot;&amp;gt;{{Cytuj stronę|url=https://katowice.wyborcza.pl/katowice/7,35063,1781386.html?disableRedirects=true|tytuł=W Sosnowcu zamiast Hypernovej będzie Carrefour}}&amp;lt;/ref&amp;gt;a miejsce Hyprenovy zajął [https://pl.wikipedia.org/wiki/Carrefour Carrefour]. Pierwotnie w centrym mieściły się: sklep sieci [https://en.wikipedia.org/wiki/Intersport Intersport] czy ''Centrum Rozrywki'' ze stołami bilardowymi i [https://pl.wikipedia.org/wiki/Sztuczna_ściana_wspinaczkowa ścianką wspinaczkową]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Plik:Plejada Sosnowiec - samoobsługowa stacja sieci Moya.jpg|300px|right]]&lt;br /&gt;
3 września 2006 roku TK Development sprzedał centrum dla holenderskiej firmy St Martins Europe BV będącej częścią funduszu [https://en.wikipedia.org/wiki/St_Martins_Property_Group St Martins Property Corporation Ltd].&amp;lt;ref name=&amp;quot;sprzedaż&amp;quot;&amp;gt;{{Cytuj stronę|url=https://www.vb.is/frettir/tk-development-as-divests-shopping-centre-in-polan/39335/|tytuł=TK Development A/S divests shopping centre in Poland}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. W samach umowy Euro Mall, spółka zależna od TK Develpment, rozbuduje centrum. W 2007 (01.04.2007 - 31.10.2007) została przeprowadzona przez Mostostal Zabrze&amp;lt;ref name=&amp;quot;rozbudowa&amp;quot;&amp;gt;{{Cytuj stronę|url=https://oldwww.mz.pl/pl/realizacja/rozbudowa-centrum-handlowego-plejada-w-sosnowcu|tytuł=Realizacje: Rozbudowa Centrum Handlowego PLEJADA w Sosnowcu}}&amp;lt;/ref&amp;gt; rozbudowa o kolejny pasaż, w którym znalazło się 16 nowych sklepów, czekoladziarnia oraz fitness club)&amp;lt;ref name=&amp;quot;urbancity&amp;quot;&amp;gt;{{Cytuj stronę|url=https://www.urbanity.pl/slaskie/sosnowiec/centrum-handlowe-plejada,b4219|tytuł=Centrum Handlowe Plejada}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W październiku 2010 r. obiektem zarządza Dział Zarządzania Nieruchomościami firmy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Cushman_%26_Wakefield Cushman &amp;amp; Wakefield].&amp;lt;ref name=&amp;quot;c&amp;amp;w&amp;quot;&amp;gt;{{Cytuj stronę|url=http://www.thecity.com.pl/Obiekty-handlowe/Wiadomosci/Cushman-Wakefield-pozostaje-zarzadca-CH-Plejada-w-Sosnowcu|tytuł=Cushman &amp;amp; Wakefield pozostaje zarządcą CH Plejada w Sosnowcu}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
W 2012 r. została przeprowadzona modernizacja galerii, a oferta handlowa została wzbogacona o nowe marki takie jak Zara, Stradivarius, Bershka, Pull &amp;amp; Bear, Mohito, Martes Sport, Centro i Kari. Przebudowę koordynował dział Project Management firmy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Cushman_%26_Wakefield Cushman &amp;amp; Wakefield].&amp;lt;ref name=&amp;quot;c&amp;amp;w&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
W 2021 na terenie bezpośrednio przyległym do centrum, rozpoczęła się budowa Centrum Handlowego '''Aura Park'''.&amp;lt;ref name=&amp;quot;aura&amp;quot;&amp;gt;{{Cytuj stronę|url=https://sosnowiec.wyborcza.pl/sosnowiec/7,93867,27947140,aura-park-nowe-centrum-handlowe-w-sosnowcu-prace-potrwaja.html|tytuł=&amp;quot;Aura Park&amp;quot;. Nowe centrum handlowe w Sosnowcu. Prace potrwają do końca lutego}}&amp;lt;/ref&amp;gt; .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Sklepy==&lt;br /&gt;
[https://www.carrefour.pl/sklep/sosnowiec/staszica-8b Carreforu], &lt;br /&gt;
[https://ccc.eu/pl/market/sosnowiec-ccc-plejada-80 CCC], &lt;br /&gt;
[https://stores.deichmann.com/pl-pl/slaskie/sosnowiec/ul--staszica-8-b.html Deichmann], &lt;br /&gt;
[https://www.empik.com/salony-empik/sosnowiec/sosnowiec-plejada-sp,8,e Empik], &lt;br /&gt;
[https://www.esmokingworld.com/pl/gdzie-kupic/slaskie/sosnowiec/plejada-sosnowiec ESmoking], &lt;br /&gt;
{{W|RTV Euro AGD|Euro RTV AGD}}, &lt;br /&gt;
[https://www2.hm.com/pl_pl/customer-service/shopping-at-hm/local-store.PL0028.html H&amp;amp;M], &lt;br /&gt;
{{W|Jysk|Jysk}},&lt;br /&gt;
[https://kantor.live/kantory/sosnowiec/881355-kantor-exg-plejada Kantor EXG], &lt;br /&gt;
[https://komfort.pl/sklep/sosnowiec-staszica-S227 Komfort],  &lt;br /&gt;
[https://www.topshop.pl/sklepy/mango-sosnowiec.html Mango], &lt;br /&gt;
{{W|Martes Sport|Martes Sport}}, &lt;br /&gt;
[https://atrium-plejada.pl/najemca/maxi-zoo/ Maxi ZOO], &lt;br /&gt;
[https://twoja-gazetka.pl/sosnowiec/mbank/ul-stanislawa-staszica-8b-ch-plejada-sosnowiec MBank], &lt;br /&gt;
[https://emonnari.pl/salony/c.h.-plejada-sosnowiec-salon-monnari Monari], &lt;br /&gt;
[https://salony.orange.pl/en/orange-sosnowiec-plejada-27305 Orange], &lt;br /&gt;
{{W|Orsay (przedsiębiorstwo)|Orsay}}, &lt;br /&gt;
[https://www.pierre-lannier.com/en/storelocator/view/plejada-sosnowiec-1320/ Pierre Lannier], &lt;br /&gt;
[https://pralniaebs.pl/pralnia/slaskie/pralnia-sosnowiec/sosonowiec-c-h-plejada/ EBS] (pralnia), &lt;br /&gt;
{{W|Reserved|Reserved}}, &lt;br /&gt;
[https://www.rossmann.pl/Drogerie/Drogeria-Rossmann-krzywoustego-126,wroclaw,2,1834 Rossmann] (drogeria), &lt;br /&gt;
[https://www.sephora.pl/o-perfumerii?storeID=S51 Sephora], &lt;br /&gt;
{{W|Smyk (sieć sklepów)|Smyk}}, &lt;br /&gt;
[https://visionexpress.pl/nasze-salony/sosnowiec/4541-sosnowiec-plejada/ Vision Express] (optyk),&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* '''[https://plejada.com.pl/sklepy/ Pełna mapa sklepów i wyszukiwarka]'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Dojazd==&lt;br /&gt;
===Komunikacja miejska===&lt;br /&gt;
* linie tramwajowe 26, 27, przystanek Centrum Handlowe Konstantynów &lt;br /&gt;
* linia tramwajowa 15, przystanek Sielec Osiedle Zamkowa (650 m)&lt;br /&gt;
* linie autobusowe: 55, 116, 188, 221, 723, 808, M4, 902N, przystanek Sielec Osiedle Zamkowa (700 m)&lt;br /&gt;
* linie autobusowe: 35, 55, 88, 91, 100, 106, 160, 221, 299, 622, 723, 808, 935, M4 Osiedle Środula (650 m) &lt;br /&gt;
* [https://plejada.com.pl/dojazd/ trzy bezpłatne linie plejada (z os. Piastów przez Pogoń, z Jegiellońskiej, z Zagórza)]&lt;br /&gt;
===Rower / Hulajnoga===&lt;br /&gt;
Przy wejściach do Centrum Handlowego zlokalizowane są stojaki na rowery w obszarze objętym monitoringiem kamer. Najbliższa stacja roweru miejskiego znajduje się przy ul. 3 Maja w okolicach Parku Środula i przystanków komunikacji miejskiej: '''Osiedle Środula'''.&lt;br /&gt;
* Od Śródmieścia, Sielca - droga rowerowa wzdłuż ulicy 3 Maja;&lt;br /&gt;
* Od Zagórza - droga rowerowa wzdłuż ulicy Blachnickiego lub ulicy Zaruskiego;&lt;br /&gt;
* Od Klimontowa - droga rowerowa wzdłuż ulicy Zaruskiego;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===Samochód===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Linki zewnętrzne==&lt;br /&gt;
* https://plejada.com.pl/&lt;br /&gt;
* Facebook Page [https://fb.com/centrumplejadasosnowiec Sosnowiec Plejada]&lt;br /&gt;
* [https://www.instagram.com/chplejadasosnowiec/ Profil Instagram Sosnowiec Plejada]&lt;br /&gt;
* [https://pl.pinterest.com/chplejada/ Inspiracje Pinterest Plejada Sosnowiec]&lt;br /&gt;
* [https://www.youtube.com/channel/UCZ6Sx3X4cMiscQLjvvDKaPw/videos Kanał YouTube Plejada Sosnowiec]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Środula]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Obiekty handlowe w Sosnowcu]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_%22Buczek%22_(Sosnowiec)&amp;diff=121428</id>
		<title>Huta &quot;Buczek&quot; (Sosnowiec)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_%22Buczek%22_(Sosnowiec)&amp;diff=121428"/>
		<updated>2023-11-15T08:22:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: Zmiana elementu docelowego przekierowania z Huta &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec) na Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#Patrz [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_im._Mariana_Buczka_w_Sosnowcu&amp;diff=121427</id>
		<title>Huta im. Mariana Buczka w Sosnowcu</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_im._Mariana_Buczka_w_Sosnowcu&amp;diff=121427"/>
		<updated>2023-11-15T08:21:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: Zmiana elementu docelowego przekierowania z Huta &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec) na Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#Patrz [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_Buczka&amp;diff=121426</id>
		<title>Huta Buczka</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_Buczka&amp;diff=121426"/>
		<updated>2023-11-15T08:21:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: Zmiana elementu docelowego przekierowania z Huta &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec) na Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#Patrz [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_im._Buczka_(Sosnowiec)&amp;diff=121425</id>
		<title>Huta im. Buczka (Sosnowiec)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_im._Buczka_(Sosnowiec)&amp;diff=121425"/>
		<updated>2023-11-15T08:20:55Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: Zmiana elementu docelowego przekierowania z Huta &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec) na Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#Patrz [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_Buczek&amp;diff=121424</id>
		<title>Huta Buczek</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_Buczek&amp;diff=121424"/>
		<updated>2023-11-15T08:20:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: Zmiana elementu docelowego przekierowania z Huta &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec) na Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#Patrz [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_im._Marian_Buczka_w_Sosnowcu&amp;diff=121423</id>
		<title>Huta im. Marian Buczka w Sosnowcu</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_im._Marian_Buczka_w_Sosnowcu&amp;diff=121423"/>
		<updated>2023-11-15T08:20:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: Zmiana elementu docelowego przekierowania z Huta &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec) na Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#Patrz [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_im._Buczka_w_Sosnowcu&amp;diff=121422</id>
		<title>Huta im. Buczka w Sosnowcu</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_im._Buczka_w_Sosnowcu&amp;diff=121422"/>
		<updated>2023-11-15T08:20:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: Zmiana elementu docelowego przekierowania z Huta &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec) na Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#Patrz [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_im._Buczka&amp;diff=121421</id>
		<title>Huta im. Buczka</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_im._Buczka&amp;diff=121421"/>
		<updated>2023-11-15T08:20:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: Zmiana elementu docelowego przekierowania z Huta &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec) na Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#Patrz [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_im._Marian_Buczka&amp;diff=121420</id>
		<title>Huta im. Marian Buczka</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Huta_im._Marian_Buczka&amp;diff=121420"/>
		<updated>2023-11-15T08:19:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: Zmiana elementu docelowego przekierowania z Huta &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec) na Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#Patrz [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Browar_Sielecki_w_Sosnowcu&amp;diff=121419</id>
		<title>Browar Sielecki w Sosnowcu</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Browar_Sielecki_w_Sosnowcu&amp;diff=121419"/>
		<updated>2023-11-15T08:18:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Browary infobox &lt;br /&gt;
|Grafika = Browar Sielecki Etykiety do 1914 02.jpg&lt;br /&gt;
|Nazwa = Browar Sielecki&lt;br /&gt;
|Miejsce produkcji = [[Sielec (Sosnowiec)|Sielec]]&lt;br /&gt;
|Data powstania = [[1825]]&lt;br /&gt;
|Data likwidacji = [[1974]]&lt;br /&gt;
|Rodzaje piwa =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
[[Plik:Pocztowka sosnowiec browar i mlyn hr. renard 0001.jpg|thumb|250px|Młyn i browar parowy Gwarectwa Renard]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Reklama 1905 Browar Sielecki 01.jpg|thumb|450px|Reklama [[1905]]]]&lt;br /&gt;
'''Browar Sielecki''' / '''Browar Parowy Sielce''' / '''Browar Dóbr Sielce''' / '''Browar Gwarectwa Hrabia Renard''' - zakłady piwowarskie istniejące na terenie [[Sielec (Sosnowiec)|Sielca]], potem [[Sosnowiec|Sosnowca]] od [[1880]] do [[1972]] z zakładami w okolicach ulicy [[Ulica Browarna (Sosnowiec)|Browarnej]], [[Ulica Skautów (Sosnowiec)|Skautów]] &lt;br /&gt;
==Historia==&lt;br /&gt;
[[Plik:Browar Sielecki Sosnowiec.jpg|thumb|250px|Browar Sielecki]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Od [[1825]] roku w dobrach sieleckich produkowano piwo zwyczajne głównie na potrzeby majątku w typowym rolniczym/folwarcznym browarze.&lt;br /&gt;
W latach [[1880]]-[[1882]] wybudowano w [[Sielec (Sosnowiec)|Sielcu]] nowoczesny browar parowy, który po utworzeniu [[Gwarectwo „Hrabia Renard”|Gwarectwa „Hrabia Renard”]] ([[1884]]), rozbudowywano i modernizowano. W [[1895]] roku uruchomiono słodownię, a w [[1901]] roku wytwórnię sztucznego lodu. W okresie tym znajdowało w nim zatrudnienie przeciętnie 60 osób.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Do 1914 roku==&lt;br /&gt;
Browar produkował jasne i ciemne: Sieleckie, Pilzeńskie, Monachijskie, Obstalunkowe, Zdrój Sielecki, Leczniczo-Słodowe. A wszystko to rozlewano do butelek. Wielkość produkcji na samym początku wynosiła 2,9 tys. hl w 1884 roku, natomiast już pod koniec XIX wieku przekraczała 10 000 hl (w 1895 – 14,4 tysięcy hl, w 1899 – 22,6 tysięcy hl). Cieszyło się ono uznaniem mieszkańców [[Sosnowiec|Sosnowca]] i okolic. Browar Sielecki posiadał wiele składów firmowych, jak w okolicy browaru: [[Będzin]], [[Poręba]], [[Zawiercie]], [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowa]], [[Sosnowiec|Sosnowice]], [[Olkusz]]. Na początku wieku rozszerzono jego dystrybucję poza granice regionu. W rezultacie tych działań skład piwa sieleckiego powstał również w Warszawie, Częstochowie, Pionkach, Krakowie. Browar posiadał własną bocznicę kolejową i specjalistyczne wagony do przewozu piwa. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Po około 10-latach funkcjonowania jako oddział browaru przejął go prywatny przedsiębiorca. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety do 1914 01.jpg|Pilzeńskie - Rozlewnia Zawiercie&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety do 1914 02.jpg|Pilzeńskie - Rozlewnia Sosnowiec&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety do 1914 03.jpg|Sieleckie - Skład Główny: Warszawa ul. Ogrodowa&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety do 1914 04.jpg|Sieleckie - Skład Główny: Warszawa ul. Żelazna&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Okres I WŚ 1914 - 1918==&lt;br /&gt;
Podczas pierwszej wojny światowej zakład produkował niespełna 20% tego co przed 1914 r.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Lata 1918 - 1939==&lt;br /&gt;
Po ponownym uruchomieniu w latach 20. browar wytwarzał mniej piwa niż przed wojną: w [[1923]] roku - 8 tys., a w [[1924]] roku - 11,6 tys. hektolitrów, zatrudniając 38 pracowników. Wyposażony był w 5 motorów, maszynę parową i 2 kotły parowe. Pod koniec lat 20. podjęto decyzję o modernizację zakładu. Na zlecenie Towarzystwa „Hrabia Renard” nową warzelnię&lt;br /&gt;
zaprojektowała i wybudowała na przełomie [[1929]] i [[1930]] roku czeska firma „Skoda” z Pilzna. &lt;br /&gt;
W latach międzywojennych produkowano w browarze piwo „marcowe”, „obstalunkowe”, „porter”, „sieleckie”, a także słód i lód sztuczny.&lt;br /&gt;
Został zlikwidowany w [[1976]] roku. Jego budynki wyburzono z uwagi na plany rozbudowy pobliskiej [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek|huty &amp;quot;Buczek&amp;quot;]]. Do rozbudowy jednak nigdy nie doszło - po dawnym zakładzie piwowarskim, pozostał pusty plac. W [[2021]] w tym miejscu rozpoczęto budowę osiedla mieszkaniowego pod nazwą '''Sielec Renarda'''.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Reklama 1924 Sosnowiec Browar Sielecki 01.JPG|Reklama prasowa z [[1924]] roku&lt;br /&gt;
Plik:Reklama 1926 Sosnowiec Browar Sielecki 01.JPG|Reklama prasowa z [[1926]] roku&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Opis]]&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|[[Opis]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Okupacja 1939 - 1945==&lt;br /&gt;
W okresie okupacji Niemcy przejęli zakład, nadając mu nazwę '''Braurerei der Gewerkschaft Graf Renard Sosnowitz'''. Przebudowano wówczas tanki do leżakowani i kadzie fermentacyjne. W czasie wojny  browar produkował natępujący asortyment piw: Einfachbier, Lagerbier, Malzbier, Renard Bier.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety 1939-1945 01.jpg|[[Opis]]&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety 1939-1945 02.jpg|[[Opis]] &lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety 1939-1945 03.jpg|[[Opis]]&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety 1939-1945 04.jpg|[[Opis]]&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety 1939-1945 05.jpg|[[Opis]] &lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety 1939-1945 06.jpg|[[Opis]]&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety 1939-1945 07.jpg|[[Opis]]&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety 1939-1945 08.jpg|[[Opis]] &lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Po 1945 roku==&lt;br /&gt;
Po drugiej wojnie światowej browar został upaństwowiony i najpierw stanowił oddział [[Dąbrowskie Zjednoczenie Przemysłu Węglowego w Sosnowcu|Dąbrowskich Zakładów Przemysłu Węglowego]] i podlegał [[Kopalnia &amp;quot;Sosnowiec&amp;quot; (Sosnowiec)|kopalni „Hr. Renard”]] (był częścią tej kopalni). W tym też okresie pojawił się nowy znak firmowy, którym były skrzyżowane oskardy stanowiące jeden z motywów etykiet naklejanych w tym czasie na butelki z piwem Sieleckim i Słodowym. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W [[1950]] przeszedł pod zarząd '''Państwowego Przemysłu Fermentacyjnego''' i na krótko włączono browar do '''Zjednoczenia Przemysłu Fermentacyjnego w Zabrzu'''. Od roku [[1951]] do [[1967]] stanowił zakład [[Browar Gambrinus w Będzinie Gzichowie#Po 1945 roku|Będzińskich Zakładów Piwowarsko-Słodowniczych]]. Zmieniono znak firmowy, który od [[1951]] wyglądał jak lampka – karbidówka górnicza. Okres ten cechował się największymi inwestycjami powojennymi realizowanymi w latach [[1960]]-[[1965]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Produkowano w nim kilka gatunków piwa dobrej jakości, o czym świadczy zajęcie przez sielecki trunek drugiego miejsca (po żywieckim) w konkursie wojewódzkim, przeprowadzonym w grudniu [[1956]] roku. Natomiast wśród krajowych producentów piwa browar w [[Sielec (Sosnowiec)|Sielcu]] plasował się na szóstej pozycji wśród 118 funkcjonujących   wówczas w Polsce zakładów. Zaopatrywał głównie [[Sosnowiec]] (86% produkcji) i niektóre miasta śląskie. Według danych z [[1957]] roku dziennie wytwarzano 11 tys. litrów piwa, a latem produkcja dochodziła nawet do 25 tys. litrów. W latach 60. dominowała produkcja piwa jasnego pełnego (12 BALL).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Likwidacja - lata 70-te XX w.==&lt;br /&gt;
Następne lata przyniosły wcielenie browaru w Sielcu do Tyskich Zakładów Piwowarskich (1967 - 1975), które w latach 1972 do 1974 przeprowadziły ostatnią  modernizację browaru.&lt;br /&gt;
W latach 1975 - 1976, włączono  go  w struktury Zakładów Piwowarskich w Zabrzu.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ostatnią warkę piwa wyprodukowano w 1974 roku. &lt;br /&gt;
W 1976 podjęto decyzję o wyburzeniu Browaru w celu rozbudowy [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek|Huty Buczek]]. Po Browarze zachowały się jedynie 2 budynki zlokalizowane przy [[Ulica Skautów (Sosnowiec)|ulicy Skautów]] pod nr 1 - obecnie budynki plebanii i Centrum Pomocy Rodzinie. [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010#Huta Buczek|Huta Buczek]] ostatecznie nie została rozbudowana a plac do [[2020]] roku pozostawał nieużytkiem. W [[2021]] roku rozpoczęto na nim budowę osiedla '''Sielec Renarda'''.&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec Piwo Sieleckie PPF 01.JPG|PPF - Sieleckie&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety po 1945 01.jpg|[[Opis]]&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety po 1945 02.jpg|[[Opis]]&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety po 1945 03.jpg|[[Opis]]&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety po 1945 04.jpg|[[Opis]]&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety po 1945 05.jpg|[[Opis]]&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety po 1945 06.jpg|[[Opis]]&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety po 1945 07.jpg|[[Opis]]&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety po 1945 08.jpg|[[Opis]]&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety po 1945 09.jpg|[[Opis]]&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety po 1945 10.jpg|[[Opis]]&lt;br /&gt;
Plik:Browar Sielecki Etykiety po 1945 11.jpg|[[Opis]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;videoflash&amp;gt;RhSkY_2MFBE&amp;lt;/videoflash&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Bibliografia ==&lt;br /&gt;
*{{Cytuj książkę  | nazwisko = Śmiałek| imię = Małgorzata |nazwisko2= |imię2= | tytuł = Sosnowieckie ABC, tom II | data = [[2003]] | wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] | miejsce =  | isbn = 83-89199-03-3 | strony = 7-8}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Przedsiębiorstwa i firmy w Zagłębiu do 1914]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Przedsiębiorstwa i firmy w Sosnowcu do 1914]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Przedsiębiorstwa i firmy w Zagłębiu w okresie II RP]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Przedsiębiorstwa i firmy w Sosnowcu w okresie II RP]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Przedsiębiorstwa i firmy w Zagłębiu w okresie po 1945]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Przedsiębiorstwa i firmy w Sosnowcu w okresie po 1945]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Browary w Zagłębiu Dąbrowskim|Sosnowiec]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Sielec]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Nieistniejące miejsca w Sosnowcu]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Krwawe_st%C5%82umienie_wyst%C4%85pie%C5%84_robotniczych_pod_Hut%C4%85_%22Katarzyna%22_w_Sosnowcu_-_9_luty_1905&amp;diff=121418</id>
		<title>Krwawe stłumienie wystąpień robotniczych pod Hutą &quot;Katarzyna&quot; w Sosnowcu - 9 luty 1905</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Krwawe_st%C5%82umienie_wyst%C4%85pie%C5%84_robotniczych_pod_Hut%C4%85_%22Katarzyna%22_w_Sosnowcu_-_9_luty_1905&amp;diff=121418"/>
		<updated>2023-11-15T08:17:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: /* Upamiętnienie */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Rok 1905 w całym Imperium Rosyjskim, którego częścią było wówczas Królestwo Polskie, nie należał do spokojnych. Nastroje w Rosji nie były wówczas najlepsze. Pojawiało się mnóstwo postulatów natury socjalnej i politycznej powodujące masowe strajki robotników. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[22 stycznia]] [[1905]] roku przez Petersburg w kierunku Pałacu Zimowego przeszła 200-tysięczna manifestacja robotników niosących ikony i portrety cara. Mikołaj II odmówił jednak przyjęcia delegacji a przeciwko demonstracji zostało wysłane wojsko. Oficjalnie zginęły 93 osoby, nieoficjalnie - nawet tysiąc. [https://pl.wikipedia.org/wiki/Rewolucja_1905_roku Krwawa niedziela] - bo pod takim pojęciem przeszły do historii te wydarzenia - była [https://pl.wikipedia.org/wiki/Rewolucja_1905_roku początkiem rewolucji 1905 roku], która szybko rozlała się ona na całe Imperium.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Informacje dotyczące wydarzeń petersburskich dość szybko dotarły też do Zagłębia Dąbrowskiego. 1 lutego rozpoczął się strajk w [[Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper|fabryce kotłów Fitznera i Gampera]], a niedługo potem w kopalni i [[Huta &amp;quot;Cedler&amp;quot; (Sosnowiec)|walcowni Hrabia Renard]], [[Huta &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec)|hucie Katarzyna]], [[Przędzalnia Czesankowa Politex , Przędzalnia Dietla, Sosnowiec, 1879 - 1994|przędzalni Dietla]] i [[Zakłady Przemysłu Włókienniczego C. G. Schön, później Intertex, Sosnowiec, 1886 - 2007|Schoena]] czy [[Kopalnia &amp;quot;Wiktor&amp;quot; (Sosnowiec-Milowice)|kopalni Milowice]]. 3 lutego strajk w Zagłębiu nabrał już wymiaru powszechnego. Ustał też ruch kolejowy a  stacje obsadziło wojsko.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W niedzielę [[5 lutego]] [[1905]] w wiecu w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] wzięło udział '''25 000 osób'''. Robotnicy w swoich wystąpieniach domagali się m.in.:&lt;br /&gt;
* 8-godzinnego dnia pracy, &lt;br /&gt;
* zniesienia pracy akordowej, &lt;br /&gt;
* poprawy zarobków&lt;br /&gt;
* ograniczenia pracy w święta. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[9 lutego]] [[1905]] w [[Kopalnia &amp;quot;Sosnowiec&amp;quot; (Sosnowiec)|kopalni Hrabia Renard (powojenna KWK Sosnowiec)]] spotkało się kilka tysięcy robotników. Pojawiła się wówczas pogłoska, że w niedalekiej [[Huta &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; (Sosnowiec)|hucie Katarzyna]] dzięki łamistrajkom udało się wznowić produkcję. Najprawdopodobniej była to prowokacja. Wzburzony tłum udał się do huty. Gdy robotnicy weszli na teren zakładu, okazało się, że wewnątrz znajduje się wojsko. Strajkujący nie ustąpili. Gdy padły strzały, '''zginęło 38 osób''', około stu pięćdziesięciu zostało rannych. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Upamiętnienie==&lt;br /&gt;
W [Sosnowcu – [[Zagórze (Sosnowiec)|Zagórzu]], na [[Cmentarz katolicki przy ul. Zuzanny w Sosnowcu-Zagórzu|cmentarzu parafialnym przy ulicy Zuzanny]], znajduje się [[Miejsce Pamięci: Grób zbiorowy robotników - ofiar 1905 roku (Sosnowiec - Zagórze)|mogiła zbiorowa robotników zabitych przez Rosjan 9 lutego 1905 roku]]. Jest to miejsce pamięci wpisane do rejestru wojewódzkiego pod numerem '''MP 38/001'''. Oprócz mogiły zamordowanych znajduje się jeszcze na terenie miasta [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca robotników poległych 9 lutego 1905 r. (Sosnowiec - Konstantynów)|tablica pamiątkowa]], która pierwotnie była odsłonięta w [[1922]] roku. Po [[1945]] roku w jej treści dokonano zmian zastępując wyraz „moskiewskich” wyrazem „carskich”. Obecnie tablica ta znajduje się w [[Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu|sosnowieckim muzeum]]. [[Miejsce Pamięci: Tablica upamiętniająca robotników poległych 9 lutego 1905 r. (Sosnowiec - Konstantynów)|Kopia tablicy wraz z uzupełnieniem z 1983 roku]] znajduje się obecnie przy [[Ulica Stanisława Staszica (Sosnowiec)|ulicy Stanisława Staszica]] na terenie [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Huty Buczek]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Linki zewnętrzne==&lt;br /&gt;
* https://zaglebie1905.pl/&lt;br /&gt;
* http://rewolucja1905.pl/rzez-przy-hucie-katarzyna/&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Historia_Zag%C5%82%C4%99bia_D%C4%85browskiego&amp;diff=121417</id>
		<title>Historia Zagłębia Dąbrowskiego</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Historia_Zag%C5%82%C4%99bia_D%C4%85browskiego&amp;diff=121417"/>
		<updated>2023-11-15T08:16:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;==Okres powstawania państwa polskiego (do X wieku)==&lt;br /&gt;
Obszar dzisiejszego Zagłębia w okresie powstawania państwa polskiego stanowił część terytorium Wiślan. Już od IX wieku istniała graniczna strażnica w [[Będzin|Będzinie]], która strzegła od Zachodu wspomniane plemię, a także szlak kupiecki z Kijowa przez Kraków na Zachód Europy.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Od powstania państwa polskiego do końca rządów Piastów (X-XIV wiek)==&lt;br /&gt;
W momencie zjednoczenia ziem polskich przez Mieszka I, terytorium to stało się częścią Ziemi Krakowskiej i w sytuacji włączenia ziem śląskich do Polski, traciło status miejsca przygranicznego. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Po śmierci króla Bolesława Krzywoustego na mocy jego testamentu, ziemie polskie zostały podzielone między jego synów. Doprowadziło to do walk o władzę i jej decentralizację, a w efekcie osłabienie państwa na ponad 100 lat. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W okresie rozbicia dzielnicowego około [[1179]] roku część Ziemi Krakowskiej (m.in. [[Siewierz]]) została darowana Mieszkowi I Plątonogiemu  księciu raciborskiemu przez Kazimierza Sprawiedliwego.W 1201 roku Siewierz i okolice  stały się częścią  księstwa opolsko-raciborskiego Z czasem Piastowie Śląscy byli pod coraz większym wpływem Czechów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ówczesne Zagłębie było nękane najazdami Tatarów ze wschodu, którzy palili i łupili zastane osady. Ówczesne kroniki mówią o istnieniu wielu znanych nam po dzień dzisiejszych miejscowości lub dzielnic miast: [[Siewierz|Siewierza]], [[Grodziec (Będzin)|Grodźca]], [[Łagisza (Będzin)|Łagiszy]], [[Strzyżowice (gm. Psary)|Strzyżowic]], Bydlina, [[Wojkowice|Wojkowic]], Nowej Wsi, Sączowa, Myszkowic, Sławkowa, Błędowa, Kromołowa, Morska, Włodowic, Czeladzi, Będzina, Chechła, Olkusza, Żarnowca, Kroczyc, Pilicy,  Rogożnika, Bobrownik.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Państwo po rozbiciu, bez Śląska, zdołał zjednoczyć Władysław Łokietek. Podwaliny pod dalszy rozwój Polski położył jednak jego syn Kazimierz zwany Wielkim. Jak mówi przysłowie „zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną” – właśnie z jego inicjatywy wzniesione zostały tzw. „[[Orle Gniazda]]” w postaci zamków i strażnic wzdłuż małopolsko-śląskiej granicy. Łącznie zamki królewskie i prywatne składają się na liczbę kilkunastu obiektów – część z nich przetrwała do dzisiaj. Skorzystał na tym również [[Będzin]], któremu nadano prawa miejskie i wzniesiono zamek, u stóp którego kończyła się ówczesne Królestwo Polskie. Wszystkie te fortyfikacje miały za zadanie uchronić Ziemie Krakowską ze strony sąsiednich Czech i będących pod ich wpływem książąt śląskich.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Od XIV-XVI wiek==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bieg granicy państwowej, na korzyść Polski, nieco zmienił się w 1443 roku. Wtedy biskup krakowski [[Zbigniew Oleśnicki]] odkupił od Piastów Śląskich część ziem na zachód i północ od Będzina. Były one częścią ziem darowanych Piastom Śląskim około 1179 roku.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Rejon ten tworzył tzw. [[Księstwo Siewierskie]] - niezależne od królów polskich terytorium biskupów krakowskich. &lt;br /&gt;
[[plik:Ksiestwo siewierskie.jpg|Księstwo Siewierskie na pograniczu śląsko-małopolskim|right|thumb]]&lt;br /&gt;
Pomimo aktu kupna, o Księstwo przez kilka lat toczyły się potyczki z częścią książąt śląskich, którzy nie uznali transakcji. Biskupów wojskowo wsparła jednak polska armia królewska, która ugruntowała ich pozycję na tym terenie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Pogranicze miało swoje negatywne skutki w postaci potyczek granicznych, które zakłócały spokój mieszającej tu ludności. Znacznym obciążeniem dla mieszkańców były przemarsze wojsk, czemu towarzyszyły grabieże i rozboje, a także konieczność wyżywienia wojsk. Działo się tak zwłaszcza w trakcie niepokojów na polsko-czeskiej granicy w XV wieku. Wtedy to tereny dzisiejszego [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębia]] stały na ścieżce marszu wojsk polskich na Śląsk i bywały nękane rozbójniczymi akcjami. Sytuację dodatkowo zaogniło wspomniane przejście [[Księstwo Siewierskie|Księstwa Siewierskiego]] pod wpływy biskupów krakowskich. Niepewna sytuacja sprawiała, że kupcy w obawie o swe dobra omijali region, przez co lokalne rzemiosło nie miało rynków zbytu.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Uspokojenie w regionie przyniósł dopiero układ z [[1460]] roku między Kazimierzem Jagiellończykiem, a królem czeskim Jerzym z Podiebradów. W porozumieniu strony zobowiązały się do wyrzeczenia wzajemnych roszczeń. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Reasumując tereny Zagłębia od [[1443]] roku funkcjonowały dwojako:&lt;br /&gt;
- zachodnia część tj. [[Księstwo Siewierskie]] było pod władzą biskupów krakowskich&lt;br /&gt;
- wschodnia część należała do województwa krakowskiego i podlegała Koronie Polskiej i Królowi Polskiemu&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Co warte odnotowania, na obszarze Księstwa i dobrach kościelnych (np. w [[Sławków|Sławkowie]]) występował zakaz osadnictwa Żydów. Jest to o tyle istotne, że społeczności te były coraz liczniejsze w sąsiednich, leżących w Koronie Polskiej miejscowościach, a zwłaszcza: [[Będzin|Będzinie]], [[Pilica|Pilicy]], [[Olkusz|Olkuszu]] i [[Żarki|Żarkach]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Obecność [[Żydzi w Zagłębiu Dąbrowskim|Żydów]] napędzała rozwój handlu, w którym zaczęli zdobywać coraz silniejszą pozycję. Innym czynnikiem rozwoju tej branży było położenie na szlakach handlowych i przygraniczne położenie, połączone ze względnym spokojem, który nastał po układzie z 1460 roku. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Będzin]] w [[1484]] roku uzyskał prawo składu soli, skąd czerpał spore przychody. Miał też prawo organizować jarmarki, których tradycja utrzymała się po dzień dzisiejszy. W [[1540]] roku liczba mieszkańców miasta osiągnęła 800 osób. Rangę [[Będzin|Będzina]] podniosło powołanie straży miejskiej i ogniowej, co było charakterystyczne tylko dla najbardziej doniosłych miejscowości w ówczesnym Królestwie Polskim. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W sąsiednich [[Olkusz|Olkuszu]] i [[Sławków|Sławkowie]] rozwijało się z kolei górnictwo ołowiu i srebra. Wspomnieć też należy o [[Wolbrom|Wolbromiu]], który królowie polscy mieli wyznaczyć jako obowiązkowe miejsce postoju kupców na trasie Kraków-Częstochowa-Wielkopolska. Sposobem tym, zatrzymując się w mieście oddawano towary do oclenia, a także organizowano jarmarki.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W XVI wieku Europę ogarnęła fala reformacji, której nie ustrzegła się również zagłębiowska ziemia. Biskupi nie dopuścili do rozwoju reformacji na terenie [[Księstwo Siewierskie|Księstwa Siewierskiego]], natomiast w [[Będzin|Będzinie]] okresowo arianie przejęli nawet tamtejszy kościół. Myśl reformatorska rozwijała się w [[Żarnowiec (gm. Żarnowiec)|Żarnowcu]] i [[Pilica|Pilicy]], a w [[Ogrodzieniec|Ogrodzieńcu]] opiekę nad reformatorami roztoczył Jan Firlej. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zawirowania wokół polskich okresów bezkrólewia pod koniec XVI wieku spowodowały, że region stał się miejscem wartych odnotowania wydarzeń. Zmierzał tędy z Francji celem objęcia polskiego tronu Henryk Walezy, który po koronacji niestety rychło uciekł z kraju. Na króla wybrano następnie Stefana Batorego, a [[Rabsztyn (gm. Olkusz)|Rabsztyn]] był świadkiem doniosłego wesela hetmana Jana Zamoyskiego z bratanicą króla, na którym pojawiły się najznakomitsze postacie ówczesnej Rzeczypospolitej. Po śmierci Batorego w [[1586]] roku rozgorzała walka o władzę, która przetoczyła się przez region. Jednym z kandydatów do tronu był Maksymilian II Habsburg, którego wojska w drodze z Ołomuńca do Krakowa przeszły m.in. przez [[Będzin]]. Jednym z kontrkandydatów Maksymiliana był Zygmunt Waza wspierany m.in. przez Jana Zamoyskiego. Ich wojska starły się m.in. pod [[Olkusz|Olkuszem]], a potem na Śląsku pod Byczyną, gdzie Maksymilian wpadł w polską niewolę. Na pograniczu śląsko-małopolskim strony rozpoczęły pertraktacje. Ich wynikiem było podpisanie tzw. „[[Pakty Będzińskie|paktów będzińskich]]”, które odsuwały roszczenia Habsburgów do korony polskiej.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Toczyły się wprawdzie lokalne konflikty (np. o zachodnią granicę [[Czeladź|Czeladzi]] czy o wieś [[Ujków Nowy (gm. Boleslaw)|Ujków]] między zarządcami [[Olkusz|Olkusza]], a właścicielami [[Bolesław|Bolesławia]], a [[Będzin]] i [[Olkusz]] doświadczyły dotkliwe pożary, niemniej w regionie panował spokój i dobre warunki do rozwoju. Sam Olkusz w XVI wieku osiągnął znaczną jak na owe czasy liczbę 30 tysięcy mieszkańców. Do innych ówczesnych ośrodków miejskich należy zaliczyć: [[Będzin]], [[Sławków]], [[Pilica|Pilicę]], [[Żarki]], [[Siewierz]], [[Wolbrom]] i [[Czeladź]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Od XVII wieku do III rozbioru Polski ==&lt;br /&gt;
Nieszczęśliwym  wydarzeniem  dla Zamku i miasta Będzin był wielki pożar który wybuchł w 1616 roku . Zmienił się wtedy też  charakter zamku z obronnego na bardziej rezydencjalny.  &lt;br /&gt;
Z dala od wielkich trosk przyszło poczekać do wojny polsko-szwedzkiej zwanej „potopem”. Najazd szwedzki z północy dosięgł i region, który został doszczętnie spustoszony. Zniszczono, złupiono i spalono praktycznie wszystkie osady, wywożąc do Szwecji wszelki inwentarz rzeczowy (płody rolne), żywy (konie, bydło) oraz bogactwa. Jako luteranie, szczególnie bezwzględnie obchodzili się z majątkami kościoła katolickiego. Szkody wyrządziły też maszerujące na pomoc Polsce wojska austriackie. Odbudowane po pożarach [[Będzin]] i [[Olkusz]] znów legły w gruzach, a olkuskie kopalnie zostały unieruchomione. Na domiar złego zostawiano za sobą zrujnowane fortyfikacje. Zamki w [[Rabsztyn (gm. Olkusz)|Rabsztynie]], [[Ogrodzieniec|Ogrodzieńcu]] i [[Smoleń (gm. Pilica)|Smoleniu]] doszczętnie spalono, a inne znacznie uszkodzono. Wraz z rozwojem broni palnej, zmianą metod walki i przeniesieniem stolicy do Warszawy, [[Orle Gniazda|zagłębiowskie fortyfikacje]] traciły na znaczeniu. Dodatkowo, przyjazne w owych czasach stosunki polsko-austriackie odsuwały konieczność umocnienia tego fragmentu granicy. W [[1683]] roku przez region podążał Jan III Sobieski z wojskiem na pomoc Austrii, zagrożonej przez Turcję. Król przejeżdżał hucznie witany przez [[Będzin]] i [[Czeladź]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Mnogość prowadzonych przez polskich władców wojen nie sprzyjała odbudowie.&lt;br /&gt;
Na początku XVIII wieku region znów pustoszyły wojska szwedzkie przy okazji wojny północnej, w którą Polska została wplątana przez osobę jej króla Augusta II Mocnego.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zmęczona wojnami szlachta polska przyjęła postawę pacyfistyczną i była przeciwko wzrostowi podatków na wojsko. Uznała, że silne wojsko spowoduje wzmocnienie króla, który zagraża jej dobrobytowi i przywilejom. Spowodowało to osłabienie państwa i ingerencje ościennych państw w wewnętrzne sprawy Rzeczypospolitej, a w efekcie rozgrywki między rodami magnackimi, które często działały w interesie obcych państw. &lt;br /&gt;
[[Plik:1741mapa.jpg|thumb|Mapa z 1741 roku]]&lt;br /&gt;
Ziemie zagłębiowskie z uwagi na przygraniczność i słabość państwa stały się w XVIII wieku ponownie miejscem wystawionym na grabieże z zagranicy. Tak było w latach [[1740]]-[[1763]] w trakcie sporu prusko-austriackiego o Śląsk, czy w [[1772]] roku w czasach I rozbioru, kiedy to dogorywający [[Olkusz]] splądrowały wojska rosyjskie. Warte zaznaczenia, że region nawet nie był wtedy formalnie areną jakichkolwiek międzynarodowych zatargów czy walk.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Pierwszy rozbiór Polski rozbudził dyskusję o stanie państwa. Sytuację próbowano ratować zwłaszcza w trakcie tzw. Sejmu Wielkiego. Poszukując pieniędzy na wojsko, postanowiono m.in. włączyć do Korony [[Księstwo Siewierskie]] (co oprotestował m.in. ówczesny papież). Wprawdzie biskupi utrzymali tytuł książąt siewierskich, ale nie mieli już realnego wpływu na losy tych ziem. &lt;br /&gt;
[[Plik:Granica 02.jpg|Mapa z XVIII wieku|right|thumb]]&lt;br /&gt;
Przeprowadzane reformy okazały się spóźnione, a Rosja w obawie o swoje interesy dokonała zbrojnej interwencji. Doprowadziło to do kolejnego rozbioru, w którym uczestniczyła Rosja wespół z Prusami. W 1794 roku wybuchło przeciw nim polskie powstanie narodowe tzw. Insurekcja Kościuszkowska. Celem jego zwalczenia wojska pruskie przekroczyły granice w [[Czeladź|Czeladzi]] i [[Modrzejów (Sosnowiec)|Modrzejowie]], a następnie skoncentrowały się koło Pilicy. [[6 czerwca]] [[1794]] roku powstańcy pod dowództwem Tadeusza Kościuszki starli się z połączonymi siłami prusko-rosyjskimi pod [[Szczekociny|Szczekocinami]]. Porażka powstańców oznaczała ich wycofanie z Małopolski. Została okupiona też stratami 2000 żołnierzy, w znacznej mierze mieszkańców regionu. Pomimo wyparcia Polaków, Prusacy silnie obsadzili okolicę obawiając się działań powstańczych i konfliktu z Austrią.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ostatecznie w wyniku porażki powstańców i porozumienia prusko-rosyjskiego-austriackiego Polska zniknęła z map świata, a wraz z nią granica państwowa na rzece [[Czarna Przemsza|Przemszy]] będącą jedną z najtrwalszych granic I Rzeczpospolitej. W wyniku trzeciego rozbioru Zachodnia część regionu znalazła się w pruskiej prowincji „Nowy Śląsk”, wschodnia została przejęta przez Austriaków.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Od rozbiorów do końca wojen napoleońskich (1795-1815)==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Teren dzisiejszego Zagłębia pod koniec XVIII wieku stał się ośrodkiem ekspansji pruskich przemysłowców, czemu towarzyszyło otwarcie nowych rynków zbytu na Zachodzie i napływ nowej myśli technicznej. Wśród miast największy przyrost ludności nastąpił w Będzinie, który w okresie lat [[1792]]-[[1806]] zwiększył liczbę mieszkańców blisko 2,5 krotnie, by osiągnąć granicę 1600 mieszkańców.  W okolicznych miastach wzrost wynosił w granicach 30-35 %. Znalezienie się w obrębie Prus spowodowało zmianę statusu Żydów, którzy tracili nadane przez królów polskich przywileje. Rozpoczęto też wydobycie węgla kamiennego. Pierwsze były kopalnie w [[Strzyżowice (gm. Psary)|Strzyżowicach]] (późniejsza „Hoym” / „Tadeusz”), uruchomiona jeszcze w I Rzeczpospolitej, a także dąbrowska [[Kopalnia &amp;quot;Reden&amp;quot; (Dąbrowa Górnicza)|kopalnia Reden]] z [[1796]] roku. Wraz z industrializacją rosło zapotrzebowanie na pracowników, którzy początkowo rekrutowali się z okolicznych miejscowości. Jak się wkrótce miało okazać, potrzebna siła robocza był większa niż region mógł zapewnić.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Porządek porozbiorowy trwał krótko. Prusy i Austria ogarnięte wojną z napoleońską Francją w [[1807]] roku, zmuszone były oddać jej ziemie polskie, z których utworzono Księstwo Warszawskie zależne od Francji. W ich obrębie znalazło się też [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębie]], w którym formowano oddział wojskowy pod dowództwem płk. Sułkowskiego. Dowódca ten miał w planach przyłączenie do Księstwa utraconego wieki temu Śląska. Pod protekcją francuską, wykorzystując słabość Austrii i Prus grabił śląskie ziemie, lecz celu nie osiągnął. Swoimi nierozważnymi działaniami wywołał natomiast niepokoje społeczne po obu stronach granicy, za co u przełożonych popadł w niełaskę i został osadzony w areszcie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Porażka Napoleona w wojnie z Rosją spowodowała jego odwrót i kapitulację, w wyniku czego Księstwo Warszawskie rozwiązano, a na jego miejscu od [[1815]] roku utworzono Królestwo Polskie zależne od Rosji. Tak oto w ciągu zaledwie 20 lat, zagłębiowskie ziemie przechodziły z rąk do rąk aż trzykrotnie, by okrzepnąć na blisko 100 lat w strefie wpływów imperium rosyjskiego.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Zagłębie w pierwszej połowie XIX wieku==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W pierwszej połowie XIX wieku zaczęto bowiem poszukiwać i wydobywać galman. Na największą skalę miało to miejsce w [[Olkusz|Olkuszu]] i [[Bolesław (gm. Bolesław)|Bolesławiu]], chociaż próbowano go eksploatować go też m.in. w okolicach [[Ząbkowice (Dąbrowa Górnicza)|Ząbkowic]], [[Siewierz|Siewierza]] i [[Czeladź|Czeladzi]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W dłuższej perspektywie to węgiel stał się fundamentem rozwoju Zagłębia. Wraz z licznie powstającymi kopalniami, w ich okolicach budowano huty. Pierwsza huta cynkowa tego okresu - „Konstanty”, została zbudowana w sąsiedztwie dąbrowskiej [[Kopalnia &amp;quot;Reden&amp;quot; (Dąbrowa Górnicza)|kopalni „Reden”]]. Tworzone wtedy zakłady wydobywcze i przetwórcze dały nierzadko nazwę miejscom, kojarzonym po dzień dzisiejszy m.in.:  „Dańdówka”, „Nadzieja Ludwika” w Sielcu, „[[Kopalnia &amp;quot;Feliks&amp;quot; (Sosnowiec)|Feliks]]” w [[Ostrowy Górnicze (Sosnowiec)|Niemcach]], a wśród hut „Xawery” w okolicach [[Będzin|Będzina]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Pewne niepokoje przyniosło powstanie listopadowe przeciw Rosji. Chociaż główne epizody powstania rozgrywały się daleko od regionu, odczuł on powstanie w sferze gospodarczej za sprawą zaostrzenia kontroli granicznej na granicy prusko-rosyjskiej. Działania wojenne spowodowały spadek popytu na zagłębiowskie wytwórstwo, co pociągnęło za sobą czasowy, gospodarczy zastój zakładów. Po ustaniu walk, region jednak wkroczył ponownie na drogę dalszego rozwoju. [[Bank Polski (Królestwo Polskie)|Bank Polski]] Królestwa Polskiego, pełniący wówczas funkcję administracyjną nad rozwijającym się przemysłem górniczym, ustanowił tutaj [[Zachodni Okręg Górniczy|Zachodni Okręg Górniczy]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Plik:Mapa Zachodni Okreg Górniczy Królestwa Polskiego.jpg|thumb|250px|right|Mapa [[Zachodni Okręg Górniczy|Zachodniego Okręgu Górniczego]] z 1844 roku - w jego skład weszła zachodnia część województwa krakowskiego (w tym cały obszar przyszłego Zagłębia Dąbrowskiego) oraz południowa część województwa kaliskiego (okolice Częstochowy)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W [[1834]]  roku w miejscu lasu brzozowego między kopalniami „Ksawery” a [[Kopalnia &amp;quot;Reden&amp;quot; (Dąbrowa Górnicza)|„Redenem”]] rozpoczęto budowę rządowej „[[Huta &amp;quot;Bankowa&amp;quot; (Dąbrowa Górnicza)|Huty Bankowej]]”. Ukończono ją pięć lat później, a ośrodek ten dał impuls do rozwoju aglomeracji miejskiej. Na potrzeby przybywających do pracy robotników zbudowano kolonie mieszkalne we wsiach Stara Dąbrowa i Mydlice. „Huta Bankowa” stała się jednym z największych zakładów metalurgicznych w całym Imperium Rosyjskim. Rozwijające się pobliskie fabryki mogły zamawiać we wspomnianej hucie maszyny i narzędzia, co wzmagało ich potencjał. Maszyny i narzędzia gospodarskie produkowano też w Żarkach.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Należy wspomnieć, też o działającym ówcześnie kompleksie w [[Niwka (Sosnowiec)|Niwce]]. W jego skład wchodziła kopalnia „Maurycy”, huta „Henryków” z kolonią mieszkalną i portem rzecznym - działającym prężnie do momentu rozwoju kolei żelaznych. Według przekazu [[Marian Kantor-Mirski|Kantora-Mirskiego]] po ówczesnej Przemszy pływały statki długie na 18 metrów i na 5 metrów szerokie, które przewoziły produkty spożywcze (ziemniaki, mąkę) i przemysłowe (węgiel, drewno).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Część z zakładów dosięgnął w połowie wieku kryzys i została zamknięta. Natomiast świetnie sobie radziły kopalnie rządowe, a zwłaszcza „Ksawery”, „[[Kopalnia &amp;quot;Reden&amp;quot; (Dąbrowa Górnicza)|Reden]]” i „[[Kopalnia &amp;quot;Feliks&amp;quot; (Sosnowiec)|Feliks]]”. Od [[1832]] do [[1840]] roku potroiły swoje wydobycie i łącznie zatrudniały ponad 600 osób. We wspomnianych kopalniach nastąpił też największy postęp techniczny – sprowadzono maszyny parowe z Gliwic, a nawet Anglii. Mimo to praca górnika nadal była niebezpieczna i ciężka.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Znaczne zasługi dla rozwoju górnictwa w Zagłębiu położyli [[Józef Patrycjusz Cieszkowski]] oraz [[Andrzej Długoszewski]]. Tym dwóm wykształconym za granicą specjalistom górniczym, poprzez ich nowatorskie pomysły, zawdzięczamy znaczne udoskonalenie techniki wydobycia.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Okres budowy kolei żelaznych w 2 poł. XIX wieku==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ograniczeniem rozwoju regionu była infrastruktura transportowa, która umożliwiałaby lepszy zbyt wytwarzanych i wydobywanych towarów. Spławy wodne by oraz drogi były kiepskiej jakości, a na dodatek zostały poprzecinane granicami. Mogło się to zmienić za sprawą nowoczesnego, szybkiego jak na owe czasy środka transportu, jakim były linie kolejowe. Po stronie pruskiej i austriackiej powstały one już wcześniej. Zagłębie leżące w zaborze rosyjskim doczekało się ich później, przy okazji budowy linii [[Kolej Warszawsko-Wiedeńska w Zagłębiu Dąbrowskim|warszawsko-wiedeńskiej]] zakończonej w [[1848]] roku. Linia początkowo przebiegała przez [[Myszków]], [[Zawiercie]], [[Łazy]], [[Ząbkowice (Dąbrowa Górnicza)|Ząbkowice]] i przez Granicę (dzisiejsze [[Maczki (Sosnowiec)|Maczki]]) do austriackiej Szczakowej. Takie połączenie omijało dynamicznie rozwijające się zachodnie części regionu z Hutą Bankową i kopalniami „Ksawery” oraz „[[Kopalnia &amp;quot;Reden&amp;quot; (Dąbrowa Górnicza)|Reden]]”, a także oznaczało brak połączenia ze [[Śląsk|Śląskiem]]. W interesie pruskich przedsiębiorców leżało zatem uzupełnienie połączenia. Przy wsparciu ich kapitału, zdecydowano się poprowadzić dodatkową linię z [[Ząbkowice (Dąbrowa Górnicza)|Ząbkowic]] przez [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowę]], [[Będzin]] i małą wieś [[Sosnowiec]] w kierunku Katowic. Rozważano również alternatywny plan połączenia: [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowa]]-[[Będzin]]-[[Czeladź]]-Bytom, od którego ostatecznie jednak odstąpiono.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Oprócz wspomnianych tras, w [[1885]] roku połączono region ze wschodem szerokotorową linią [[Kolej Iwangorodzko-Dąbrowska w Zagłębiu Dąbrowskim|Iwanogrodzko-Dąbrowską]]. Trasa ta biegła przez [[Olkusz]], [[Sławków]], [[Strzemieszyce (Dąbrowa Górnicza)|Strzemieszyce]] do [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Odtąd małe, nieznaczące wioski leżące na trasach, bogaciły się o dworce i towarzyszące im infrastrukturę kolejową i handlową. Dzięki temu wyrosły takie miejscowości jak [[Myszków]], [[Zawiercie]], [[Łazy]] czy wspomniany [[Sosnowiec]]. Przy tworzeniu dworców i obsłudze kolei pracowało wielu obcokrajowców. Budowniczym dworców w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] i [[Maczki (Sosnowiec)|Granicy]] był Włoch [[Enrico Marconi]]. Specjaliści techniczni nierzadko pochodzili z Rosji czy Niemiec. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zagłębie było kresem, nadgranicznym zakątkiem zaboru rosyjskiego, dobrze już skomunikowanym z Zachodem. Umożliwiało to łatwy napływ ludzi z zewnątrz, z czego korzystali poszukujący pracy mieszkańcy wsi z kieleckiego i krakowskiego. Oprócz nich, zakłady potrzebujące nowych rąk do pracy zasilały w mniejszym stopniu Ślązaków i obcokrajowców. Miejsce to zaczęło stanowić coraz większy tygiel regionalny i narodowościowy. Żydzi nie byli przyjmowani do pracy w przemyśle, a mimo to ich liczba rosła. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Rosnąca siła ludzka i dogodne położenie sprawiały, że region miał strategiczne znaczenie przy przygotowaniach do [[Powstanie Styczniowe w Zagłębiu Dąbrowskim|powstania styczniowego]] przeciw rosyjskiemu zaborcy. Tędy miała z Zachodu napływać broń i ochotnicy z Zachodu. Na komisarza powstania w regionie planowano [[Jacek Siemieński|Jacka Siemieńskiego]], światłego dziedzica zagórskiego, którego dwór był ośrodkiem przygotowań. Po wybuchu powstania mobilizacja w regionie jednak się nie udała, a mieszkańcy zasilili tworzący się obóz w Ojcowie pod dowództwem [[Apolinary Kurowski|Apolinarego Kurowskiego]]. Stamtąd wojska powstańcze ruszyły na Zachód, gdzie opanowały [[Olkusz]] i [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowę]]. W obliczu nadciągających wojsk polskich rosyjska straż graniczna z [[Maczki (Sosnowiec)|Maczek]] uciekła za granicę. Powstańcy skierowali się do centrum [[Sosnowca]], gdzie przypuścili udany szturm na broniony przez Rosjan [[Dworzec kolejowy Sosnowiec Główny|dworzec kolejowy]]. Po sosnowieckim zwycięstwie i wyparciu Rosjan, w Dąbrowie i na [[Pogoń (Sosnowiec)|Pogoni]] zorganizowano szpital, a w „Hucie Konstanty” rozpoczęto produkcję dział. Zagłębie było jedynym zwartym terytorium w kraju, którym przez kilkanaście dni rządzili Polacy. Okres rządów zakończył się wraz z wyprawą wojsk Kurowskiego na Miechów, gdzie wojska powstańcze zostały rozbite. Rosjanie znów opanowali region. Toczyły się jeszcze partyzanckie boje m.in. ochotników włoskich pod dowództwem [[Francesco Nullo]]. Włosi chcąc spłacić dług wdzięczności, stanęli przeciw Rosjanom (Polacy wcześniej wsparli Włochów w walce o ich niepodległość). Ich oddział został ostatecznie rozbity pod [[Krzykawka (gm. Boleslaw)|Krzykawką]], a sam Nullo został pochowany w [[Olkusz|Olkuszu]]. Po klęsce powstania rozpoczęły się rosyjskie represje. Część miast utraciło prawa miejskie (m.in. [[Czeladź]], [[Siewierz]], [[Sławków]], [[Modrzejów (Sosnowiec)|Modrzejów]], Kromołów), rozpoczęły się zsyłki na Syberię i ściślejsza kontrola. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Przemiany dotknęły równocześnie tutejszą gospodarkę. Większość małych prywatnych kopalni upadła lub przeszła pod kontrolę państwa. W [[1863]] roku w górnictwie rządowym pracowało 1575 osób, a liczba ta dalej wzrastała. Za sprawą bankowca warszawskiego [[Leopolda Kronenberg|Leopolda Kronenberga]] przejęta z rąk pruskiego kapitału [[Kolej Warszawsko-Wiedeńska w Zagłębiu Dąbrowskim|kolej Warszawsko-Wiedeńska]] dalej się rozwijała. Wśród dominujących wówczas ośrodków handlowych, gdzie odbywały się targi i jarmarki wyróżnić możemy: [[Modrzejów (Sosnowiec)|Modrzejów]], [[Będzin]], [[Olkusz]], [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowa]] (Reden), [[Siewierz]], [[Pilica|Pilicę]], [[Żarnowiec (gm. Żarnowiec)|Żarnowiec]], [[Wolbrom]], [[Koziegłowy]] i [[Ogrodzieniec]]. &lt;br /&gt;
[[Plik:Targ bedzin xix.jpg|thumb|right|Targ w XIX-wiecznym Będzinie. Źródło: Historia Zagłębia Dąbrowskiego, J.Przemsza-Zieliński, Sosnowiec 2006, wydawca: Związek Zagłębiowski]]&lt;br /&gt;
Okres popowstaniowy to jednak czas represji i konfiskaty majątków, którym towarzyszyła ekspansja przemysłowców niemieckich, którzy wykupywali majątki dotychczasowych posiadaczy. Tym sposobem w Zagłębiu rosły majątki m.in. [[Gustava von Kramst|Gustava von Kramsta]], [[Simona Kuznitsky|Simona Kuznitsky`ego]] czy rodziny Renardów. Poza wpływem przemysłowców pozostawała rządowa „Huta Bankowa”, którą dotknął poważny kryzys tak jak i inne zakłady państwowe. Rząd rosyjski nie dbał o napływ nowej myśli technicznej i maksymalnie wykorzystywał starzejące się maszyny. Z czasem okazało się, że wydobywany węgiel nie spełnia norm jakościowych. Było to o tyle istotne, że rósł popyt na węgiel i rozpoczęła się rywalizacja między kopalniami zagłębiowskimi i śląskimi, z której zwycięsko wychodziły te ostatnie. Z kolei kopalnie wspomnianych magnatów przemysłowych modernizowały się i osiągały coraz lepsze wyniki. Temu wszystkiemu towarzyszyło zjawisko typowe dla epoki wczesnego kapitalizmu tj. wyzysku robotników. Liczba ludności diametralnie rosła, co nie przekładało się na tworzone tu warunki bytowe. Oprócz biedy, niedostateczna była opieka medyczna, powszechny był analfabetyzm, a budowane naprędce tzw. kolonie, składały się z chaotycznie stawianych lepianek i koszar dla robotników.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Od wojny celnej 1877 roku do początku XX wieku==&lt;br /&gt;
[[Plik:Mapa_zaglebie_przemysl_1888.jpg|right|thumb|Mapa części zagłębiowskiego okręgu przemysłowego z 1888 roku Źródło: Historia Zagłębia Dąbrowskiego, J.Przemsza-Zieliński, Sosnowiec 2006, wydawca: Związek Zagłębiowski ]]&lt;br /&gt;
Doniosłe skutki spowodowała wojna celna rosyjsko-niemiecka po [[1877]] roku. Sprawiła ona znaczne ograniczenie konkurencji oraz przepływ towarów między niemieckim Śląskiem, a rosyjskim Zagłębiem. Dotychczas było ono na znacznym poziomie i sprawiało, że gospodarczo Śląsk i Zagłębie były silnie od siebie uzależnione. Tym sposobem, po zapadnięciu celnej kurtyny rozwijały się one osobno, gdyż przewóz towarów w wyniku wysokich ceł nie był już opłacalny. Rynkiem zbytu dla śląskich towarów stał się zatem Zachód, dla zagłębiowskich Wschód. Zagraniczny kapitał, już nie tylko niemiecki, ale również francuski i włoski, chcąc ominąć granicę zakładał w Zagłębiu filie swoich przedsiębiorstw. Przedsiębiorcy dodatkowo łączyli się w spółki, co zwiększało ich kapitał, który mogli zainwestować w nowe technologie. Nie miały na to szans niewydajne rządowe zakłady, które były stopniowo zbywane wspomnianym spółkom. Z jednej strony spowodowało to wzrost produkcji w latach [[1870]]-[[1900]] o blisko 700%, a z drugiej pogłębiło wyzysk robotników przez właścicieli zakładów&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Dynamicznie zmieniał się krajobraz zagłębiowskich miejscowości. W miejsce lasów i łąk w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] powstawały komory celne, instytucje finansowe, a także rozmaite punkty usługowe. Pod koniec XIX wieku, wraz z otaczającymi wsiami (dzisiaj dzielnicami) liczył on około 50 tysięcy mieszkańców. Wielu przyjezdnych przybywało tu w interesach stąd obecność hoteli, banków i centrali telefonicznej. Ówczesna Dąbrowa przeżywała rozkwit przemysłu przetwórczego (m.in. fabryk, cegielni). Podobna sytuacja miała miejsce w [[Zawiercie|Zawierciu]], które w [[1894]] roku osiągnęło liczbę 10 tysięcy mieszkańców. Zarówno [[Zawiercie]] jak i [[Myszków]] były miejscem funkcjonowania fabryk maszyn i odlewni. Siedzibą powiatu pozostawał jednak [[Będzin]], który rozwijał się nieco wolniej niż sąsiedni [[Sosnowiec]], gdzie przenosiło się coraz więcej podmiotów powiatowej administracji. Na znaczeniu traciła [[Czeladź]], która choć przygraniczna, nie była na szlakach kolejowych. Odwrotnie [[Olkusz]], podupadły w XVIII wieku, dzięki kolei znów się rozwijał. Ówczesny powiat będziński w [[1872]] roku liczył 92 tysiące mieszkańców, a w 1890 już 171 tysięcy.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Rozwojowi aglomeracji miejskiej nie towarzyszyła poprawa warunków bytowych ludności. Powszechny był analfabetyzm, a zasoby ludzkie w większości zasilali wyrwani ze wsi chłopi. Wobec nadwyżek siły roboczej, właściciele w ogóle nie liczyli się z potrzebami robotników. &lt;br /&gt;
[[Plik:Dom_robotnika_xix.jpg|thumb|right|Dom Zagłębiowskiego Robotnika z drugiej połowy XIX wieku Źródło: Historia Zagłębia Dąbrowskiego, J.Przemsza-Zieliński, Sosnowiec 2006, wydawca: Związek Zagłębiowski]]&lt;br /&gt;
Pracowano po 12 godzin dziennie, a wolna od pracy była tylko niedziela (i to nie zawsze). Pracownicy jednak godzili się na przedłużanie czasu pracy, pod groźbą zwolnień. Wyzyskiwani robotnicy mieli przeciw sobie zorganizowanych przemysłowców, wspieranych przez carskie władze. Poczucie pokrzywdzenia pchało ich w kierunku samoobrony, a także samoorganizowania się. Zaczęto organizować spontaniczne strajki, które jednak tłumiono. Oliwy do ognia dolewała lepsza sytuacja śląskich robotników w pobliskim, aczkolwiek niemieckim już [[Śląsk|Śląsku]]. Tamtejsi mieszkańcy żyli na lepszym poziomie i objęły ich państwowe świadczenia socjalne, o których w [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębiu]] robotnicy mogli marzyć. Nic zatem dziwnego, że w [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębiu]] zaczęła rozwijać się myśl socjalistyczna. Zbiegło się to w czasie z powstaniem w [[1889]] roku, w [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowie Górniczej]] szkoły górniczej „[[Szkoła Górnicza &amp;quot;Sztygarka&amp;quot;|Sztygarka”]]. Administracja rosyjska wyraziła na to zgodę, ponieważ brak miejscowej wykwalifikowanej siły roboczej stawał się czynnikiem ograniczającym rozwój. Wspomniana szkoła, za sprawą jej uczniów (m.in. [[Tytus Filipowicz|Tytusa Filipowicza]], [[Józef Mirecki|Józefa Mireckiego]], [[Adam Piwowar|Adama Piwowara]]), stała się miejscowym ośrodkiem oporu skierowanego przeciw kapitalistom i rosyjskiemu zaborcy. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Pierwszy wielki strajk wybuchł w zawierciańskim Towarzystwie Akcyjnym z powodu obniżki wynagrodzenia – złamano go dopiero poprzez sprowadzenie nowych robotników z okolic [[Wolbrom|Wolbromia]] i Miechowa, którzy godzili się na mniejsze wynagrodzenia. Niemniej strajki były zjawiskiem coraz częstszym. Chociaż zdecydowaną większość tłumiono, a uczestników represjonowano to zdarzało się, że świadomi zagrożenia przemysłowcy czynili niewielkie ustępstwa. Silnie na tym terenie były komórki [[PPS w Zagłębiu Dąbrowskim|Polskiej Partii Socjalistycznej]] (PPS), której program łączył wdrożenie przywilejów socjalnych dla pracujących oraz kwestie niepodległości Polski. W regionie bywało i działało wiele znanych osób, które jak się później miało okazać, w niepodległej Polsce zajmowały najwyższe stanowiska.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Większość mieszkańców stanowili Polacy, jednak nie sposób przemilczeć obecności przybyszów z innych krajów. Niemcy piastowali głównie wyższe stanowiska inżynierskie w zakładach pracy. Rosjanie obsadzili zdecydowaną większość wyższych funkcji urzędniczych, pełnili też służbę celną, graniczną i wojskową. W powiatowym [[Będzin|Będzinie]] funkcjonowały koszary, a w [[Sosnowiec|Sosnowcu]], [[Maczki (Sosnowiec)|Granicy]], [[Modrzejów (Sosnowiec)|Modrzejowie]] i [[Czeladź|Czeladzi]] punkty graniczne (tzw. kordony). Do dzisiejszego dnia odczuwamy ślady obecności obcokrajowców w Zagłębiu w postaci cerkwi, kościołów ewangelickich czy cmentarza czterech wyznań w Sosnowcu. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Paradoksem było to, że wielotysięczne miejscowości dalej miały status wsi. Prawa miejskie nie były bowiem na rękę rosyjskim zarządcom, którzy czerpali spore korzyści z łapówek za przymykanie oczu na nielegalne wówczas praktyki. Z ówczesnych opisów wyłania się obraz dotkniętych samowolą urzędniczą, chaotycznie rozwijających się wsi:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Dopiero w [[1902]] roku car rosyjski zezwolił na nadanie praw miejskich [[Sosnowiec|Sosnowcu]] – inne miejscowości musiały jeszcze poczekać...&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Od 1905 roku do I wojny światowej==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W [[1905]] roku niepokoje społeczne ogarnęły Rosję, co przeniosło się też do Królestwa Polskiego i Zagłębia. PPS wzywał do strajku powszechnego apelując m.in. o: 8-godzinny dzień pracy, płace minimalne, ubezpieczenie na starość, zniesienie rewizji osobistych. Łączono te postulaty ze sprawą polską: „główne ostrze naszego wystąpienia zwracamy przeciw rządowi carskiemu. On to ustawicznym prześladowaniem i uciskiem najsrożej ciąży na polskim ludzie roboczym; on nie dopuszcza do nas oświaty w naszym języku (...) Niechaj na miejsce duszonej przez carat Polski stanie Polska wolna, ludowa. Kraj nas powinien być rządzony przez samą ludność polską”. 1 lutego uformował się 10-tysięczny pochód, który maszerując zatrzymywał coraz to kolejne zakłady pracy od [[Sosnowiec|Sosnowca]] do [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy]]. Strajki dotarły też do [[Zawiercie|Zawiercia]], [[Myszków|Myszkowa]] i [[Poręba|Poręby]]. Ogrom wystąpień zaskoczył lokalne władze i przemysłowców. Zakłady pracy stanęły, odbywały się patriotyczne manifestacje, a wojsko przez kilka dni nie interweniowało i czekało na posiłki z zewnątrz. Kulminacyjnym momentem było [[Krwawe stłumienie wystąpień robotniczych pod Hutą &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; w Sosnowcu - 9 luty 1905|otworzenie ognia do robotników przed sosnowiecką Hutą Katarzyna]] - zginęło wtedy 38 osób, a 150 zostało rannych. Sytuacja ta rozsierdziła robotników, którzy nie przerwali strajku i atakowali przemysłowców aż do momentu ich ustępstw i napływu większej liczby wojska, co stonowało nastroje aż do jesieni. Jednak już w październiku ulice znów opanowali robotnicy, a skala wystąpień była tak wielka, że utworzono robotniczy Komitet Obywatelski, którzy niemal przez 10 dni nieformalnie pełnił władzę – okres ten nazywany jest [[Republika Zagłębiowska|Republiką Zagłębiowską]]. Oprócz niej istniała też krótko [[Republika Sławkowska]]. Obie finalnie zostały stłumione przez wojsko. Fala rewolucyjnych wystąpień opadła, a opornych aresztowano i represjonowano. Następstwem wystąpień były nie przywileje socjalne dla robotników, ale związki zawodowe, które zaczęto tworzyć. Oprócz nich tutejsze organizacje polityczne z PPS na czele, organizowały swoje grupy militarne. Piłsudski dążył do bowiem do stworzenia kadr przyszłego zbrojnego powstania przeciw zaborcom. Ich działalność w kolejnych latach objawiała się w organizowaniu ataków i zamachów na rosyjską administrację. Organizowano punkt przerzutowy z austriackiej Galicji do rosyjskiego Królestwa Polskiego, którym kolportowano znaczne ilości prasy, a także broń. W jego organizacji przewodził [[Jerzy Kuczyński]], a przy samych przerzutach jedne z głównych ról pełnili m.in. [[Aleksy Bień]] (późn. prezydent Sosnowca), a także [[Walery Sławek]] (późn. premier). Jednocześnie wzmagał się terror rosyjski, który dotknął najbardziej organizacje z nim walczące (socjalistyczne PPS i komunistyczne SDKPiL). &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Część społeczeństwa widziała bezcelowość walki, dlatego sympatyków zyskiwały też hasła współpracy z Rosją, prezentowane przez ugrupowania polityczne tzw. endecji. Zaczęto w tym czasie mocniej sięgać do haseł narodowościowych, co uderzyło również w tutejszych Żydów. Wielu z nich żyło tutaj od wielu wieków i było zasymilowanych, a mimo to część społeczeństwa uznawała ich za „element obcy”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Krajobraz regionu dalej był niekorzystny. Brakowało wody pitnej, którą sprowadzano beczkowozami. Naturalne źródła nie były bowiem dostępne przy eksploatacji kopalni głębinowych. O kanalizacji nie było mowy. Sytuacja mieszkaniowa była tragiczna. W [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowie Górniczej]] przed [[1914]] rokiem współczynnik zamieszkania na jedną izbę wynosił ponad 5 osób. Powstawały ośrodki nędzy, nękane przez choroby, głównie gruźlicę&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Walka o niepodległość Polski i kształt granic państwa(1914-1921)==&lt;br /&gt;
W całym społeczeństwie polskim, także w Zagłębiu objawiły się trzy rozmaite postawy wobec sposobu wykorzystania dla sprawy polskiej, potencjalnego konfliktu państw zaborczych. Ugrupowania prawicowej endecji proponowały walczyć po stronie Rosji, przeciw tzw. państwom centralnym. Lewicowa PPS miała przeciwne zdanie. Piłsudski zakładał, że z chwilą wybuchu walk między państwami zaborczymi, na terenie Zagłębie wybuchnie powstanie narodowe przeciw Rosji i zostanie proklamowany rząd narodowy, który we współpracy z Niemcami i Austrowęgrami wywalczy niepodległość. Całkiem odmienne stanowisko zajmowali komuniści z SDKPiL, dla których niepodległość nie miała znaczenia, a liczyła się rewolucja światowa, która poprawi los robotników.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Napięta sytuacja międzynarodowa spowodowała znaczne migracje w ostatnich dniach lipca 1914 roku. Pociągami wyjeżdżała pospiesznie z Zagłębia rosyjska administracja wraz z archiwami, tamując przy tym normalny ruch pasażerski. Według ówczesnego „Kurjera Zagłębia” na stacjach pozostawało tysiące prywatnych osób.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Powszechnie sądzono, że nieobecność Rosjan będzie tymczasowa, stąd znaczny odzew mieszkańców na mobilizację do carskiej armii w obliczu nadciągającej wojny. Administrację powierzono Polakom związanym z endecją. Miejscem mobilizacji była Częstochowa, gdzie udawali się zagłębiowscy rekruci.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[2 sierpnia]] wczesnym rankiem, mieszkańców regionu obudziła seria wybuchów. Wtedy to Rosjanie wysadzali mosty i linie kolejowe, a następnie opuścili region, do którego kilka godzin później wkroczyli bez wystrzału Niemcy. Okazało się, że zajęli oni Częstochowę szybciej niż dotarli tam zagłębiowscy rekruci do carskiej armii. Tym sposobem przerywali oni podróż i wracali oni pieszo z powrotem do domów, stanowiąc potencjał ludzki do wykorzystania przez nowego okupanta. Punkt werbunkowy do piłsudczykowskich Legionów zorganizowano w dąbrowskiej „[[Szkoła Górnicza &amp;quot;Sztygarka&amp;quot;|Sztygarce]]”, gdzie wydawany był też tygodnik „Legionista Polski”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niemcy nieprzychylnie odnosili się do planu Piłsudskiego by do Zagłębia wkroczyły polskie jednostki wojskowe pod austriackim zwierzchnictwem. Na domiar złego wśród polskich działaczy panował chaos informacyjny. Wielu mieszkańców, w tym ugrupowania endecji było przekonanych, że Rosjanie rychło wrócą i wystąpienie przeciw nim będzie szkodliwe – wbrew Piłsudskiemu, hamowali zatem formowanie rodzimych jednostek wojskowych. Rozpowszechniano pogłoski o kontrofensywie Rosjan. Faktycznie jednak została ona zatrzymana pod [[Krzywopłoty (gm. Klucze)|Krzywopłotami]] nieopodal [[Klucze (gm. Klucze)|Kluczy]] – w bitwie tej zginęło wielu Zagłębiaków walczących z Rosjanami. Po oddaleniu linii frontu Niemcy i Austriacy podzielili region na dwie jednostki okupacyjne:&lt;br /&gt;
- niemiecką (zachodnią): [[Sosnowiec]], [[Będzin]], [[Czeladź]]-Gzichów, [[Zawiercie]], [[Gołonóg (Dąbrowa Górnicza)|Gołonóg]], [[Myszków]]&lt;br /&gt;
- austriacką (wschodnią): [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowa]], [[Zagórze (Sosnowiec)|Zagórze]], [[Niwka (Sosnowiec)|Niwka]], [[Olkusz]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Reformę administracyjną opóźnianą przez Rosjan wprowadziły nowe władze, które zdecydowały się nadać prawa miejskie [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowie]], [[Zawiercie|Zawierciu]], a [[Czeladź|Czeladzi]] je przywrócić. Negatywnym skutkiem okupacji była rabunkowa polityka gospodarczą podyktowana obawą powrotu Rosjan. Demontowano i wywożono maszyny, co powodowało bezrobocie. Skutkiem była emigracja oraz ubożenie i tak już znajdujących się w niełatwej sytuacji robotników. Próbowały pomagać organizacje charytatywne, lekarze i niektórzy fabrykanci, którzy wydawali posiłki za symboliczne opłaty. Mimo to ludzi dziesiątkował głód oraz choroby, panowała plaga bandytyzmu i nierządu. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Radykalizacja nastrojów w regionie sprzyjała chwilowemu poparciu pozostającej uprzednio w cieniu komunistycznej SDKPiL i kryzys opcji niepodległościowej piłsudczykowskiego PPS. Przełom w podejściu do Polski nastąpił w [[1916]] roku, kiedy to państwa walczące deklarowały poparcie dla państwa Polskiego. Zagłębie było wtedy wciąż pod okupacją niemiecką i austriacką, a front był daleko na wschodzie, gdzie od [[1917]] roku carska Rosja była targana rewolucją. W jej wyniku do władzy doszli rosyjscy komuniści, którzy zawarli pokój z państwami centralnymi. Zmęczone wojną i targane niepokojami społecznymi Niemcy i Austria załamały się w drugiej połowie [[1918]] roku. Gdy stało się jasne, że zaborcy wojnę przegrali, rozpoczął się proces przejmowania władzy przez Polaków. Ze Wschodu, z radzieckiej Rosji płynął jednak do Europy prąd rewolucyjny na drodze którego stanęło nasze nowopowstałe państwo. Komunistyczna SDKPiL wespół z PPS „Lewica” próbowały na grunt zagłębiowski przenieść idee rewolucji bolszewickiej organizując strajki i tworząc rady robotnicze. Chociaż idee te zyskały w ubogich kręgach robotniczych pewną popularność, to powiązania wspomnianych partii z dążeniami Rosji Radzieckiej i program, pomijający niepodległość Polski, w większości społeczności budziły nieufność. Dlatego też Zagłębiacy zaangażowali się w obronę wschodnich granic. W [[Będzin|Będzinie]] i [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowie Górniczej]] wystawiono 11 pułk piechoty, który walczył na Wołyniu (m.in. w bitwie z 1 Armią Konną Siemiona Budionnego pod Komarowem w sierpniu 1920 r.). Z kolei mieszkańcy [[Sosnowiec|Sosnowca]] i [[Czeladź|Czeladzi]] stanowili spory odsetek pułku Strzelców Bytomskich.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Tak jak wschodnia granica Polski, tak i kształt zachodniej granicy Zagłębia został ustalony w wyniku walk. Na Górnym Śląsku również bowiem walczono o kształt polsko-niemieckiej granicy. Miała to być walka na głosy w plebiscycie, ale to powstania wywarły decydujący wpływ na przebieg granicy. Z powodu bezpośredniego sąsiedztwa, [[Sosnowiec]] stał się siedzibą organizacji wojskowych i społecznych niosących pomoc Ślązakom. Gdy w [[1919]] roku wybuchło pierwsze powstanie przeciwko niemieckiemu terrorowi, Polska była uwikłana w wojnę z bolszewicką Rosją, stąd pomoc z kraju była znikoma. Zagłębiowskie miasta organizowały szpitale, obozy uchodźców (m.in. w [[Sosnowiec|Sosnowcu]], [[Zawiercie|Zawierciu]], [[Grodziec (Będzin)|Grodźcu]]) i zbiórkę darów. Górnicy milowickiej kopalni „Wiktor”, przekazali połowę swoich dziennych zarobków na pomoc uchodźcom. PPS pod kierunkiem [[Aleksy Bień|Aleksego Bienia]] przerzucało zagłębiowskich ochotników na teren walk. W czasie II powstania w 1920 roku działały w [[Sosnowiec|Sosnowcu]], [[Czeladź|Czeladzi]] i [[Grodziec (Będzin)|Grodźcu]] obozy powstańcze, gdzie walczący mogli się wycofać dla przeformowania sił. Organizowano też tu magazyny broni i amunicji, które były głównie wykorzystane dla potrzeb III powstania w [[1921]] roku. Pracujący Zagłębiacy dobrowolnie opodatkowywali się na promocję polskiej akcji plebiscytowej. Nierzadko ofiary powstań były chowane na zagłębiowskiej ziemi. W [[1920]] roku, w obecności blisko 100 tysięcy osób (m.in. Wojciecha Korfantego) w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] odsłonięto mauzoleum powstańców. Ostatecznie w [[1922]] roku, przez graniczny most na [[Brynica|Brynicy]] na [[Śląsk]] wkroczyły wojska polskie, przyłączając go do reszty kraju. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Po ustaleniu kształtu państwa polskiego, granice regionu przestały w końcu pełnić funkcji granic państwowych. [[Zagłębie Dąbrowskie]] znalazło się w województwie kieleckim, tym razem granicząc z zachodu z autonomicznym województwem śląskim.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Zagłębie w II Rzeczypospolitej (1918-1939)==&lt;br /&gt;
[[Plik:Wojkieleckie1930.jpg|Województwo Kieleckie w II Rzeczypospolitej|right|250px|thumb]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Regionalny przemysł stale się rozwijał, przyciągając do regionu rzesze przybyszów z przeludnionych wsi. Rozwój przemysłu nie zawsze przekładał się jednoznacznie na dobrobyt mieszkańców. W [[1925]] roku miała miejsce wojna celna Polski z Niemcami, skutkująca nadmiarem produkcji m.in. zagłębiowskich zakładów. Reperkusją światowego kryzysu finansowego był wielki strajk w [[1932]] roku, który zatrzymał pracę zakładów. Niepewna sytuacja materialna mieszkańców utrzymywała wysokie poparcie dla partii lewicowych, głównie PPS, chociaż poparcie dla komunistów również było wysokie - rządzili oni nawet okresowo w [[Czeladź|Czeladzi]]. W [[Będzin|Będzinie]] z uwagi na znaczny odsetek mieszkających Żydów, stanowili oni od 35-53% radnych miejskich aż do [[1939]] roku. Po [[1926]] roku władze centralne silniej zaczęły ingerować w samorząd, co skutkowało ostatecznie jego marginalizacją i odsuwaniem od władzy opcji niezgodnych z rządami sanacji (m.in. rozwiązano komunistyczną Radę Czeladzi i odsunięto od władzy [[Aleksy Bień|Aleksego Bienia]] z PPS)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Plik:Liczba ludnośći II RP infografika.jpg|thumb|right|250px|Liczba ludności największych miast II Rzeczypospolitej]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{CytatD&lt;br /&gt;
 |1 = W dół i górę, otchłanie mroku&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
czarna troska, czarna robota,&amp;lt;br&amp;gt; &lt;br /&gt;
a na ziemi - szeroko, szeroko -&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
widma domostw i gruda błota.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zagłębie dobywa węgiel,&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
tu nie ma innego prawa.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
Nocą nad widnokręgiem&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
łuna błotnisto-krwawa,&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
 |2 = Władysław Broniewski, Zagłębie Dąbrowskie&lt;br /&gt;
 |3 = z tomu: Troska i pieśń 1932&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W dwudziestoleciu międzywojennym najwięcej węgla wydobywano w [[Sosnowiec|Sosnowcu]], [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowie]], [[Zagórze (Sosnowiec)|Zagórzu]] (ob. dzielnica Sosnowca), [[Czeladź|Czeladzi]], [[Grodziec (Będzin)|Grodźcu]] (ob. dzielnica Będzina), [[Niwka (Sosnowiec)|Niwce]] (ob. dzielnica Sosnowca) i [[Kazimierz Górniczy (Sosnowiec)|Kazimierzu]] (ob. dzielnica Sosnowca). &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
(Zobacz wydobycie węgla regionie w czasach II RP na przykładzie:&amp;lt;br&amp;gt; &lt;br /&gt;
[[Towarzystwo Górniczo-Przemysłowe &amp;quot;Saturn&amp;quot;|Towarzystwa Górniczo-Przemysłowego &amp;quot;Saturn&amp;quot;]] i innych ujętych w tabeli.)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wśród hut największymi zakładami były dąbrowska [[Huta &amp;quot;Bankowa&amp;quot; (Dąbrowa Górnicza)|&amp;quot;Huta Bankowa&amp;quot;]], sosnowieckie [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|&amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]], [[Huta &amp;quot;Milowice&amp;quot; (Sosnowiec)|&amp;quot;Milowice&amp;quot;]] i &amp;quot;Staszic&amp;quot;. Oprócz wspomnianych branż rozwijały się też inne. W branży metalowej funkcjonowały zakłady odlewni w Mijaczowie, [[Sosnowiec|Sosnowcu]] i [[Zawiercie|Zawierciu]]. Budowano maszyny w fabrykach m.in w [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowie]], [[Sosnowiec|Sosnowcu]], [[Niwka (Sosnowiec)|Niwce]], [[Zawiercie|Zawierciu]], [[Poręba|Porębie]] i [[Będzin|Będzinie]]. Naczynia wytwarzano w [[Olkusz|Olkuszu]], [[Myszków|Myszkowie]] i [[Będzin|Będzinie]]. Produkcje cementu prowadziły zakłady w [[Grodziec (Będzin)|Grodźcu]], [[Wysoka (gm. Łazy)|Wysokiej]], Wojkowicach Komornych i [[Ogrodzieniec|Ogrodzieńcu]]. Nieźle prosperowały zakłady włókiennicze ([[Sosnowiec]]) oraz papiernicze ([[Myszków]], [[Klucze (gm. Klucze)|Klucze]], [[Sosnowiec]]).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Centrum bankowości i finansów był [[Sosnowiec]], gdzie siedzibę miała [[Izba Przemysłowo-Handlowa]] województwa kieleckiego, a także Oddział Banku Polskiego. Z czasem [[Sosnowiec]] stawał się niepisaną, gospodarczą stolicą województwa. W latach 30-tych pod względem ludności dorównywał najludniejszemu miastu województwa kieleckiego - Częstochowie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Rozwój napędzany był przez dynamiczną jak na owe czasy elektryfikację, która objęła początkowo największe miasta, a w latach 30-tych także dalsze obszary. Najwięcej energii produkowała spółka pn. &amp;quot;Elektrownia Okręgowa w Zagłębiu Dąbrowskim&amp;quot;, której zakład mieścił się na granicy [[Sosnowiec|Sosnowca]] i [[Będzin|Będzina]]. W [[1927]] roku w regionie ruszyły tramwaje, których pierwsza linia połączyła [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowę]], przez [[Będzin]], z [[Sosnowiec|Sosnowcem]] - podróż trwała 36 minut. Wkrótce wspomnianą sieć rozwinięto o połączenie Zagłębia ze Śląskiem przez Szopienice, a także o odnogi do [[Czeladź|Czeladzi]], [[Milowice (Sosnowiec)|Milowic]] i [[Środula (Sosnowiec)|Środuli]]. Równolegle uruchamiano komunikację autobusową. Stosunkowo dobrze rozwinięta była służba zdrowia, a tereny miejskie w końcu doczekały się kanalizacji.&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Wystawa w Sosnowcu Plakat.jpg|Plakat [[Wystawa Polskiego Przemysłu, Handlu i Rzemiosła Zagłębia Dąbrowskiego w Sosnowcu|Wystawy Polskiego Przemysłu, Handlu i Rzemiosła Zagłębia Dąbrowskiego]] w Sosnowcu&lt;br /&gt;
Plik:Kopalnia Mortimer 0001.jpg|[[Kopalnia &amp;quot;Mortimer&amp;quot; (Sosnowiec)|Kopalnia &amp;quot;Mortimer&amp;quot;]]&lt;br /&gt;
Plik:NAC Jan Kiepura Planty Kraków 1935.jpg|[[Jan Kiepura]] - ''chłopak z Sosnowca'' w Krakowie&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis zdjęcia: &lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==II wojna światowa (1939-1945)==&lt;br /&gt;
[[1 września]] [[1939]] roku, gdy kraj został zaatakowany przez hitlerowskie Niemcy. Polska koncepcja obrony regionu zakładała opór na linii fortyfikacji ciągnących się od [[Przeczyce (gm. Mierzęcice)|Przeczyc]] przez Tąpkowice, [[Nowa Wieś (gm. Mierzęcice)|Nową Wieś]], [[Dobieszowice (gm. Bobrowniki)|Dobieszowice]], [[Bobrowniki (gm. Bobrowniki)|Bobrowniki]] na południe, aż za Mikołów. Polski plan szybko legł w gruzach z powodu ataku przeważających sił, które uderzyły z obu boków, okrążając umocnienia. Zmusiło to do odwrotu polskie wojska, za którymi wkroczyli [[4 września]] do Zagłębia Niemcy. Górny Śląsk oraz Zagłębie zostały wcielone do Rzeszy i były zorganizowane jako tzw. [[rejencja katowicka]]. Z uwagi na uprzemysłowienie Zagłębia planowano go zunifikować ze Śląskiem, chcąc przekształcić je w teren etnicznie niemiecki. Stąd też wysiedlano Polaków, zastępując ich Niemcami, a także przystąpiono do eksterminacji polskiej inteligencji. Jej ofiarą padło wielu znamienitych przedstawicieli elity zagłębiowskiej m.in. [[Konstanty Ćwierk]], [[Marian Kantor-Mirski]], [[Franciszek Raczyński]], [[Cezary Uthke]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Region tracił swój atrybut wielokulturowości wobec bezwzględnej postawy w stosunku do do społeczności żydowskiej. Zwiastunem ciężkich czasów było podpalenie 8 września 1939 roku synagog w [[Będzin|Będzinie]] (na górze zamkowej) i w [[Sosnowiec|Sosnowcu]]. Zorganizowano getta w [[Sosnowiec|Sosnowcu]], [[Będzin|Będzinie]], [[Sosnowiec (Środula)|Środuli]], [[Olkusz|Olkuszu]], [[Strzemieszyce (Dąbrowa Górnicza)|Strzemieszycach]], [[Zawiercie|Zawierciu]], [[Modrzejów (Sosnowiec)|Modrzejowie]] i [[Czeladź|Czeladzi]]. Po [[1942]] roku rozpoczęto proces ich likwidacji przy wzmożonych wysiedleniach do obozów zagłady, głównie KL Auschwitz-Birkenau. Niewielu z nich wojnę przeżyło. Ci którym się to udało przeważnie do Zagłębia już nie wrócili. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Tak opisuje tzw. krwawą środę [[31 lipca]] [[1940]] roku w [[Olkusz|Olkuszu]] Henryk Osuch uczestnik wydarzeń:&lt;br /&gt;
„Leżeliśmy twarzą do ziemi. Ręce założone z tyłu. Twarz musiała być podparta nosem o ziemię. Jeśli któryś z mężczyzn kładł na ziemi policzki – Niemiec kopnięciem w głowę lub wprost w twarz przywracał go do porządku. Przyprowadzono partię Żydów. Poczęto znęcać się nad nimi w tak okrutny sposób, że pióro najzdolniejszego pisarza nie byłoby w stanie odtworzyć tych bestialskich zbrodni.”&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ruch oporu był już organizowany przed wojną. Powszechnie sądzono, że region będzie tylko okresowo okupowany i z pomocą szybko przyjdą sojusznicze Francja i Wielka Brytania. Konspiracja w Zagłębiu mogła się bardziej rozwinąć niż na sąsiednim Śląsku. Tam skład narodowościowy nie był na tyle jednolity, a polscy działacze byli bardziej znani Niemcom. Na początku wojny energicznie działały konspiracyjne organizacje [[Okrzeja-Odra]] czy [[Organizacja Orła Białego]]. Działania partyzanckie po upadku Polski toczyły m.in. oddziały [[Henryk Milton|Henryka Miltona]] „Ordona” ([[Strzemieszyce (Dąbrowa Górnicza)|Strzemieszyce]]), [[Stanisław Wencel|Stanisława Wencla]] „Twardego” ([[Zawiercie]]) czy [[Gerard Woźnica|Gerarda Woźnicy]] ([[Olkusz]]). Jak oszacował Jan Walczak pod koniec okupacji w zorganizowanych strukturach antyniemieckich mogło działać nawet ponad 20 tysięcy mieszkańców regionu. W zdecydowanej większości były to jednostki współpracujące z polskim ośrodkiem władzy na Zachodzie. Gdy zaś nadchodziły ze wschodu wojska radzieckie uaktywniła się też opcja komunistyczna. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wojna przyczyniła się do wzbudzenia antagonizmu między Zagłębiakami i Ślązakami. Do występujących dotychczas różnic kulturowych oraz historycznych, jako czynniki różniące doszły kolejne. Niemcy okupując terytoria Polskę sporządzili tzw. Volkslistę, według której podzielili ludność na mniej i bardziej rasowo-niemiecką. Na Śląsku znaczną część osób przypisano do grup bardziej niemieckich. Było to negatywnie odbierane po drugiej stronie Brynicy jak i w reszcie kraju, gdzie procent osób objętych listą był znikomy. Osoby z wyższych pozycji Volkslisty korzystały z przywilejów, podczas gdy przykładowo Polacy z Zagłębia płacili specjalny podatek od... bycia Polakami. Z uwagi na znajomość języka. zarówno niemieckiego jak i polskiego, Ślązakami obsadzano administrację, co rodziło podejrzenia ich kolaboracji. Swoje zrobiła też powszechna bieda i głód oraz zdziczenie obyczajów, które w ludziach uaktywniało podstawowe instynkty popychające do wszelkich zachowań, często niemoralnych, ale umożliwiających utrzymanie się przy życiu.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W styczniu 1945 roku do Zagłębia wkraczała Armia Czerwona nie tylko wypędzając z regionu Niemców, ale przystępując do rozbrajania polskich organizacji prozachodnich. Wielu z walczących uprzednio z Niemcami żołnierzy podziemia zostało aresztowanych. Nie byli tego do końca świadomi mieszkańcy, entuzjastycznie wiwatujący na cześć nowych „wyzwolicieli”. Komuniści zaczęli organizować aparat władzy, w którym obsadzili osoby sobie lojalne, zwalczając opozycję.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Region po 1945 roku==&lt;br /&gt;
Po wojnie [[Śląsk|Górny Śląsk]] i [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębie]], po raz pierwszy od blisko 800 lat znalazły się w jednej jednostce administracyjnej w ramach państwa polskiego. Jednocześnie nastąpiło obniżenie rangi Zagłębia. Dotychczas dominujący w przedwojennym województwie kieleckim [[Sosnowiec]], stał się jednym z kilku większych miast w nowym województwie śląsko-dąbrowskim. Odczuwalna była dysproporcja w poziomie infrastruktury między Zagłębiem i Śląskiem na korzyść tego ostatniego. Czynniki te sprawiły, że wielu Zagłębiaków przenosiło się na Śląsk i zajmowało domy opuszczone przez uciekających lub wypędzonych Niemców. Tym sposobem z Zagłębia przeniosło się po wojnie ponad 20 tysięcy mieszkańców. Wkrótce luka ta została wypełniona przez przybyszów z podkieleckich i podkrakowskich wsi, którzy zmierzali do pracy przy odbudowującym się przemyśle.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
''Zobacz osobny artykuł: [[Granica Śląsko-Zagłębiowska]]''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W pamięci komunistycznych władz pozostał obraz współpracujących z Niemcami Ślązaków, stąd traktowały ich często nieufnie, a na stanowiskach kierowniczych preferowały Zagłębiaków. Za przykład karier w aparacie władzy mogą uchodzić postacie [[Edward Gierek|Edwarda Gierka]] i [[Aleksander Zawadzki|Aleksandra Zawadzkiego]]. Jednocześnie następowała polityka niwelowania różnic między regionami, chcąc zunifikować Śląsk z Zagłębiem. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Fałszowano historię regionu. „[[Czerwone Zagłębie]]” miało według propagandy komunistyczny rodowód, co było oczywistą nieprawdą. Niestety wciąż wiele osób – także w Zagłębiu, przez ten nieprawdziwy pryzmat postrzega nasz region. Kultywowaniu tradycji nie sprzyjała też imigracja, która w drugiej połowie XX wieku, do regionu przyciągnęła wielu nieświadomych przybyszy. Nic zatem dziwnego, że tradycja, wytwory kultury (m.in. [[gwara zagłębiowska|gwara zagłębiowska]]) zanikły, a wiele atrybutów charakterystycznych dla regionu nie jest w ogóle z nim kojarzonych (np. wytwory regionalnej kuchni: [[pieczonki]], [[zalewajka]] czy [[maścipula]]).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zmieniał się układ administracyjny miast – następowała tendencja do łączenia mniejszych ośrodków mieszkalnych z większymi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W latach 70-tych, w okresie rządów wspomnianego wyżej [[Edward Gierek|Edwarda Gierka]] - urodzonego na [[Porąbka (Sosnowiec)|Porąbce]], krajobraz regionu znacząco się zmienił. Finansowane z kredytów inwestycje pozwoliły na rozbudowę przemysłu wraz z infrastrukturą. Przykładem takiej inwestycji jest „[[Huta Katowice]]” umiejscowiona w [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowie Górniczej]]. Na jej potrzeby powstały liczne osiedla mieszkalne m.in. [[Zagórze (Sosnowiec)|Zagórze]], [[Osiedle Słowików (Olkusz)|osiedla Słowików]] i [[Osiedle Młodych (Olkusz)|Osiedle Młodych]] w [[Olkusz|Olkuszu]]. Ten ostatni po II wojnie światowej, dzięki rozwojowi zakładów przemysłowych, znacznie się rozrósł.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Lata 80-te to okres niestabilności komunistycznego systemu w kraju, do czego przyczyniły się pogorszenie stanu życia, a także działalność „Solidarności”. Działalność opozycyjna rozwinęła się m.in. w „[[Huta Katowice|Hucie Katowice]]”, gdzie w [[1981]] roku ogłoszono strajk zakończony aresztowaniami i pacyfikacją.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Po [[1989]] roku w wyniku przeobrażeń gospodarczych przemysł ciężki znalazł się w kryzysie. Upadały zakłady, zamykano kopalnie, przyczyniając się do wzrostu bezrobocia. Nowa sytuacja zapoczątkowała odpływ ludności, który trwa do dziś. Zmienił się przy tym krajobraz regionu, dotychczas kojarzonego z górnictwem i hutnictwem. Upadek wspomnianych branż skutkował niszczeniem dawnych obiektów przemysłowych oraz osiedli mieszkalnych powiązanych z zakładami pracy.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Historia]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Miejsce_Pami%C4%99ci:_Gr%C3%B3b_zbiorowy_robotnik%C3%B3w_-_ofiar_1905_roku_(Sosnowiec_-_Zag%C3%B3rze)&amp;diff=121416</id>
		<title>Miejsce Pamięci: Grób zbiorowy robotników - ofiar 1905 roku (Sosnowiec - Zagórze)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Miejsce_Pami%C4%99ci:_Gr%C3%B3b_zbiorowy_robotnik%C3%B3w_-_ofiar_1905_roku_(Sosnowiec_-_Zag%C3%B3rze)&amp;diff=121416"/>
		<updated>2023-11-15T08:16:13Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Miejsce Pamięci infobox&lt;br /&gt;
| Nazwa obiektu = '''Grób zbiorowy robotników - ofiar 1905 ''' &lt;br /&gt;
| grafika = Miejsca Pamięci Logo.jpg&lt;br /&gt;
| zdjecie = Miejsce_pamieci_1_sosnowiec.JPG&lt;br /&gt;
| Numer ewidencyjny = [[Miejsca Pamięci - Gmina Sosnowiec|38/001]]&lt;br /&gt;
| Data odsłonięcia = &lt;br /&gt;
| Data likwidacji =&lt;br /&gt;
| Gmina= [[Sosnowiec]]&lt;br /&gt;
| Miejscowość = [[Sosnowiec]]&lt;br /&gt;
| Lokalizacja = Cmentarz Zagórski&lt;br /&gt;
| Rodzaj obiektu = G (grób)&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
Mogiła bohaterów, którzy zostali zabici w [[Krwawe stłumienie wystąpień robotniczych pod Hutą &amp;quot;Katarzyna&amp;quot; w Sosnowcu - 9 luty 1905|wyniku wydarzeń dniu 9 lutego 1905]] roku pod [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Hutą &amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]] w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] od strzałów siepaczy carskich, walcząc o niepodległość Polski.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Galeria==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
plik:Miejsce_pamieci_w_sosnowcu_1b.JPG|Grób zbiorowy robotników demonstrujących [[9 lutego]] [[1905]] roku&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Ewidencje Miejsc Pamięci==&lt;br /&gt;
*'''[[Miejsca Pamięci - Gmina Sosnowiec|Ewidencja Miejsc Pamięci w Sosnowcu]]'''&lt;br /&gt;
*'''[[Ewidencja Miejsc Pamięci w Zagłębiu Dąbrowskim]]'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Miejsca Pamięci|Sosnowiec]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Miejsca Pamięci w Sosnowcu|Grób]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Zag%C5%82%C4%99bie_Sosnowiec&amp;diff=121415</id>
		<title>Zagłębie Sosnowiec</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Zag%C5%82%C4%99bie_Sosnowiec&amp;diff=121415"/>
		<updated>2023-11-15T08:15:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Klub sportowy infobox&lt;br /&gt;
| nazwa = Zagłębie Sosnowiec&lt;br /&gt;
| grafika = Zaglebie_sosnowiec.jpg&lt;br /&gt;
| data powstania = [[1906]]&lt;br /&gt;
| poprzednie nazwy = [[KS Milowice]]&amp;lt;br&amp;gt;[[Towarzystwo Sportowe Union|Union Sosnowiec]]&amp;lt;br&amp;gt;[[Victoria Sosnowiec]]&amp;lt;br&amp;gt;[[Unia Sosnowiec]]&amp;lt;br&amp;gt;[[RKS Sosnowiec]]&amp;lt;br&amp;gt;[[RKU Sosnowiec]]&amp;lt;br&amp;gt;[[Stal Sosnowiec]]&amp;lt;br&amp;gt;[[GKS Zagłębie Sosnowiec]]&amp;lt;br&amp;gt;[[Stal Sosnowiec]]&amp;lt;br&amp;gt;[[MOSiR Sosnowiec]]&amp;lt;br&amp;gt;STS Zagłębie Sosnowiec&amp;lt;br&amp;gt;SSA Zagłębie Sosnowiec&lt;br /&gt;
| barwy = czerwono-zielono-białe&lt;br /&gt;
| adres = 41-200 [[Sosnowiec]], ul. Kresowa 1&lt;br /&gt;
| stadion = [[Stadion Ludowy]], ul. Kresowa 1&lt;br /&gt;
| hala sportowa = MOSiR, ul. Żeromskiego&lt;br /&gt;
| sekcje sportowe = piłka nożna, hokej na lodzie, koszykówka, piłka ręczna, szermierka, boks, kolarstwo&lt;br /&gt;
| stronawww= http://www.zaglebie.eu &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==HISTORIA KLUBU==&lt;br /&gt;
===Do 1914 roku ([[KS Milowice]], [[Towarzystwo Sportowe Union|TS Union]])===&lt;br /&gt;
===Lata 1919 - 1931 ([[KS Sosnowiec]], [[Victoria Sosnowiec|TS Victoria]])===&lt;br /&gt;
===Lata 1931 - 1939 ([[Unia Sosnowiec]])===&lt;br /&gt;
===Lata 1945 - 1949 ([[RKS Sosnowiec]], [[RKU Sosnowiec]])===&lt;br /&gt;
===Lata 1949 - 1962 ([[Stal Sosnowiec]])===&lt;br /&gt;
===Lata 1962 - 1991 ([[GKS Zagłębie Sosnowiec]])===&lt;br /&gt;
===Lata 1991 - 2014===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Zagłębie Sosnowiec''' –  wielosekcyjny klub sportowy z [[Sosnowiec|Sosnowca]]. &lt;br /&gt;
Spółka Akcyjna ,,Zagłębie” kontynuuje tradycje najstarszych [http://wikizaglebie.pl/index.php?title=Kategoria:Kluby_sportowe_w_Sosnowcu&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1| sosnowieckich klubów sportowych]], takich jak [[KS Milowice]] i [[Towarzystwo Sportowe Union|TS Union]] działających pod zaborem rosyjskim, oraz późniejszych [[Victoria Sosnowiec|TS Victoria]], [[KS Sosnowiec]] i utworzone w wyniku ich fuzji ([[1931]]) [[Unia Sosnowiec|Sosnowieckie Towarzystwo Sportowe „Unia”]]. &amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Oprócz piłki nożnej rozwijały się także inne dyscypliny sportowe. W połowie lat 70. XX w. np. GKS „Zagłębie” skupiał w siedmiu sekcjach 478 zawodników i liczył ponad 10 tys. członków. Poza piłką prowadził również&lt;br /&gt;
sekcję hokeja na lodzie (I liga), koszykówki (II liga), szermierki (klasa młodzieżowa), tenisa stołowego (liga juniorów), akrobatyki sportowej i łyżwiarstwa figurowego (klasa młodzieżowa).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==SEKCJE SPORTOWE==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[Zagłębie Sosnowiec (piłka nożna)|Sekcja piłki nożnej]]===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Po II wojnie światowej, w styczniu [[1945]] r., przy dawnych zakładach Czechowskiego powstał piłkarski Robotniczy Klub Sportowy, który skupiał m.in. kilku zawodników [[Unia Sosnowiec|„Unii”]]. Już w lutym [[1945]] r. zespół RKS rozegrał mecz z mysłowicką drużyną KS „09”. W czerwcu klub przejęła Rejonowa Komenda Uzupełnień, nadając mu nazwę [[RKU Sosnowiec|KS RKU w Sosnowcu]]. Na czele nowego zarządu stanął mjr [[Marian Rodza]], a pierwszym trenerem piłkarzy był [[Józef Słonecki]]. W lutym [[1948]] r. klub połączono z miejscowym Hutnikiem, [[RKS Czarni Sosnowiec|Czarnymi]] i klubem działającym przy [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|hucie „Katarzyna”]] tworząc Zjednoczony Klub Sportowy Metalowców „Unia”. W wyniku dalszych przekształceń powstało Zrzeszenie Sportowe Metal, a następnie ([[1949]]) [[Stal Sosnowiec|KS „Stal”]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drużyna [[Stal Sosnowiec|„Stali”]] wywalczyła najpierw awans do II ligi ([[1949]]), a w listopadzie [[1954]] r. do ekstraklasy. W [[1955]] r. zdobyła wicemistrzostwo Polski. &lt;br /&gt;
Następne lata nie były tak pomyślne - w [[1958]] r. [[Stal Sosnowiec|„Stal”]] opuściła I ligę piłkarską; wróciła do niej w [[1960]] r.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Od [[1956]] r. klub korzystał z wybudowanego w Szopienicach (w [[1960]] r. teren ten przyłączono do [[Sosnowiec|Sosnowca]]) nowoczesnego jak na owe czasy, [[Stadion Ludowy|Stadionu Ludowego]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W wyniku reorganizacji [[Stal Sosnowiec|„Stali”]], w styczniu [[1962]] r. powstał wielosekcyjny Górniczy Klub Sportowy „Zagłębie”. &lt;br /&gt;
Obok wiodącej dyscypliny, jaką stanowiła piłka nożna prowadził boks, koszykówkę, lekkoatletykę, sekcję tenisa stołowego i hokeja na lodzie. &lt;br /&gt;
Funkcję prezesa klubu objął [[Franciszek Wszołek]] (pełnił ją do [[1971]] r.), ówczesny dyrektor Zjednoczenia Przemysłu&lt;br /&gt;
Węgłowego w [[Sosnowiec|Sosnowcu]], późniejszy wiceminister górnictwa. Jeszcze w [[1962]] r. drużyna piłkarska pozostająca pod opieką trenera Teodora Wieczorka zdobyła Puchar Polski, a w następnym roku powtórzyła ten sukces.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W latach [[1962]], [[1963]] i [[1965]] otrzymała brązowy medal w mistrzostwach Polski, a w [[1964]] r. wywalczyła wicemistrzostwo. Serię zwycięstw odnieśli ponadto zawodnicy „Zagłębia” ([[1964]]) w rozgrywkach amerykańskiej Interligi International Soccer League. W skład ówczesnej drużyny wchodzili m.in. wieloletni reprezentanci Polski - [[Roman Bazan]], [[Włodzimierz Śpiewak]], [[Józef Gałeczka]], [[Andrzej Jarosik]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Józef Gałeczka|J. Gałeczka]], późniejszy trener „Zagłębia”, w [[1964]] r. został królem strzelców I ligi. Dwukrotnie, w [[1970]] i [[1971]] r. tytuł ten otrzymał [[Andrzej Jarosik|A. Jarosik]] (zawodnik ten strzelił dla „Zagłębia” najwięcej, łącznie 113 bramek), a w [[1977]] r. piłkarz młodszego pokolenia, reprezentant Polski [[Włodzimierz Mazur]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Oprócz wymienionych wyżej zawodników w różnych latach Polski Ludowej do reprezentacji narodowej powoływani byli: [[Marian Masłoń]] jako pierwszy z [[Sosnowiec|sosnowiczan]] dostąpił tego zaszczytu), [[Antoni Ciszek]], [[Witold Majewski]], [[Czesław Uznański]], [[Aleksander Dziurowicz]], [[Zdzisław Kostrzewa]], [[Zbigniew Sączek]], [[Roman Strzałkowski]], [[Witołd Szyguła]], [[Zbigniew Myga]], [[Jan Leszczyński]], [[Wojciech Kasperski]], [[Jan Urban]], [[Krzysztof Tochel]], [[Janusz Koterwa]], [[Jerzy Dworczyk]], [[Zbigniew Mikołajów]], [[Roman Geszlecht]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Rekordzistą klubu pod względem ilości występów w meczach międzypaństwowych, pozostał do tej pory [[Wojciech Rudy]], grający w Zagłębiu od [[1970]] r. Ma w swoim dorobku m.in. tytuł wicemistrza na Igrzyskach Olimpijskich&lt;br /&gt;
w Montrealu ([[1976]]), a w [[1979]] r. czytelnicy „Sportu” i „Piłki Nożnej” wybrali go Piłkarzem Roku.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sosnowieccy futboliści jeszcze dwukrotnie zdobyli tytuł wicemistrza kraju ([[1967]], [[1972]]) oraz dwukrotnie Puchar Polski ([[1977]], [[1978]]).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Rok [[1978]] (zdobycie po raz ostatni Pucharu Polski oraz występ w europejskich pucharach) stanowi ważną cezurę w dziejach [[Sosnowiec|sosnowieckiej]] piłki nożnej. W następnych łatach „Zagłębie” grało przeciętnie nie odnotowując większych osiągnięć. W [[1986]] r., po 26 latach nieprzerwanych występów w ekstraklasie, spadło do II ligi. Dopiero w sezonie [[Sezon 1988/1989 - Zagłębie Sosnowiec - piłka nożna|1988/89]] podopieczni trenera&lt;br /&gt;
J. Gałeczki wywalczyli awans do ekstraklasy. Nie na długo jednak – w sezonie [[Sezon 1991/1992 - Zagłębie Sosnowiec - piłka nożna|1991/1992]] zajęli 17 miejsce (na 18 drużyn) i spadli do II ligi. Ostatni mecz w ekstraklasie piłkarze „Zagłębia” rozegrali [[20 czerwca]] [[1992]] r.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Po [[1989]] r., w okresie transformacji ustrojowej klub znalazł się w trudnej sytuacji materialnej. Zakłady przemysłu wydobywczego przestały go finansować, co znalazło wyraz także w jego nazwie, z której w [[1991]] r. usunięto człon „Górniczy”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W II lidze zadłużony klub grał tylko przez jeden sezon. Próba pozbycia się długów przez reaktywowanie Towarzystwa Sportowego „Stal” skończyła się niepowodzeniem. Klub spadł do III ligi, a z powodu braku środków finansowych&lt;br /&gt;
nie uczestniczył w trzecioligowych rozgrywkach. [[15 lipca]] [[1993]] r. ogłoszono upadłość „Zagłębia” (wyrok [[Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej]]), co w praktyce oznaczało jego likwidację. Drużynę rezerwową klubu przejął [[Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Sosnowcu]]. Uczestniczyła ona w rozgrywkach piłkarskiej klasy okręgowej (V liga). Od stycznia [[1995]] r. występowała w ramach Sosnowieckiego Towarzystwa Sportowego „Zagłębie”. Funkcje prezesa klubu objął [[Maciej Opalski]]. W [[1996]] r. piłkarze, pod kierunkiem trenera [[Krzysztof Tochel|Krzysztofa Tochela]], wywalczyli awans do IV, a w sezonie [[Sezon 1997/1998 - Zagłębie Sosnowiec - piłka nożna|1997/98]] do III ligi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kolejny sukces drużyna odniosła w [[2002]] r. - zdobyła tytuł mistrza śląsko-centralnej III ligi i powróciła w szeregi drugoligowców.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W [[2001]] r. klub przejął [[Francesco Cimminelli]], właściciel włoskiego koncernu Egrom i zespołu AC Torino. Przejściowo pełnił on funkcje prezesa, utworzonej z przekształcenia STS „Zagłębie”, Sportowej Spółki Akcyjnej. Problemy finansowe klubu skończyły się, co rokowało nadzieje na dalszy jego rozwój. Od [[2003]] r. prezesem SSA „Zagłębie” jest [[Giancarlo Motto]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W [[2002]] r. „Zagłębie” spadło do III ligi. Dopiero pod koniec sezonu 2003/04 osiągnęło awans do poprzedniej, wyższej grupy. W sezonie [[Sezon 2004/2005 - Zagłębie Sosnowiec - piłka nożna|2004/05]]&lt;br /&gt;
ukończyło rozgrywki na siódmym miejscu w II lidze, w kolejnym na piątej pozycji. Do ekstraklasy piłkarze z sosnowieckiego klubu powrócili po 15 latach ([[Sezon 2006/2007 - Zagłębie Sosnowiec - piłka nożna|sezon 2006/2007]]).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Po [[1989]] r. do zespołów narodowych w różnych kategoriach wiekowych trafili z „Zagłębia” m.in. [[Ryszard Czerwiec]], [[Andrzej Kubica]], [[Łukasz Antczak]], [[Marcin Drzymont]], [[Daniel Treściński]], [[Rafał Witkowski]].&lt;br /&gt;
----&lt;br /&gt;
'''''[http://wikizaglebie.pl/wiki/Zag%C5%82%C4%99bie_Sosnowiec_%28pi%C5%82ka_no%C5%BCna%29 Zobacz: Historia rozgrywek Zagłębia Sosnowiec w piłce nożnej]'''''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[Zagłębie Sosnowiec (hokej na lodzie)|Sekcja hokeja na lodzie]]===&lt;br /&gt;
Początki tej dyscypliny w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] sięgają [[1933]] r., kiedy przy klubie [[Unia Sosnowiec|STS „Unia”]] powołano drużynę hokejową. Po II wojnie światowej działacze i zawodnicy [[Unia Sosnowiec|„Unii”]] reaktywowali sekcję hokeja przy [[RKU Sosnowiec|KS RKU Sosnowiec]]. Sekcja działała następnie w ramach [[Stal Sosnowiec|KS „Stal”]] i GKS „Zagłębie”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W pierwszym powojennym okresie hokej traktowano jako sport uzupełniający dla piłkarzy - z czasem stał się samodzielną dyscypliną. Nawet wtedy wśród zawodników sekcji przez pewien czas przeważali futboliści. Treningi&lt;br /&gt;
odbywały się na sztucznym lodowisku w Katowicach, najczęściej, z braku innych terminów, w porze nocnej. Mimo trudnych warunków w [[1957]] r. zespół [[Stal Sosnowiec|„Stali”]] wywalczył wicemistrzostwo III ligi śląskiej, a klika lat wcześniej ([[1953]]) - tytuł wicemistrza okręgu zdobyli juniorzy. Zawodnikami „Zagłębia” byli m. in.&lt;br /&gt;
[[Roman Musiał]], [[Witold Majewski]], [[Andrzej Majewski]], [[Ryszard Krajewski]], [[Tadeusz Maślak]], [[Marian Masłoń]], Kubiczek.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niepomyślny dla hokeistów okazał się początek lat 60. XX w. - „Zagłębie” spadło do ligi regionalnej, w której grało przez kilka sezonów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zasadnicze znaczenie dla rozwoju hokeja w mieście miało wybudowanie sztucznego lodowiska w [[Park Sielecki (Sosnowiec)|Parku Sieleckim]] ([[1966]]). W ciągu kolejnych lat obiekt został zadaszony i rozbudowany. W efekcie powstał nowoczesny kompleks wyposażony w dwie tafle - zadaszoną i odkrytą (oddany do użytku w listopadzie [[1968]] r.). W tym okresie wzrosło zainteresowanie sportem hokejowym - powstała szkółka dla młodzieży, sformowano kilka drużyn juniorskich. Systematycznemu szkoleniu młodych kadr „Zagłębie” zawdzięcza m.in.&lt;br /&gt;
późniejsze sukcesy.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W [[1968]] r. hokeiści „Zagłębia” awansowali do II ligi. Do drużyny należeli wówczas m.in. [[Franciszek Strzelecki]], [[Andrzej Strzelecki]], [[Jerzy Orliński]], [[Gerard Gadaczek]], [[Leszek Kotasiński]], [[Celestyn Zygadło]]. Trenerami byli [[Alfred Gasiniec]] i [[Tadeusz Maślak]], a kierownikiem zespołu [[Jan Okrajek]].&lt;br /&gt;
W [[1971]] r. drużyna awansowała do ekstraklasy, lecz w następnym sezonie „Zagłębie” spadło do II ligi. Kwarantanna nie trwała długo – sosnowiecki zespół okazał się najlepszy podczas kolejnych rozgrywek ([[Sezon 1972/1973 - Zagłębie Sosnowiec - hokej na lodzie|1972/1973]])&lt;br /&gt;
i powrócił w szeregi pierwszoligowców. Od tej pory hokeiści „Zagłębia” grali w ekstraklasie nieprzerwanie do [[1991]] r.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W [[1978]] r. zdobyli wicemistrzostwo Polski, a wywalczyli je także w następnym sezonie. Największe sukcesy hokeiści GKS „Zagłębie” osiągnęli w latach 80. poprzedniego stulecia. Aż pięć razy sięgnęli po tytuł mistrza Polski ([[1980]], [[1981]], [[1982]], [[1983]], [[1985]]), raz wicemistrza ([[1984]]), a dwukrotnie zdobyli trzecie miejsce ([[1988]], [[1990]]). W [[1980]] r. zadebiutowali w europejskich pucharach; brali w nich udział także w następnych latach.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W okresie największych sukcesów drużynę trenowali m.in. [[Mieczysław Chmura]], [[Augustyn Skórski]], [[Karol Mach]], [[Jerzy Pawłowski]]. Wśród wyróżniających się zawodników „Zagłębia” byli [[Wiesław Jobczyk]], [[Stanisław Klocek]], [[Andrzej Zabawa]], [[Leszek Tokarz]], [[Piotr Zdunek]], [[Marek Cholewa]], [[Henryk Pytel]], [[Marek Marcińczak]], [[Wiesław Tokarz]], [[Andrzej Nowak]], [[Włodzimierz Olszewski]], [[Jarosław Morawicki]], [[Andrzej Świątek]], [[Krzysztof Podsiadło]], [[Dariusz Płatek]], [[Mariusz Kieca]]. Wszyscy wymienieni zawodnicy (z wyjątkiem P. Zdunka) reprezentowali Polskę na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich - niektórzy nawet dwu - i trzykrotnie (Insbruck, Sarajewo, Calgary). Tytuły najlepszych strzelców w ekstraklasie w różnych latach zdobywali: [[Henryk Pytel|H. Pytel]], [[Wiesław Tokarz|L. Tokarz]], [[Wiesław Jobczyk|W. Jobczyk]] (czterokrotnie), [[Andrzej Zabawa|A. Zabawa]] (trzykrotnie), [[Piotr Zdunek|P. Zdunek]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W okresie transformacji ustrojowej klub znalazł się niezmiernie trudnej sytuacji finansowej. Pozycja „Zagłębia” zaczęła słabnąć. W [[1991]] r. zespół ponosił wysokie porażki; po przegranym w październiku meczu z „Naprzodem” Janów drużynę hokejową rozwiązano.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Działalność wznowiono dopiero we wrześni u [[1998]] r. pod szyldem Sosnowieckiego Towarzystwa Hokejowego. Trenerem zespołu, w którym przeważali juniorzy, był [[Andrzej Wudecki]]. Rozgrywki sezonu [[Sezon 1998/1999 - Zagłębie Sosnowiec - hokej na lodzie|1998/99]] „Zagłębie” zakończyło na 10 pozycji. W kolejnym, kiedy nastąpił podział na ekstraklasę i I ligę, zespół walczył w I lidze. Do ekstraklasy awansował w [[2001]] r. jako drużyna Towarzystwa Rozwoju Hokeja (nastąpiła zmiana nazwy).&lt;br /&gt;
W [[2003]] r. „Zagłębie” spadło do niższej klasy rozgrywkowej. Kolejny sezon [[Sezon 2003/2004 - Zagłębie Sosnowiec - hokej na lodzie|2003/04]] zawodnicy rozpoczęli pod szyldem UKS (Uczniowski Klub Sportowy) Sielec Sosnowiec. Nie przyniósł on zadowalających rezultatów.&lt;br /&gt;
Należy dodać, iż od dłuższego czasu zawodnicy dotkliwie odczuwali skutki trudnej sytuacji ekonomicznej klubu. Ustabilizowała się ona dopiero w następnym sezonie ([[Sezon 2004/2005 - Zagłębie Sosnowiec - hokej na lodzie|2004/05]]). W [[2005]] r. zespół zdobył awans do ekstraligi pod&lt;br /&gt;
szyldem UK.S ZSME „Zagłębie” Sosnowiec.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
----&lt;br /&gt;
'''''[http://wikizaglebie.pl/wiki/Zag%C5%82%C4%99bie_Sosnowiec_%28hokej_na_lodzie%29 Zobacz: Historia rozgrywek Zagłębia Sosnowiec w hokeju na lodzie]'''''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[Zagłębie Sosnowiec (hokej na trawie)|Sekcja hokeja na trawie]]===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''''[http://wikizaglebie.pl/wiki/Zag%C5%82%C4%99bie_Sosnowiec_%28hokej_na_trawie%29 Zobacz: Historia rozgrywek Zagłębia Sosnowiec w hokeju na trawie]'''''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[Zagłębie Sosnowiec (piłka koszykowa mężczyzn)|Sekcja piłki koszykowej]]===&lt;br /&gt;
Przez wiele lat w okresie Polski Ludowej drużyna „Zagłębia” grała w I lidze. Dwukrotnie: w [[1985]] i [[1986]] r. była Mistrzem Polski.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''''[http://wikizaglebie.pl/wiki/Zag%C5%82%C4%99bie_Sosnowiec_%28pi%C5%82ka_koszykowa_m%C4%99%C5%BCczyzn%29 Zobacz: Historia rozgrywek Zagłębia Sosnowiec w piłce koszykowej]'''''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[Zagłębie Sosnowiec (siatkówka)|Sekcja piłki siatkowej]]===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''''[http://wikizaglebie.pl/wiki/Zag%C5%82%C4%99bie_Sosnowiec_%28siatk%C3%B3wka%29 Zobacz: Historia rozgrywek Zagłębia Sosnowiec w piłce siatkowej]'''''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[Zagłębie Sosnowiec (piłka ręczna)|Sekcja piłki ręcznej]]===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Piłka ręczna prowadzona jest przez stowarzyszenie sportowe [[SPR Zagłębie Sosnowiec]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''''[http://wikizaglebie.pl/wiki/Zag%C5%82%C4%99bie_Sosnowiec_%28koszyk%C3%B3wka%29 Zobacz: Historia rozgrywek Zagłębia Sosnowiec w piłce koszykowej]'''''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[Zagłębie Sosnowiec (tenis stołowy)|Sekcja tenisa stołowego]]===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''''[http://wikizaglebie.pl/wiki/Zag%C5%82%C4%99bie_Sosnowiec_%28tenis_sto%C5%82owy%29 Zobacz: Historia rozgrywek Zagłębia Sosnowiec w tenisie stołowym]'''''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[Zagłębie Sosnowiec (tenis ziemny)|Sekcja tenisa ziemnego]]===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''''[http://wikizaglebie.pl/wiki/Zag%C5%82%C4%99bie_Sosnowiec_%28tenis_ziemny%29 Zobacz: Historia rozgrywek Zagłębia Sosnowiec w tenisie ziemnym]'''''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[Zagłębie Sosnowiec (lekka atletyka)|Sekcja lekkoatletyczna]]===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''''[http://wikizaglebie.pl/wiki/Zag%C5%82%C4%99bie_Sosnowiec_%28lekka_atletyka%29 Zobacz: Historia rozgrywek Zagłębia Sosnowiec w lekkiej atletyce]'''''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[Zagłębie Sosnowiec (boks)|Sekcja bokserska]]===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''''[http://wikizaglebie.pl/wiki/Zag%C5%82%C4%99bie_Sosnowiec_%28boks%29 Zobacz: Historia rozgrywek Zagłębia Sosnowiec w boksie]'''''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[Zagłębie Sosnowiec (szermierka)|Sekcja szermierki]]===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sekcja prowadzona jest obecnie przez [[TMS Zagłębie Sosnowiec]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''''[http://wikizaglebie.pl/wiki/Zag%C5%82%C4%99bie_Sosnowiec_%28szermierka%29 Zobacz: Historia rozgrywek Zagłębia Sosnowiec w szermierce]'''''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===[[Zagłębie Sosnowiec (szachy)|Sekcja szachowa]]===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''''[http://wikizaglebie.pl/wiki/Zag%C5%82%C4%99bie_Sosnowiec_%28szachy%29 Zobacz: Historia rozgrywek Zagłębia Sosnowiec w szachach]'''''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==BIBLIOGRAFIA==&lt;br /&gt;
*{{Cytuj książkę  | nazwisko = Śmiałek| imię = Małgorzata |nazwisko2= |imię2= | tytuł = [[Sosnowieckie ABC (6)|Sosnowieckie ABC, tom VI]] | data =[[2007]] | wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] | miejsce =  | isbn = 978-83-89199-34-8 | strony = 71-76}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Kluby sportowe|Zagłębie Sosnowiec]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Kluby sportowe w Sosnowcu|Zagłębie Sosnowiec]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Tramwaje_elektryczne_w_Zag%C5%82%C4%99biu_D%C4%85browskim_S._A.&amp;diff=121414</id>
		<title>Tramwaje elektryczne w Zagłębiu Dąbrowskim S. A.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Tramwaje_elektryczne_w_Zag%C5%82%C4%99biu_D%C4%85browskim_S._A.&amp;diff=121414"/>
		<updated>2023-11-15T08:15:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Plik:Linie tramwajowe w ZD.jpg|thumb|600px|Linie tramwajowe istniejące i zlikwidowane na terenie Zagłębia Dąbrowskiego]]&lt;br /&gt;
'''Tramwaje elektryczne w Zagłębiu Dąbrowskim S. A.''' - Spółka Akcyjna utworzona w celu budowy sieci linii tramwajowych w [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębiu Dąbrowskim]].&lt;br /&gt;
[[Plik:Sosnowiec pasażerowie na przystanku tramwajowym 1933 wrzesień.jpg|thumb|400px|Pasażerowie na przystanku tramwajowym w Sosnowcu, rok [[1933]]]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Podstacja tramwajowa na gruntach kolejowych przy ul. 3 Maja w Sosnowcu.jpg|thumb|400px|Podstacja tramwajowa na gruntach kolejowych przy ul. 3 Maja w Sosnowcu (około [[1925]]r.)]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Prace przy budowie tramwajów w Sosnowcu.jpg|thumb|400px|Prace przy budowie tramwajów w Sosnowcu (około [[1925]]r.)]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Budowa-torowiska-w-centrum-Sosnowca-0004.jpg|thumb|400px|Budowa torowiska na ulicy 3 maja w Sosnowcu]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Budowa torowiska w centrum Sosnowca.jpg|thumb|400px|Budowa torowiska w centrum Sosnowca]]&lt;br /&gt;
==Historia==&lt;br /&gt;
Projekty uruchomienia komunikacji tramwajowej pojawiły się w [[1912]] roku. Propozycje ich zrealizowania zgłosili wówczas: grupa przemysłowców z Łodzi oraz rosyjskie Towarzystwo Akcyjne &amp;quot;Budowagon&amp;quot;. Specjalna komisja budowy dróg żelaznych przy Departamencie Kolei Ministerstwa Finansów w Petersburgu powierzyła to zadanie łódzkim przedsiębiorcom. Nastąpiło to jednak dopiero w maju [[1914]] roku. Z powodu  wybuchu I Wojny Światowej planów tych nie zrealizowano.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Do sprawy budowy tramwajów powrócono po odzyskaniu niepodległości. W kwietniu [[1919]] r. z podaniem do władz miejskich o przyznanie zamówienia na tę prace wystąpiło Towarzystwo Akcyjne &amp;quot;Siła i Światło&amp;quot; w Warszawie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Komitet Organizacyjny Budowy Tramwajów w Zagłębiu==&lt;br /&gt;
Na plenarnym posiedzeniu [[Rada Miejska w Sosnowcu|Rady Miejskiej Sosnowca]] w dniu [[15 stycznia]] [[1920]] r. uchwalono powołać Komitet Organizacyjny Budowy Tramwajów&lt;br /&gt;
w Zagłębiu z udziałem przedstawicieli czterech miast: &lt;br /&gt;
*[[Sosnowiec|Sosnowca]] &lt;br /&gt;
*[[Będzin|Będzina]]&lt;br /&gt;
*[[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]]  &lt;br /&gt;
*[[Czeladź|Czeladzi]] &lt;br /&gt;
oraz Sejmiku Powiatowego. Po długich pertraktacjach, [[5 kwietnia]] [[1922]] roku, sprawę sfinalizowano. Wymienione miasta i sejmik utworzyły spółkę z o.o. pn. [[Towarzystwo Tramwajów Elektrycznych w Zagłębiu Dąbrowskim]]. Do zarządu spółki należało: dokonanie studiów i sporządzenie projektu koncesji na budowę oraz wyłączną eksploatację tramwajów, sfinansowanie przedsięwzięcia, a następnie zorganizowanie Towarzystwa Akcyjnego, do którego wspólnicy mieli wejść jako założyciele. Kapitał zakładowy ustalono na 1 mln marek polskich.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==[[Zajezdnia tramwajowa w Będzinie]]==&lt;br /&gt;
[[Plik:Będzin zajezdnia tramwajowa 1927.JPG|thumb|450px|Budowa zajezdni tramwajowej w [[Będzin|Będzinie]] [[1927]]]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0002.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0003.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0004.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0005.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0006.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0007.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0008.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0009.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0010.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0011.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0012.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0013.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0014.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0015.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0016.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0017.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0019.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0018.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0020.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Zajezdnia tramwajowa Bedzin-0021.jpg&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Spółka Akcyjna==&lt;br /&gt;
Spółkę Akcyjną pn. Tramwaje Elektryczne w Zagłębiu Dąbrowskim zawiązano [[21 grudnia]] [[1923]] r. której &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Początkowy kapitał zakładowy wynosił 2 miliardy marek polskich i stopniowo był powiększony drogą emisji nowych akcji. Udziały podzielono następująco: miasta [[Sosnowiec]], [[Będzin]], [[Dąbrowa Górnicza]] i [[Czeladź]] oraz Powiatowy Związek Komunalny po 5 %, grupa angielska - 35%, Towarzystwo &amp;quot;Siła i Światło&amp;quot; - 30%, różni - 10%. W [[1924]] r. spółka otrzymała koncesję na budowę i eksploatację tramwajów w [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębiu Dąbrowskim]] od [[Towarzystwo Tramwajów Elektrycznych w Zagłębiu Dąbrowskim|Towarzystwa Tramwajów Elektrycznych w Zagłębiu Dąbrowskim]], które odstąpiło na mocy zezwolenia Ministerstwa Kolei prawa do koncesji na budowę i eksploatację kolei tramwajowej (Dziennik Ustaw nr 20 z 5 III 1924). Eksploatację powierzono utworzonej [[1 lipca]] [[1925]] r. spółce z o. o. pn. Śląsko - Dąbrowskie Kolejowe Towarzystwo Eksploatacyjne w skład której weszły Schlesische Kleinbahn S.A. oraz Tramwaje Elektryczne S.A.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Pierwsze linie tramwajowe w Zagłębiu==&lt;br /&gt;
Trasy tramwajowe ustalano w porozumieniu z władzami miasta. W dniu [[19 lutego]] [[1925]] r. [[Rada Miejska w Sosnowcu|Rada Miejska]] zatwierdziła plany torów na ulicach Będzińskiej, Orlej, Dietlowskiej i Sobieskiego. Roboty ziemne rozpoczęto w kwietniu [[1927]] roku. [[18 stycznia]] [[1928]] roku uruchomiono pierwszą linię tramwajową w [[Sosnowiec|Sosnowcu]]. Rozpoczynała się ona od ulicy [[Ulica Główna (Sosnowiec)|3 Maja]] w pobliżu [[Dworzec kolejowy Sosnowiec Główny|dworca kolejowego]] i prowadziła do [[Będzin|Będzina]] ulicami: Dietlowską (Żeromskiego), Orlą i Będzińską. Linia 21 obejmowała również miasto [[Będzin]], a [[11 lutego]] przedłużono ją do [[Parafia p.w. Najświętszej Maryi Panny Anielskiej w Dąbrowie Górniczej|kościoła]] w [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowie Górniczej]]. Zasilana była z dwóch podstacji [[Będzin]] i [[Sosnowiec]]) i posiadała 14 wagonów motorowych oraz 16 doczepnych zakupionych w Anglii.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Linia tramwajowa Szopienice – Sosnowiec==&lt;br /&gt;
[[Plik:Pocztowka sosnowiec tunel katowicki 0001.jpg|thumb|400px|Sosnowiec - przejazd pod mostem w kierunku ulicy Sobieskiego]]&lt;br /&gt;
[[14 lipca]] [[1928]] r. otwarty został ruch na odcinku Szopienice-Sosnowiec. Trasa kończyła się na ulicy Sobieskiego i nie miała połączenia z linią 21. Pasażerowie, którzy chcieli kontynuować podróż musieli przejść przez tory kolejowe [[Dworzec kolejowy Sosnowiec Główny|stacji Sosnowiec]]. Dopiero w lutym [[1931]] r. ukończono budowę torów tramwajowych na ul. Piłsudskiego, w zbudowanym niedawno tunelu i kombinowanej mijanki na [[Ulica Główna (Sosnowiec)|ul. 3 Maja]]. W ten sposób uzyskano bezpośrednie połączenie linii [[Zagłębie Dąbrowskie|zagłębiowskich]] ze śląskimi. Uruchomienie pociągów z [[Sosnowiec|Sosnowca]] do Szopienic na tym odcinku nastąpiło [[2 marca]] [[1931]] r.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Linia tramwajowa Milowice – Konstantynów w Sosnowcu==&lt;br /&gt;
Do budowy nowej linii i łączącej [[Milowice (Sosnowiec)|Milowice]] z [[Konstantynów (Sosnowiec)|Konstantynowem]] przystąpiono w [[1933]] r. Pierwszy odcinek trasy: [[Huta &amp;quot;Milowice&amp;quot; (Sosnowiec)|huta „Milowice”]] - [[Ulica Baczyńskiego w Sosnowcu|Baczyńskiego]] - [[Ulica Henryka Sienkiewicza (Sosnowiec)|Sienkiewicza]] - 1 Maja ([[Pałac Oskara Schoena w Sosnowcu|Sąd]]) o długości 3,09 km ukończono w listopadzie, a oficjalnie otwarto [[14 grudnia]] [[1933]] r. Następny fragment, od [[Pałac Oskara Schoena w Sosnowcu|Sądu Okręgowego]] do [[Ulica Zamkowa (Sosnowiec)|ul. Zamkowej]], liczący ponad 2 km oddano do użytku [[1 maja]] [[1934]] r., a ostatni do [[Ulica Stefana Okrzei (Sosnowiec)|ul. Okrzei]] (1, 14 km) dopiero [[22 grudnia]] [[1935]] r. Zwłoka spowodowana była koniecznością wybudowania wiaduktu nad torami bocznicy kolejowej [[Gwarectwo „Hrabia Renard”|Gwarectwa Hr. Renard]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Nowa spółka==&lt;br /&gt;
Od stycznia [[1937]] r. eksploatacje tramwajów prowadziła we własnym zakresie spółka Tramwaje Elektryczne w Zagłębiu Dąbrowskim, bowiem Śląsko-Dąbrowskie Kolejowe Towarzystwo Eksploatacyjne przestało istnieć.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Linie autobusowe==&lt;br /&gt;
Zagłębiowskie linie tramwajowe nie przynosiły zbyt dużych zysków właścicielom. Aby je zwiększyć powzięto decyzję o uruchomieniu komunikacji autobusowej - spółka otrzymała koncesję na prowadzenie sześciu linii. Pierwsza z nich ''[[Sosnowiec]] - [[Będzin]] - [[Grodziec (Będzin)|Grodziec]]'' ruszyła w sierpniu [[1937]] r., a ostatnia (''[[Sosnowiec]] – [[Zagórze (Sosnowiec)|Zagórze]] - [[Dąbrowa Górnicza]]''), w czerwcu [[1939]] r.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Okres przed II wojną światową==&lt;br /&gt;
Przed wybuchem II wojny światowej długość torów tramwajowych w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] wynosiła prawie 10 km, a w całym [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębiu]] 25,5 km. W skład&lt;br /&gt;
taboru wchodziło 18 wagonów silnikowych i 76 doczepnych typu angielskiego.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Okres II wojny światowej==&lt;br /&gt;
W okresie okupacji hitlerowskiej Tramwaje Elektryczne znajdowały się pod przymusowym zarządem niemieckim. Niemcy zwiększyli tabor o 6 wozów silnikowych i 15 doczepnych. Sprowadzono wagony typu &amp;quot;Bremen&amp;quot; i &amp;quot;Chorzów&amp;quot;, których nie dało się łączyć z angielskimi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Obok funkcji przewozu pasażerów pełniły również rolę środka transportu towarów. Na doczepianych lorach przewożono m.in. części do bomb lotniczych z [[Huta &amp;quot;Bankowa&amp;quot; (Dąbrowa Górnicza)|huty &amp;quot;Bankowa&amp;quot;]] w [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowie Górniczej]] do [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|huty &amp;quot;Katarzyna&amp;quot;]] w [[Sosnowiec|Sosnowcu]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Okres po II wojnie światowej==&lt;br /&gt;
Po wyzwoleniu stan taboru tramwajowego nie należał do zadowalających, co spowodowane było jego nadmierną eksploatacją. Podczas działań wojennych w styczniu [[1945]] r. ponadto zniszczono część sieci trakcyjnej, torów i mostów. Mimo to już [[29 stycznia]] [[1945]] r. uruchomiono w [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębiu]] pierwsze pociągi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W końcu lutego [[1945]] r. spółki tramwajowe - śląska i zagłębiowska przeszły pod przymusowy zarząd państwowy, a w lipcu tego roku utworzono przedsiębiorstwo pn. Koleje Elektryczne Zagłębia Śląsko-Dąbrowskiego pod zarządem państwowym. W [[1951]] r. zostało ono przekształcone w Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne (WPK).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Nowe linie tramwajowe w latach 50 i 60 XX wieku==&lt;br /&gt;
Nowe linie tramwajowe powstały w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] w latach 50. [[22 stycznia]] [[1951]] r. uruchomiono odcinek linii 24 od [[Huta &amp;quot;Milowice&amp;quot; (Sosnowiec)|huty „Milowice”]] do [[Kopalnia &amp;quot;Wiktor&amp;quot; (Sosnowiec)|kopalni &amp;quot;Milowice&amp;quot;]]. W następnym roku wybudowano torowisko trasy 26 - od ul. 1 Maja do [[Dańdówka (Sosnowiec)|Dańdówki]] oraz 27 - z [[Dańdówka (Sosnowiec)|Dańdówki]] do [[Kopalnia &amp;quot;Porąbka-Klimontów&amp;quot; (Sosnowiec)|kopalni &amp;quot;Klimontów&amp;quot;]]. [[30 kwietnia]] [[1954]] r. tramwaje linii 26 dotarły przez [[Niwka (Sosnowiec)|Niwkę]] do dworca kolejowego w Mysłowicach. Wydłużono również linię 27 - 1 maja [[1959]] r. połączenie z [[Sosnowiec|Sosnowcem]] otrzymała [[Porąbka (Sosnowiec)|Porąbka]], a [[4 grudnia]] [[1960]] r. [[Kazimierz Górniczy (Sosnowiec)|Kazimierz Górniczy]]. Tutaj, na końcowym przystanku, w [[1964]] r. wybudowano pętlę.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Nowa pętla w centrum Sosnowca==&lt;br /&gt;
W tym samym roku pętlę przeprowadzono w śródmiejskiej części [[Sosnowiec|Sosnowca]] ([[Ulica Henryka Sienkiewicza (Sosnowiec)|Sienkiewicza]], [[Ulica Małachowskiego (Sosnowiec)|Małachowskiego]], [[Ulica Kościelna (Sosnowiec)|Kościelna]]), a w [[1970]] r. oddano do użytku jednotorową łącznicę na [[Ulica Małachowskiego (Sosnowiec)|ul. Małachowskiego]], od [[Ulica Kościelna (Sosnowiec)||ul. Kościelnej]] do [[Ulica Główna (Sosnowiec)|ul. 3 Maja]]. Była to objazdowa pętla dla kilku linii (2 1, 24, 26, 27). W latach 70. powstały także pętle na [[Ulica Stefana Okrzei (Sosnowiec)|ul. Okrzei]] i w [[Milowice (Sosnowiec)|Milowicach]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Modernizacja linii 21==&lt;br /&gt;
Do większych inwestycji należała modernizacja międzymiastowej linii 21. W [[1975]] r. oddano jej fragment w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] obejmujący ulice: [[Ulica Główna (Sosnowiec)|3 Maja]], Żeromskiego, Mariacką i Będzińską. Jednocześnie zlikwidowano tor na ul. Orlej, a częściowo także na Żeromskiego. W październiku [[1976]] r. tramwaje dotarły z [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy]] do [[Huta &amp;quot;Katowice&amp;quot; (Dąbrowa Górnicza)|huty &amp;quot;Katowice&amp;quot;]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Niedokończona budowa linii w Sosnowcu==&lt;br /&gt;
Pod koniec lat 70. rozpoczęto budowę nowej linii, która prowadzić miała od [[Ulica 3 Maja (Sosnowiec)|3 Maja]] (przy Żeromskiego) przez [[Zagórze (Sosnowiec)|Zagórze]] do [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]], a stamtąd do [[Huta &amp;quot;Katowice&amp;quot; (Dąbrowa Górnicza)|huty &amp;quot;Katowice&amp;quot;]]. Projekt ten zrealizowano częściowo - [[21 lipca]] [[1980]] roku oddano odcinek do [[Środula (Sosnowiec)|Środuli]], a [[28 października]] tramwaje zaczęły kursować w [[Zagórze (Sosnowiec)|Zagórzu]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Likwidacja toru na Kościelnej w Sosnowcu==&lt;br /&gt;
W latach [[1991]] - [[2002]] tramwajami zarządzało Przedsiębiorstwo Komunikacji Tramwajowej (PKT) z siedzibą w Katowicach, które m.in. zlikwidowało tor na ul. Kościelnej ([[1997]]). Od [[1 stycznia]] [[2003]] r. firma ta działa pn. Tramwaje Śląskie S.A .&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Kalendarium:==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[5 marca]] [[1924]]''' - Rejestracja spółki w Sądzie Okręgowym w Sosnowcu, Dział B. I. No 77&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[18 stycznia]] [[1928]]''' - Uruchomienie pierwszego odcinka linii tramwajowej w naszym regionie: [[Sosnowiec]], [[Ulica Główna (Sosnowiec)|ulica 3 Maja]] - [[Będzin]] Zajezdnia&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[11 lutego]] [[1928]]''' - Uruchomienie drugiego odcinka linii tramwajowej w naszym regionie: [[Będzin]] - [[Dąbrowa Górnicza]] Kościół. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[14 lipca]] [[1928]]''' - Uruchomienie trzeciego odcinka linii tramwajowej w naszym regionie: [[Sosnowiec]], ulica Sobieskiego - Szopienice i jednocześnie pierwszego, mającego styczność z siecią linii tramwajowych na Górnym Śląsku. Do pełnego połączenia sieci górnośląskiej i zagłębiowskiej dojdzie dopiero po otwarciu tzw. [[&amp;quot;Tunel Katowicki&amp;quot;|&amp;quot;Tunelu Katowickiego&amp;quot;]] pod linią kolejową.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[31 października]] [[1928]]''' - Uruchomienie czwartego odcinka linii tramwajowej w naszym regionie: [[Dąbrowa Górnicza]] Kościół - [[Dąbrowa Górnicza]] [[Reden]]. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[27 stycznia]] [[1929]]''' - Uruchomienie piątego odcinka linii tramwajowej w naszym regionie: [[Będzin]] - [[Czeladź]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*'''[[2 marca]] [[1931]]''' - Uruchomienie w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] odcinka toru pod wiaduktem [[&amp;quot;Tunel Katowicki&amp;quot;|(w &amp;quot;Tunelu Katowickim&amp;quot;)]] na linii kolejowej Sosnowiec Główny - Katowice. Następuje pełne (bez potrzeby przesiadki pasażerów) połączenie pomiędzy sieciami tramwajowymi [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębia Dąbrowskiego]] i Górnego Śląska.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Video==&lt;br /&gt;
&amp;lt;videoflash&amp;gt;XQnk6DDwAHo|thumb|richt&amp;lt;/videoflash&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Kolędowe zapowiedzi przystanków==&lt;br /&gt;
Od grudnia 2014 r. w czasie świąt Bożego Narodzenia w tramwajach można usłyszeć humorystyczne zapowiedzi przystanków w Będzinie, Czeladzi, Dąbrowie Górniczej i Sosnowcu.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;videoflash&amp;gt;3lefpBgFFTU&amp;lt;/videoflash&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;videoflash&amp;gt;WtcX7IapUDg&amp;lt;/videoflash&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;videoflash&amp;gt;F6g8rxeai-U&amp;lt;/videoflash&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;videoflash&amp;gt;2kI2jqenJUk&amp;lt;/videoflash&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Galeria==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Budowa torowiska w centrum Sosnowca-0002.jpg|Budowa torowiska w centrum Sosnowca&lt;br /&gt;
Plik:Budowa torowiska w centrum Sosnowca-0003.jpg|Budowa torowiska w centrum Sosnowca&lt;br /&gt;
Plik:Budowa torowiska w centrum Sosnowca-0004.jpg|Budowa torowiska w centrum Sosnowca&lt;br /&gt;
Plik:Tramwaje w Sosnowcu-Petla na Pogoni-0001.jpg|Pętla tramwajowa na Pogoni w Sosnowcu&lt;br /&gt;
Plik:Tramwaje w Sosnowcu-Petla na Pogoni-0002.jpg|Pętla tramwajowa na Pogoni w Sosnowcu&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis zdjęcia:&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis zdjęcia:&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=Publikacje=&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:60 lat komunikacji miejskiej w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym.jpg|[[60 lat komunikacji miejskiej w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym]]&lt;br /&gt;
Plik:Wojkowice Koniec Jazdy.jpg|[[Wojkowice Koniec Jazdy. Historia linii tramwajowej nr 25]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Zobacz też==&lt;br /&gt;
*[[Ignacy Bereszko]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Linki zewnętrzne==&lt;br /&gt;
*[http://muzeum.waw.pl/rok_1930.html Akcje spółki pośród akcji innych przedsiębiorstw z 1930 roku na stronie Wirtualne Muzeum Papierów Wartościowych]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Bibliografia==&lt;br /&gt;
*{{Cytuj książkę  | nazwisko = Śmiałek| imię = Małgorzata |nazwisko2= |imię2= | tytuł = [[Sosnowieckie ABC (4)|Sosnowieckie ABC, tom IV]] | data =[[2005]] | wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] | miejsce =  | isbn = 83-89199-15-7 | strony = 61-64}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Komunikacja w Zagłębiu Dąbrowskim]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Tramwaje w Zagłębiu Dąbrowskim]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Pomnik_Czynu_Rewolucyjnego&amp;diff=121413</id>
		<title>Pomnik Czynu Rewolucyjnego</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.zaglebie.pl/index.php?title=Pomnik_Czynu_Rewolucyjnego&amp;diff=121413"/>
		<updated>2023-11-15T08:14:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Krzysztof Poplawski: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Miejsce Pamięci infobox&lt;br /&gt;
| grafika = Pomnik Czynu Rewolucyjnego 0001.jpg&lt;br /&gt;
| zdjecie = Miejsca Pamięci Logo.jpg&lt;br /&gt;
| Nazwa obiektu = Pomnik Czynu Rewolucyjnego&lt;br /&gt;
| Numer ewidencyjny =&lt;br /&gt;
| Data odsłonięcia = 1967&lt;br /&gt;
| Data likwidacji = 1990&lt;br /&gt;
| Gmina= [[Sosnowiec]]&lt;br /&gt;
| Miejscowość =&lt;br /&gt;
| Lokalizacja = [[Park Sielecki (Sosnowiec)|Park Sielecki]]&lt;br /&gt;
| Rodzaj obiektu =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
[[Plik:Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Sosnowcu - delegacja z Halle-0003.jpg|thumb|300px|Delegacja z Halle]]&lt;br /&gt;
[[Plik:Pocztowka pomnik czynu rewolucyjnego w sosnowcu.jpg|thumb|300px|Pocztówka]]&lt;br /&gt;
'''Pomnik Czynu Rewolucyjnego''' - monument wzniesiony w [[1967]] roku w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] - [[Park Sielecki (Sosnowiec)|Parku Sieleckim]]. Pomnik autorstwa Husarskich i Cęckiewicza wybudowany został z 300 bloków sjenitu (symbol węgla) oraz stalowego obelisku (symbol hutnictwa) wysokości 56 metrów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Historia==&lt;br /&gt;
Wrósł w krajobraz [[Sosnowiec|Sosnowca]] - przez ponad 20 lat był symbolem i wizytówką miasta. Tutaj, w [[Park Sielecki (Sosnowiec)|Parku Sieleckim]], przed Pomnikiem Czynu Rewolucyjnego odbywały się patriotyczne manifestacje i różne podniosłe uroczystości. Wzniesiony został z inicjatywy władz komunistycznych w hołdzie dla walczących robotników. Ówczesny I sekretarz KC PZPR Władysław Gomułka tak to sformułował: „Pomnik ten wyraża najwyższą cześć i uznanie, dla czynu rewolucyjnego, dla ofiarności i bohaterstwa całych pokoleń robotników&lt;br /&gt;
[[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębia]] i Śląska, które toczyły nieustanne boje o prawa ludu pracującego, o niepodległość Polski, o socjalizm”. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Odsłonięto go [[16 września]] [[1967]] r. Datę tę wybrano nieprzypadkowo - w [[1967]] r. przypadała 50 rocznica rewolucji październikowej i 25 rocznica utworzenia PPR-u.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W uroczystości, która zgromadziła wielotysięczne rzesze mieszkańców [[Sosnowiec|Sosnowca]], udział wzięli członkowie najwyższych władz partyjnych i państwowych z I sekretarzem KC PZPR W. Gomułką, I sekretarz KW PZPR w Katowicach [[Edward Gierek]], przewodniczący Prezydium WRN w Katowicach Jerzy Ziętek, władze [[Sosnowiec|Sosnowca]], działacze i weterani ruchu robotniczego. Pomnik odsłonił W. Gomułka, który ponadto udekorował Orderem Sztandaru Pracy I klasy sztandar miejski.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Architekci pomnika==&lt;br /&gt;
Obiekt zaprojektowali wybitni twórcy: architekt prof. Witold Cęckiewicz (projektował m.in. hotel &amp;quot;Cracovia&amp;quot; i kino &amp;quot;Kijów&amp;quot; w Krakowie, był autorem założeń pomnikowych na Polach Grunwaldu i w Obozie Straceń w Płaszowie i in.) oraz artyści plastycy Helena i Roman Husarscy, uczniowie&lt;br /&gt;
i długoletni współpracownicy Ksawerego Dunikowskiego.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Budowa i symbolika pomnika==&lt;br /&gt;
Pomnik składał się z dwóch elementów: '''bryły''' o wymiarach 13 x 7.5 metra o wysokości 8 metrów o nieregularnych kształtach i '''stalowego obelisku''' o wysokości 56 metrów, zbudowanego z rur. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Bryła''' wykonana została z przedborowskiego sjenitu, zaliczanego do najtrwalszych i najszlachetniejszych minerałów. Wykuto w niej 8 monumentalnych płaskorzeźb, przedstawiających postacie ludzkie w różnych pozach. Był więc górnik ze świdrem i hutnik z łyżką, trzy osoby dzierżące młoty, postacie z dłońmi uniesionymi w górę, postacie   uzbrojone z których dwie stały, a trzecia trwała w przyklęku, mężczyzna oraz kobieta pod sztandarami i transparentami, robotnicy trzymający narzędzia, robotnicy z trumną na ramionach. Wymowa pomnika była wieloznaczna - wyobrażenia na płaskorzeźbach mogły być różnie&lt;br /&gt;
interpretowane. Według jednej z wersji dwie czołowe płaskorzeźby przedstawiały warty robotnicze, które w styczniu [[1945]] r. zabezpieczały mienie narodowe, a pozostałe nawiązywały do dziejów walk robotniczych począwszy od [[Rewolucja 1905 w Zagłębiu Dąbrowskim|rewolucji 1905]] r.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Jan Pierzchała]], autor „[[Legenda Zagłębia (Wyd. II)|Legendy Zagłębia]]” dopatrzył się m.in. sceny pogrzebu ofiar I powstania śląskiego, który odbył się w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] [[23 sierpnia]] [[1919]] r. oraz manifestacji solidarnościowej robotników zagłębiowskich z robotnikami śląskim po przejęciu przez Polskę, w czerwcu [[1922]] r., Górnego Śląska.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Po latach sprawę wyjaśnił współautor projektu pomnika, prof. W. Cęckiewicz „Ten projekt pierwotnie został złożony na konkurs na pomnik Powstań Śląskich i zyskał drugą nagrodę - powiedział w kwietniu [[2004]] r. w wywiadzie dla ,,Gazety Wyborczej” - To był około 60 metrowy stalowy obelisk i głaz, jako symbol walki Śląska o węgiel i stal. Decyzją [[Edward Gierek|Gierka]] i Ziętka, postanowiono wybudować pomnik w [[Sosnowiec|Sosnowcu]], nazywając go Pomnikiem Czynu Rewolucyjnego. Tak go niestety błędnie nazwano”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''Stalowy obelisk z rur''' - wysoki na 56 metrów, widoczne był z daleka, górował nad okolicą i stanowiły swoisty punkt orientacyjny. Wykonane ze stali nierdzewnej prototypowego składu. Stop odlały katowicka [https://pl.wikipedia.org/wiki/Huta_Baildon Huty Baildon] i chorzowska Batory, a katowicka [https://pl.wikipedia.org/wiki/Huta_Ferrum Huta Ferrum] z otrzymanego surowca wykonała rury. Ważyły 80 ton, łączna ich długość przekroczyła 1300 metrów. W [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010|Hucie Buczek]] rury wytrawiono i wypolerowano w czynie społecznym. Na miejscu montażem i ustawieniem zajął się będziński Mostostal. Długość połączeń spawanych razem wyniosła 2000 metrów. Bryła symbolizowała więc górnictwo, a rury – hutnictwo.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Likwidacja pomnika==&lt;br /&gt;
[[26 października]] [[1990]] r. [[Rada Miejska Sosnowca]] podjęła uchwałę o demontażu pomnika, jako komunistycznego reliktu. W jego miejsce postawiono niewielki obelisk z napisem „WOLNOŚĆ, PRACA, GODNOŚĆ”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Treść uchwały Rady Miasta:&lt;br /&gt;
''„Istnieje konieczność zadośćuczynienia mieszkańcom Sosnowca za narzuconą miastu rolę Stolicy Czerwonego Zagłębia. Uznając ,że powinna odejść w niepamięć także symbolika okresu oraz fakt,że funkcja narzędzia indoktrynacji i symbolu arogancji władzy jaką pełnił jest sprzeczna z ideą wystąpień robotników z 1905 r Rada Miejska uchwala,że pomnik zostanie zdemontowany”''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Demontaż pomnika trwa od [[6 maja]] do połowy sierpnia [[1991]] r.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Video==&lt;br /&gt;
*https://www.youtube.com/watch?v=-XZ2pZGDbYI&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*Fidel Castro w Sosnowcu po pomnikiem, czerwiec 1972 r. &lt;br /&gt;
&amp;lt;videoflash&amp;gt;PA0eMZQVtKE&amp;lt;/videoflash&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Galeria==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Odsloniecie_Pomnika_Czynu_Rewoluc._w_Parku_Sieleckim,_1967_r._G.Onyszko.jpg|Uroczystość odsłonięcia Pomnika Czynu Rewolucyjnego w [[Park Sielecki (Sosnowiec)|Parku Sieleckim]] w roku [[1967]].&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0001.jpg|Pochód 1 majowy 1988 r. Delegacja Huty &amp;quot;Cedler&amp;quot;&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0002.jpg|Pochód 1 majowy 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0003.jpg|Pochód 1 majowy 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0004.jpg|Pochód 1 majowy 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0005.jpg|Warta 1 maja 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0006.jpg|Warta 1 maja 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0007.jpg|Warta 1 maja 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0008.jpg|Warta 1 maja 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0009.jpg|Warta 1 maja 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0019.jpg|Pochód 1 majowy 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0020.jpg|Pochód 1 majowy 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0021.jpg|Pochód 1 majowy 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0022.jpg|Pochód 1 majowy 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0023.jpg|Pochód 1 majowy 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0024.jpg|Pochód 1 majowy 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0025.jpg|Pochód 1 majowy 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0026.jpg|Pochód 1 majowy 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0027.jpg|Pochód 1 majowy 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0028.jpg|Pochód 1 majowy 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0029.jpg|Pochód 1 majowy 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0030.jpg|Pochód 1 majowy 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0031.jpg|Pochód 1 majowy 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Sosnowiec 1 maja1988-0032.jpg|Pochód 1 majowy 1988 r.&lt;br /&gt;
Plik:Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Sosnowcu - delegacja z Halle-0001.jpg|Delegacja z Halle&lt;br /&gt;
Plik:Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Sosnowcu - delegacja z Halle-0002.jpg|Delegacja z Halle&lt;br /&gt;
Plik:Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Sosnowcu - delegacja z Halle-0003.jpg|Delegacja z Halle&lt;br /&gt;
Plik:Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Sosnowcu - delegacja z Halle-0004.jpg|Delegacja z Halle&lt;br /&gt;
Plik:Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Sosnowcu - delegacja z Halle-0005.jpg|Delegacja z Halle&lt;br /&gt;
Plik:Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Sosnowcu - delegacja z Halle-0006.jpg|Delegacja z Halle&lt;br /&gt;
Plik:Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Sosnowcu - delegacja z Halle-0007.jpg|Delegacja z Halle&lt;br /&gt;
Plik:Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Sosnowcu - delegacja z Halle-0008.jpg|Delegacja z Halle&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis zdjęcia: &lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis zdjęcia:&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis zdjęcia: &lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
Plik:Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Parku Sieleclkim w Sosnnowcu.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Park Sielecki w Sosnowcu - Pocztowka-1972.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Park Sielecki w Sosnowcu - Pocztowka-1979.jpg&lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis zdjęcia: &lt;br /&gt;
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis zdjęcia:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Linki zewnętrzne==&lt;br /&gt;
*http://www.kronikarp.pl/szukaj,54017,strona-3&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Bibliografia==&lt;br /&gt;
*{{Cytuj książkę  | nazwisko = Śmiałek| imię = Małgorzata |nazwisko2= |imię2= | tytuł = [[Sosnowieckie ABC (4)|Sosnowieckie ABC, tom IV]] | data =[[2005]] | wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] | miejsce =  | isbn = 83-89199-15-7 | strony = 50-52}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Pomniki w Sosnowcu]]&lt;br /&gt;
[[Kategoria:Nieistniejące miejsca w Sosnowcu]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Krzysztof Poplawski</name></author>
	</entry>
</feed>