Arieh Ben-Tow (Lejba Hassenberg) - Historia wersji

Michał Kusiak o 05:50, 8 lip 2025

2025-07-08T05:50:48Z

← poprzednia wersja		Wersja z 05:50, 8 lip 2025
Linia 55:		Linia 55:

	[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Będzinie]]		[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Będzinie]]
	~~[[Kategoria:Prawnicy izraelscy]]~~
	~~[[Kategoria:Historycy izraelscy]]~~
	~~[[Kategoria:Pisarze izraelscy]]~~
	~~[[Kategoria:Działacze społeczni w Izraelu]]~~
	~~[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej]]~~

Michał Kusiak o 05:50, 8 lip 2025

2025-07-08T05:50:21Z

← poprzednia wersja		Wersja z 05:50, 8 lip 2025
Linia 1:		Linia 1:
	{{Biogram infobox		{{Biogram infobox
	\|imię i nazwisko = '''Arieh Ben-Tow'''		\|imię i nazwisko = '''Arieh Ben-Tow'''
	\|pseudonim =		\|pseudonim =
	\|grafika = ~~OSOBA.png~~		\|grafika =
	\|opis grafiki =		\|opis grafiki =
	\|podpis =		\|podpis =
	\|data urodzenia = [[8 sierpnia]] [[1923]]		\|data urodzenia = [[8 sierpnia]] [[1923]]
	\|miejsce urodzenia = [[Będzin]]		\|miejsce urodzenia = [[Będzin]]
	\|imię przy narodzeniu = Lejba Hassenberg		\|imię przy narodzeniu = Lejba Hassenberg
	\|data śmierci = [[6 czerwca]] [[1996]]		\|data śmierci = [[6 czerwca]] [[1996]]
	\|miejsce śmierci = Holandia		\|miejsce śmierci = Holandia
	\|przyczyna śmierci =		\|przyczyna śmierci =
	\|miejsce spoczynku =		\|miejsce spoczynku =
	\|zawód = prawnik, historyk, pisarz, działacz społeczny		\|zawód = prawnik, historyk, pisarz, działacz społeczny
	\|odznaczenia =		\|odznaczenia = Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej
	\|commons =		\|commons =
	\|wikiźródła =		\|wikiźródła =
	\|wikicytaty =		\|wikicytaty =
	\|www =		\|www =
	}}		}}

	'''Arieh Ben-Tow'''		'''Arieh Ben-Tow''' (właśc. Lejba Hassenberg, ur. [[8 sierpnia]] [[1923]] w [[Będzin\|Będzinie]], zm. [[6 czerwca]] [[1996]] w Holandii) – prawnik [[Żydzi\|żydowskiego]] pochodzenia, historyk, pisarz, działacz społeczny, przewodniczący [[Związek Żydów Będzińskich]], wieloletni prezes [[Światowy Związek Żydów Zagłębia]], członek Międzynarodowy Komitet Oświęcimski i Rada Instytutu Pamięci Narodowej Yad Vashem.
			==Życiorys==

			Lejba Hassenberg był synem Icchaka Hassenberg i Fridy Hassenberg. Miał pięcioro rodzeństwa: trzy siostry – Sarę, Frumcie i Lunię, oraz dwóch braci – Izraela i Szloma. Ojciec nauczał religii. Lejba uczęszczał do [[Szkoła Rapaporta]] (szkoły religijnej), a później do [[Liceum Humanistyczne Fürstenberga]] w [[Będzin\|Będzinie]].

			[[1 sierpnia]] [[1943]] roku został deportowany do KL Auschwitz-Birkenau, gdzie zginęła cała jego rodzina. Następnie przebywał w podobozie Monowice, skąd udało mu się uciec do lasu podczas ewakuacji obozu w styczniu [[1945]] roku. Ukrywał się do czasu wkroczenia wojsk radzieckich.

	~~Arieh Ben-Tow ur~~. ~~8 sierpnia 1923~~ w ~~Będzinie~~. ~~Izraelski adwokat~~, ~~historyk, działacz społeczno~~-~~polityczny~~.		Po wojnie na krótko osiedlił się w Częstochowie, skąd wraz z grupą młodzieży syjonistycznej wyruszył do Palestyny. Dotarł na Cypr, gdzie został internowany wraz z innymi podróżującymi do Palestyny. W nowo powstałym Izraelu wstąpił do armii i uczestniczył w wojnie wyzwoleńczej. Po demobilizacji ukończył prawo i otworzył kancelarię prawną. Działał w Partii Progresywnej (do [[1958]] był jej rzecznikiem), a w latach [[1961]]-[[1988]] należał do Partia Niezależnych Liberałów i Partii Liberalnej.

	~~Urodził się jako Lejba Hassenberg – syn nauczyciela religii. Po ukończeniu szkoły Rapaporta rozpoczął naukę~~ w ~~II kl~~. ~~Liceum Humanistycznego Fürstenberga. 1 sierpnia 1943 r. został deportowany do Birkenau,~~ a ~~następnie do Monowic. Podczas ewakuacji obozu~~ w ~~styczniu 1945 r. uciekł do lasu,gdzie doczekał nadejścia wojsk radzieckich~~. W ~~obozie stracił rodziców oraz~~		W [[1994]] roku jego praca doktorska została opublikowana w formie książki pt. ''[[Czerwony Krzyż spóźnia się: Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża a los Żydów węgierskich w latach 1943–1945]]''. W swoich badaniach ustalił, że organizacja biernie przyglądała się deportacji węgierskich Żydów i nie robiła nic, żeby im zapobiec. Stwierdził też, że Max Huber, ówczesny prezes Czerwonego Krzyża, wiedział o nazistowskich planach eksterminacji Żydów. W książce i w wystąpieniach publicznych głosił, że świat biernie przyglądał się zagładzie Żydów, a organizacje międzynarodowe oskarżał o nazbyt nieśmiałe i niepewne działania. Uważał, że gdyby Czerwony Krzyż, mający siedzibę w Genewie, odważniej przeciwstawiał się Niemcom pod koniec wojny, nie musieliby zginąć Żydzi węgierscy.
	~~5 rodzeństwa.~~
	~~Jesienią 1945 r. wraz z grupą młodzieży syjonistycznej wyruszył do Palestyny (na Cyprze był internowany)~~, ~~dokąd przybył w 1947~~ i ~~podjął naukę w szkole związków zawodowych~~. ~~Po zdemobilizowaniu w 1949 (udział w wojnie wyzwoleńczej) został sekretarzem parlamentarnym~~. W ~~1958 ukończył prawo. Działał~~ w ~~Partii Progresywnej (do 1958 rzecznik)~~, a ~~w l. 1961-88 w Partii~~
	~~Niezależnych Liberałów~~ i ~~Partii Liberalnej~~. ~~W 1994 jego praca doktorska ukazała się w formie książki~~ Czerwony Krzyż ~~spóźnia się. 12 III 1996 spotkał~~ się ~~z prezydentem RP~~, a 15 marca jako przewodniczący Światowego Związku Żydów Zagłębia po raz ostatni odwiedził Będzin. Zmarł nagle na kongresie Międzynarodówki Liberalnej. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi RP.

			Po [[1989]] roku często przyjeżdżał do [[Będzin\|Będzina]]. Kontaktował się z władzami samorządowymi i walczył o utrwalenie pamięci o przedwojennej będzińskiej społeczności żydowskiej. Dzięki jego staraniom postawiono obeliski w miejscach zburzonych przez Niemców [[synagoga\|synagog]], umieszczono tablice na dawnych obiektach żydowskich, zorganizowano też wiele seminariów naukowych oraz wyjazd grupy polskiej młodzieży szkolnej do Izraela.

	*Czerwony Krzyż spóźnia się~~: Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża~~ a ~~los~~ Żydów ~~węgierskich w latach 1943-1945~~		[[12 marca]] [[1996]] roku spotkał się z prezydentem RP, a [[15 marca]] jako przewodniczący [[Światowy Związek Żydów Zagłębia]] po raz ostatni odwiedził [[Będzin]].

	~~źródło: http://www~~.~~bramacukermana~~.~~com~~		Zmarł nagle [[6 czerwca]] [[1996]] roku podczas pobytu na Kongres Międzynarodówki Liberalnej w Holandii. Rok po jego śmierci ukazała się książka pt. ''[[Moje Credo]]''. Publikacja została wydana w języku polskim przez syna zmarłego, Archituv Ben-Tow, pragnącego kontynuować dzieło ojca. W latach 90. XX w. w Izraelu powstał Ośrodek Nauki o Zagładzie im. Ariego Ben-Tova, którego pracami kieruje Archituv.

			Został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi RP.

			---
			==Publikacje==
			*''[[Czerwony Krzyż spóźnia się: Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża a los Żydów węgierskich w latach 1943–1945]]'', [[Sosnowiec]], [[1996]].
			*''Das Rote Kreuz kam zu spät : die Auseinandersetzung zwischen dem jüdische Volk und dem Internationalen Komitee vom Roten Kreuz im Zweiten Weltkrieg : die Ereignisse in Ungarn'', Zurych : Ammann Verlag, [[1990]].
			*''Moje credo: książka o Ben-Tovie'', Tel Awiw, [[1997]].

			---
			==Przypisy==
			*Facing the Holocaust in Budapest : the International Committee of the Red Cross and the Jews in Hungary, 1943-1945 / Arieh Ben-Tov \| Arieh Ben-Tov 1923-1996 (Institut Henry-Dunant ) \| Institut Henry-Dunant \| The National Library of Israel [online], www.nli.org.il [dostęp 2023-04-15] (ang.).
			*Kontrola autorytatywna (osoba): Biogramy \| Wirtualny Sztetl [online], sztetl.org.pl [dostęp 2023-04-15].
			*Kronika Uniwersytecka - kwiecień 1996 [online], Gazeta Uniwersytecka UŚ [dostęp 2023-04-15] (pol.).
			*Ben-Tow Arie (Lejba Hassenberg) – Fundacja Brama Cukermana [online] [dostęp 2023-04-15] (ang.).
			*Special to The New York Times, Auschwitz Survivor Accuses the Red Cross, „The New York Times”, 20 sierpnia 1989, ISSN 0362-4331 [dostęp 2023-04-15] (ang.).
			*Ocalić od Zapomnienia \| [online], 17 maja 2015 [dostęp 2023-04-15] (pol.).

	[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Będzinie]]		[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Będzinie]]
			[[Kategoria:Prawnicy izraelscy]]
			[[Kategoria:Historycy izraelscy]]
			[[Kategoria:Pisarze izraelscy]]
			[[Kategoria:Działacze społeczni w Izraelu]]
			[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej]]

Piotr Dudała o 06:46, 6 lip 2020

2020-07-06T06:46:20Z

← poprzednia wersja		Wersja z 06:46, 6 lip 2020
Linia 7:		Linia 7:
	\|data urodzenia = [[8 sierpnia]] [[1923]]		\|data urodzenia = [[8 sierpnia]] [[1923]]
	\|miejsce urodzenia = [[Będzin]]		\|miejsce urodzenia = [[Będzin]]
	\|imię przy narodzeniu =Lejba Hassenberg		\|imię przy narodzeniu = Lejba Hassenberg
	\|data śmierci = [[6 czerwca]] [[1996]]		\|data śmierci = [[6 czerwca]] [[1996]]
	\|miejsce śmierci = Holandia		\|miejsce śmierci = Holandia
Linia 21:		Linia 21:

	'''Arieh Ben-Tow'''		'''Arieh Ben-Tow'''



			Arieh Ben-Tow ur. 8 sierpnia 1923 w Będzinie. Izraelski adwokat, historyk, działacz społeczno-polityczny.

			Urodził się jako Lejba Hassenberg – syn nauczyciela religii. Po ukończeniu szkoły Rapaporta rozpoczął naukę w II kl. Liceum Humanistycznego Fürstenberga. 1 sierpnia 1943 r. został deportowany do Birkenau, a następnie do Monowic. Podczas ewakuacji obozu w styczniu 1945 r. uciekł do lasu,gdzie doczekał nadejścia wojsk radzieckich. W obozie stracił rodziców oraz
			5 rodzeństwa.
			Jesienią 1945 r. wraz z grupą młodzieży syjonistycznej wyruszył do Palestyny (na Cyprze był internowany), dokąd przybył w 1947 i podjął naukę w szkole związków zawodowych. Po zdemobilizowaniu w 1949 (udział w wojnie wyzwoleńczej) został sekretarzem parlamentarnym. W 1958 ukończył prawo. Działał w Partii Progresywnej (do 1958 rzecznik), a w l. 1961-88 w Partii
			Niezależnych Liberałów i Partii Liberalnej. W 1994 jego praca doktorska ukazała się w formie książki Czerwony Krzyż spóźnia się. 12 III 1996 spotkał się z prezydentem RP, a 15 marca jako przewodniczący Światowego Związku Żydów Zagłębia po raz ostatni odwiedził Będzin. Zmarł nagle na kongresie Międzynarodówki Liberalnej. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi RP.


	*Czerwony Krzyż spóźnia się: Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża a los Żydów węgierskich w latach 1943-1945		*Czerwony Krzyż spóźnia się: Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża a los Żydów węgierskich w latach 1943-1945

			źródło: http://www.bramacukermana.com


	[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Będzinie]]		[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Będzinie]]

Dariusz JUREK o 21:26, 3 lis 2018

2018-11-03T21:26:02Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:26, 3 lis 2018
Linia 25:		Linia 25:


	[[Kategoria:Ludzie urodzeni w ~~Sosnowcu~~]]		[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Będzinie]]

Dariusz JUREK o 21:25, 3 lis 2018

2018-11-03T21:25:47Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:25, 3 lis 2018
Linia 23:		Linia 23:

	*Czerwony Krzyż spóźnia się: Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża a los Żydów węgierskich w latach 1943-1945		*Czerwony Krzyż spóźnia się: Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża a los Żydów węgierskich w latach 1943-1945


			[[Kategoria:Ludzie urodzeni w Sosnowcu]]

Dariusz JUREK o 21:24, 3 lis 2018

2018-11-03T21:24:29Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:24, 3 lis 2018
Linia 21:		Linia 21:

	'''Arieh Ben-Tow'''		'''Arieh Ben-Tow'''

			*Czerwony Krzyż spóźnia się: Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża a los Żydów węgierskich w latach 1943-1945

Dariusz JUREK o 21:09, 3 lis 2018

2018-11-03T21:09:31Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:09, 3 lis 2018
Linia 1:		Linia 1:
	Arieh Ben-Tow (Lejba Hassenberg)		{{Biogram infobox
			\|imię i nazwisko = '''Arieh Ben-Tow'''
			\|pseudonim =
			\|grafika = OSOBA.png
			\|opis grafiki =
			\|podpis =
			\|data urodzenia = [[8 sierpnia]] [[1923]]
			\|miejsce urodzenia = [[Będzin]]
			\|imię przy narodzeniu =Lejba Hassenberg
			\|data śmierci = [[6 czerwca]] [[1996]]
			\|miejsce śmierci = Holandia
			\|przyczyna śmierci =
			\|miejsce spoczynku =
			\|zawód = prawnik, historyk, pisarz, działacz społeczny
			\|odznaczenia =
			\|commons =
			\|wikiźródła =
			\|wikicytaty =
			\|www =
			}}

	~~ur. 8 sierpnia 1923, Będzin~~		'''Arieh Ben-Tow'''
	~~zm. 6 czerwca 1996, Holandia~~

	~~izraelski adwokat, historyk, działacz społeczno~~-~~polityczny~~

Dariusz JUREK o 21:03, 3 lis 2018

2018-11-03T21:03:58Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:03, 3 lis 2018
Linia 1:		Linia 1:
	Arieh Ben-Tow (Lejba Hassenberg)		Arieh Ben-Tow (Lejba Hassenberg)

			ur. 8 sierpnia 1923, Będzin
			zm. 6 czerwca 1996, Holandia

			izraelski adwokat, historyk, działacz społeczno-polityczny

Dariusz JUREK: Utworzył nową stronę „Arieh Ben-Tow (Lejba Hassenberg)”

2018-11-03T21:02:04Z

Utworzył nową stronę „Arieh Ben-Tow (Lejba Hassenberg)”

Nowa strona

Arieh Ben-Tow (Lejba Hassenberg)