Baba - Historia wersji

Krzysztof Poplawski o 06:51, 11 wrz 2022

2022-09-11T06:51:29Z

← poprzednia wersja		Wersja z 06:51, 11 wrz 2022
Linia 11:		Linia 11:
	==Bibliografia==		==Bibliografia==
	<references />		<references />

			[[Kategoria:Hydrologia regionu]]
			[[Kategoria:Cieki wodne (rzeki, potoki, strumienie)]]

Krzysztof Poplawski o 12:43, 6 gru 2021

2021-12-06T12:43:10Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:43, 6 gru 2021
Linia 1:		Linia 1:
	'''Baba''' - rzeka, prawy dopływ [[Sztoła\|Sztoły]] – rzeka mające swe źródło w Olkuszu. W Bukownie wpada do [[Sztoły]], która z kolei wpada do Białej Przemszy.		'''Baba''' - rzeka, prawy dopływ [[Sztoła\|Sztoły]] – rzeka mające swe źródło w [[Olkusz\|Olkuszu]]. W [[Bukowno\|Bukownie]] wpada do [[Sztoła\|Sztoły]], która z kolei wpada do Białej Przemszy.

	Nazwa tej rzeki po raz pierwszy pojawia się w źródłach historycznych w 1564 roku, kiedy to żupnik, rada i gwarkowie olkuscy zeznali przed rewizorami, że rzeka Baba, która czyniła górnikom olkuskim szkody, teraz od ośmiu lat i dalej nie ciecze. Z racji na budowę geologiczną terenu, rzeka Baba wielokrotnie zalewała olkuskie kopalnie utrudniając, czy wręcz uniemożliwiając eksploatację. Aby odprowadzać wodęz zalewanych kopalń, od XVI wieku rozpoczęła się budowa wielokilometrowych i bardzo drogich sztolni olkuskich.		Nazwa tej rzeki po raz pierwszy pojawia się w źródłach historycznych w 1564 roku, kiedy to żupnik, rada i gwarkowie olkuscy zeznali przed rewizorami, że rzeka Baba, która czyniła górnikom olkuskim szkody, teraz od ośmiu lat i dalej nie ciecze. Z racji na budowę geologiczną terenu, rzeka Baba wielokrotnie zalewała olkuskie kopalnie utrudniając, czy wręcz uniemożliwiając eksploatację. Aby odprowadzać wodęz zalewanych kopalń, od XVI wieku rozpoczęła się budowa wielokilometrowych i bardzo drogich sztolni olkuskich.

Krzysztof Poplawski o 12:40, 6 gru 2021

2021-12-06T12:40:20Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:40, 6 gru 2021
Linia 3:		Linia 3:
	Nazwa tej rzeki po raz pierwszy pojawia się w źródłach historycznych w 1564 roku, kiedy to żupnik, rada i gwarkowie olkuscy zeznali przed rewizorami, że rzeka Baba, która czyniła górnikom olkuskim szkody, teraz od ośmiu lat i dalej nie ciecze. Z racji na budowę geologiczną terenu, rzeka Baba wielokrotnie zalewała olkuskie kopalnie utrudniając, czy wręcz uniemożliwiając eksploatację. Aby odprowadzać wodęz zalewanych kopalń, od XVI wieku rozpoczęła się budowa wielokilometrowych i bardzo drogich sztolni olkuskich.		Nazwa tej rzeki po raz pierwszy pojawia się w źródłach historycznych w 1564 roku, kiedy to żupnik, rada i gwarkowie olkuscy zeznali przed rewizorami, że rzeka Baba, która czyniła górnikom olkuskim szkody, teraz od ośmiu lat i dalej nie ciecze. Z racji na budowę geologiczną terenu, rzeka Baba wielokrotnie zalewała olkuskie kopalnie utrudniając, czy wręcz uniemożliwiając eksploatację. Aby odprowadzać wodęz zalewanych kopalń, od XVI wieku rozpoczęła się budowa wielokilometrowych i bardzo drogich sztolni olkuskich.

	W wydawanym w latach 1880 – 1914 „Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich” czytamy; ''Baba, rzeczka w pow. olkuskim bierze początek na wschód od Olkusza pod wsią Siennicznem, poczem zwraca się ku zachodowi przez Olelin (dzisiaj [[Olewin]], dop.red) i Czarną Górę i o ćwierć mili na południe od Olkusza ginie w piaskach płynąc dalej pod ziemią przez dawną sztolnię Pilecką. Po każdym silniejszym przyborze wód wypływa ponownie na powierzchnię pod Starczynowem i uchodzi z prawego brzegu do Stolli (dzisiaj rzeka [[Sztoła]], dop.red).''' Wyrządzała ona dawniej znaczne szkody w kopalniach olkuskich i ostatecznie zniszczyła je wylewami w 1615 i 1655 roku.<ref name="słownikI">{{Cytuj stronę\|url=http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/488\|Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII, str 488}}</ref> <ref name="słownikI">{{Cytuj stronę\|url=http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/492\|Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII, str 492}}</ref>		W wydawanym w latach 1880 – 1914 „Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich” czytamy; ''Baba, rzeczka w pow. olkuskim bierze początek na wschód od Olkusza pod wsią Siennicznem, poczem zwraca się ku zachodowi przez Olelin (dzisiaj [[Olewin]], dop.red) i Czarną Górę i o ćwierć mili na południe od Olkusza ginie w piaskach płynąc dalej pod ziemią przez dawną sztolnię Pilecką. Po każdym silniejszym przyborze wód wypływa ponownie na powierzchnię pod Starczynowem i uchodzi z prawego brzegu do Stolli (dzisiaj rzeka [[Sztoła]], dop.red).''' Wyrządzała ona dawniej znaczne szkody w kopalniach olkuskich i ostatecznie zniszczyła je wylewami w 1615 i 1655 roku.<ref name="słownikI">{{Cytuj stronę\|url=http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/488\|tytuł=Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII, str 488}}</ref> <ref name="słownikI">{{Cytuj stronę\|url=http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/492\|tytuł=Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII, str 492}}</ref>

	W XIII wieku przeniesiono nad nią gród olkuski, z miejsca, gdzie obecnie znajduje się Stary Olkusz.		W XIII wieku przeniesiono nad nią gród olkuski, z miejsca, gdzie obecnie znajduje się Stary Olkusz.

Krzysztof Poplawski o 12:40, 6 gru 2021

2021-12-06T12:40:01Z

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 '''Baba''' - rzeka, prawy dopływ [[Sztoła|Sztoły]] – rzeka mające swe źródło w Olkuszu. W Bukownie wpada do [[Sztoły]], która z kolei wpada do Białej Przemszy.
-W XIII wieku przeniesiono nad nią gród olkuski, z miejsca, gdzie obecnie znajduje się Stary Olkusz. Na skutek rabunkowej eksploatacji kopalń olkuskich w XVII wieku i drążenia nowych szybów bez należytych zabezpieczeń, a także kilkakrotnych wylewów, Baba zaczęła zalewać chodniki kopalń – odwodniono je dopiero pod koniec XIX wieku. Powojenny rozwój przemysłu w Olkuszu spowodował dalsze zaburzenia równowagi hydrologicznej, prowadząc do zaniku źródeł Baby.
 Obecnie, na skutek szkód górniczych, rzeka rzadko widoczna jest w swym korycie. Podczas dłuższego braku opadów w całości pochłaniana jest przez szyby kopalniane.

Krzysztof Poplawski: Utworzył nową stronę „'''Baba''' - rzeka, prawy dopływ Sztoły – rzeka mające swe źródło w Olkuszu. W Bukownie wpada do Sztoły, która z kolei wpada do Białej Przems...”

2021-12-06T12:01:28Z

Utworzył nową stronę „'''Baba''' - rzeka, prawy dopływ Sztoły – rzeka mające swe źródło w Olkuszu. W Bukownie wpada do Sztoły, która z kolei wpada do Białej Przems...”

Nowa strona

'''Baba''' - rzeka, prawy dopływ [[Sztoła|Sztoły]] – rzeka mające swe źródło w Olkuszu. W Bukownie wpada do [[Sztoły]], która z kolei wpada do Białej Przemszy.
W XIII wieku przeniesiono nad nią gród olkuski, z miejsca, gdzie obecnie znajduje się Stary Olkusz. Na skutek rabunkowej eksploatacji kopalń olkuskich w XVII wieku i drążenia nowych szybów bez należytych zabezpieczeń, a także kilkakrotnych wylewów, Baba zaczęła zalewać chodniki kopalń – odwodniono je dopiero pod koniec XIX wieku. Powojenny rozwój przemysłu w Olkuszu spowodował dalsze zaburzenia równowagi hydrologicznej, prowadząc do zaniku źródeł Baby.
Obecnie, na skutek szkód górniczych, rzeka rzadko widoczna jest w swym korycie. Podczas dłuższego braku opadów w całości pochłaniana jest przez szyby kopalniane.