Chrześcijańskie Towarzystwo Dobroczynności - Historia wersji

Dariusz JUREK: /* Bibliografia */

2018-03-06T10:03:47Z

Bibliografia

← poprzednia wersja		Wersja z 10:03, 6 mar 2018
Linia 77:		Linia 77:


	[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Zagłębiu Dąbrowskim do 1914 ~~roki~~]]		[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Zagłębiu Dąbrowskim]]
	[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Sosnowcu do 1914 ~~roki~~]]		[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Sosnowcu]]
			[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Zagłębiu Dąbrowskim do 1914 roku]]
			[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Sosnowcu do 1914 roku]]
	[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Zagłębiu Dąbrowskim w latach 1914-1918]]		[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Zagłębiu Dąbrowskim w latach 1914-1918]]
	[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Sosnowcu w latach 1914-1918]]		[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Sosnowcu w latach 1914-1918]]
	[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Zagłębiu Dąbrowskim w latach 1919-1939]]		[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Zagłębiu Dąbrowskim w latach 1919-1939]]
	[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Sosnowcu w latach 1919-1939]]		[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Sosnowcu w latach 1919-1939]]

Dariusz JUREK: /* Bibliografia */

2018-03-06T09:59:08Z

Bibliografia

← poprzednia wersja		Wersja z 09:59, 6 mar 2018
Linia 74:		Linia 74:
	==Bibliografia==		==Bibliografia==
	*{{Cytuj książkę \| nazwisko = Śmiałek\| imię = Małgorzata \|nazwisko2= \|imię2= \| tytuł = [[Sosnowieckie ABC (6)\|Sosnowieckie ABC, tom VI]] \| data =[[2007]] \| wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] \| miejsce = \| isbn = 978-83-89199-34-8 \| strony = 60-63}}		*{{Cytuj książkę \| nazwisko = Śmiałek\| imię = Małgorzata \|nazwisko2= \|imię2= \| tytuł = [[Sosnowieckie ABC (6)\|Sosnowieckie ABC, tom VI]] \| data =[[2007]] \| wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] \| miejsce = \| isbn = 978-83-89199-34-8 \| strony = 60-63}}



			[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Zagłębiu Dąbrowskim do 1914 roki]]
			[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Sosnowcu do 1914 roki]]
			[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Zagłębiu Dąbrowskim w latach 1914-1918]]
			[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Sosnowcu w latach 1914-1918]]
			[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Zagłębiu Dąbrowskim w latach 1919-1939]]
			[[Kategoria:Organizacje i instytucje społeczne w Sosnowcu w latach 1919-1939]]

Dariusz JUREK: /* Okres międzywojenny */

2015-03-18T23:06:06Z

Okres międzywojenny

← poprzednia wersja		Wersja z 23:06, 18 mar 2015
Linia 50:		Linia 50:

	==Okres międzywojenny==		==Okres międzywojenny==
	Plik:Reklama 1937 Sosnowiec Hurtownia Chrześcijańskiego Towarzystwa Dobroczynności w Sosnowcu 01.JPG		[[Plik:Reklama 1937 Sosnowiec Hurtownia Chrześcijańskiego Towarzystwa Dobroczynności w Sosnowcu 01.JPG\|thumb\|300px\|Reklama [[1937]]]]
	Plik:Reklama 1937 Dąbrowa Górnicza Hurtownia Chrześcijańskiego Towarzystwa Dobroczynności w Sosnowcu Oddział w Dąbrowie Górniczej 01.jpg		[[Plik:Reklama 1937 Dąbrowa Górnicza Hurtownia Chrześcijańskiego Towarzystwa Dobroczynności w Sosnowcu Oddział w Dąbrowie Górniczej 01.jpg\|thumb\|300px\|Reklama [[1937]]]]



	Na uwagę zasługuje działalność ks. [[Franciszek Raczyński\|Raczyńskiego]] w zakresie szerzenia oświaty wśród uboższej młodzieży [[Sosnowiec\|Sosnowca]]. Był założycielem kilku szkół, m.in. żeńskiej szkoły rzemieślniczej ([[1927]]), przekształconej w [[1937]] r. w Gimnazjum Rzemieślnicze jego imienia.		Na uwagę zasługuje działalność ks. [[Franciszek Raczyński\|Raczyńskiego]] w zakresie szerzenia oświaty wśród uboższej młodzieży [[Sosnowiec\|Sosnowca]]. Był założycielem kilku szkół, m.in. żeńskiej szkoły rzemieślniczej ([[1927]]), przekształconej w [[1937]] r. w Gimnazjum Rzemieślnicze jego imienia.

Dariusz JUREK: /* Okres międzywojenny */

2015-03-18T23:04:07Z

Okres międzywojenny

← poprzednia wersja		Wersja z 23:04, 18 mar 2015
Linia 51:		Linia 51:
	==Okres międzywojenny==		==Okres międzywojenny==
	Plik:Reklama 1937 Sosnowiec Hurtownia Chrześcijańskiego Towarzystwa Dobroczynności w Sosnowcu 01.JPG		Plik:Reklama 1937 Sosnowiec Hurtownia Chrześcijańskiego Towarzystwa Dobroczynności w Sosnowcu 01.JPG
			Plik:Reklama 1937 Dąbrowa Górnicza Hurtownia Chrześcijańskiego Towarzystwa Dobroczynności w Sosnowcu Oddział w Dąbrowie Górniczej 01.jpg

	Na uwagę zasługuje działalność ks. [[Franciszek Raczyński\|Raczyńskiego]] w zakresie szerzenia oświaty wśród uboższej młodzieży [[Sosnowiec\|Sosnowca]]. Był założycielem kilku szkół, m.in. żeńskiej szkoły rzemieślniczej ([[1927]]), przekształconej w [[1937]] r. w Gimnazjum Rzemieślnicze jego imienia.		Na uwagę zasługuje działalność ks. [[Franciszek Raczyński\|Raczyńskiego]] w zakresie szerzenia oświaty wśród uboższej młodzieży [[Sosnowiec\|Sosnowca]]. Był założycielem kilku szkół, m.in. żeńskiej szkoły rzemieślniczej ([[1927]]), przekształconej w [[1937]] r. w Gimnazjum Rzemieślnicze jego imienia.

Dariusz JUREK: /* Okres międzywojenny */

2015-03-18T23:03:29Z

Okres międzywojenny

← poprzednia wersja		Wersja z 23:03, 18 mar 2015
Linia 50:		Linia 50:

	==Okres międzywojenny==		==Okres międzywojenny==
			Plik:Reklama 1937 Sosnowiec Hurtownia Chrześcijańskiego Towarzystwa Dobroczynności w Sosnowcu 01.JPG

	Na uwagę zasługuje działalność ks. [[Franciszek Raczyński\|Raczyńskiego]] w zakresie szerzenia oświaty wśród uboższej młodzieży [[Sosnowiec\|Sosnowca]]. Był założycielem kilku szkół, m.in. żeńskiej szkoły rzemieślniczej ([[1927]]), przekształconej w [[1937]] r. w Gimnazjum Rzemieślnicze jego imienia.		Na uwagę zasługuje działalność ks. [[Franciszek Raczyński\|Raczyńskiego]] w zakresie szerzenia oświaty wśród uboższej młodzieży [[Sosnowiec\|Sosnowca]]. Był założycielem kilku szkół, m.in. żeńskiej szkoły rzemieślniczej ([[1927]]), przekształconej w [[1937]] r. w Gimnazjum Rzemieślnicze jego imienia.

Michał Kusiak o 19:54, 19 sie 2013

2013-08-19T19:54:56Z

← poprzednia wersja		Wersja z 19:54, 19 sie 2013
Linia 1:		Linia 1:
	'''Chrześcijańskie Towarzystwo Dobroczynności''' - organizacja charytatywna zajmująca się m.in. rozdawnictwem żywności i odzieży oraz organizowaniem pomocy lekarskiej ubogim mieszkańcom [[Sosnowiec\|Sosnowca]].		'''Chrześcijańskie Towarzystwo Dobroczynności''' - organizacja charytatywna zajmująca się m.in. rozdawnictwem żywności i odzieży oraz organizowaniem pomocy lekarskiej ubogim mieszkańcom [[Sosnowiec\|Sosnowca]].
			[[Plik:Chrześcijańskie Towarzystwo Dobroczynności 0001.jpg\|thumb\|400px\|]]
	==Historia powstania==		==Historia powstania==
	Organizacje utworzono w [[1900]] r. przy kościele rektoralnym [[Parafia p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Sosnowcu\|p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa]] w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]] przez ks. [[Władysław Musielewicz\|Władysława Musielewicza]]; formalnie zatwierdzona przez gubernatora piotrkowskiego w dniu [[16 sierpnia]] [[1900]] r.		Organizacje utworzono w [[1900]] r. przy kościele rektoralnym [[Parafia p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Sosnowcu\|p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa]] w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]] przez ks. [[Władysław Musielewicz\|Władysława Musielewicza]]; formalnie zatwierdzona przez gubernatora piotrkowskiego w dniu [[16 sierpnia]] [[1900]] r.

Michał Kusiak: Utworzył nową stronę „'''Chrześcijańskie Towarzystwo Dobroczynności''' - organizacja charytatywna zajmująca się m.in. rozdawnictwem żywności i odzieży oraz organizowaniem pomocy leka...”

2012-05-01T18:28:24Z

Utworzył nową stronę „'''Chrześcijańskie Towarzystwo Dobroczynności''' - organizacja charytatywna zajmująca się m.in. rozdawnictwem żywności i odzieży oraz organizowaniem pomocy leka...”

Nowa strona

'''Chrześcijańskie Towarzystwo Dobroczynności''' - organizacja charytatywna zajmująca się m.in. rozdawnictwem żywności i odzieży oraz organizowaniem pomocy lekarskiej ubogim mieszkańcom [[Sosnowiec|Sosnowca]].

==Historia powstania==
Organizacje utworzono w [[1900]] r. przy kościele rektoralnym [[Parafia p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Sosnowcu|p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa]] w [[Sosnowiec|Sosnowcu]] przez ks. [[Władysław Musielewicz|Władysława Musielewicza]]; formalnie zatwierdzona przez gubernatora piotrkowskiego w dniu [[16 sierpnia]] [[1900]] r.
Początkowo występowała pod nazwą Sosnowiecko-Sieleckiego Towarzystwa Pomocy dla Biednych Chrześcijan; później także jako Chrześcijańskie Towarzystwo Dobroczynności. Skupiała me tylko katolików kapłanów
i osoby świeckie - ale także protestantów. Od początku należeli do niej m.in. ks. [[Dominik Roch Milbert]] i pastor kościoła ewangelicko-augsburskiego ks. [[Ernest Uthke|Eugeniusz Uthke]]. W [[1902]] r. Towarzystwo zrzeszało ponad 300 członków płacących składki.

==Pierwsze lata==
W pierwszych latach działalności prowadziło ponadto biuro pośrednictwa pracy, szkołę rękodzielniczą, szwalnię dla najuboższych dziewcząt, a także trzy ochronki dla dzieci, które subsydiowali miejscowi przedsiębiorcy. Organizowano kursy dla analfabetów, a w [[1902]] r. uruchomiono bibliotekę i cztery czytelnie w [[Sielec (Sosnowiec)|Sielcu]], [[Pogoń (Sosnowiec)|Pogoni]], [[Konstantynów (Sosnowiec)|Konstantynowie]] i [[Dębowa Góra (Sosnowiec)|Dębowej Górze]].

==Rozbudowa organizacji i władze==
Oddziały i agendy Towarzystwa Dobroczynności rozbudował ks. [[Franciszek Raczyński]], pełniący od maja [[1913]] r. funkcje prezesa tej organizacji. Na tym stanowisku zastąpił ks. [[Jan Bielecki|Jana Bieleckiego]]. Już w [[1913]] r. nowy prezes (poprzednio był sekretarzem zarządu) zorganizował dwie szkoły rzemieślnicze dla najbiedniejszej młodzieży [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębia]].

==Okres I wojny światowej==
Szczególną aktywność wykazywał w okresie I wojny światowej. Utworzył sekcję Niesienia Pornosy Głodnym, która zajmowała się zaopatrywaniem ludności, zwłaszcza najuboższej, w artykuły żywnościowe. Zorganizował tanie
kuchnie z bezpłatnymi posiłkami dla najbiedniejszych mieszkańców [[Sosnowiec|Sosnowca]] i okolic. Materialną opieką Towarzystwo otoczyło także zubożałą inteligencję, rzemieślników i kupców, służbę domową, a nawet właścicieli niewielkich zakładów przemysłowych, którzy podczas wojny ponieśli duże straty. Dla realizacji tych celów powołano sekcję wzajemnej pomocy i specjalne biuro pośrednictwa pracy.

Towarzystwo prowadziło nadal ochronki, których liczba znacznie wzrosła w okresie wojny. Na terenie [[Sosnowiec|Sosnowca]] było ich kilkanaście, m.in. przy ul. Starososnowieckiej (dwie), Średniej na [[Dębowa Góra (Sosnowiec)|Dębowej Górze]], w [[Milowice (Sosnowiec)|Milowicach]], przy ul. Św. Barbary, Racławickiej, Staszica.

Przy ul. Prostej powstał Dom dla Sierot, utrzymywany w dużej mierze z ofiar społeczeństwa. Otrzymał on imię Henryka Sienkiewicza, honorowego członka Towarzystwa.

==Działalność edukacyjna==
W [[1917]] r. rozpoczął działalność Dom Wychowawczy dla Chłopców (ul. Dziewicza), w którym jego podopieczni zdobywali wiedzę szkolną i uczyli się zawodu (stolarstwo, szewstwo). Podobny zakład (z nauką szycia) utworzono
dla dziewcząt (ul. Pusta).

Podczas okupacji niemieckiej opiekowano się również rannymi żołnierzami i inwalidami wojennymi. W tym zakresie Towarzystwo współpracowało z organizacjami miejskim i Polskim Czerwonym Krzyżem i Radą Miejscową
Opiekuńczą.

==Działalność kulturalno-oświatowa==
Towarzystwo prowadziło kursy dla analfabetów i rozwijało działalność kulturalno-oświatową. Dochody z niegruzowanych imprez takich jak przedstawienia teatralne, koncerty, wystawy artystyczne i zbiórek przeznaczano na
cele dobroczynne. Część środków na działalność pochodziła z dotacji otrzymywanych od władz miejskich. Doraźnie pomocy finansowej udzielał Towarzystwu biskup kielecki ks. Augustyn Łosiński. Duże znaczenie miała ofiarność
społeczeństwa - do współpracy na rzecz najbiedniejszych ks. [[Franciszek Raczyński|Raczyński]] wciągał zarządy miejscowych zakładów przemysłowych.

==Okres po I wojnie światowej==
Rozległą działalność charytatywną Towarzystwo prowadziło również po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Obok ks. [[Franciszek Raczyński|Raczyńskiego]] w pracach na rzecz Towarzystwa zaangażowani byli także członkowie zarządu, m.in. [[Stanisław Kraupe]] (pełnił funkcje wiceprezesa), [[Stanisław Rutkowski]], [[Józef Domagalski]],
[[Czesław Goebel]], [[Kasper Stefanowski]], dr [[Bronisław Zieleniewski]], [[Ignacy Raykowski]], F. Dobrowolski, [[Janina Różycka]], [[Józef Bielski]], S. Dmochowski, S. Wiszczulis, O. Pfabe, M. Dowgierd, [[Jan Gąsiewski]], [[Jadwiga Waśniewska]], [[Tadeusz Renmer]], W. Gumiński.

==Przytułek dla starców i bezdomnych==
W [[1919]] r. otwarto przytułek dla starców, którym kierowała J. Różycka. Kolejny obiekt tego typu, pod wezwaniem św. Wincentego a Paulo, powstał w budynkach kolejowych przy [[Parafia p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Sosnowcu|kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa]]. W pierwszych latach po wojnie utworzono również dom noclegowy dla bezdomnych mężczyzn i żebraków.

==Pomoc dla głodujących==
Zorganizowaną Sekcję Pomocy Głodnym prowadzono wspólnie z magistratem. Po jej zlikwidowaniu, w lutym [[1920]] r. powołano Sekcję Tanich Kuchni. Korzystający z niej bezrobotni byli zobowiązani do wykonywania prac fizycznych na rzecz Towarzystwa.

==Ochronki==
W pierwszych powojennych latach Towarzystwo prowadziło 10 ochronek. Dzieciom przebywającym w nich zapewniano wczasy podczas wakacji, a chorym na gruźlicę wyjazdy do sanatoriów. Z powodu trudności finansowych
w [[1922]] r. zredukowano liczbę ochronek do trzech, które następnie oddano pod zarząd miasta.

==Okres powstań śląskich==
W okresie powstań i plebiscytu na Górnym Śląsku Chrześcijańskie Towarzystwo organizowało pomoc medyczną i kwaterunkową dla uczestników tych wydarzeń. Pomagało również polskim żołnierzom w przeddzień wybuch u wojny z Rosją Radziecką ([[1920]]) oraz opiekowało się ewakuowanymi z kresów wschodnich urzędnikami kolejowymi, a także zwolnionymi więźniami.

==Okres międzywojenny==
Na uwagę zasługuje działalność ks. [[Franciszek Raczyński|Raczyńskiego]] w zakresie szerzenia oświaty wśród uboższej młodzieży [[Sosnowiec|Sosnowca]]. Był założycielem kilku szkół, m.in. żeńskiej szkoły rzemieślniczej ([[1927]]), przekształconej w [[1937]] r. w Gimnazjum Rzemieślnicze jego imienia.

Do pracy w zakładach opieki zarządzanych przez Towarzystwo - sierocińcach, domach starców, domach wychowawczych, jadłodajniach ks. [[Franciszek Raczyński|Raczyński]] zaangażował powstałe w końcu [[1921]] r. [[Zgromadzenie Zakonne Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus]], a po jego rezygnacji, Siostry Służebniczki
Najświętszej Marii Panny ze Starej Wsi (kwiecień-grudzień [[1922]] r.). Przez pewien czas zatrudniał także karmelitów bosych. Zdecydowaną większość pracowników Towarzystwa stanowiły jednak osoby świeckie.

==Finansowanie==
Prowadzona na wielką skalę działalność charytatywna wymagała ogromnych środków finansowych. Niezbędne fundusze pozyskiwano w różny sposób - część pochodziła z dotacji miejskich. Dzięki staraniom ks. [[Franciszek Raczyński|Raczyńskiego]] podjętym w [[1921]] r., wydatnej pomocy finansowej udzielił Towarzystwu amerykański Czerwony Krzyż; podobnie postąpiła fundacja Herberta Hoovera. Celowi wzmocnienia kondycji materialnej Towarzystwa służyło otwarcie przez ks. [[Franciszek Raczyński|Raczyńskiego]], w budynkach przy [[Parafia p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Sosnowcu|kościele kolejowym]], dwóch hurtowni tytoniowej
i spożywczo-tytoniowej. Po [[1931]] r. powstały również filie tych instytucji i sklepy spożywcze w innych miastach [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębia]]

==Przekształcenie organizacji==
W [[1935]] r. Towarzystwo włączono do utworzonego w diecezji częstochowskiej Związku Instytucji Opiekuńczych i Stowarzyszeń Dobroczynnych „Caritas”. Utrzymało jednak pewną samodzielność. Pozostało właścicielem
posiadanych do tej pory ruchomości i nieruchomości prowadziło dotychczasowe sekcje, a jego działalnością nadal kierował ks. [[Franciszek Raczyński|F. Raczyński]].

==Okres II wojny światowej==
Po wybuchu II wojny światowej Towarzystwo kontynuowało działalność przeznaczając dochody z hurtowni na prowadzenie domów opieki. Korzystało z zasobów, które pozostały z okresu przedwojennego. W [[1940]] r.
zarząd nad Towarzystwem przejął Niemiec Reinhold Reiman. Od tej pory działalność Towarzystwa pozostała jedynie szczątkowa.

==Bibliografia==
*{{Cytuj książkę | nazwisko = Śmiałek| imię = Małgorzata |nazwisko2= |imię2= | tytuł = [[Sosnowieckie ABC (6)|Sosnowieckie ABC, tom VI]] | data =[[2007]] | wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] | miejsce = | isbn = 978-83-89199-34-8 | strony = 60-63}}