Elektrownia w Sosnowcu - Historia wersji

Michał Kusiak o 18:55, 2 kwi 2012

2012-04-02T18:55:36Z

← poprzednia wersja		Wersja z 18:55, 2 kwi 2012
Linia 40:		Linia 40:

	==Elektrownia zmienia się w elektrociepłownię==		==Elektrownia zmienia się w elektrociepłownię==
	W latach 60,. gdy w regionie funkcjonowały już nowocześniejsze elektrownie, o wyższych parametrach technicznych, bardziej ekonomiczne, zakład poważnie ograniczył produkcję. Aby utrzymać go w ruchu i wykorzystać zainstalowaną moc podjęto starania o zmianę jego funkcji. Po wprowadzeniu niewielkich zmian, przekształcono go na elektrociepłownię ([[1963]]). Urządzenia elektrowni wykorzystano do okolicznych fabryk oraz do wytwarzania ciepłej wody grzewczej dla ludności. Wybudowane w latach [[1965]] – [[1970]] magistrale parowe do [[Będzin\|Będzina]] i [[Sosnowiec\|Sosnowca]] zapoczątkowały rozwój systemu ciepłowniczego w regionie.		W latach 60,. gdy w regionie funkcjonowały już nowocześniejsze elektrownie, o wyższych parametrach technicznych, bardziej ekonomiczne, zakład poważnie ograniczył produkcję. Aby utrzymać go w ruchu i wykorzystać zainstalowaną moc podjęto starania o zmianę jego funkcji. Po wprowadzeniu niewielkich zmian, przekształcono go na [[Elektrociepłownia „Będzin”\|elektrociepłownię]] ([[1963]]). Urządzenia elektrowni wykorzystano do okolicznych fabryk oraz do wytwarzania ciepłej wody grzewczej dla ludności. Wybudowane w latach [[1965]] – [[1970]] magistrale parowe do [[Będzin\|Będzina]] i [[Sosnowiec\|Sosnowca]] zapoczątkowały rozwój systemu ciepłowniczego w regionie.

	Od [[1965]] r. elektrociepłownia stanowiła Wydział Wytwarzania Zakładu Energetycznego w Będzinie, a w latach [[1976]] – [[1982]] należała do zespołu elektrociepłowni Wschód z siedzibą w Chorzowie. W ramach podjętego programu budowy nowej Elektrociepłowni „Będzin”, w latach [[1971]] – [[1979]], w trzech etapach przeprowadzono szeregi istotnych inwestycji. Uruchomiono nowe kotły wodne i parowe, turbozespół ciepłowniczy, zamontowano urządzenia towarzyszące.

	Od [[1982]] r. Elektrociepłownia „Będzin” funkcjonowała na własnym rozrachunku wewnętrznym w ramach Zakładów Energetycznych Okręgu Południowego, a w [[1989]] r. weszła w skład Elektrociepłowni Katowice. Usamodzielniła się jako zakład państwowy w połowie [[1990]] r. Z dniem [[1 kwietnia]] [[1993]] r. przedsiębiorstwo przekształcono w jednoosobową spółkę Skarbu
	~~Państwa pn. Elektrociepłownia „Będzin” S.A. W latach [[1994]] - [[1996]] przeprowadzono~~
	restrukturyzację, a następnie zakład został sprywatyzowany. Głównym udziałowcem Elektrociepłowni „Będzin” S.A. jest obecnie niemiecka firma envia Mitteldeutschce Energie AG, od grudnia [[1998]] r. spółka notowana jest na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

	==Galeria==		==Galeria==
Linia 58:		Linia 52:

	==Bibliografia==		==Bibliografia==
	*{{Cytuj książkę \| nazwisko = Śmiałek\| imię = Małgorzata \|nazwisko2= \|imię2= \| tytuł = [[Sosnowieckie ABC (4)\|Sosnowieckie ABC, tom IV]] \| data =[[2005]] \| wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] \| miejsce = \| isbn = 83-89199-15-7 \| strony = 18-22}}		*{{Cytuj książkę \| nazwisko = Śmiałek\| imię = Małgorzata \|nazwisko2= \|imię2= \| tytuł = [[Sosnowieckie ABC (4)\|Sosnowieckie ABC, tom IV]] \| data =[[2005]] \| wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] \| miejsce = \| isbn = 83-89199-15-7 \| strony = 18-21}}

	[[Kategoria: Przemysł]]		[[Kategoria: Przemysł]]

Michał Kusiak o 18:45, 2 kwi 2012

2012-04-02T18:45:43Z

← poprzednia wersja		Wersja z 18:45, 2 kwi 2012
Linia 47:		Linia 47:
	Państwa pn. Elektrociepłownia „Będzin” S.A. W latach [[1994]] - [[1996]] przeprowadzono		Państwa pn. Elektrociepłownia „Będzin” S.A. W latach [[1994]] - [[1996]] przeprowadzono
	restrukturyzację, a następnie zakład został sprywatyzowany. Głównym udziałowcem Elektrociepłowni „Będzin” S.A. jest obecnie niemiecka firma envia Mitteldeutschce Energie AG, od grudnia [[1998]] r. spółka notowana jest na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.		restrukturyzację, a następnie zakład został sprywatyzowany. Głównym udziałowcem Elektrociepłowni „Będzin” S.A. jest obecnie niemiecka firma envia Mitteldeutschce Energie AG, od grudnia [[1998]] r. spółka notowana jest na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

			==Galeria==
			<gallery>
			Plik:Brak zdjęcia.jpg\|Opis zdjęcia:
			Plik:Brak zdjęcia.jpg\|Opis zdjęcia:
			Plik:Brak zdjęcia.jpg\|Opis zdjęcia:
			Plik:Brak zdjęcia.jpg\|Opis zdjęcia:
			Plik:Brak zdjęcia.jpg\|Opis zdjęcia:
			</gallery>

			==Bibliografia==
			*{{Cytuj książkę \| nazwisko = Śmiałek\| imię = Małgorzata \|nazwisko2= \|imię2= \| tytuł = [[Sosnowieckie ABC (4)\|Sosnowieckie ABC, tom IV]] \| data =[[2005]] \| wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] \| miejsce = \| isbn = 83-89199-15-7 \| strony = 18-22}}

			[[Kategoria: Przemysł]]

Michał Kusiak: Utworzył nową stronę „'''Elektrownia w Sosnowcu''' - w marcu 1909 r. Towarzystwo Przemysłwo-Górnicze „Hrabia Renard” otrzymało od [[Urząd Miejski w Sosnowcu|sosnowieckiego Magist...”

2012-04-02T18:42:26Z

Utworzył nową stronę „'''Elektrownia w Sosnowcu''' - w marcu 1909 r. Towarzystwo Przemysłwo-Górnicze „Hrabia Renard” otrzymało od [[Urząd Miejski w Sosnowcu|sosnowieckiego Magist...”

Nowa strona

'''Elektrownia w Sosnowcu''' - w marcu [[1909]] r. Towarzystwo Przemysłwo-Górnicze „Hrabia
Renard” otrzymało od [[Urząd Miejski w Sosnowcu|sosnowieckiego Magistratu]] koncesję na „wytwarzanie i sprzedaż energii elektrycznej dla gospodarstw domowych i oświetlenia ulicznego
m. [[Sosnowiec|Sosnowca]]”.

==Elektrownia w centrum miasta==
Na tej podstawie wybudowało w mieście przy ówczesnej ul. Polnej, tuż obok [[Teatr Zagłębia (Sosnowiec)|teatru]], niewielką elektrownię prądu stałego o mocy 450 kW. Była to pierwsza publiczna elektrownia w [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębiu Dąbrowskim]]. Według urnowy koncesyjnej po upływie 35 lat przejąć ją miało miasto i jemu też przysługiwało prawo do wcześniejszego wykupu przedsiębiorstwa za odszkodowaniem (po 15 latach).

[[Gwarectwo „Hrabia Renard”|Gwarectwo]], które uznawało eksploatację elektrowni za działalność drugorzędną, w [[1911]] r. odsprzedało ją nowo utworzonemu Towarzystwu
Akcyjnemu Sosnowiecka Stacja Elektryczna. W skład zespołu założycielskiego tej spółki wchodzili przemysłowcy łódzcy: Maurycy Poznański, Antoni Stamirowski i Walter Bllüthgen. Kapitał zakładowy Towarzystwa wynosił w [[1913]] r. 4 mln rubli, a większość akcji nagrzała do niemieckich firm. Wśród Członków zarządu byli m.in.: [[Henryk Dietel]] i [[Stanisław Reichel]] z [[Sosnowiec|Sosnowca]].

==Przeniesienie elektrowni do Małobądza==
Spółka zamierzała przeprowadzić elektryfikację rozrastającego się miasta i okolicznych miejscowości. Istniejąca elektrownia okazała się za mała aby temu sprostać. Zakupiono więc grunty we wsi [[Małobądz (Będzin)|Małobądz]], na granicy [[Sosnowiec|Sosnowca]] i Będzina, na których w [[1913]] r. rozpoczęto budowę nowego zakładu energetycznego. Kierował nią pełnomocnik zarządu, późniejszy dyrektor firmy inż. [[Kazimierz Gayczak]]. Wybuch I wojny światowej poważnie zahamował tempo prac przy budowie, jednak w [[1916]] r. uruchomiono zakład.

Powstająca w [[Małobądz (Będzin)|Małobądzu]] elektrownia należała początkowo do [[Sosnowiec|Sosnowca]]. Z czasem jednak władze [[Będzin|Będzina]] doprowadziły do precyzyjnego wytyczenia granicy między obu miastami i w efekcie obszar z elektrownią znalazł się w [[Będzin|Będzinie]].

==Okres po I wojnie światowej==
Po odzyskaniu niepodległości sytuacja przedsiębiorstwa uległa zmianie. Utworzona w końcu [[1918]] r. Warszawie Spółka Akcyjna „Siła i Światło” wykupiła akcje elektrowni od firm niemieckich tworząc w [[1919]] r. Towarzystwo Akcyjne Elektrowni Sosnowieckiej. a stanowisku dyrektora pozostał inż. [[Kazimierz Gayczak|Gayczak]], a kierownikami ruchu byli inż. Jerzy Blay i inż. Bronisław Nowakowski.

Do [[1919]] r. elektrownia w [[Małobądz (Będzin)|Małobądzu]] pracowała na wspólnym kablu z elektrownią w Chorzowie. Po jego przecięciu przejściowo spadła produkowana moc. Wybudowano wtedy linie napowietrzne i kablowe wysokiego napicia.

W [[1922]] r. zakład, którego działalność wykroczyła poza teren [[Sosnowiec|Sosnowca]],
przyjął nazwę Elektrowni Okręgowej w Zagłębiu Dąbrowskim. Siedziba dyrekcji do [[1934]] r. mieściła się w [[Sosnowiec|Sosnowcu]], przy ul. Sienkiewicza.

Na tle przynależności wybudowanej w [[Małobądz (Będzin)|Małobądzu]] elektrowni wybuchł spór między [[Urząd Miejski w Sosnowcu|Magistratem miasta Sosnowca]] a spółką, zakończony zawarciem porozumienia (umowa notarialna) w dniu [[12 listopada]] [[1923]] r., zmieniającego
częściowo ustalenia umowy koncesyjnej z marca [[1909]] r. Na mocy tych postanowień miasto zrzekło się prawa do bezpłatnego przejęcia elektrowni, a także do jej wykupu. W zamian za to spółka zobowiązała się przekazać miastu 58 tys. sztuk akcji bezpłatnie i umożliwić zakup dalszych 142 tys. sztuk, na warunkach zastrzeżonych dla akcjonariuszy spółki. Udział miasta miał wynosić 10% kapitału zakładowego. Spółka zobowiązała się ponadto do bezpłatnego oświetlenia [[Sosnowiec|Sosnowca]] 100 lampami 1000 świecowymi zużywającymi do 600 watów. Ilość bezpłatnych lamp mogła ulec zmianie w zależności od zwiększenia lub zmniejszenia energii (ponad lub powyżej 5 mln kWh) sprzedanej na terenie [[Sosnowiec|Sosnowca]]. Zawarta umowa obowiązywać miała do końca [[1952]] r.

Przed wybuchem II wojny światowej na ulicach [[Sosnowiec|Sosnowca]] rozmieszczonych było ok. 900 lamp, a udział miasta w spółce Elektrownia Okręgowa w Zagłębiu Dąbrowskim nieznacznie przekroczyła 10 % kapitału zbiorowego.

W latach [[1923]] – [[1928]] dyrektorem zakładu był inż. [[Włodzimierz Horko]], a po jego tragicznej śmierci funkcje te obiją inż. [[Ignacy Bereszko]]. W tym okresie trwały dalsze prace związane z rozbudową i zwiększeniem mocy elektrowni. Zakład wyposażony został w nowy turbozespół, nowe maszyny i urządzenia, wybudowano także nowy budynek kotłowni z 95. metrowym kominem, największym wówczas w [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębiu Dąbrowskim]]. Moc elektrowni osiągał poziom 22,5 MW. Wytwarzana energia kierowana była do odbiorców na terenie [[Sosnowiec|Sosnowca]], [[Będzin|Będzina]], [[Czeladź|Czeladzi]], [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]] i [[Niwka (Sosnowiec)|Niwki]]. W [[1928]] r. spółka zawarła umowy na dostawę energii z trzema wielkimi firmami: „Sieciami Elektrycznymi” i spółką [[Tramwaje Elektryczne w Zagłębiu Dąbrowskim]] oraz [[Towarzystwo Sosnowieckich Fabryk Rur i Żelaza|Towarzystwem Sosnowieckich Fabryk Rur i Żelaza]].

W latach kryzysu gospodarczego ([[1929]] – [[1933]]) nastąpił spadek sprzedaży energii, co wynikało głównie ze słabej kondycji finansowej zakładów przemysłowych. Począwszy od [[1934]] r. elektrownia notowała stały wzrost produkcji, powiększał się również obszar działania spółki. W [[1932]] r. otrzymała uprawnienia rządowe na wytwarzanie, przesyłanie i rozdzielanie energii elektrycznej, gwarantujące jej prawo wyłączności działania na terenie [[Sosnowiec|Sosnowca]], [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]], [[Czeladź|Czeladzi]] i gminy [[Niwka (Sosnowiec)|Niwka]]. Od [[1936]] r. obsługiwała także gminę [[Bobrowniki (gm. Bobrowniki)|Bobrowniki]], [[Grodziec (Będzin)|Grodziec]], [[Zagórze (Sosnowiec)|Zagórze]] i in.

==Okres II wojny światowej==
W okresie okupacji hitlerowskiej Elektrownia Okręgowa podporządkowana została przedsiębiorstwu Schlesische Elektrizitätswerke AG (SEAG) w Katowicach, które w [[1943]] r. weszło w skład koncernu Energieversonung Oberschlesien AG. Z ramienia władz okupacyjnych elektrownią zarządzał inż. P. Strunke. Niemcy zainstalowali maszyny zamówione przed wojną przez polskie kierownictwo i przystąpiły do rozbudowy zakładu. Powiększyli m.in. budynek maszynowni, wybudowali komin o wysokości 135m, rozdzielnię, most kolejowy na [[Czarna Przemsza|Czarnej Przemszy]]. Zainteresowani wysokim poziomem produkcji prowadzili gospodarkę rabunkową eksploatując nadmiernie urządzenia bez wykonywania koniecznych rewizji i napraw turbozespołów, co odbiło się ujemnie na stanie technicznym zakładu.

==Okres po II wojnie światowej==
Po wyzwoleniu kierownictwo elektrowni objął trzyosobowy Zarząd Zakładowy, a w lutym [[1945]] r. pełnomocnik Rządku na [[Zagłębie Dąbrowskie]] mianował dyrektorem jednego z jej członków, [[Olgierd Chełmicki|Olgierda Chełmickiego]]. Załoga nie dopuściła do zatrzymania elektrowni, mimo że jej stan był bardzo zły. Natomiast przystąpiono do usuwania zniszczeń i podjęto prace remontowe. Już w październiku [[1945]] r. uruchomiono największy turbozespół (EEC). Remonty i montowanie nowych urządzeń, w miejscu starych, zużytych trwały przez następne lata. Pod koniec [[1948]] r. moc elektrowni wynosiła 39,8 MW. Do osiągnięć zakładu należało m.in. zelektryfikowanie 32 wsi.

Od sierpnia [[1948]] r. elektrownia wchodziła w skład Podokręgu Będzin i podlegała Zjednoczeniu Energetycznemu Okręgu Górnośląskiego. Po utworzeniu w [[1951]] r. sieci Elektrycznych Częstochowa stanowiła jeden z jego rejonów. Od [[1952]] r. Rejon Sieci Będzin podlegał Zakładowi Sieci Elektrycznych Częstochowa i Zakładowi Zbytu Energii Katowice.

==Elektrownia zmienia się w elektrociepłownię==
W latach 60,. gdy w regionie funkcjonowały już nowocześniejsze elektrownie, o wyższych parametrach technicznych, bardziej ekonomiczne, zakład poważnie ograniczył produkcję. Aby utrzymać go w ruchu i wykorzystać zainstalowaną moc podjęto starania o zmianę jego funkcji. Po wprowadzeniu niewielkich zmian, przekształcono go na elektrociepłownię ([[1963]]). Urządzenia elektrowni wykorzystano do okolicznych fabryk oraz do wytwarzania ciepłej wody grzewczej dla ludności. Wybudowane w latach [[1965]] – [[1970]] magistrale parowe do [[Będzin|Będzina]] i [[Sosnowiec|Sosnowca]] zapoczątkowały rozwój systemu ciepłowniczego w regionie.

Od [[1965]] r. elektrociepłownia stanowiła Wydział Wytwarzania Zakładu Energetycznego w Będzinie, a w latach [[1976]] – [[1982]] należała do zespołu elektrociepłowni Wschód z siedzibą w Chorzowie. W ramach podjętego programu budowy nowej Elektrociepłowni „Będzin”, w latach [[1971]] – [[1979]], w trzech etapach przeprowadzono szeregi istotnych inwestycji. Uruchomiono nowe kotły wodne i parowe, turbozespół ciepłowniczy, zamontowano urządzenia towarzyszące.

Od [[1982]] r. Elektrociepłownia „Będzin” funkcjonowała na własnym rozrachunku wewnętrznym w ramach Zakładów Energetycznych Okręgu Południowego, a w [[1989]] r. weszła w skład Elektrociepłowni Katowice. Usamodzielniła się jako zakład państwowy w połowie [[1990]] r. Z dniem [[1 kwietnia]] [[1993]] r. przedsiębiorstwo przekształcono w jednoosobową spółkę Skarbu
Państwa pn. Elektrociepłownia „Będzin” S.A. W latach [[1994]] - [[1996]] przeprowadzono
restrukturyzację, a następnie zakład został sprywatyzowany. Głównym udziałowcem Elektrociepłowni „Będzin” S.A. jest obecnie niemiecka firma envia Mitteldeutschce Energie AG, od grudnia [[1998]] r. spółka notowana jest na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.