Krzysztof Poplawski o 14:59, 10 gru 2021

2021-12-10T14:59:48Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:59, 10 gru 2021
Linia 47:		Linia 47:

	[[Kategoria: Zakłady przemysłowe]]		[[Kategoria: Zakłady przemysłowe]]
			[[Kategoria:Zakłady przemysłowe w Sosnowcu]]

Dariusz JUREK o 19:40, 12 lis 2016

2016-11-12T19:40:16Z

← poprzednia wersja		Wersja z 19:40, 12 lis 2016
Linia 1:		Linia 1:
	Fabryka Maszyn Górniczych "~~Niwka”~~ w Sosnowcu		[[Plik:Fabryka Maszyn Górniczych Niwka 0001.jpg\|thumb\|500px\|Fabryka Maszyn Górniczych Niwka na starej fotografii]]
			'''Fabryka Maszyn Górniczych "Niwka"''' - jedna z najstarszych fabryk w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]] zajmująca się produkcją maszyn górniczych.
			==Historia powstania==
			Tradycje fabryki sięgają lat 30. XIX wieku, kiedy uruchomiono w [[Niwka (Sosnowiec)\|Niwce]] kombinat hutniczy - tzw. Zakłady Henrykowskie. Ta ogromna inwestycja okazał się nieudana. Już w latach 40. huta została zamknięta, a w [[1860]] r. rozebrana. Pozostały jedynie odlewnia i dwie hale. Stały się one zalążkiem warsztatów mechanicznych, przyszłej fabryki maszyn górniczych.
			==Rozwój fabryki==
			O początkach zakładu niewiele wiadomo. W [[1861]] r. pozostałości po hucie przejął [[Jacek Siemieński]], który w [[1864]] r. odsprzedał zakład śląskiemu przemysłowcowi [[Gustaw von Kramsta\|Gustawowi von Kramście]]. Nowy właściciel rozwinął warsztaty mechaniczne, przeznaczając je do obsługi swoich kopalń. Po śmierci przemysłowca
			przeszły na własność jego spadkobierców a następnie Gwarectwa von Kramsty, które oni utworzyli ([[1883]]). W dalszym ciągu obsługiwały kopalnie należące do Gwarectwa. Nosiły nazwę: Odlewnia Żelaza i Warsztaty Mechaniczne "Niwka". Prawdopodobnie w tym okresie wyprodukowano tu pierwsze maszyny górnicze.

			W [[1891]] r. zakład, wraz z całym majątkiem Gwarectwa, nabyło [[Towarzystwo Kopalń i Zakładów Hutniczych Sosnowieckich\|Towarzystwo Kopalń i Zakładów Hutniczych Sosnowieckich S.A.]] Dysponująca dużym kapitałem spółka rozbudowała go i zmodernizowała. Wybudowano nowe hale produkcyjne, które wyposażono w nowoczesne urządzenia - tokarki, strugarki, frezarki. Podjęły działalność wydziały obróbki mechanicznej, konstrukcji stalowych, ślusarnia, odlewnia, stolarnia, modelarnia, kuźnia. Moc zainstalowanych w zakładzie maszyn dochodziła przed I wojną światową do 150 KM. Produkowano tu podnośniki, przesuwalnie wagonów, pompy i maszyny do obróbki metalu. Zakład zatrudniał blisko 200 osób. Kierowali nim: inż. N. Kraisel oraz technicy Zarn Mikalec, Jantsch, Rolz, Schwedler, Bartowniczek, Hranitzky.

			==Okres I wojny światowej==
			Podczas I wojny światowej zakład został podporządkowany władzom okupacyjnym a następnie unieruchomiony.

			==Okres międzywojenny==
			Po odzyskaniu niepodległości przejęło go ponownie [[Towarzystwo Kopalń i Zakładów Hutniczych Sosnowieckich\|Towarzystwo Kopalń i Zakładów Hutniczych Sosnowieckich]]. Od [[1921]] r. nosił nazwę Centralnych Warsztatów Mechanicznych. W latach 20. XX wieku szybko się rozwijał - zmodernizowano hale produkcyjne, zamontowano nowoczesne obrabiarki i inne maszyny. W [[1938]] roku wartość produkcji wynosiła 1.860.000 zł. Fabryka zatrudniała wówczas 366 robotników.

			==Okres II wojny światowej==
			Podczas okupacji hitlerowskiej fabrykę przejął Główny Urząd Powierniczy Wschód, a następnie ([[1942]]) pruski koncern Prussische Bergwerks und Hutten - A G. Preussag. Produkcję dostosowano do potrzeb III Rzeszy.

			==Okres po II wojnie światowej==
			Po wyzwoleniu przeszła pod polski zarząd państwowy i została włączona do Zjednoczenia Fabryk Maszyn i Sprzętu Górniczego. Obok podstawowej produkcji prowadzono remonty parowozów, pomp i innych urządzeń.
			W [[1947]] r. zakład wrócił do produkowania maszyn górniczych, a w [[1963]] r. poszerzył asortyment o maszyny z napędem hydraulicznym i elektrohydraulicznym.

			==Okres rozbudowy w latach 45-70==
			Już w [[1945]] r. podjęto w zakładzie działalność inwestycyjną, którą kontynuowano przez następne lata. Zbudowano m.in. nowe hale obróbki mechanicznej i przenośników zgrzebłowych o łącznej kubaturze ponad 100 tys. m2,
			centralną piłownię (lata 60-te), rozbudowano wydział produkcji urządzeń do ładowania i transportu węgla ([[1971]] - [[1975]]), zmodernizowano całkowicie park maszynowy i unowocześniono metody wytwórcze (lata 70.) i in. Do połowy lat 70. Wytwórnia Maszyn Górniczych ,,Niwka" (taką nazwę zakład nosił od [[1951]] r.) dwukrotnie zwiększyła swoją powierzchnię produkcyjną.

			==Lata 80==
			Kolejny etap modernizacji rozpoczął się na początku lat 80. - m.in. przebudowano halę montażową, wybudowano magazyny, wprowadzono wysokiej klasy sprzęt produkcyjny.
			W [[1980]] r. Wytwórnię przemianowano na Fabrykę Maszyn Górniczych „Niwka”.

			==Asortyment==
			Asortyment produkcji zakładu był szeroki - obejmował różnego typu ładowarki, kołowroty kopalniane, urządzenia hydrauliczne i pneumatyczne, przenośniki zgrzebłowe i trasy przenośników taśmowych. Część wyrobów
			eksportowano m.in. do Afryki, Ameryki Południowej, Chin i krajów europejskich: Hiszpanii, Węgier, Francji.

			==Lata 90==
			Od początku lat 90. fabryka przechodziła restrukturyzację. [[1 kwietnia]] [[1994]] r. przekształcono ją w spółkę akcyjną. Po przekształceniu przeprowadzono wiele zmian organizacyjnych i restrukturyzacyjnych związanych z trudną
			sytuacją ekonomiczną fabryki i całego zaplecza górniczego.

			Z kryzysu ekonomicznego branży górniczej FMG NIWKA S.A wyszła obronną ręką i nadal produkuje ładowarki, przenośniki zgrzebłowe i kołowroty, a także wykonuje szereg usług technologicznych dla innych zakładów w zakresie obróbki skrawaniem, spawania i cięcia termicznego, obróbki plastycznej, obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej.

			==Bibliografia==
			*{{Cytuj książkę \| nazwisko = Śmiałek\| imię = Małgorzata \|nazwisko2= Studencki \|imię2= Zbigniew \| tytuł = [[Sosnowieckie ABC (7)\|Sosnowieckie ABC, tom VII]] \| data =[[2008]] \| wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] \| miejsce = \| isbn = 978-83-89199-37-9 \| strony = 19-21}}

			==Linki zewnętrzne==
			*[http://www.niwka.pl/ Strona internetowa FMG Niwka]

			[[Kategoria: Zakłady przemysłowe]]

Dariusz JUREK: Utworzył nową stronę „Fabryka Maszyn Górniczych "Niwka” w Sosnowcu”

2016-11-12T19:39:09Z

Utworzył nową stronę „Fabryka Maszyn Górniczych "Niwka” w Sosnowcu”

Nowa strona

Fabryka Maszyn Górniczych "Niwka” w Sosnowcu

Fabryka Maszyn Górniczych "Niwka” w Sosnowcu - Historia wersji

Krzysztof Poplawski o 14:59, 10 gru 2021

Dariusz JUREK o 19:40, 12 lis 2016

Dariusz JUREK: Utworzył nową stronę „Fabryka Maszyn Górniczych "Niwka” w Sosnowcu”