Fabryka Sztucznych Nawozów Chemicznych (Sosnowiec) - Historia wersji

Dariusz JUREK o 18:19, 20 cze 2016

2016-06-20T18:19:40Z

← poprzednia wersja		Wersja z 18:19, 20 cze 2016
Linia 1:		Linia 1:
	'''Fabryka ~~sztucznych nawozów chemicznych w Sosnowcu~~''' - ~~fabryka,~~ zwana popularnie ~~kościarnią~~, była pierwszym zakładem przemysłu chemicznego uruchomionym na terenie miasta. Wybudował ją w [[1853]] r. [[Ignacy Niewiadomski]], na gruntach odkupionych od hr. Stolberg de Wernigerode		'''Fabryka Sztucznych Nawozów Chemicznych''' - zwana popularnie "Kościarnią", była pierwszym zakładem przemysłu chemicznego uruchomionym na terenie miasta. Wybudował ją w [[1853]] r. [[Ignacy Niewiadomski]], na gruntach odkupionych od hr. Stolberg de Wernigerode
	w [[Stary Sosnowiec (Sosnowiec)\|Starym Sosnowcu]]. Gdy powstawała, okolica była niezamieszkała, rozciągały się tutaj pola uprawne.		w [[Stary Sosnowiec (Sosnowiec)\|Starym Sosnowcu]]. Gdy powstawała, okolica była niezamieszkała, rozciągały się tutaj pola uprawne.

Dariusz JUREK: Fabryka sztucznych nawozów chemicznych (Sosnowiec) przeniesiono do Fabryka Sztucznych Nawozów Chemicznych (Sosnowiec)

2016-06-20T18:18:32Z

Fabryka sztucznych nawozów chemicznych (Sosnowiec) przeniesiono do Fabryka Sztucznych Nawozów Chemicznych (Sosnowiec)

← poprzednia wersja	Wersja z 18:18, 20 cze 2016
(Brak różnic)

Dariusz JUREK: /* Bibliografia */

2016-06-20T18:17:12Z

Bibliografia

← poprzednia wersja		Wersja z 18:17, 20 cze 2016
Linia 38:		Linia 38:
	*{{Cytuj książkę \| nazwisko = Śmiałek\| imię = Małgorzata \|nazwisko2= \|imię2= \| tytuł = [[Sosnowieckie ABC (6)\|Sosnowieckie ABC, tom VI]] \| data =[[2007]] \| wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] \| miejsce = \| isbn = 978-83-89199-34-8 \| strony = 19-20}}		*{{Cytuj książkę \| nazwisko = Śmiałek\| imię = Małgorzata \|nazwisko2= \|imię2= \| tytuł = [[Sosnowieckie ABC (6)\|Sosnowieckie ABC, tom VI]] \| data =[[2007]] \| wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] \| miejsce = \| isbn = 978-83-89199-34-8 \| strony = 19-20}}

	[[Kategoria: ~~Zakłady~~ przemysłowe]]		[[Kategoria: Firmy i zakłady przemysłowe]]
			[[Kategoria: Firmy i zakłady przemysłowe do 1918]]
			[[Kategoria: Firmy i zakłady przemysłowe w Sosnowcu]]
			[[Kategoria: Firmy i zakłady przemysłowe w Sosnowcu do 1918]]

Michał Kusiak: /* Odbudowa zakładu */

2012-04-20T07:16:12Z

Odbudowa zakładu

← poprzednia wersja		Wersja z 07:16, 20 kwi 2012
Linia 20:		Linia 20:

	==Odbudowa zakładu==		==Odbudowa zakładu==
	Jesienią 1881 r. odbudowano fabrykę i wznowiono produkcję. Koszty inwestycji okazały się bardzo duże, a produkcja stała się mało opłacalna. Spadło bowiem zapotrzebowanie na węgiel kostny, co zmusiło [[Paul Lamprecht\|Lamprechta]] do znacznego obniżenia ceny. Ponadto, przy eksporcie towarów do Niemiec nakładano coraz wyższe cło (wojna celna między Rosją i Niemcami), a w [[1886]] r. całkowicie zakazano eksportu towarów chemicznych.		Jesienią [[1881]] r. odbudowano fabrykę i wznowiono produkcję. Koszty inwestycji okazały się bardzo duże, a produkcja stała się mało opłacalna. Spadło bowiem zapotrzebowanie na węgiel kostny, co zmusiło [[Paul Lamprecht\|Lamprechta]] do znacznego obniżenia ceny. Ponadto, przy eksporcie towarów do Niemiec nakładano coraz wyższe cło (wojna celna między Rosją i Niemcami), a w [[1886]] r. całkowicie zakazano eksportu towarów chemicznych.

	==Zakończenie działalności==		==Zakończenie działalności==

Michał Kusiak o 07:15, 20 kwi 2012

2012-04-20T07:15:50Z

← poprzednia wersja		Wersja z 07:15, 20 kwi 2012
Linia 2:		Linia 2:
	w [[Stary Sosnowiec (Sosnowiec)\|Starym Sosnowcu]]. Gdy powstawała, okolica była niezamieszkała, rozciągały się tutaj pola uprawne.		w [[Stary Sosnowiec (Sosnowiec)\|Starym Sosnowcu]]. Gdy powstawała, okolica była niezamieszkała, rozciągały się tutaj pola uprawne.

	Po kilku latach zakład unieruchomiono. W [[1864]] r. wydzierżawił go [[Teodor Ludwik		Po kilku latach zakład unieruchomiono. W [[1864]] r. wydzierżawił go [[Teodor Ludwik Scherner]], kierujący firmą spedycyjną. Następnie, w [[1868]] r. nabył kościarnię na własność wraz z pobliską parcelą, należącą uprzednio do księżnej Hohenlohe.
	Scherner]], kierujący firmą spedycyjną. Następnie, w [[1868]] r. nabył kościarnię na własność wraz z pobliską parcelą, należącą uprzednio do księżnej Hohenlohe.

	==Zmiana właściciela==		==Zmiana właściciela==

Michał Kusiak: Utworzył nową stronę „'''Fabryka sztucznych nawozów chemicznych w Sosnowcu''' - fabryka, zwana popularnie kościarnią, była pierwszym zakładem przemysłu chemicznego uruchomionym na tere...”

2012-04-20T07:11:39Z

Utworzył nową stronę „'''Fabryka sztucznych nawozów chemicznych w Sosnowcu''' - fabryka, zwana popularnie kościarnią, była pierwszym zakładem przemysłu chemicznego uruchomionym na tere...”

Nowa strona

'''Fabryka sztucznych nawozów chemicznych w Sosnowcu''' - fabryka, zwana popularnie kościarnią, była pierwszym zakładem przemysłu chemicznego uruchomionym na terenie miasta. Wybudował ją w [[1853]] r. [[Ignacy Niewiadomski]], na gruntach odkupionych od hr. Stolberg de Wernigerode
w [[Stary Sosnowiec (Sosnowiec)|Starym Sosnowcu]]. Gdy powstawała, okolica była niezamieszkała, rozciągały się tutaj pola uprawne.

Po kilku latach zakład unieruchomiono. W [[1864]] r. wydzierżawił go [[Teodor Ludwik
Scherner]], kierujący firmą spedycyjną. Następnie, w [[1868]] r. nabył kościarnię na własność wraz z pobliską parcelą, należącą uprzednio do księżnej Hohenlohe.

==Zmiana właściciela==
Kolejnym właścicielem fabryki został [[Paul Lamprecht]]. W [[1875]] r. otrzymał zakład w dzierżawę od zadłużonego w jego banku Schernera, jako spłatę długu, a w [[1877]] r. wykupił go.
[[Sosnowiec|Sosnowiecką]] fabryką początkowo zarządzał szwagier [[Paul Lamprecht|Lamprechta]], [[Oswald Berka]], kapitan w stanie spoczynku, zamieszkały w [[Łazy|Łazach k. Ząbkowic]].

==Produkty==
Wytwarzano tutaj węgiel kostny, służący jako środek czyszczący przy produkcji cukru, mączkę kostną do superfosfatu (nawóz sztuczny), saletrę potasową. Do produkcji wykorzystywano odtłuszczone kości zwierzęce, tomasynę (produkt uboczny otrzymywany przy wytopie stali rud bogatych w fosfor), pestki rycynusu.

==Rozbudowa zakładu==
[[Paul Lamprecht]], który osiadł na stałe w [[Sosnowiec|Sosnowcu]], rozbudował zakład.
Powstały zabudowania gospodarcze, nowy piec na węgiel kostny, pomieszczenia dla dozorców, dom dla robotników.

==Pożar zakładu==
W [[1881]] r. wybuchł w zakładzie wielki pożar, spowodowany zapaleniem benzyny wyciekającej ze stalowego zbiornika, który został rozerwany w destylarni. Główny budynek fabryczny całkowicie spłonął. Ciężkim poparzeniom uległo czterech robotników i [[Paul Lamprecht|P. Lamprecht]].
Właściciel kościarni poniósł duże straty, gdyż towarzystwo ubezpieczeniowe odmówiło mu wypłaty odszkodowania. Uznano bowiem, iż pożar nastąpił w wyniku jego nieostrożności. Stwierdzono również, że budynek fabryczny usytuowany był za blisko destylarni.

==Odbudowa zakładu==
Jesienią 1881 r. odbudowano fabrykę i wznowiono produkcję. Koszty inwestycji okazały się bardzo duże, a produkcja stała się mało opłacalna. Spadło bowiem zapotrzebowanie na węgiel kostny, co zmusiło [[Paul Lamprecht|Lamprechta]] do znacznego obniżenia ceny. Ponadto, przy eksporcie towarów do Niemiec nakładano coraz wyższe cło (wojna celna między Rosją i Niemcami), a w [[1886]] r. całkowicie zakazano eksportu towarów chemicznych.

==Zakończenie działalności==
W tych warunkach [[Paul Lamprecht|P. Lamprecht]], który nie mógł sprostać konkurencji,
zmuszony był unieruchomić zakład, co nastąpiło w [[1894]] r. Jeszcze przez dwa lata
prowadzono sprzedaż wyprodukowanych wcześniej nawozów i wyposażenia. Zabudowania gospodarcze, po przeróbkach, przeznaczono na mieszkania dla robotników, wynajęto również dom mieszkalny rodziny Lamprechtów. Cały ten kompleks wyburzono w latach 70. XX w.

==Galeria==
<gallery>
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis zdjęcia:
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis zdjęcia:
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis zdjęcia:
Plik:Brak zdjęcia.jpg|Opis zdjęcia:
</gallery>

==Bibliografia==
*{{Cytuj książkę | nazwisko = Śmiałek| imię = Małgorzata |nazwisko2= |imię2= | tytuł = [[Sosnowieckie ABC (6)|Sosnowieckie ABC, tom VI]] | data =[[2007]] | wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] | miejsce = | isbn = 978-83-89199-34-8 | strony = 19-20}}

[[Kategoria: Zakłady przemysłowe]]