Dariusz JUREK o 14:29, 3 gru 2017

2017-12-03T14:29:02Z

← poprzednia wersja		Wersja z 14:29, 3 gru 2017
Linia 23:		Linia 23:

	RYDER KAROL		RYDER KAROL
			http://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/karol-ryder



	Lekarz, organizator ochrony		Lekarz, organizator ochrony

Dariusz JUREK: Karol Rydel przeniesiono do Karol Ryder

2017-12-03T14:28:07Z

Karol Rydel przeniesiono do Karol Ryder

← poprzednia wersja	Wersja z 14:28, 3 gru 2017
(Brak różnic)

Dariusz JUREK o 13:12, 8 cze 2014

2014-06-08T13:12:25Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:12, 8 cze 2014
Linia 280:		Linia 280:
	(zamieszczone na Wiki Zagłębie za zgodą autora)		(zamieszczone na Wiki Zagłębie za zgodą autora)

	[[Kategoria:Zagłębiowskie Biogramy\|~~Zagłębiowskie Biogramy~~]]		[[Kategoria:Zagłębiowskie Biogramy\|Rydel, Karol]]
	[[Kategoria:Lekarze\|~~Lekarze~~]]		[[Kategoria:Lekarze\|Rydel, Karol]]

Dariusz JUREK o 10:10, 24 maj 2014

2014-05-24T10:10:51Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:10, 24 maj 2014
Linia 276:		Linia 276:
	KOCOTA.		KOCOTA.


			Źródło: [[Emilian Kocot]] ''"[[Lekarze Zagłębia Dąbrowskiego - Wstęp do słownika biograficznego]]"''
			(zamieszczone na Wiki Zagłębie za zgodą autora)

	[[Kategoria:Zagłębiowskie Biogramy\|Zagłębiowskie Biogramy]]		[[Kategoria:Zagłębiowskie Biogramy\|Zagłębiowskie Biogramy]]
	[[Kategoria:Lekarze\|Lekarze]]		[[Kategoria:Lekarze\|Lekarze]]

Dariusz JUREK o 10:05, 24 maj 2014

2014-05-24T10:05:36Z

← poprzednia wersja		Wersja z 10:05, 24 maj 2014
Linia 275:		Linia 275:
	Zdjęcie K. Rydra ze zbiorów E.		Zdjęcie K. Rydra ze zbiorów E.
	KOCOTA.		KOCOTA.


			[[Kategoria:Zagłębiowskie Biogramy\|Zagłębiowskie Biogramy]]
			[[Kategoria:Lekarze\|Lekarze]]

Dariusz JUREK o 13:38, 22 maj 2014

2014-05-22T13:38:29Z

← poprzednia wersja		Wersja z 13:38, 22 maj 2014
Linia 1:		Linia 1:
			{{Biogram infobox
			\|imię i nazwisko = ???
			\|imię i nazwisko org =
			\|pseudonim =
			\|grafika = OSOBA.png
			\|opis grafiki = ???
			\|podpis =
			\|data urodzenia = [[???]] [[???]]
			\|miejsce urodzenia = [[???]]
			\|imię przy narodzeniu =
			\|data śmierci = [[???]]
			\|miejsce śmierci = [[???]]
			\|przyczyna śmierci =
			\|miejsce spoczynku = [[???]]
			\|zawód = Lekarz
			\|odznaczenia =
			\|commons =
			\|wikiźródła =
			\|wikicytaty =
			\|www =
			}}


	RYDER KAROL		RYDER KAROL

Dariusz JUREK: Utworzył nową stronę „RYDER KAROL Lekarz, organizator ochrony zdrowia. Ur. 14 czerwca 1884 roku w Będzinie, był synem Natana i Ewy z Orłowskich, młodszym bratem Teodora. Gimnazjum ukoń...”

2014-05-22T13:09:04Z

Utworzył nową stronę „RYDER KAROL Lekarz, organizator ochrony zdrowia. Ur. 14 czerwca 1884 roku w Będzinie, był synem Natana i Ewy z Orłowskich, młodszym bratem Teodora. Gimnazjum ukoń...”

Nowa strona

RYDER KAROL

Lekarz, organizator ochrony
zdrowia. Ur. 14 czerwca 1884 roku w Będzinie,
był synem Natana i Ewy z Orłowskich,
młodszym bratem Teodora.
Gimnazjum ukończył w 1903 r.
w Sosnowcu. Początkowo studiował
przez dwa lata na Wydziale Archi-
tektury Politechniki w Darmstadcie, a
w r. 1905 przeniósł się na Wydział
Lekarski Uniwersytetu w Getyndze,
gdzie w 1910 r. uzyskał dyplom
lekarza i doktorat na podstawie pracy:
Ober den Einfluss des Bitterstoffes auf
den Vorgang der Resorbtion
(Gottingen 1910). Po dwuletniej
specjalizacji w zakresie pediatrii w
Berlinie i nostryfIkacji dyplomu w
Kazaniu, osiedlił się w 1913 r. w Łodzi
jako pediatra. Pracował w Szpitalu

Anny Marii (obecnie Janusza Kor-
czaka) w Łodzi, gdzie wykonywał
pracę nad odczynem Donnego.
W łódzkiej "Kropli Mleka" i w jednYJn
z sierocińców badał odczyn tuber-
kulinowy. Wyniki prac, dotyczące
m.in. śmiertelności niemowląt w Ło-
dzi, referował w Łódzkim Towarzy-
stwie Lekarskim. W latach 1913-1914
w "Archiv fiir Kinderheilkunden II publikował streszczenia z języka pol-
skiego i rosyjskiego, a w "Pediatrii
Polskiej" - z niemieckiego piśmien-
nictwa pediatrycznego; w bibliogra-
ficznym wydawnictwie "Hambur-
gische Uberseehefte" zamieszczał
bibliografię polskiego i rosyjskiego
piśmiennictwa lekarskiego. Powołany
po wybuchu I wojny światowej do
służbyw wojsku rosyjskim, spędził w
nim cztery lata.
W latach 1919-1920 pracował
jako zastępca lekarza powiatowego w
Będzinie, a od 1921 r. jako lekarz
powiatowy i jednocześnie naczelny
lekarz Sejmiku Będzińskiego. Zorga-
nizował wydział zdrowia publicznego
miast wydzielonych w tym powiecie:
w Sosnowcu, Będzinie, Dąbrowie
Górniczej i w Czeladzi oraz wydział
powiatowy w Będzinie. Opracowany
przez niego schemat stał się wzorem
organizacji wydziałów zdrowia
publicznego w sejmikach na terenie
Polski. W 1923 r. otIzymał stypendium
Fundacji Rockefellera i odbył dwu-
letnią specjalizację w Szkole Higieny
Uniwersytetu Harvarda w Bostonie w
zakresie organizacji ochrony zdrowia
i pediatrii społecznej. W drodze po-
wrotnej do kraju zaznajomił się z orga-
nizacją służby zdrowia w Anglii,
Francji, Belgii, Holandii, Danii, Szwe-
cji i Niemczech. Z pomocą Fundacji
Rockefellera zorganizował w powiecie
będzińskim ośrodki zdrowia. Stan ich
przedstawił na V Zjeździe Higienistów
Polskich w Poznaniu w 1927 r. i w
kilku publikacjach (m.in. wspólnie z S. Pietraszewskim: Ośrodki zdrowia
powiatu będzińskiego, Ośrodki
zdrowia w Polsce, W. 1928).
Wypracowany przez K. Rydra schemat
organizacji publicznej służby zdrowia
w powiecie został wprowadzony w
skali ogólnopolskiej. K. Ryderwspół-
organizował Szpital dla Dzieci w
Sosnowcu i Zakład Leczniczy dla
Dzieci z Gruźlicą Kostno-StaV.'ową
im. Kazimierza Dłuskiego w Siewie-
rzu. Wygłaszał liczne odczyty i publi-
kował artykuły na temat opieki
zdrowotnej, m.in. w dwwniesięcznikti
"Opieka nad Dzieckiem ", wyda-
wanym przez Wydział Higieniczno-
Lekarski Polsko-Amerykańskiego
Komitetu Pomocy Dzieciom. Był w
1927 r. współorganizatorem wystawy
higienicznej w Sosnowcu: "Mieszka-
nie, miasto i jego higiena ".
K. Ryder brał udział w pracach
TowarzystwaLekarskiegoZagłębia
Dąbrowskiego; wielokrotnie przed-
stawiał na jego zebraniach problem
medycyny społecznej, był członkiem
komisji do spraw walki z gruźlicą,
sekretarzem komitetu obchodów
Towarzystwa i autorem historii
Towarzystwa opublikowanej w
"Pamiętniku XXV-letniej działal-
ności... ". Wykładał też na półrocznych
kursach sióstr Czerwonego Krzyża, na
kursach ratowniczych i przeciw-
gazowych Oddziału Polskiego Czer-
wonego Krzyża (PCK) w Sosnowcu.
W 1927 r. został inspektorem i
zastępcą lekarza naczelnego
Powiatowej Kasy Chorych w Sosnowcu oraz w 1930 r. wszedł w skład
komitetu budowy Szpitala Kasy
Chorych w Sosnowcu jako inspektor.
Wprowadził do Kasy Chorych pro-
filaktykę. Pierwszy w Polsce zapo-
czątkował w 1931 r. akcję wczasów
dla młodocianych robotników. W
1933 r. powołano go do opracowania
rozporządzeń wykonawczych do
ustawy o ubezpieczeniach społe-
cznych, która przekształcała Kasy
Chorych w Ubezpieczalnie Społeczne
(US). W tym rokU został zastępcą
lekarza naczelnego US w Łodzi, a w
latach 1935-1939byłlekaIZemnaczel-
nym US w Białymstoku.
Podczas drugiej wojny świa-
towej, do lata 1941 r., K. Ryderpraco-
wał w radzieckiej służbie zdrowia w
Białymstoku. Po napaści Niemiec na
ZSRR ukrywał się ze względu na
żydowskie pochodzenie pod zmie-
nionym nazwiskiem, m.in. w Warsza-
wie przez dwa lata jako pacjent na
Oddziale Jana Roguskiego (w Szpitalu
Wolskim) i w kierowanym przez
Stanisława Wszelakiego Szpitalu
Zakaźnym przy ul. Chocimskiej. W
końcu 1945 r. został starszym inspe-
ktorem lekarskim Zakładu Ubezpie-
czeń Społecznych w Łodzi, a po
przeniesieniu tegoż do Warszawy, był
w latach 1946-1947 zastępcą lekarza
naczelnego US w Łodzi. W latach
następnych związał się z przemysłową
służbą zdrowia, której był inicjatorem
i współtwórcą. W 1948 r. został
naczelnym lekarzem Centralnego
Zarlądu Przemysłu Włókienniczego.W 1949 r. kierował oddziałem ochrony
zdrowia w Zakładzie Organizacji
Wytwórczości Przemysłu Włókien-
niczego Głównego Instytutu Pracy, a
w1950 r. został kierownikiem Od-
działu Ochrony Zdrowia w Central-
nym Instytucie Ochrony Pracy w
Łodzi. W 1951 r. przeniósł się do
Działu Higieny Pracy w Łódzkim
Państwowym Zakładzie Higieny, a w
r. 1952 do Instytutu Medycyny Pracy
w Łodzi. Tu pracował do końca życia,
m.in. jako sekretarz naukowy Insty-
tutu, kierownik sekcji dokumentacji i
informacji naukowej. Równocześnie
od r. 1952 był adiunktem w Zakładzie
Higieny Ogólnej i Społecznej Aka-
demii Medycznej w Łodzi. Pełnił do
śmierci funkcję zastępcy redaktora
"Medycyny Pracy". Wykładał
medycynę społeczną na różnych kur-
sach dla lekarzy, pielęgniarek, praco-
wników socjalnych i administracji
służby zdrowia oraz dla studentów. W
1948 r. przewodniczył Społecznemu
Komitetowi Walki z Gruźlicą obej-
mującemu miasto Łódź i wojewódz-
two łódzkie. Zorganizował prewento-
rium dla dzieci do lat tIzech i dom aka-
demicki dla studentów chorych na
gruźlicę., opracował kilkanaście ulotek
na temat gruźlicy.
K. Ryder był autorem ponad 50
artykułów dotyczących organizacji
ochrony zdrowia, medycyny pracy i
pediatrii, m.in. Polityka zapobie-
gawcza w lecznictwie ubezpiecze-
nio~m ("Polska Gazeta Lekarska"
1938, nr 16), Lekarze a ubezpieczenia

społeczne (W. 1947), Projekt orga-
nizacji powszechnej służby zdrowia
G, służba Zdrowia" 1947, m 9), O spo-
łecznym Komitecie Walki z Gruźlicą
w Łodzi G, Wiadomości Lekarskie"
1948, m 2), MECHANIZM CZŁO-
WIEKA (L. 1948, 1950), GnlŹlica płuc
wśród włókniarzy ("Medycyna
Pracy" 1950, m 3, 4), Ochrona zdro-
wia pracownika. Higiena pracy.
(Ł. 1950 I-II), Fizjologia pracy
G, WiadomościLekarskie" 1953,m8),
Pył i pylice (tamże nr 12). Poza
tym publikował liczne prace popular-
nonaukowe, w tym kilka tłumaczeń z
języków obcych. Wydał wiele ulotek
i pouczeń higienicznych oraz arty-
kułów w codziennych pismach Zagłę-
bia Dąbrowskiego, Białegostoku i
Łodzi oraz ogólnopolskich. Reda-
gował w Łodzi Bibliotekę "Dbaj o
zdrowie", w której do 1950 r. ukazało
się 18 tomików. Praca oświatowo-
zdrowotna i popularyzatorska była
pasją jego życia. Zmarł 13 listopada
1959 r. w Łodzi. Pochowany został na
tamtejszym cmentarzu komunalnym.
Odznaczony był m.in. złotym Krzy-
żem Zasługi i Odznaką Honorową
PCK.
Ożeniony od 1926 r. z Wandą z
Macherskich, ojciec synów: Bole-
sława i Andrzeja.
Opracował K. BROŻEK. Źródła:
HANECKIM., NEUMANB., CZAJKA J., Służba
zdrowia w Polsce. Przegląd ważniejszych
prac o organizacji i pokrewnych działach
służby zdrowia XIX i XX w., W. 1956
(bibliogr.); Rocznik lekarski Rzeczy-
pospolitej Polskiej na 19361:, W. 1936;
toż na r. 1948, W. 1949; Urzędo~ spis
leka~ lekarzy dentystó~farmaceutów,
felczerów, pielęgniarek, położnych,
uprawnionych i samodzielnych techników
dentystycznych, W 1939; WOźNIEWSKIZ.,
Polski almanach medyczny na 1: 1956, W.
1957; BROŻEK K., Lekarze w życiu
społecznym Zagłębia Dąbrowskiego w
latach 1918-1939, "Zaranie Śląskie"
1980, z. 3, s. 494-532; tenże, Pionierzy
medycyny pracy w regionie śląsko-
dąbrowskim, w:Pamiętn1kIIl Krajowego
Zjazdu Polskiego Towarzystwa MedyCJlny
Pracy; Łódź 9-11 listopada 1978, Łódź
1981 li 921-928; Pamiętnik XXV-lecia
działalności i obchodu jubileuszowego
Towarzystwa Lekarskiego Zagłębia
Dąbrowskiego. 1907-1932, Sosnowiec
1933; Kalendarz Lekarski l. Polaka na 1:
1920, W. 1920, s. 16; Wspomnienia
pośmiertnezr.1959:"MedycynaPracy"
nr 6, s. 381-385 (fot., bibliogr. prac.),
"Służba Zdrowia "nr49 (fot.); Materiały
biograficzne K Rydra i udostępnione PI7.ez
Akademię Medyczną w Łodzi i Instytut
Medycyny Pracy w Łodzi.
Zdjęcie K. Rydra ze zbiorów E.
KOCOTA.