Małopolska - Historia wersji

Wawel: /* I Rzeczpospolita */

2021-11-12T18:30:56Z

I Rzeczpospolita

← poprzednia wersja		Wersja z 18:30, 12 lis 2021
Linia 154:		Linia 154:
	1 kwietnia 1656 roku, w czasie potopu szwedzkiego, króla Jana II Kazimierza Wazę w katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Lwowie podczas mszy świętej odprawianej przez nuncjusza Pietro Vidoniego przed obrazem Matki Bożej Łaskawej złożył śluby lwowskie. Autorem tekstu ślubów lwowskich króla Jana Kazimierza był św. Andrzej Bobola.		1 kwietnia 1656 roku, w czasie potopu szwedzkiego, króla Jana II Kazimierza Wazę w katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Lwowie podczas mszy świętej odprawianej przez nuncjusza Pietro Vidoniego przed obrazem Matki Bożej Łaskawej złożył śluby lwowskie. Autorem tekstu ślubów lwowskich króla Jana Kazimierza był św. Andrzej Bobola.
	25 sierpnia 1657 roku Jan Kazimierz odzyskał Kraków.		25 sierpnia 1657 roku Jan Kazimierz odzyskał Kraków.
			W latach 1700–1716 – w związku z toczącą się tzw. III wojną północną, przez Małopolskę przeciągnęły oddziały szwedzkie, rosyjskie, saskie i polskie, niszcząc katastrofalnie cały region.

	W roku 1767 w Małopolsce powstała pierwsza kopalnia węgla kamiennego w Szczakowej (obecnie dzielnica Jaworzna).		W roku 1767 w Małopolsce powstała pierwsza kopalnia węgla kamiennego w Szczakowej (obecnie dzielnica Jaworzna).

Wawel: /* I Rzeczpospolita */

2021-11-12T16:56:16Z

I Rzeczpospolita

← poprzednia wersja		Wersja z 16:56, 12 lis 2021
Linia 153:		Linia 153:
	16 grudnia w Sokalu hetmani koronni wezwali naród do walki ze Szwedami. 29 grudnia zgromadzone przy nich polskie wojska zawiązały konfederację tyszowiecką. 31 grudnia konfederaci wydali uniwersał, w którym wezwali wszystkich do walki z najeźdźcą i powiadomili o powrocie króla do kraju.		16 grudnia w Sokalu hetmani koronni wezwali naród do walki ze Szwedami. 29 grudnia zgromadzone przy nich polskie wojska zawiązały konfederację tyszowiecką. 31 grudnia konfederaci wydali uniwersał, w którym wezwali wszystkich do walki z najeźdźcą i powiadomili o powrocie króla do kraju.
	1 kwietnia 1656 roku, w czasie potopu szwedzkiego, króla Jana II Kazimierza Wazę w katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Lwowie podczas mszy świętej odprawianej przez nuncjusza Pietro Vidoniego przed obrazem Matki Bożej Łaskawej złożył śluby lwowskie. Autorem tekstu ślubów lwowskich króla Jana Kazimierza był św. Andrzej Bobola.		1 kwietnia 1656 roku, w czasie potopu szwedzkiego, króla Jana II Kazimierza Wazę w katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Lwowie podczas mszy świętej odprawianej przez nuncjusza Pietro Vidoniego przed obrazem Matki Bożej Łaskawej złożył śluby lwowskie. Autorem tekstu ślubów lwowskich króla Jana Kazimierza był św. Andrzej Bobola.
			25 sierpnia 1657 roku Jan Kazimierz odzyskał Kraków.

	W roku 1767 w Małopolsce powstała pierwsza kopalnia węgla kamiennego w Szczakowej (obecnie dzielnica Jaworzna).		W roku 1767 w Małopolsce powstała pierwsza kopalnia węgla kamiennego w Szczakowej (obecnie dzielnica Jaworzna).

Wawel: /* I Rzeczpospolita */

2021-11-12T16:06:57Z

I Rzeczpospolita

← poprzednia wersja		Wersja z 16:06, 12 lis 2021
Linia 152:		Linia 152:

	16 grudnia w Sokalu hetmani koronni wezwali naród do walki ze Szwedami. 29 grudnia zgromadzone przy nich polskie wojska zawiązały konfederację tyszowiecką. 31 grudnia konfederaci wydali uniwersał, w którym wezwali wszystkich do walki z najeźdźcą i powiadomili o powrocie króla do kraju.		16 grudnia w Sokalu hetmani koronni wezwali naród do walki ze Szwedami. 29 grudnia zgromadzone przy nich polskie wojska zawiązały konfederację tyszowiecką. 31 grudnia konfederaci wydali uniwersał, w którym wezwali wszystkich do walki z najeźdźcą i powiadomili o powrocie króla do kraju.
	1 kwietnia 1656 roku, w czasie potopu szwedzkiego, króla Jana II Kazimierza Wazę w katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Lwowie podczas mszy świętej odprawianej przez nuncjusza Pietro Vidoniego przed obrazem Matki Bożej Łaskawej złożył śluby lwowskie. Autorem tekstu ślubów lwowskich króla Jana Kazimierza był św. Andrzej Bobola.		1 kwietnia 1656 roku, w czasie potopu szwedzkiego, króla Jana II Kazimierza Wazę w katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Lwowie podczas mszy świętej odprawianej przez nuncjusza Pietro Vidoniego przed obrazem Matki Bożej Łaskawej złożył śluby lwowskie. Autorem tekstu ślubów lwowskich króla Jana Kazimierza był św. Andrzej Bobola.

	W roku 1767 w Małopolsce powstała pierwsza kopalnia węgla kamiennego w Szczakowej (obecnie dzielnica Jaworzna).		W roku 1767 w Małopolsce powstała pierwsza kopalnia węgla kamiennego w Szczakowej (obecnie dzielnica Jaworzna).

Wawel: /* I Rzeczpospolita */

2021-11-12T16:06:26Z

I Rzeczpospolita

← poprzednia wersja		Wersja z 16:06, 12 lis 2021
Linia 147:		Linia 147:
	3 stycznia 1661 w Krakowie został wydany pierwszy egzemplarz[11] Merkuriusza Polskiego dzieje wszystkiego świata w sobie zamykający dla informacji pospolitej – najstarsza, polska, periodyczna gazeta. Nazwa pochodzi od rzymskiego boga Merkurego, patrona kupców. Wydawanie Merkuriusza zainicjowała królowa Ludwika Maria Gonzaga, żona Jana II Kazimierza[12]		3 stycznia 1661 w Krakowie został wydany pierwszy egzemplarz[11] Merkuriusza Polskiego dzieje wszystkiego świata w sobie zamykający dla informacji pospolitej – najstarsza, polska, periodyczna gazeta. Nazwa pochodzi od rzymskiego boga Merkurego, patrona kupców. Wydawanie Merkuriusza zainicjowała królowa Ludwika Maria Gonzaga, żona Jana II Kazimierza[12]

	W 1655 roku wojska szwedzkie zajęły większość Małopolski.By uniemożliwić Janowi Kazimierzowi kontaktowanie się z krajem, szwedzkie wojska obsadziły granicę śląską. W ramach tej operacji miała miejsce próba zajęcia klasztoru na Jasnej Górze. 18 listopada korpus generała Müllera podszedł pod klasztor. W tym czasie rozgorzały walki powstańcze w Małopolsce i po przełomowym zwycięstwie 7 grudnia 1655 oddziałów chorągwi Gabriela Wojniłłowicza pod Krosnem i wzięciu do niewoli Szwedów i dowódcy zdradzieckich oddziałów płk. Aleksandra Prackiego, 13 grudnia oddziały chłopskie zajęły Nowy Sącz. Następnie Szwedzi utracili Białą i Oświęcim, a górnicy wieliccy wyswobodzili Wieliczkę. Szwedzi ustąpili z mniejszych miast Małopolski, z Krosna, z Nowego Sącza, Biecza Dukli, a 27 grudnia odstąpili od oblężenia Jasnej Góry. Niemal cała Małopolska wypowiedziała posłuszeństwo Karolowi X Gustawowi.		w latach 1655–1660 pomiędzy Szwecją sprzymierzoną przejściowo z Brandenburgią, Siedmiogrodem i magnatem litewskim Januszem Radziwiłłem a Polską toczyła się II wojna północna. We wrześniu 1655 roku Jan Kazimierz król Polski przybywa do Małopolski gdzie 16 odbywa się przegrana bitwa pod Żarnowem. 19 września król przybywa do Krakowa . Następnie wyjeżdża do księstwo opolsko-raciborskiego .

			W 1655 roku wojska szwedzkie zajęły po oblężeniu zdobyły Kraków oraz większość Małopolski.By uniemożliwić Janowi Kazimierzowi kontaktowanie się z krajem, szwedzkie wojska obsadziły granicę śląską. W ramach tej operacji miała miejsce próba zajęcia klasztoru na Jasnej Górze. 18 listopada korpus generała Müllera podszedł pod klasztor. W tym czasie rozgorzały walki powstańcze w Małopolsce i po przełomowym zwycięstwie 7 grudnia 1655 oddziałów chorągwi Gabriela Wojniłłowicza pod Krosnem i wzięciu do niewoli Szwedów i dowódcy zdradzieckich oddziałów płk. Aleksandra Prackiego, 13 grudnia oddziały chłopskie zajęły Nowy Sącz. Następnie Szwedzi utracili Białą i Oświęcim, a górnicy wieliccy wyswobodzili Wieliczkę. Szwedzi ustąpili z mniejszych miast Małopolski, z Krosna, z Nowego Sącza, Biecza Dukli, a 27 grudnia odstąpili od oblężenia Jasnej Góry. Niemal cała Małopolska wypowiedziała posłuszeństwo Karolowi X Gustawowi.

	16 grudnia w Sokalu hetmani koronni wezwali naród do walki ze Szwedami. 29 grudnia zgromadzone przy nich polskie wojska zawiązały konfederację tyszowiecką. 31 grudnia konfederaci wydali uniwersał, w którym wezwali wszystkich do walki z najeźdźcą i powiadomili o powrocie króla do kraju.		16 grudnia w Sokalu hetmani koronni wezwali naród do walki ze Szwedami. 29 grudnia zgromadzone przy nich polskie wojska zawiązały konfederację tyszowiecką. 31 grudnia konfederaci wydali uniwersał, w którym wezwali wszystkich do walki z najeźdźcą i powiadomili o powrocie króla do kraju.
			1 kwietnia 1656 roku, w czasie potopu szwedzkiego, króla Jana II Kazimierza Wazę w katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Lwowie podczas mszy świętej odprawianej przez nuncjusza Pietro Vidoniego przed obrazem Matki Bożej Łaskawej złożył śluby lwowskie. Autorem tekstu ślubów lwowskich króla Jana Kazimierza był św. Andrzej Bobola.

	W roku 1767 w Małopolsce powstała pierwsza kopalnia węgla kamiennego w Szczakowej (obecnie dzielnica Jaworzna).		W roku 1767 w Małopolsce powstała pierwsza kopalnia węgla kamiennego w Szczakowej (obecnie dzielnica Jaworzna).

Wawel: /* Panowanie Przemyślidów i ostatnich Piastów */

2019-10-12T19:05:18Z

Panowanie Przemyślidów i ostatnich Piastów

← poprzednia wersja		Wersja z 19:05, 12 paź 2019
Linia 105:		Linia 105:
	Jan Luksemburski dopiero w początkach 1327 r. postanowił upomnieć się o polskie dziedzictwo Wacława II, do którego miał powszechnie respektowane tytuły prawne, pomimo dość słabych praw do niego swojego poprzednika. Zajęty wewnętrznymi konfliktami w Czechach i zaangażowany w spory w Niemczech, nie mógł zapobiec koronacji Łokietka w Krakowie w 1320 roku. Znając upór Łokietka władca czeski wiedział, że może odzyskać Wielkopolskę i Pomorze jedynie na drodze zbrojnej, a do niej mogło dojść dopiero po odpowiednim dyplomatycznym przygotowaniu. Działania Łokietka przeciwko Brandenburgii, skierowane przeciwko czeskiemu sojusznikowi Ludwikowi Wittelsbachowi, umocniła jednak sojusz luksembursko-bawarski. Król Czech mógł w tej sytuacji liczyć na wsparcie cesarza. Innym problemem, który musiał rozwiązać Jan było stanowisko węgierskich Andegawenów, którzy wspierali Łokietka. Prowadził więc rokowania z dworem węgierskim na temat małżeństwa swej córki Anny z Władysławem, synem króla węgierskiego Karola Roberta. Zakończyły się one 13 lutego 1327 r. zawarciem układu tyrnawskiego. Dokument traktatowy nie wymieniał Władysława Łokietka jako sojusznika węgierskiego i król czeski mógł uznać to za sukces swej dyplomacji oraz odczytać jako pozostawienie mu przez Andegawenów swobody działania w Polsce. Równocześnie z pertraktacjami z dworem węgierskim przygotowywał się do wyprawy na państwo Łokietka nakładając na poddanych nowe podatki na wystawienie wojska, z którym miał ruszyć na Polskę.		Jan Luksemburski dopiero w początkach 1327 r. postanowił upomnieć się o polskie dziedzictwo Wacława II, do którego miał powszechnie respektowane tytuły prawne, pomimo dość słabych praw do niego swojego poprzednika. Zajęty wewnętrznymi konfliktami w Czechach i zaangażowany w spory w Niemczech, nie mógł zapobiec koronacji Łokietka w Krakowie w 1320 roku. Znając upór Łokietka władca czeski wiedział, że może odzyskać Wielkopolskę i Pomorze jedynie na drodze zbrojnej, a do niej mogło dojść dopiero po odpowiednim dyplomatycznym przygotowaniu. Działania Łokietka przeciwko Brandenburgii, skierowane przeciwko czeskiemu sojusznikowi Ludwikowi Wittelsbachowi, umocniła jednak sojusz luksembursko-bawarski. Król Czech mógł w tej sytuacji liczyć na wsparcie cesarza. Innym problemem, który musiał rozwiązać Jan było stanowisko węgierskich Andegawenów, którzy wspierali Łokietka. Prowadził więc rokowania z dworem węgierskim na temat małżeństwa swej córki Anny z Władysławem, synem króla węgierskiego Karola Roberta. Zakończyły się one 13 lutego 1327 r. zawarciem układu tyrnawskiego. Dokument traktatowy nie wymieniał Władysława Łokietka jako sojusznika węgierskiego i król czeski mógł uznać to za sukces swej dyplomacji oraz odczytać jako pozostawienie mu przez Andegawenów swobody działania w Polsce. Równocześnie z pertraktacjami z dworem węgierskim przygotowywał się do wyprawy na państwo Łokietka nakładając na poddanych nowe podatki na wystawienie wojska, z którym miał ruszyć na Polskę.

	Wyprawa wojsk czeskich zatrzymała się dopiero u bram Krakowa i tylko skuteczna interwencja dyplomatyczna Węgier, w których interesie nie leżała likwidacja królestwa Władysława Łokietka, uratowała je przed całkowitą katastrofą i uzależnieniem od Czech. Jan Luksemburski odstąpił od oblężenia i powrócił przez Śląsk do Czech[1]. W 1333 umiera Władysław Łokietek. Pogrzeb króla odbyty w Krakowie umacnia rolę miasta jako metropolii monarszej. W tym też roku rozpoczyna się panowanie '''Kazimierza Wielkiego'''. W XIV wieku na przedmieściach Krakowa powstały dwa kolejne miasta: na południu Kazimierz (1335) i na północy Kleparz (1366). Za panowania Kazimierza Wielkiego powstaje wielki system obronny warowni królewskich zabezpieczających zachodnią granicę państwa od strony Śląska.W 1364 roku, z inicjatywy Kazimierza III Wielkiego,powstaje Akademia Krakowska		Wyprawa wojsk czeskich zatrzymała się dopiero u bram Krakowa i tylko skuteczna interwencja dyplomatyczna Węgier, w których interesie nie leżała likwidacja królestwa Władysława Łokietka, uratowała je przed całkowitą katastrofą i uzależnieniem od Czech. Jan Luksemburski odstąpił od oblężenia i powrócił przez Śląsk do Czech[1]. W 1333 umiera Władysław Łokietek. Pogrzeb króla odbyty w Krakowie umacnia rolę miasta jako metropolii monarszej. W tym też roku rozpoczyna się panowanie '''Kazimierza Wielkiego'''. W XIV wieku na przedmieściach Krakowa powstały dwa kolejne miasta: na południu Kazimierz (1335) i na północy Kleparz (1366). w 1350 roku w czasie wojny o Księstwo Halicko-Włodzimierskie łupieżcze najazdy Litwinów dosięgnęły ziemi łęczyckiej, a późniejsza o kilka miesięcy wyprawa na Ruś dotarła do Lwowa i Halicza, a także spustoszyła ziemie sandomierską, i łukowską. Za panowania Kazimierza Wielkiego powstaje wielki system obronny warowni królewskich zabezpieczających zachodnią granicę państwa od strony Śląska.W 1364 roku, z inicjatywy Kazimierza III Wielkiego,powstaje Akademia Krakowska

	== Małopolska w okresie panowania Andegawenów ==		== Małopolska w okresie panowania Andegawenów ==

Wawel: /* Małopolska w okresie rozbicia dzielnicowego */

2019-10-12T18:52:11Z

Małopolska w okresie rozbicia dzielnicowego

← poprzednia wersja		Wersja z 18:52, 12 paź 2019
Linia 64:		Linia 64:

	Powołanie na tron krakowski '''Kazimierza II Sprawiedliwego''', najmłodszego syna Bolesława III Krzywoustego, który łamiąc postanowienia senioratu zalegalizował swe rządy na zjeździe w Łęczycy. 25 maja 1243 roku Małopolanie pobili pod Suchodołem upominającego się o Kraków Konrada mazowieckiego. Władzę nad Małopolską objął syn Leszka Białego, '''Bolesław Wstydliwy'''. W 1259 roku miał miejsce drugi najazd tatarski, pod wodzą chana Burondy, na Polskę. Książę Bolesław V Wstydliwy schronił się na Węgrzech przed najeźdźcami. Walki trwają do 1260 roku. W 1279 roku po śmierci Bolesława Wstydliwego rządy w Krakowie objął Leszek Czarny.Książę prowadził wojny z książętami ruskim , Jaćwięgami , Litwinami ,Tatarami .		Powołanie na tron krakowski '''Kazimierza II Sprawiedliwego''', najmłodszego syna Bolesława III Krzywoustego, który łamiąc postanowienia senioratu zalegalizował swe rządy na zjeździe w Łęczycy. 25 maja 1243 roku Małopolanie pobili pod Suchodołem upominającego się o Kraków Konrada mazowieckiego. Władzę nad Małopolską objął syn Leszka Białego, '''Bolesław Wstydliwy'''. W 1259 roku miał miejsce drugi najazd tatarski, pod wodzą chana Burondy, na Polskę. Książę Bolesław V Wstydliwy schronił się na Węgrzech przed najeźdźcami. Walki trwają do 1260 roku. W 1279 roku po śmierci Bolesława Wstydliwego rządy w Krakowie objął Leszek Czarny.Książę prowadził wojny z książętami ruskim , Jaćwięgami , Litwinami ,Tatarami .
			W 1282 roku Litwini poprzez Lasy Łukowskie wtargnęli do ziemi sandomierskiej paląc i łupiąc. Na drodze najeźdźcy pod wsią Rowiny stanęły wojska małopolskie pod dowództwem księcia Leszka Czarnego. Książę krakowski wygrał bitwę stosując skutecznie manewr pozorowanej ucieczki, czym potwierdził swoje nieprzeciętne zdolności dowódcze na polu walki.
	Władcy Krakowa w Okresie rozbicia dzielnicowego		Władcy Krakowa w Okresie rozbicia dzielnicowego
	*Władysław II Wygnaniec 1138-46		*Władysław II Wygnaniec 1138-46

Wawel: /* Czasy zaborów */

2018-08-29T20:48:40Z

Czasy zaborów

← poprzednia wersja		Wersja z 20:48, 29 sie 2018
Linia 168:		Linia 168:

	Dotychczasowe rozumienie Małopolski zostało zatarte, zaś jej obie części zaczęły się różnicować społecznie i gospodarczo. Podziały administracyjne, narzucone przez zaborców przestały odzwierciedlać tradycję historyczną Polski. Zapoczątkowane wtedy utożsamianie Małopolski z Galicją po stronie austriackiej do dzisiaj ma swoje konsekwencje w podziale administracyjnym kraju, a także w polskiej tożsamości społecznej[4].		Dotychczasowe rozumienie Małopolski zostało zatarte, zaś jej obie części zaczęły się różnicować społecznie i gospodarczo. Podziały administracyjne, narzucone przez zaborców przestały odzwierciedlać tradycję historyczną Polski. Zapoczątkowane wtedy utożsamianie Małopolski z Galicją po stronie austriackiej do dzisiaj ma swoje konsekwencje w podziale administracyjnym kraju, a także w polskiej tożsamości społecznej[4].
			W sierpniu 1914 roku wojska austriacko - węgierskie zajęły zachodnią Małopolskę znajdującą się w zaborze rosyjskim.

	== II Rzeczpospolita ==		== II Rzeczpospolita ==

Wawel: /* Czasy zaborów */

2016-09-25T20:40:09Z

Czasy zaborów

← poprzednia wersja		Wersja z 20:40, 25 wrz 2016
Linia 159:		Linia 159:
	Zabory Małopolski zaczęły się wcześniej niż w pozostałej części Polski,w 1770 r. Austria samorzutnie przejęła Spisz i powiaty nowotarski, nowosądecki i czorsztyński. W 1772 r w ramach I zaboru. Austria zajęła południową Małopolskę do Wisły. W 1793 r. Prusy w ramach II zaboru zajęły pólnocno-zachodnią Małopolskę z Częstochową. 24 marca 1794 r. Tadeusz Kościuszko na krakowskim rynku złożył przysięgę wierności Ojczyźnie i walki o jej niepodległość i rozpoczęło się powstanie kościuszkowskie. Jednak powstanie szybko upadło i rok później dokonano III rozbioru Polski. Kraków wszedł w skład zaboru austriackiego. Małopolska stała się częścią Austrii (otrzymała nazwę Galicja) i w niewielkim stopniu Prus.		Zabory Małopolski zaczęły się wcześniej niż w pozostałej części Polski,w 1770 r. Austria samorzutnie przejęła Spisz i powiaty nowotarski, nowosądecki i czorsztyński. W 1772 r w ramach I zaboru. Austria zajęła południową Małopolskę do Wisły. W 1793 r. Prusy w ramach II zaboru zajęły pólnocno-zachodnią Małopolskę z Częstochową. 24 marca 1794 r. Tadeusz Kościuszko na krakowskim rynku złożył przysięgę wierności Ojczyźnie i walki o jej niepodległość i rozpoczęło się powstanie kościuszkowskie. Jednak powstanie szybko upadło i rok później dokonano III rozbioru Polski. Kraków wszedł w skład zaboru austriackiego. Małopolska stała się częścią Austrii (otrzymała nazwę Galicja) i w niewielkim stopniu Prus.

	Po III rozbiorze w 1795 do monarchii habsburskiej przyłączono ziemie, które nazwano Nową Galicją (w odróżnieniu od "starej", obejmującej tereny otrzymane w 1772). Nowa Galicja obejmowała terytoria między Pilicą i Bugiem wraz z Krakowem, Sandomierzem, Radomiem, Kielcami i Lublinem. Ziemie Nowej Galicji (wraz z Zamościem) zostały w 1809 przyłączone do Księstwa Warszawskiego.Wcześniej w 1807 r.,w wyniku traktatu w Tylży, północno-zachodnia część Małopolski weszła w skład Księstwa Warszawskiego. Wszystkie te tereny Małopolski nie wróciły już do Austrii, stając się po 1815 częścią Królestwa Kongresowego. W 1815 roku Małopolska została podzielona między Rosję i Austrię oraz powstałą Rzeczpospolitą Krakowską. Wolne Miasto Kraków – państwo utworzone na Kongresie Wiedeńskim z południowego skrawka Księstwa Warszawskiego, pozostawało pod kontrolą trzech państw sąsiednich: Imperium Rosyjskiego, Królestwa Prus i Cesarstwa Austriackiego. Państewko to przetrwało do 1846 roku, kiedy zostało anektowane przez Austrię.		Po III rozbiorze w 1795 do monarchii habsburskiej przyłączono ziemie, które nazwano Nową Galicją (w odróżnieniu od "starej", obejmującej tereny otrzymane w 1772). Nowa Galicja obejmowała terytoria między Pilicą i Bugiem wraz z Krakowem, Sandomierzem, Radomiem, Kielcami i Lublinem. Ziemie Nowej Galicji (wraz z Zamościem) zostały w 1809 przyłączone do Księstwa Warszawskiego.Wcześniej w 1807 r.,w wyniku traktatu w Tylży, północno-zachodnia część Małopolski weszła w skład Księstwa Warszawskiego. Wszystkie te tereny Małopolski nie wróciły już do Austrii, stając się po 1815 częścią Królestwa Kongresowego. W 1815 roku Małopolska została podzielona między Rosję i Austrię oraz powstałą Rzeczpospolitą Krakowską. Wolne Miasto Kraków – państwo utworzone na Kongresie Wiedeńskim z południowego skrawka Księstwa Warszawskiego, pozostawało pod kontrolą trzech państw sąsiednich: Imperium Rosyjskiego, Królestwa Prus i Cesarstwa Austriackiego. Na jego terytorium znajdowały się – poza Krakowem – 224 wsie (ok. 60% z nich było w rękach prywatnych właścicieli) i 3 prywatne miasteczka: Chrzanów, Trzebinia i Nowa Góra.Państewko to przetrwało do 1846 roku, kiedy zostało anektowane przez Austrię.

	W 1816 powstała w Kielcach[13], z inicjatywy Stanisława Staszica[14][15], pierwsza polska wyższa uczelnia technicznej[16] – Szkoła Akademiczno-Górnicza[17][18]		W 1816 powstała w Kielcach[13], z inicjatywy Stanisława Staszica[14][15], pierwsza polska wyższa uczelnia technicznej[16] – Szkoła Akademiczno-Górnicza[17][18]

Wawel: /* III Rzeczpospolita */

2015-08-24T19:13:45Z

III Rzeczpospolita

← poprzednia wersja		Wersja z 19:13, 24 sie 2015
Linia 187:		Linia 187:

	We współczesnej polskiej tożsamości społecznej, do Małopolski najczęściej zaliczane są obszary obecnego województwa małopolskiego i względnie podkarpackiego (pomimo, że większość jego terytorium leży w obrębie dawnej Rusi Czerwonej, w tym sam Rzeszów). Niemniej jednak zwraca się również uwagę na małopolskie korzenie terenów województwa świętokrzyskiego, oraz okolic Lublina, Radomia, Częstochowy i Bielska-Białej. Historyczną częścią Małopolski jest też [[Zagłębie Dąbrowskie]], leżące obecnie w swojej zasadniczej części w [[Województwo śląskie\|Województwie śląskim]].		We współczesnej polskiej tożsamości społecznej, do Małopolski najczęściej zaliczane są obszary obecnego województwa małopolskiego i względnie podkarpackiego (pomimo, że większość jego terytorium leży w obrębie dawnej Rusi Czerwonej, w tym sam Rzeszów). Niemniej jednak zwraca się również uwagę na małopolskie korzenie terenów województwa świętokrzyskiego, oraz okolic Lublina, Radomia, Częstochowy i Bielska-Białej. Historyczną częścią Małopolski jest też [[Zagłębie Dąbrowskie]], leżące obecnie w swojej zasadniczej części w [[Województwo śląskie\|Województwie śląskim]].

			== Turystyka ==

	== Surowce mineralne ==		== Surowce mineralne ==

Wawel: /* Regiony historyczne w Małopolsce */

2015-08-24T19:12:40Z

Regiony historyczne w Małopolsce

← poprzednia wersja		Wersja z 19:12, 24 sie 2015
Linia 20:		Linia 20:
	== Regiony historyczne w Małopolsce ==		== Regiony historyczne w Małopolsce ==
	W zachodniej Małopolsce wyróżniamy następujące regiony :		W zachodniej Małopolsce wyróżniamy następujące regiony :
	- Żywiecczyzna		*Żywiecczyzna
	- Podbeskidzie		* Podbeskidzie
	- Zagłębię Dąbrowskie		* Zagłębię Dąbrowskie
	- Księstwo Oświęcimskie		* Księstwo Oświęcimskie
	- Księstwo Zatorskie		* Księstwo Zatorskie
	- Ziemia Chrzanowska		* Ziemia Chrzanowska
	- Ziemia Krakowska		* Ziemia Krakowska
	- Księstwo Siewierskie		* Księstwo Siewierskie
	- Galicja		* Galicja

	== Geografia Małopolski ==		== Geografia Małopolski ==