Park Dietlowski (Sosnowiec) - Historia wersji

Krzysztof Poplawski o 06:24, 15 lis 2023

2023-11-15T06:24:04Z

← poprzednia wersja		Wersja z 06:24, 15 lis 2023
Linia 9:		Linia 9:
	Około [[1890]] r. [[Henryk Dietel]], właściciel [[Przędzalnia Czesankowa Politex , Przędzalnia Dietla, Sosnowiec, 1879 - 1994\|fabryki włókienniczej]] na [[Pogoń (Sosnowiec)\|Pogoni]], zatrudnił i sprowadził do [[Sosnowiec\|Sosnowca]] 40-letniego wówczas niemieckiego ogrodnika [https://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_Robert_Pietsch Ernsta Roberta Pietsche] ze zleceniem wykonania i utrzymania dużego parku krajobrazowego mającego stanowić otoczenie do budowanego [[Pałac Dietla w Sosnowcu\|Pałacu]] należącego do majątku [[Henryk Dietel\|Dietla]]. We wspomnieniach Henryka Dietla juniora (1881-1953), zostaje podany rok 1901, jako data budowy parku przypałacowego. Wcześniej Robert urządził ogród biurowy, znajdujący się na terenie fabryki w pobliżu budynku administracyjnego (dzisiaj Żeromskieog 1).		Około [[1890]] r. [[Henryk Dietel]], właściciel [[Przędzalnia Czesankowa Politex , Przędzalnia Dietla, Sosnowiec, 1879 - 1994\|fabryki włókienniczej]] na [[Pogoń (Sosnowiec)\|Pogoni]], zatrudnił i sprowadził do [[Sosnowiec\|Sosnowca]] 40-letniego wówczas niemieckiego ogrodnika [https://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_Robert_Pietsch Ernsta Roberta Pietsche] ze zleceniem wykonania i utrzymania dużego parku krajobrazowego mającego stanowić otoczenie do budowanego [[Pałac Dietla w Sosnowcu\|Pałacu]] należącego do majątku [[Henryk Dietel\|Dietla]]. We wspomnieniach Henryka Dietla juniora (1881-1953), zostaje podany rok 1901, jako data budowy parku przypałacowego. Wcześniej Robert urządził ogród biurowy, znajdujący się na terenie fabryki w pobliżu budynku administracyjnego (dzisiaj Żeromskieog 1).

	Niepowtarzalny wygląd parku miały nadać historyzujące formy: sztuczne jaskinie, jeziora, wzgórza i ruiny. Park został skomponowanym w popularnym wówczas stylu [https://en.wikipedia.org/wiki/Neo-romanticism neoromantycznym]. Początkowo teren pod założenie parku (najbliżej znajdujący się zabudowań pałacowych) był piaszczysty, płaski i obsiany zbożem. Skarpy stawu zostały spłaszczone i nadsypane ziemią próchniczą, przywiezioną specjalnie na potrzeby budowy ogrodu. Brzegi stawów zostały obsadzone roślinnością m.in.: tatarakiem czy tulipanami. Pośrodku jeziora na głazach umiejscowiona posąg [https://pl.wikipedia.org/wiki/Neptun_(mitologia) Neptuna z trójzębem]. Na brzegu ustawiono przystań, tak by po sztucznym jeziorze można było pływać łodziami. Zbiornik wodny dodatkowo pełnił funkcję wody rezerwowej na kondensację maszyny parowej znajdującej się w [[Przędzalnia Czesankowa ,,~~Politex” (~~Sosnowiec)\|przędzalni]]. Zimą staw stawał się lodowiskiem, a lód był uzyskiwany na potrzeby lodowej piwnicy znajdującej się obok stawu.		Niepowtarzalny wygląd parku miały nadać historyzujące formy: sztuczne jaskinie, jeziora, wzgórza i ruiny. Park został skomponowanym w popularnym wówczas stylu [https://en.wikipedia.org/wiki/Neo-romanticism neoromantycznym]. Początkowo teren pod założenie parku (najbliżej znajdujący się zabudowań pałacowych) był piaszczysty, płaski i obsiany zbożem. Skarpy stawu zostały spłaszczone i nadsypane ziemią próchniczą, przywiezioną specjalnie na potrzeby budowy ogrodu. Brzegi stawów zostały obsadzone roślinnością m.in.: tatarakiem czy tulipanami. Pośrodku jeziora na głazach umiejscowiona posąg [https://pl.wikipedia.org/wiki/Neptun_(mitologia) Neptuna z trójzębem]. Na brzegu ustawiono przystań, tak by po sztucznym jeziorze można było pływać łodziami. Zbiornik wodny dodatkowo pełnił funkcję wody rezerwowej na kondensację maszyny parowej znajdującej się w [[Przędzalnia Czesankowa Politex , Przędzalnia Dietla, Sosnowiec, 1879 - 1994\|przędzalni]]. Zimą staw stawał się lodowiskiem, a lód był uzyskiwany na potrzeby lodowej piwnicy znajdującej się obok stawu.

	W latach [[1901]]-[[1904]] [[Henryk Dietel\|Dietel]] zatrudnił ''Fritza Hanischa'' w celu zaprojektowania elementów architektownicznych w nowo założonym parku. Wybudowano sztuczne ruiny górujące nad parkiem - znajdowały się na najwyższym miejscu w parku (jest to dzisiejszy teren mniej więcej od [[Hala Widowiskowo-Sportowa przy ul. Żeromskiego 9\|hali sportowej]] w kierunku [[Ulica Stefana Żeromskiego (Sosnowiec)\|ulicy Żeromskiego]]). Zostały urządzone na wzór [https://pl.wikipedia.org/wiki/Zamek zamku rycerskiego] w którym znajdowały się przyrządy, broń oraz malowidła nawiązujące do sztuki rycerskiej. Stworzono także groty i skaliste wąwozy. Na wzgórzu, w centralnej części parku, wzniesiono [https://pl.wikipedia.org/wiki/Porządek_dorycki rzymsko-dorycką] świątynię dumania, zwana także świątynią Sybilli. Znajdowała się ona w centralnej części parku. Stylem nawiązywała do [https://pl.wikipedia.org/wiki/Maurowie#Architektura stylu Maurów]. Obiekt stał na kamiennym wzniesieniu otoczony niewielkim tarasem, do którego prowadziła para schodów znajdujących się po bokach. Budynek był ceglany, otynkowany, a nad wejściem do świątyni znajdował się ozdobny portyk ze sceną mitologiczną, wsparty na czterech kolumnach. Budynek był przykryty kopułą, zwieńczoną figurą [https://pl.wikipedia.org/wiki/Sybilla_(mitologia) Sybilli]. Taras tej świątyni był wyłożony płytkami, którymi był niegdyś wybrukowany dziedziniec pałacowy. Przed świątynią znajdowało się starannie zaprojektowana kompozycja roślinna z dwoma fontannami pośrodku. Z opowiadań wiadomo, że we wnętrzu tej świątyni były malowidła, które w okresie późniejszym zostały zamalowane. Świątynia przetrwała losy II wojny światowej.		W latach [[1901]]-[[1904]] [[Henryk Dietel\|Dietel]] zatrudnił ''Fritza Hanischa'' w celu zaprojektowania elementów architektownicznych w nowo założonym parku. Wybudowano sztuczne ruiny górujące nad parkiem - znajdowały się na najwyższym miejscu w parku (jest to dzisiejszy teren mniej więcej od [[Hala Widowiskowo-Sportowa przy ul. Żeromskiego 9\|hali sportowej]] w kierunku [[Ulica Stefana Żeromskiego (Sosnowiec)\|ulicy Żeromskiego]]). Zostały urządzone na wzór [https://pl.wikipedia.org/wiki/Zamek zamku rycerskiego] w którym znajdowały się przyrządy, broń oraz malowidła nawiązujące do sztuki rycerskiej. Stworzono także groty i skaliste wąwozy. Na wzgórzu, w centralnej części parku, wzniesiono [https://pl.wikipedia.org/wiki/Porządek_dorycki rzymsko-dorycką] świątynię dumania, zwana także świątynią Sybilli. Znajdowała się ona w centralnej części parku. Stylem nawiązywała do [https://pl.wikipedia.org/wiki/Maurowie#Architektura stylu Maurów]. Obiekt stał na kamiennym wzniesieniu otoczony niewielkim tarasem, do którego prowadziła para schodów znajdujących się po bokach. Budynek był ceglany, otynkowany, a nad wejściem do świątyni znajdował się ozdobny portyk ze sceną mitologiczną, wsparty na czterech kolumnach. Budynek był przykryty kopułą, zwieńczoną figurą [https://pl.wikipedia.org/wiki/Sybilla_(mitologia) Sybilli]. Taras tej świątyni był wyłożony płytkami, którymi był niegdyś wybrukowany dziedziniec pałacowy. Przed świątynią znajdowało się starannie zaprojektowana kompozycja roślinna z dwoma fontannami pośrodku. Z opowiadań wiadomo, że we wnętrzu tej świątyni były malowidła, które w okresie późniejszym zostały zamalowane. Świątynia przetrwała losy II wojny światowej.

Krzysztof Poplawski o 06:17, 15 lis 2023

2023-11-15T06:17:29Z

← poprzednia wersja		Wersja z 06:17, 15 lis 2023
Linia 7:		Linia 7:
	==Historia==		==Historia==
	[[Plik:Park Dietla Sosnowiec 1902.jpg\|thumb\|right\|300px\|Zespół pałacowo-parkowy na planie miasta z 1902 roku]]		[[Plik:Park Dietla Sosnowiec 1902.jpg\|thumb\|right\|300px\|Zespół pałacowo-parkowy na planie miasta z 1902 roku]]
	Około [[1890]] r. [[Henryk Dietel]], właściciel [[Politex\|fabryki włókienniczej]] na [[Pogoń (Sosnowiec)\|Pogoni]], zatrudnił i sprowadził do [[Sosnowiec\|Sosnowca]] 40-letniego wówczas niemieckiego ogrodnika [https://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_Robert_Pietsch Ernsta Roberta Pietsche] ze zleceniem wykonania i utrzymania dużego parku krajobrazowego mającego stanowić otoczenie do budowanego [[Pałac Dietla w Sosnowcu\|Pałacu]] należącego do majątku [[Henryk Dietel\|Dietla]]. We wspomnieniach Henryka Dietla juniora (1881-1953), zostaje podany rok 1901, jako data budowy parku przypałacowego. Wcześniej Robert urządził ogród biurowy, znajdujący się na terenie fabryki w pobliżu budynku administracyjnego (dzisiaj Żeromskieog 1).		Około [[1890]] r. [[Henryk Dietel]], właściciel [[Przędzalnia Czesankowa Politex , Przędzalnia Dietla, Sosnowiec, 1879 - 1994\|fabryki włókienniczej]] na [[Pogoń (Sosnowiec)\|Pogoni]], zatrudnił i sprowadził do [[Sosnowiec\|Sosnowca]] 40-letniego wówczas niemieckiego ogrodnika [https://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_Robert_Pietsch Ernsta Roberta Pietsche] ze zleceniem wykonania i utrzymania dużego parku krajobrazowego mającego stanowić otoczenie do budowanego [[Pałac Dietla w Sosnowcu\|Pałacu]] należącego do majątku [[Henryk Dietel\|Dietla]]. We wspomnieniach Henryka Dietla juniora (1881-1953), zostaje podany rok 1901, jako data budowy parku przypałacowego. Wcześniej Robert urządził ogród biurowy, znajdujący się na terenie fabryki w pobliżu budynku administracyjnego (dzisiaj Żeromskieog 1).

	Niepowtarzalny wygląd parku miały nadać historyzujące formy: sztuczne jaskinie, jeziora, wzgórza i ruiny. Park został skomponowanym w popularnym wówczas stylu [https://en.wikipedia.org/wiki/Neo-romanticism neoromantycznym]. Początkowo teren pod założenie parku (najbliżej znajdujący się zabudowań pałacowych) był piaszczysty, płaski i obsiany zbożem. Skarpy stawu zostały spłaszczone i nadsypane ziemią próchniczą, przywiezioną specjalnie na potrzeby budowy ogrodu. Brzegi stawów zostały obsadzone roślinnością m.in.: tatarakiem czy tulipanami. Pośrodku jeziora na głazach umiejscowiona posąg [https://pl.wikipedia.org/wiki/Neptun_(mitologia) Neptuna z trójzębem]. Na brzegu ustawiono przystań, tak by po sztucznym jeziorze można było pływać łodziami. Zbiornik wodny dodatkowo pełnił funkcję wody rezerwowej na kondensację maszyny parowej znajdującej się w [[Przędzalnia Czesankowa ,,Politex” (Sosnowiec)\|przędzalni]]. Zimą staw stawał się lodowiskiem, a lód był uzyskiwany na potrzeby lodowej piwnicy znajdującej się obok stawu.		Niepowtarzalny wygląd parku miały nadać historyzujące formy: sztuczne jaskinie, jeziora, wzgórza i ruiny. Park został skomponowanym w popularnym wówczas stylu [https://en.wikipedia.org/wiki/Neo-romanticism neoromantycznym]. Początkowo teren pod założenie parku (najbliżej znajdujący się zabudowań pałacowych) był piaszczysty, płaski i obsiany zbożem. Skarpy stawu zostały spłaszczone i nadsypane ziemią próchniczą, przywiezioną specjalnie na potrzeby budowy ogrodu. Brzegi stawów zostały obsadzone roślinnością m.in.: tatarakiem czy tulipanami. Pośrodku jeziora na głazach umiejscowiona posąg [https://pl.wikipedia.org/wiki/Neptun_(mitologia) Neptuna z trójzębem]. Na brzegu ustawiono przystań, tak by po sztucznym jeziorze można było pływać łodziami. Zbiornik wodny dodatkowo pełnił funkcję wody rezerwowej na kondensację maszyny parowej znajdującej się w [[Przędzalnia Czesankowa ,,Politex” (Sosnowiec)\|przędzalni]]. Zimą staw stawał się lodowiskiem, a lód był uzyskiwany na potrzeby lodowej piwnicy znajdującej się obok stawu.

Krzysztof Poplawski: /* Historia */

2022-06-25T07:07:41Z

Historia

← poprzednia wersja		Wersja z 07:07, 25 cze 2022
Linia 7:		Linia 7:
	==Historia==		==Historia==
	[[Plik:Park Dietla Sosnowiec 1902.jpg\|thumb\|right\|300px\|Zespół pałacowo-parkowy na planie miasta z 1902 roku]]		[[Plik:Park Dietla Sosnowiec 1902.jpg\|thumb\|right\|300px\|Zespół pałacowo-parkowy na planie miasta z 1902 roku]]
	Około [[1890]] r. [[Henryk Dietel]], właściciel [[Politex\|fabryki włókienniczej]] na [[Pogoń (Sosnowiec)\|Pogoni]], zatrudnił i sprowadził do [[Sosnowiec\|Sosnowca]] 40-letniego wówczas niemieckiego ogrodnika [https://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_Robert_Pietsch Ernsta Roberta Pietsche] ze zleceniem wykonania i utrzymania dużego parku krajobrazowego mającego stanowić otoczenie do budowanego [[Pałac Dietla w Sosnowcu\|Pałacu]] należącego do majątku Dietla. We wspomnieniach Henryka Dietla juniora (1881-1953), zostaje podany rok 1901, jako data budowy parku przypałacowego. Wcześniej Robert urządził ogród biurowy, znajdujący się na terenie fabryki w pobliżu budynku administracyjnego (dzisiaj Żeromskieog 1).		Około [[1890]] r. [[Henryk Dietel]], właściciel [[Politex\|fabryki włókienniczej]] na [[Pogoń (Sosnowiec)\|Pogoni]], zatrudnił i sprowadził do [[Sosnowiec\|Sosnowca]] 40-letniego wówczas niemieckiego ogrodnika [https://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_Robert_Pietsch Ernsta Roberta Pietsche] ze zleceniem wykonania i utrzymania dużego parku krajobrazowego mającego stanowić otoczenie do budowanego [[Pałac Dietla w Sosnowcu\|Pałacu]] należącego do majątku [[Henryk Dietel\|Dietla]]. We wspomnieniach Henryka Dietla juniora (1881-1953), zostaje podany rok 1901, jako data budowy parku przypałacowego. Wcześniej Robert urządził ogród biurowy, znajdujący się na terenie fabryki w pobliżu budynku administracyjnego (dzisiaj Żeromskieog 1).

	Niepowtarzalny wygląd parku miały nadać historyzujące formy: sztuczne jaskinie, jeziora, wzgórza i ruiny. Park został skomponowanym w popularnym wówczas stylu [https://en.wikipedia.org/wiki/Neo-romanticism neoromantycznym]. Początkowo teren pod założenie parku (najbliżej znajdujący się zabudowań pałacowych) był piaszczysty, płaski i obsiany zbożem. Skarpy stawu zostały spłaszczone i nadsypane ziemią próchniczą, przywiezioną specjalnie na potrzeby budowy ogrodu. Brzegi stawów zostały obsadzone roślinnością m.in.: tatarakiem czy tulipanami. Pośrodku jeziora na głazach umiejscowiona posąg [https://pl.wikipedia.org/wiki/Neptun_(mitologia) Neptuna z trójzębem]. Na brzegu ustawiono przystań, tak by po sztucznym jeziorze można było pływać łodziami. Zbiornik wodny dodatkowo pełnił funkcję wody rezerwowej na kondensację maszyny parowej znajdującej się w [[Przędzalnia Czesankowa ,,Politex” (Sosnowiec)\|przędzalni]]. Zimą staw stawał się lodowiskiem, a lód był uzyskiwany na potrzeby lodowej piwnicy znajdującej się obok stawu.		Niepowtarzalny wygląd parku miały nadać historyzujące formy: sztuczne jaskinie, jeziora, wzgórza i ruiny. Park został skomponowanym w popularnym wówczas stylu [https://en.wikipedia.org/wiki/Neo-romanticism neoromantycznym]. Początkowo teren pod założenie parku (najbliżej znajdujący się zabudowań pałacowych) był piaszczysty, płaski i obsiany zbożem. Skarpy stawu zostały spłaszczone i nadsypane ziemią próchniczą, przywiezioną specjalnie na potrzeby budowy ogrodu. Brzegi stawów zostały obsadzone roślinnością m.in.: tatarakiem czy tulipanami. Pośrodku jeziora na głazach umiejscowiona posąg [https://pl.wikipedia.org/wiki/Neptun_(mitologia) Neptuna z trójzębem]. Na brzegu ustawiono przystań, tak by po sztucznym jeziorze można było pływać łodziami. Zbiornik wodny dodatkowo pełnił funkcję wody rezerwowej na kondensację maszyny parowej znajdującej się w [[Przędzalnia Czesankowa ,,Politex” (Sosnowiec)\|przędzalni]]. Zimą staw stawał się lodowiskiem, a lód był uzyskiwany na potrzeby lodowej piwnicy znajdującej się obok stawu.

Krzysztof Poplawski: /* Galeria */

2022-05-11T10:56:03Z

Galeria

← poprzednia wersja		Wersja z 10:56, 11 maj 2022
Linia 29:		Linia 29:
	W 2012 roku [[MOSIR Sosnowiec\|Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji]] przejął zarządzaniem nad parkiem.		W 2012 roku [[MOSIR Sosnowiec\|Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji]] przejął zarządzaniem nad parkiem.

	==~~Galeria~~==		==Park Dietla na starych zdjęciach i mapach==
	<gallery>		<gallery>
	Plik:Pocztowka sosnowiec park dietla 0001.jpg\| Park Dietla, świątynia Sybilli		Plik:Pocztowka sosnowiec park dietla 0001.jpg\| Park Dietla, świątynia Sybilli
Linia 35:		Linia 35:
	Plik:Pocztowka sosnowiec park dietla 0003.jpg\| Park Dietla, sztuczne ruiny		Plik:Pocztowka sosnowiec park dietla 0003.jpg\| Park Dietla, sztuczne ruiny
	Plik:Park Dietla i Przędzalnia Dietla.jpg\|Park na planie miasta		Plik:Park Dietla i Przędzalnia Dietla.jpg\|Park na planie miasta
			</gallery>

			==Galeria==
			<gallery>
	Plik:Park Dietla w Sosnowcu - oczko wodne z fontanną-1.jpg		Plik:Park Dietla w Sosnowcu - oczko wodne z fontanną-1.jpg
	Plik:Park Dietla w Sosnowcu - oczko wodne z fontanną.jpg		Plik:Park Dietla w Sosnowcu - oczko wodne z fontanną.jpg
	Plik:Park Dietla w Sosnowcu .jpg		Plik:Park Dietla w Sosnowcu .jpg
			Plik:Park Dietla - oczko wodne.jpg
	</gallery>		</gallery>

Krzysztof Poplawski o 05:24, 11 maj 2022

2022-05-11T05:24:35Z

← poprzednia wersja		Wersja z 05:24, 11 maj 2022
Linia 1:		Linia 1:
	[[Plik:Pocztowka sosnowiec park dietla 0002.jpg\|thumb\|300px\|Park Dietla, staw ]]		[[Plik:Pocztowka sosnowiec park dietla 0002.jpg\|thumb\|300px\|Park Dietla, staw ]]
	'''Park Dietla ~~w Sosnowcu~~''' - zabytkowy park miejski (nr rej. A/1702/98 z 31 grudnia 1998), zarządzany przez [[MOSIR Sosnowiec]], zlokalizowany przy [[Ulica Stefana Żeromskiego (Sosnowiec)\|ulicy Żeromskiego]] w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]].		'''Park Dietlowski''' / '''Park Dietla''' / '''Park Żeromskiego''' - zabytkowy park miejski (nr rej. A/1702/98 z 31 grudnia 1998) w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]], zarządzany przez [[MOSIR Sosnowiec]], zlokalizowany przy [[Ulica Stefana Żeromskiego (Sosnowiec)\|ulicy Żeromskiego]] w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]].

	==Nazwa==		==Nazwa==

Krzysztof Poplawski: /* Galeria */

2022-05-10T21:46:08Z

Galeria

← poprzednia wersja		Wersja z 21:46, 10 maj 2022
Linia 37:		Linia 37:
	Plik:Park Dietla w Sosnowcu - oczko wodne z fontanną-1.jpg		Plik:Park Dietla w Sosnowcu - oczko wodne z fontanną-1.jpg
	Plik:Park Dietla w Sosnowcu - oczko wodne z fontanną.jpg		Plik:Park Dietla w Sosnowcu - oczko wodne z fontanną.jpg
			Plik:Park Dietla w Sosnowcu .jpg
	</gallery>		</gallery>

Krzysztof Poplawski: /* Galeria */

2022-05-10T21:07:17Z

Galeria

← poprzednia wersja		Wersja z 21:07, 10 maj 2022
Linia 35:		Linia 35:
	Plik:Pocztowka sosnowiec park dietla 0003.jpg\| Park Dietla, sztuczne ruiny		Plik:Pocztowka sosnowiec park dietla 0003.jpg\| Park Dietla, sztuczne ruiny
	Plik:Park Dietla i Przędzalnia Dietla.jpg\|Park na planie miasta		Plik:Park Dietla i Przędzalnia Dietla.jpg\|Park na planie miasta
			Plik:Park Dietla w Sosnowcu - oczko wodne z fontanną-1.jpg
			Plik:Park Dietla w Sosnowcu - oczko wodne z fontanną.jpg
	</gallery>		</gallery>

Krzysztof Poplawski o 12:01, 10 maj 2022

2022-05-10T12:01:51Z

← poprzednia wersja		Wersja z 12:01, 10 maj 2022
Linia 43:		Linia 43:
	[[Kategoria: Parki w Sosnowcu\|Park Dietlowski]]		[[Kategoria: Parki w Sosnowcu\|Park Dietlowski]]
	[[Kategoria: Zabytki Sosnowca]]		[[Kategoria: Zabytki Sosnowca]]
			[[Kategoria: Zabytkowe Parki w Sosnowcu]]

Krzysztof Poplawski o 11:23, 5 maj 2022

2022-05-05T11:23:03Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:23, 5 maj 2022
Linia 1:		Linia 1:
	[[Plik:Pocztowka sosnowiec park dietla 0002.jpg\|thumb\|~~250px~~\|Park Dietla, staw ]]		[[Plik:Pocztowka sosnowiec park dietla 0002.jpg\|thumb\|300px\|Park Dietla, staw ]]
	'''Park Dietla w Sosnowcu''' - zabytkowy park miejski (nr rej. A/1702/98 z 31 grudnia 1998), zarządzany przez [[MOSIR Sosnowiec]], zlokalizowany przy [[Ulica Stefana Żeromskiego (Sosnowiec)\|ulicy Żeromskiego]] w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]].		'''Park Dietla w Sosnowcu''' - zabytkowy park miejski (nr rej. A/1702/98 z 31 grudnia 1998), zarządzany przez [[MOSIR Sosnowiec]], zlokalizowany przy [[Ulica Stefana Żeromskiego (Sosnowiec)\|ulicy Żeromskiego]] w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]].

Krzysztof Poplawski: /* Historia */

2022-05-05T11:22:54Z

Historia

← poprzednia wersja		Wersja z 11:22, 5 maj 2022
Linia 6:		Linia 6:

	==Historia==		==Historia==
			[[Plik:Park Dietla Sosnowiec 1902.jpg\|thumb\|right\|300px\|Zespół pałacowo-parkowy na planie miasta z 1902 roku]]
	Około [[1890]] r. [[Henryk Dietel]], właściciel [[Politex\|fabryki włókienniczej]] na [[Pogoń (Sosnowiec)\|Pogoni]], zatrudnił i sprowadził do [[Sosnowiec\|Sosnowca]] 40-letniego wówczas niemieckiego ogrodnika [https://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_Robert_Pietsch Ernsta Roberta Pietsche] ze zleceniem wykonania i utrzymania dużego parku krajobrazowego mającego stanowić otoczenie do budowanego [[Pałac Dietla w Sosnowcu\|Pałacu]] należącego do majątku Dietla. We wspomnieniach Henryka Dietla juniora (1881-1953), zostaje podany rok 1901, jako data budowy parku przypałacowego. Wcześniej Robert urządził ogród biurowy, znajdujący się na terenie fabryki w pobliżu budynku administracyjnego (dzisiaj Żeromskieog 1).		Około [[1890]] r. [[Henryk Dietel]], właściciel [[Politex\|fabryki włókienniczej]] na [[Pogoń (Sosnowiec)\|Pogoni]], zatrudnił i sprowadził do [[Sosnowiec\|Sosnowca]] 40-letniego wówczas niemieckiego ogrodnika [https://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_Robert_Pietsch Ernsta Roberta Pietsche] ze zleceniem wykonania i utrzymania dużego parku krajobrazowego mającego stanowić otoczenie do budowanego [[Pałac Dietla w Sosnowcu\|Pałacu]] należącego do majątku Dietla. We wspomnieniach Henryka Dietla juniora (1881-1953), zostaje podany rok 1901, jako data budowy parku przypałacowego. Wcześniej Robert urządził ogród biurowy, znajdujący się na terenie fabryki w pobliżu budynku administracyjnego (dzisiaj Żeromskieog 1).

← poprzednia wersja		Wersja z 06:24, 15 lis 2023
Linia 9:		Linia 9:
	Około [[1890]] r. [[Henryk Dietel]], właściciel [[Przędzalnia Czesankowa Politex , Przędzalnia Dietla, Sosnowiec, 1879 - 1994\|fabryki włókienniczej]] na [[Pogoń (Sosnowiec)\|Pogoni]], zatrudnił i sprowadził do [[Sosnowiec\|Sosnowca]] 40-letniego wówczas niemieckiego ogrodnika [https://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_Robert_Pietsch Ernsta Roberta Pietsche] ze zleceniem wykonania i utrzymania dużego parku krajobrazowego mającego stanowić otoczenie do budowanego [[Pałac Dietla w Sosnowcu\|Pałacu]] należącego do majątku [[Henryk Dietel\|Dietla]]. We wspomnieniach Henryka Dietla juniora (1881-1953), zostaje podany rok 1901, jako data budowy parku przypałacowego. Wcześniej Robert urządził ogród biurowy, znajdujący się na terenie fabryki w pobliżu budynku administracyjnego (dzisiaj Żeromskieog 1).		Około [[1890]] r. [[Henryk Dietel]], właściciel [[Przędzalnia Czesankowa Politex , Przędzalnia Dietla, Sosnowiec, 1879 - 1994\|fabryki włókienniczej]] na [[Pogoń (Sosnowiec)\|Pogoni]], zatrudnił i sprowadził do [[Sosnowiec\|Sosnowca]] 40-letniego wówczas niemieckiego ogrodnika [https://de.wikipedia.org/wiki/Ernst_Robert_Pietsch Ernsta Roberta Pietsche] ze zleceniem wykonania i utrzymania dużego parku krajobrazowego mającego stanowić otoczenie do budowanego [[Pałac Dietla w Sosnowcu\|Pałacu]] należącego do majątku [[Henryk Dietel\|Dietla]]. We wspomnieniach Henryka Dietla juniora (1881-1953), zostaje podany rok 1901, jako data budowy parku przypałacowego. Wcześniej Robert urządził ogród biurowy, znajdujący się na terenie fabryki w pobliżu budynku administracyjnego (dzisiaj Żeromskieog 1).

	Niepowtarzalny wygląd parku miały nadać historyzujące formy: sztuczne jaskinie, jeziora, wzgórza i ruiny. Park został skomponowanym w popularnym wówczas stylu [https://en.wikipedia.org/wiki/Neo-romanticism neoromantycznym]. Początkowo teren pod założenie parku (najbliżej znajdujący się zabudowań pałacowych) był piaszczysty, płaski i obsiany zbożem. Skarpy stawu zostały spłaszczone i nadsypane ziemią próchniczą, przywiezioną specjalnie na potrzeby budowy ogrodu. Brzegi stawów zostały obsadzone roślinnością m.in.: tatarakiem czy tulipanami. Pośrodku jeziora na głazach umiejscowiona posąg [https://pl.wikipedia.org/wiki/Neptun_(mitologia) Neptuna z trójzębem]. Na brzegu ustawiono przystań, tak by po sztucznym jeziorze można było pływać łodziami. Zbiornik wodny dodatkowo pełnił funkcję wody rezerwowej na kondensację maszyny parowej znajdującej się w [[Przędzalnia Czesankowa ,,~~Politex” (~~Sosnowiec)\|przędzalni]]. Zimą staw stawał się lodowiskiem, a lód był uzyskiwany na potrzeby lodowej piwnicy znajdującej się obok stawu.		Niepowtarzalny wygląd parku miały nadać historyzujące formy: sztuczne jaskinie, jeziora, wzgórza i ruiny. Park został skomponowanym w popularnym wówczas stylu [https://en.wikipedia.org/wiki/Neo-romanticism neoromantycznym]. Początkowo teren pod założenie parku (najbliżej znajdujący się zabudowań pałacowych) był piaszczysty, płaski i obsiany zbożem. Skarpy stawu zostały spłaszczone i nadsypane ziemią próchniczą, przywiezioną specjalnie na potrzeby budowy ogrodu. Brzegi stawów zostały obsadzone roślinnością m.in.: tatarakiem czy tulipanami. Pośrodku jeziora na głazach umiejscowiona posąg [https://pl.wikipedia.org/wiki/Neptun_(mitologia) Neptuna z trójzębem]. Na brzegu ustawiono przystań, tak by po sztucznym jeziorze można było pływać łodziami. Zbiornik wodny dodatkowo pełnił funkcję wody rezerwowej na kondensację maszyny parowej znajdującej się w [[Przędzalnia Czesankowa Politex , Przędzalnia Dietla, Sosnowiec, 1879 - 1994\|przędzalni]]. Zimą staw stawał się lodowiskiem, a lód był uzyskiwany na potrzeby lodowej piwnicy znajdującej się obok stawu.

	W latach [[1901]]-[[1904]] [[Henryk Dietel\|Dietel]] zatrudnił ''Fritza Hanischa'' w celu zaprojektowania elementów architektownicznych w nowo założonym parku. Wybudowano sztuczne ruiny górujące nad parkiem - znajdowały się na najwyższym miejscu w parku (jest to dzisiejszy teren mniej więcej od [[Hala Widowiskowo-Sportowa przy ul. Żeromskiego 9\|hali sportowej]] w kierunku [[Ulica Stefana Żeromskiego (Sosnowiec)\|ulicy Żeromskiego]]). Zostały urządzone na wzór [https://pl.wikipedia.org/wiki/Zamek zamku rycerskiego] w którym znajdowały się przyrządy, broń oraz malowidła nawiązujące do sztuki rycerskiej. Stworzono także groty i skaliste wąwozy. Na wzgórzu, w centralnej części parku, wzniesiono [https://pl.wikipedia.org/wiki/Porządek_dorycki rzymsko-dorycką] świątynię dumania, zwana także świątynią Sybilli. Znajdowała się ona w centralnej części parku. Stylem nawiązywała do [https://pl.wikipedia.org/wiki/Maurowie#Architektura stylu Maurów]. Obiekt stał na kamiennym wzniesieniu otoczony niewielkim tarasem, do którego prowadziła para schodów znajdujących się po bokach. Budynek był ceglany, otynkowany, a nad wejściem do świątyni znajdował się ozdobny portyk ze sceną mitologiczną, wsparty na czterech kolumnach. Budynek był przykryty kopułą, zwieńczoną figurą [https://pl.wikipedia.org/wiki/Sybilla_(mitologia) Sybilli]. Taras tej świątyni był wyłożony płytkami, którymi był niegdyś wybrukowany dziedziniec pałacowy. Przed świątynią znajdowało się starannie zaprojektowana kompozycja roślinna z dwoma fontannami pośrodku. Z opowiadań wiadomo, że we wnętrzu tej świątyni były malowidła, które w okresie późniejszym zostały zamalowane. Świątynia przetrwała losy II wojny światowej.		W latach [[1901]]-[[1904]] [[Henryk Dietel\|Dietel]] zatrudnił ''Fritza Hanischa'' w celu zaprojektowania elementów architektownicznych w nowo założonym parku. Wybudowano sztuczne ruiny górujące nad parkiem - znajdowały się na najwyższym miejscu w parku (jest to dzisiejszy teren mniej więcej od [[Hala Widowiskowo-Sportowa przy ul. Żeromskiego 9\|hali sportowej]] w kierunku [[Ulica Stefana Żeromskiego (Sosnowiec)\|ulicy Żeromskiego]]). Zostały urządzone na wzór [https://pl.wikipedia.org/wiki/Zamek zamku rycerskiego] w którym znajdowały się przyrządy, broń oraz malowidła nawiązujące do sztuki rycerskiej. Stworzono także groty i skaliste wąwozy. Na wzgórzu, w centralnej części parku, wzniesiono [https://pl.wikipedia.org/wiki/Porządek_dorycki rzymsko-dorycką] świątynię dumania, zwana także świątynią Sybilli. Znajdowała się ona w centralnej części parku. Stylem nawiązywała do [https://pl.wikipedia.org/wiki/Maurowie#Architektura stylu Maurów]. Obiekt stał na kamiennym wzniesieniu otoczony niewielkim tarasem, do którego prowadziła para schodów znajdujących się po bokach. Budynek był ceglany, otynkowany, a nad wejściem do świątyni znajdował się ozdobny portyk ze sceną mitologiczną, wsparty na czterech kolumnach. Budynek był przykryty kopułą, zwieńczoną figurą [https://pl.wikipedia.org/wiki/Sybilla_(mitologia) Sybilli]. Taras tej świątyni był wyłożony płytkami, którymi był niegdyś wybrukowany dziedziniec pałacowy. Przed świątynią znajdowało się starannie zaprojektowana kompozycja roślinna z dwoma fontannami pośrodku. Z opowiadań wiadomo, że we wnętrzu tej świątyni były malowidła, które w okresie późniejszym zostały zamalowane. Świątynia przetrwała losy II wojny światowej.