Krzysztof Poplawski o 17:21, 18 maj 2022

2022-05-18T17:21:47Z

← poprzednia wersja		Wersja z 17:21, 18 maj 2022
Linia 162:		Linia 162:
	w roku 1938 dosięgnął kwoty zł. 50000000, te 3 huty party-		w roku 1938 dosięgnął kwoty zł. 50000000, te 3 huty party-
	cypują w 48%.		cypują w 48%.

			[[Kategoria:Przemysł w Zagłębiu Dąbrowskim]]

Dariusz JUREK o 21:47, 21 lis 2014

2014-11-21T21:47:47Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:47, 21 lis 2014
Linia 1:		Linia 1:
	'''Przemysł hutniczy w Zagłębiu Dąbrowskim'''		'''Przemysł hutniczy w Zagłębiu Dąbrowskim'''


			Referat zamieszczony w Katalogu [[Wystawa Polskiego Przemysłu, Handlu i Rzemiosła Zagłębia Dąbrowskiego w Sosnowcu\|Wystawy Polskiego Przemysłu, Handlu i Rzemiosła Zagłębia Dąbrowskiego w Sosnowcu]], która miała miejsce w dniach [[3 czerwca]] - [[14 czerwca]] [[1939]] r.

Dariusz JUREK: Utworzył nową stronę „'''Przemysł hutniczy w Zagłębiu Dąbrowskim''' PAWEŁ JAGUCZAŃSKI Prezes Komilelu Wyslawy, członek Za- rzqdu i Dyreklor Tow. Sosno Fabryk Rur i Żelaza S. A. w S...”

2014-11-21T21:18:38Z

Utworzył nową stronę „'''Przemysł hutniczy w Zagłębiu Dąbrowskim''' PAWEŁ JAGUCZAŃSKI Prezes Komilelu Wyslawy, członek Za- rzqdu i Dyreklor Tow. Sosno Fabryk Rur i Żelaza S. A. w S...”

Nowa strona

'''Przemysł hutniczy w Zagłębiu Dąbrowskim'''

PAWEŁ JAGUCZAŃSKI
Prezes Komilelu Wyslawy, członek Za-
rzqdu i Dyreklor Tow. Sosno Fabryk Rur
i Żelaza S. A. w Sosnowcu
Przemysł hutniczy
Zagłębia Dąbrowskiego

Przemysł hutniczy, położony na terenie Zagłębia Dąbrowskie-
go, zgrupowany jest obecnie w trzech koncernach, a mianowicie:
"Towarzystwo Akcyjne Zakładów Hutniczych Huta Bankowa"
Spółka Akcyjna o kapitale zakładowym 50 000 000 fr. fr.~
"Modrzejów-Hantke, Zjednoczone Zakłady Górniczo-Hutnicze"~
Spółka Akcyjna o kapitale zakładowym 15650000 zł i Towa-
rzystwo Sosnowieckich Fabryk Rur i Żelaza, Spółka Akcyjna
o kapitale zakładowym 20 000 000 zł. Poza hutami śląskimi są
to największe w Polsce przedsiębiorstwa hutnicze, obejmujące
nie tylko typowe działy produkcji, lecz także zakłady przetwór-
cze, jak np, rurkownie, gwożdziarnie, druciarnie, podkowiarnie~
warsztaty produkujące narzędzia rolnicze itp.
Pierwszym przedsiębiorstwem hutniczym, powstałym w Zagłębiu
Dąbrowskim z inicjatywy Banku Polskiego, a zwłaszcza Henryka.

Łubieńskiego, dyrektora tego Banku, jest Huta Bankowa. Budo-
wa Huty Bankowej została rozpoczęta w roku 1834. Według
zamierzeń Banku, Huta Bankowa miała posiadać 6 wielkich pie-
ców do wytapiania surówki na koksie (pierwsze tego rodzaju
piece w Królestwie Polskim), 18 pieców pudlowych, 4 piece
. płomienne (szwejsowe), 3 piece rafiJ/eryjne oraz walcownię żelaza.
Produkcja roczna surówki miała wynosić 180 000 centnarów. Dwie
maszyny parowe po 100 koni każda i kilka maszyn pomocni-
czych zostały częściowo zbudowane w Zakładach Steinkellera
w Żarkach. Na założenie Huty Bankowej Bank Polski wydatko-
wał około 5 000 000 złp.
Po odłączeniu z dniem 1 stycznia 1843 r. górnictwa krajo-
wego i oddaniu go pod zarząd osobnego wydziału przy Komisji
Rządowej Przychodów i Skarbu zaczyna się upadek Huty Ban-
kowej, zakończony jej zamknięciem w 1872 r. W roku 1876
Zakłady Huty Bankowej wraz z innymi górniczymi objektami
rządowymi zostały wydzierżawione przez rząd rosyjski generało-
wi Riesenkampfowi oraz Plemiennikowi. Z tych rąk w 1877 roku
Huta Bankowa przeszła w dzierżawę Towarzystwa Akcyjnego -
Societe Anonyme des Forges et Acieries de Huta Bankowa.
już w roku 1880 pod rządami nowej spółki Huta Bankowa uru~
chomiła nowy wielki piec na koksie, oraz rozpoczęła produkcję
stali systemem zasadniczym Martin'a. Dalszy rozwój Huty Ban-
kowej trwał nieprzerwanie aż do zajęcia jej przez okupantów
w dniu 1 sierpnia 1914 r. Po ustąpieniu okupantów w listopa-
dzie 1918 r. Towarzystwo z wielkim nakładem przystąpiło do
uruchomienia Huty Bankowej, tak, że już w sierpniu 1920 r.
został uruchomiony pierwszy piec martinowski.
Huta Bankowa w Dąbrowie Górniczej prowadzi następujące
działy: wielkie piece, stalownię z 5-ma piecami martinowskimi
i 1 piecem elektrycznym do celów specjalnych, odlewnię stali
i żeliwa, walcownię, blachownię, cynkownię blachy, kuźnię, warsz-
taty mechaniczne, warsztaty złączek kolejowych oraz elektrownię
dostarczającą prąd na własne potrzeby. Oprócz tego do Huty
Bankowej należy Walcownia Renard na Dębowej Górze, wytwa-
rzająca drobno-wymiarowe żelazo i walcówkę żelazną i posiada-
jąca walcownię rur.

Huta Bankowa dzierżawi od Tow. Sosnowieckich Fabryk
Rur i Żelaza hutę w Zawierciu, w której pracuje wielki piec.
stalownia z 2-ma piecami martinowskimi i walcownia średnio-
wymiarowego żelaza.
W 1938 r. Huta Bankowa we wszystkich swych oddziałach
wyprodukowała 130 tysięcy ton surówki i 288 tysięcy ton stali.
a sprzedała 249 462 ton gotowych wyrobów wartości brutto
69 034 682 zł.
Do grupy Huty Bankowej należą oprócz huty w Dąbrowie
Górniczej i walcowni żelaza na Dębowej Górze, również" T ow.
Akc. Przemysłu Metalurgicznego w Polsce" w Radomsku, pro-
dukujące drut ciągniony, żelazny i stalowy, liny, gwoździe, łopaty.
widły i konstrukcje żelazne, oraz Gwarectwo "Hrabia Renard"
w Sosnowcu i Franco-Polskie Tow. Górnicze w Dąbrowie Gór-
niczej, wydobywające węgiel kamienny.
Towarzystwo Huta Bankowa posiada poza tym własne ko-
palnie rudy żelaznej w okręgu częstochowskim. W roku 1881 zo-
staje założona w Sosnowcu fabryka rur pod firmą Huldschinsky
und S8hne, jako zakład filialny fabryki rur w Gliwicach. W związ-
ku z wycofaniem się dotychczasowych właścicieli z czynnego ży-
cia przemysłowego, powstaje nowe Towarzystwo o kapitale fran-
cuskim pod nazwą: "Societe Anonyme des Usines de Fabrication
des Tubes et des Forges de Sosnovice". Towarzystwo to posiada
hutę w Zawierciu, która była rozbudowywana systematycznie od
1897 r. do 1914 r. Huta ta posiada: wielki piec, stalownię wy-
posażoną w 4 piece Siemens-Martin'owskie i 1 mikster i walcow-
nię żelaza. W Sosnowcu Towarzystwo posiada walcownię rur bez
szwu, walcownię rur spawanych w styk, walcownię rur spawanych
. elektrycznie, walcownię blach, stalownię, wyposażoną w dwa pie-
ce elektryczne (z czego jeden 3-tonowy), cynkownię, warsztat
mechaniczny i warsztaty przetwórcze, produkujące konstrukcje
z rur i blach, oraz tlenownię.
W 1928 r. zakłady wybudowały jedyne w Polsce urządzenie
do produkcji rur systemem przeciągania przez pierścienie.
W 1934 r., na podstawie specjalnej umowy o racjonalizacji
produkcji, Towarzystwo Sosnowieckich Fabryk Rur i Żelaza wy-

dzierżawiło Towarzystwu Huta Bankowa swą hutę w Zawierciu
(poza pługownią), przejmując produkcję rur Walcowni Hr. Renard.
Firma produkuje rury spawane od 1fs" do 2", gazowe, rury
bez szwu od 61fs" do 160 mm. średnicy, rury spawane elektrycz-
nie do 2". Rury bez szwu są wykonywane w gatunkach zwykłym
i specjalnym; konstrukcje z rur, \odlewy ze stali z pieca elektrycz-
nego, części płużne, blachy grube, żelazo uniwersalne, oraz kon-
strukcje z blachy. Do To;warzystwa należą również kopalnie rudy
żelaznej w okręgu częstochowskim.
Całkowity zbyt wyrobów Towarzystwa w 1938 r. wynosił
51.674 ton wartości 31.088.154 zł.
Trzecim z rzędu przedsiębiorstwem hutniczym na terenie
Zagłębia jest firma "Modrzejów-Hantke". Powstała ona wskutek
fuzji 2-ch spółek akcyjnych: Modrzejowskich Zakładów Górniczo-
Hutniczych i Towarzystwa Zakładów B. Hantke w Warszawie.
Do koncernu należą następujące zakłady pracy: Huty: "Milowice",
"Katarzyna", "Staszic" - położone w Sosnowcu, Fabryka "Świa-
towit" w Myszkowie, Huty: "Częstochowa" i "Blachownia" pod
Częstochową, kopalnie rudy żelaznej w okręgu częstochowskim
oraz majątki ziemskie w okręgu częstochowskim. Położone na
terenie Zagłębia Dąbrowskiego Huty: "Milowice", "Katarzyna"
i "Staszic", jak również Fabryka "Światowit" w Myszkowie, two-
rzyły dawną Spółkę Akcyjną Modrzejowskie Zakłady Górniczo
Hutnicze. Huty, położone w Sosnowcu, weszły w posiadanie tej
firmy dro~ą wykupienia ich z rąk poprzednich ich posiadaczy-
kapitału niemieckiego - w okresie lat 1920 -1925. Były to: "Mi-
lowicer Eisenwerk", założone w roku 1882, "Zawod Jekatierina"
własność " Vereinigte Konigs & Laurahiitte" w Berlinie, założone
1883 roku oraz "Zawod Puszkin" (obecnie "Staszic"), założone
w 1898 roku.
Obecnie te 3 huty zatrudniają łącznie 3100 robotników i 180
urzędników. .
Poza tym w Sosnowcu przy hucie "Milowice" mieści się Na-
czelna Dyrekcja Firmy, zatrudniająca 190 pracowników umysło-
wych.
Huty: "Milowice", "Katarzyna" i "Staszic" stanowią jeden
organizm gospodarczy i wzajemnie się uzupełniają.

Htlta "Katarzyna" posiada wielki piec oraz stalownię o 3-ch
piecach martinowskich. Bloki, wytwarzane przez tę stalownię, wę-
drują do dalszej przeróbki w walcowniach, znajduj~cych się w hu-
tach "Milowice" i "Staszic". W hucie "Milowice" Zakłady posia-
dają walcownie żelaza - dużą, średnią i małą. Z wydziałów dal-
szej przeróbki ważniejsze są następujące: śrubiarnia, podkowiar-
nia, warsztaty kowalskie, warsztaty mechaniczne z butlownią, wy-
rabiającą butle do gazów sprężonych i montownia narzędzi rol-
niczych. W hucie "Katarzyna": walcownia blachy cienkiej, rural-
nia z cynkownią, łopaciarnia oraz odlewnia żeliwa o wadze wy-
robów do 20 ton w sztuce. Huta "Staszic" posiada walcownię
żelaza na gorąco i zimną walcownię żelaza taśmowego oraz druciarnie.
Huty: "Milowice" i "Katarzyna" posiadają własne elektrow-
nie o łącznej mocy 3290 KW.
W ogólnym zbycie Zakładów "Modrzejów - Hantke", który
w roku 1938 dosięgnął kwoty zł. 50000000, te 3 huty party-
cypują w 48%.

Przemysł hutniczy w Zagłębiu Dąbrowskim - Historia wersji

Krzysztof Poplawski o 17:21, 18 maj 2022

Dariusz JUREK o 21:47, 21 lis 2014

Dariusz JUREK: Utworzył nową stronę „'''Przemysł hutniczy w Zagłębiu Dąbrowskim''' PAWEŁ JAGUCZAŃSKI Prezes Komilelu Wyslawy, członek Za- rzqdu i Dyreklor Tow. Sosno Fabryk Rur i Żelaza S. A. w S...”