Tomasz Arciszewski - Historia wersji

Krzysztof Poplawski o 08:14, 15 lis 2023

2023-11-15T08:14:35Z

← poprzednia wersja		Wersja z 08:14, 15 lis 2023
Linia 29:		Linia 29:

	==Praca==		==Praca==
	W [[1894]] r. przybył do [[Sosnowiec\|Sosnowca]], w latach [[1894]] - [[1896]] pracował, jako ślusarz w [[Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper\|fabryce "W. Fitzner i K. Gamper"]] w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]], skąd został wydalony jako organizator strajku. Podjął pracę w [[Huta "Katarzyna~~" (~~Sosnowiec)\|hucie "Katarzyna"]] w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]], gdzie pracował trzy lata przy piecach w walcowni, a następnie w warsztatach mechanicznych.		W [[1894]] r. przybył do [[Sosnowiec\|Sosnowca]], w latach [[1894]] - [[1896]] pracował, jako ślusarz w [[Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper\|fabryce "W. Fitzner i K. Gamper"]] w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]], skąd został wydalony jako organizator strajku. Podjął pracę w [[Huta Katarzyna, potem Buczek, Sosnowiec, 1881-2010\|hucie "Katarzyna"]] w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]], gdzie pracował trzy lata przy piecach w walcowni, a następnie w warsztatach mechanicznych.

	==Działalność w PPS==		==Działalność w PPS==

Dariusz JUREK: /* Przypisy */

2018-02-27T09:43:11Z

Przypisy

← poprzednia wersja		Wersja z 09:43, 27 lut 2018
Linia 64:		Linia 64:
	[[Kategoria:Zagłębiowskie Biogramy\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Zagłębiowskie Biogramy\|Arciszewski, Tomasz]]
	[[Kategoria:Ludzie związani z Sosnowcem\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Ludzie związani z Sosnowcem\|Arciszewski, Tomasz]]
	~~[[Kategoria:Politycy\|Arciszewski, Tomasz]]~~
	~~[[Kategoria:Poseł\|Arciszewski, Tomasz]]~~
	~~[[Kategoria:Poseł na Sejm Ustawodawczy 1919\|Arciszewski, Tomasz]]~~
	~~[[Kategoria:Poseł na Sejm II RP\|Arciszewski, Tomasz]]~~
	[[Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich\|Arciszewski, Tomasz]]
	[[Kategoria:Honorowi Obywatele Miasta Sosnowiec\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Honorowi Obywatele Miasta Sosnowiec\|Arciszewski, Tomasz]]
			[[Kategoria:Politycy\|Arciszewski, Tomasz]]
			[[Kategoria:Parlamentarzyści z Zagłębia Dąbrowskiego\|Arciszewski, Tomasz]]
			[[Kategoria:Posłowie\|Arciszewski, Tomasz]]
			[[Kategoria:Posłowie na Sejm II RP\|Arciszewski, Tomasz]]
			[[Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy 1919\|Arciszewski, Tomasz]]

	{{DEFAULTSORT:Arciszewski Tomasz}}		{{DEFAULTSORT:Arciszewski Tomasz}}

Dariusz JUREK: /* Przypisy */

2018-02-27T09:27:56Z

Przypisy

← poprzednia wersja		Wersja z 09:27, 27 lut 2018
Linia 66:		Linia 66:
	[[Kategoria:Politycy\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Politycy\|Arciszewski, Tomasz]]
	[[Kategoria:Poseł\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Poseł\|Arciszewski, Tomasz]]
			[[Kategoria:Poseł na Sejm Ustawodawczy 1919\|Arciszewski, Tomasz]]
	[[Kategoria:Poseł na Sejm II RP\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Poseł na Sejm II RP\|Arciszewski, Tomasz]]
	[[Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich\|Arciszewski, Tomasz]]

Loukas: Linki zew.

2014-09-17T20:33:53Z

Linki zew.

← poprzednia wersja		Wersja z 20:33, 17 wrz 2014
Linia 54:		Linia 54:
	* [http://bs.sejm.gov.pl/F/29VEURVNQ91NLH95SMV2AGRD7NYCBA988S2HE9MB5EGIH8E2B7-22970?func=full-set-set&set_number=001262&set_entry=000003&format=999/ Biogram Tomasza Arciszewskiego w Bibliotece Sejmowej]		* [http://bs.sejm.gov.pl/F/29VEURVNQ91NLH95SMV2AGRD7NYCBA988S2HE9MB5EGIH8E2B7-22970?func=full-set-set&set_number=001262&set_entry=000003&format=999/ Biogram Tomasza Arciszewskiego w Bibliotece Sejmowej]
	* {{Cytuj książkę \| nazwisko = Śmiałek\| imię = Małgorzata \|nazwisko2= \|imię2= \| tytuł = [[Sosnowieckie ABC (5)\|Sosnowieckie ABC, tom V]] \| data =[[2006]] \| wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] \| miejsce = \| isbn = 978-83-89199-37-9 \| strony = 5-8}}		* {{Cytuj książkę \| nazwisko = Śmiałek\| imię = Małgorzata \|nazwisko2= \|imię2= \| tytuł = [[Sosnowieckie ABC (5)\|Sosnowieckie ABC, tom V]] \| data =[[2006]] \| wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] \| miejsce = \| isbn = 978-83-89199-37-9 \| strony = 5-8}}

			==Linki zewnętrzne==
			*[http://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/989169/ Artykuł i audycja radiowa (z 1955 roku) poświęcona Tomaszowi Arciszewskiemu na stronie Polskiego Radia]

	== Przypisy ==		== Przypisy ==

Dariusz JUREK: /* Przypisy */

2014-05-16T07:55:57Z

Przypisy

← poprzednia wersja		Wersja z 07:55, 16 maj 2014
Linia 65:		Linia 65:
	[[Kategoria:Poseł na Sejm II RP\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Poseł na Sejm II RP\|Arciszewski, Tomasz]]
	[[Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich\|Arciszewski, Tomasz]]
	[[Kategoria:Honorowi Obywatele Miasta ~~Sosnowca~~\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Honorowi Obywatele Miasta Sosnowiec\|Arciszewski, Tomasz]]

	{{DEFAULTSORT:Arciszewski Tomasz}}		{{DEFAULTSORT:Arciszewski Tomasz}}

Dariusz JUREK: /* Przypisy */

2014-05-04T08:35:08Z

Przypisy

← poprzednia wersja		Wersja z 08:35, 4 maj 2014
Linia 65:		Linia 65:
	[[Kategoria:Poseł na Sejm II RP\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Poseł na Sejm II RP\|Arciszewski, Tomasz]]
	[[Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich\|Arciszewski, Tomasz]]
			[[Kategoria:Honorowi Obywatele Miasta Sosnowca\|Arciszewski, Tomasz]]

	{{DEFAULTSORT:Arciszewski Tomasz}}		{{DEFAULTSORT:Arciszewski Tomasz}}

Loukas: Podlinkowanie foto.

2014-01-03T14:48:28Z

Podlinkowanie foto.

← poprzednia wersja		Wersja z 14:48, 3 sty 2014
Linia 38:		Linia 38:

	==Działalność polityczna==		==Działalność polityczna==
			[[Plik:NAC Tomasz Arciszewski.jpg\|thumb\|left\|Tomasz Arciszewski]]
	Od [[1914]] ponownie w PPS. W latach [[1931]] - [[1939]] przewodniczący jej Centralnego Komitetu Wykonawczego. W czasie wojny polsko - bolszewickiej był organizatorem Robotniczego Komitetu Obrony Niepodległości i dokonywał dywersji na tyłach Armii Czerwonej. Minister w pierwszych lewicowych rządach II Rzeczypospolitej - [[1918]] r. minister pracy i opieki społecznej, [[1918]] - [[1919]] poczt i telegrafów. W latach [[1919]] - [[1935]] był posłem na Sejm. W [[1930]] był współorganizatorem Centrolewu. W [[1920]] roku założył Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci i kierował jego działalnością do [[1939]] roku.		Od [[1914]] ponownie w PPS. W latach [[1931]] - [[1939]] przewodniczący jej Centralnego Komitetu Wykonawczego. W czasie wojny polsko - bolszewickiej był organizatorem Robotniczego Komitetu Obrony Niepodległości i dokonywał dywersji na tyłach Armii Czerwonej. Minister w pierwszych lewicowych rządach II Rzeczypospolitej - [[1918]] r. minister pracy i opieki społecznej, [[1918]] - [[1919]] poczt i telegrafów. W latach [[1919]] - [[1935]] był posłem na Sejm. W [[1930]] był współorganizatorem Centrolewu. W [[1920]] roku założył Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci i kierował jego działalnością do [[1939]] roku.

Loukas: Redakcyjne, przypisy.

2013-11-04T11:34:49Z

Redakcyjne, przypisy.

← poprzednia wersja		Wersja z 11:34, 4 lis 2013
Linia 1:		Linia 1:
	{{Biogram infobox		{{Biogram infobox
	\|imię i nazwisko = '''Tomasz Arciszewski'''		\|imię i nazwisko = '''Tomasz Arciszewski'''
	\|pseudonim = Ludwik, Marcin, Siłacz, Stanisław		\|pseudonim = Ludwik, Marcin, Siłacz, Stanisław
Linia 23:		Linia 23:
	'''Tomasz Andrzej Arciszewski''' - (ur. [[4 listopada]] [[1877]] r. w Sierzchowcach (pow. Rawa Mazowiecka), zm. [[20 listopada]] [[1955]] r. w Londynie) działacz i polityk lewicowy związany z Polską Partią Socjalistyczną. Był synem powstańca styczniowego Mikołaja Arciszewskiego oraz Heleny z domu Młynarska. Wychowywał się w trudnych warunkach, gdyż w dzieciństwie stracił ojca.		'''Tomasz Andrzej Arciszewski''' - (ur. [[4 listopada]] [[1877]] r. w Sierzchowcach (pow. Rawa Mazowiecka), zm. [[20 listopada]] [[1955]] r. w Londynie) działacz i polityk lewicowy związany z Polską Partią Socjalistyczną. Był synem powstańca styczniowego Mikołaja Arciszewskiego oraz Heleny z domu Młynarska. Wychowywał się w trudnych warunkach, gdyż w dzieciństwie stracił ojca.

	Wśród wielkich nieobecnych w naszym mieście, obok Stanisława Wojciechowskiego – Prezydenta RP w latach [[1922]] - [[1926]], znajdziemy jeszcze jedno nazwisko~~, jest~~ to Tomasz Arciszewski - wybitny polityk i działacz socjalistyczny, honorowy obywatel [[Sosnowiec\|Sosnowca]] z [[1928]] roku, premier rządu RP na uchodźstwie. Swoim życiorysem mógłby podzielić się z niejedną osobą. To postać barwna i żywa, która całe życie walczyła o szczytne ideały i niepodległość Polski. W mieście o robotniczych tradycjach, w którym mieszkał i działał, nie ma do dzisiaj swojej ulicy, placu czy ronda.		Wśród wielkich nieobecnych w naszym mieście, obok Stanisława Wojciechowskiego – Prezydenta RP w latach [[1922]] - [[1926]], znajdziemy jeszcze jedno nazwisko. Jest to Tomasz Arciszewski - wybitny polityk i działacz socjalistyczny, honorowy obywatel [[Sosnowiec\|Sosnowca]] z [[1928]] roku, premier rządu RP na uchodźstwie. Swoim życiorysem mógłby podzielić się z niejedną osobą. To postać barwna i żywa, która całe życie walczyła o szczytne ideały i niepodległość Polski. W mieście o robotniczych tradycjach, w którym mieszkał i działał, nie ma do dzisiaj swojej ulicy, placu czy ronda.

	==Edukacja==		==Edukacja==
Linia 29:		Linia 29:

	==Praca==		==Praca==
	W [[1894]] r. przybył do [[Sosnowiec\|Sosnowca]], w latach [[1894]] - [[1896]] pracował, jako ślusarz w [[Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper\|fabryce "W. Fitzner i K. Gamper"]] [[Sosnowiec\|Sosnowcu]], skąd został wydalony jako organizator strajku. Podjął pracę w [[Huta "Katarzyna" (Sosnowiec)\|hucie "Katarzyna"]] w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]], gdzie pracował trzy lata przy piecach w walcowni, a następnie w warsztatach mechanicznych.		W [[1894]] r. przybył do [[Sosnowiec\|Sosnowca]], w latach [[1894]] - [[1896]] pracował, jako ślusarz w [[Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper\|fabryce "W. Fitzner i K. Gamper"]] w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]], skąd został wydalony jako organizator strajku. Podjął pracę w [[Huta "Katarzyna" (Sosnowiec)\|hucie "Katarzyna"]] w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]], gdzie pracował trzy lata przy piecach w walcowni, a następnie w warsztatach mechanicznych.

	==Działalność w PPS==		==Działalność w PPS==
	Od [[1896]] r. działał w Polskiej Partii Socjalistycznej. Był członkiem jej Organizacji Bojowej. Początkowo działał w [[Zagłębie Dąbrowskie\|Zagłębiu Dąbrowskim]]. Współorganizował pierwszą demonstrację 1-majową w [[Zagłębie Dąbrowskie\|Zagłębiu]] w [[1898]]. W latach [[1898]] - [[1900]] przebywał w Londynie i Bremie, gdzie działał w strukturach Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich. Na początku [[1900]] zwrócił się do Komitetu Zagranicznego PPS o możliwość nielegalnego powrotu do kraju. Po porozumieniu z Stanisławem Wojciechowskim Zygmuntem otrzymał zgodę na wyjazd z poleceniem odbudowy – rozbitej aresztowaniami – organizacji zagłębiowskiej. Po przybyciu do [[Sosnowiec\|Sosnowca]] podjął pracę w [[Fabryka Maszyn Górniczych "Niwka”\|fabryce maszyn w Niwce]], podejmując wraz z [[Józef Mirecki\|Józefem Mireckim]] odtworzenie organizacji PPS w [[Zagłębie Dąbrowskie\|Zagłębiu]]. W sierpniu [[1900]] roku został aresztowany i był więziony w Piotrkowie i Radzanowie. W [[1903]] roku wyszedł z więzienia i wznowił działalność w PPS, pracując w środowiskach robotniczych w Częstochowie, Łodzi i na Podlasiu. Od [[1904]] roku był członkiem Organizacji Bojowej PPS, którą zorganizował także w Warszawie. Organizator zamachów, m.in. [[1906]] na szefa policji w Królestwie Polskim, gen. A. Markgrafskiego. Razem z Józefem Piłsudskim był organizatorem i uczestnikiem akcji pod Bezdanami na Wileńszczyźnie z [[26 września]] [[1908]] roku, której celem było zdobycie 200 tysięcy rubli przewożonych rosyjskim pociągiem z Wilna do Petersburga. W latach [[1908]] - [[1911]] działał we Lwowie w tajnym Związku Walki Czynnej, a następnie wystąpił z PPS-Frakcji Rewolucyjnej i przeszedł do PPS-Opozycji ([[1912]] - [[1914]]).		Od [[1896]] r. działał w Polskiej Partii Socjalistycznej. Był członkiem jej Organizacji Bojowej. Początkowo działał w [[Zagłębie Dąbrowskie\|Zagłębiu Dąbrowskim]]. Współorganizował pierwszą demonstrację 1-majową w [[Zagłębie Dąbrowskie\|Zagłębiu]] w [[1898]]. W latach [[1898]] - [[1900]] przebywał w Londynie i Bremie, gdzie działał w strukturach Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich. Na początku [[1900]] zwrócił się do Komitetu Zagranicznego PPS o możliwość nielegalnego powrotu do kraju. Po porozumieniu z Stanisławem Wojciechowskim (?Zygmuntem?) otrzymał zgodę na wyjazd z poleceniem odbudowy – rozbitej aresztowaniami – organizacji zagłębiowskiej. Po przybyciu do [[Sosnowiec\|Sosnowca]] podjął pracę w [[Fabryka Maszyn Górniczych "Niwka”\|fabryce maszyn w Niwce]], podejmując wraz z [[Józef Mirecki\|Józefem Mireckim]] odtworzenie organizacji PPS w [[Zagłębie Dąbrowskie\|Zagłębiu]]. W sierpniu [[1900]] roku został aresztowany i był więziony w Piotrkowie i Radzanowie. W [[1903]] roku wyszedł z więzienia i wznowił działalność w PPS, pracując w środowiskach robotniczych w Częstochowie, Łodzi i na Podlasiu. Od [[1904]] roku był członkiem Organizacji Bojowej PPS, którą zorganizował także w Warszawie. Organizator zamachów, m.in. [[1906]] na szefa policji w Królestwie Polskim, gen. A. Markgrafskiego. Razem z Józefem Piłsudskim był organizatorem i uczestnikiem akcji pod Bezdanami<ref>{{cytuj stronę\|url=http://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/690583,Skok-czterech-premierow\|tytuł=Skok czterech premierów\|opublikowany=polskieradio.pl/\|data dostępu=2013-11-04}}</ref> na Wileńszczyźnie z [[26 września]] [[1908]] roku, której celem było zdobycie 200 tysięcy rubli przewożonych rosyjskim pociągiem z Wilna do Petersburga. W latach [[1908]] - [[1911]] działał we Lwowie w tajnym Związku Walki Czynnej, a następnie wystąpił z PPS-Frakcji Rewolucyjnej i przeszedł do PPS-Opozycji ([[1912]] - [[1914]]).

	==Okres I wojny światowej==		==Okres I wojny światowej==
	W okresie I wojny światowej nie siedział z założonymi rękami. Od sierpnia [[1914]] roku był żołnierzem oddziałów strzeleckich Piłsudskiego, a następnie służył w I Pułku Piechoty i I Brygadzie Legionów Polskich. Został w tym czasie awansowany do stopnia podporucznika. Od [[1915]] roku prowadził działalność polityczną na terenie Królestwa Polskiego, tworząc struktury Polskiej Organizacji Wojskowej. Jako radny miasta Warszawy w [[1916]] roku zorganizował Komisję Centralną Związków Zawodowych. W latach [[1916]] - [[1918]] redagował pisma ~~„Związkowiec”~~ i ~~„Jedność Robotnicza”~~.		W okresie I wojny światowej nie siedział z założonymi rękami. Od sierpnia [[1914]] roku był żołnierzem oddziałów strzeleckich Piłsudskiego, a następnie służył w I Pułku Piechoty i I Brygadzie Legionów Polskich. Został w tym czasie awansowany do stopnia podporucznika. Od [[1915]] roku prowadził działalność polityczną na terenie Królestwa Polskiego, tworząc struktury Polskiej Organizacji Wojskowej. Jako radny miasta Warszawy w [[1916]] roku zorganizował Komisję Centralną Związków Zawodowych. W latach [[1916]] - [[1918]] redagował pisma "Związkowiec" i "Jedność Robotnicza".

	==Działalność polityczna==		==Działalność polityczna==
	~~Wróćmy do jego działalności politycznej.~~ Od [[1914]] ponownie w PPS. W latach [[1931]] - [[1939]] przewodniczący jej Centralnego Komitetu Wykonawczego. W czasie wojny polsko - bolszewickiej był organizatorem Robotniczego Komitetu Obrony Niepodległości i dokonywał dywersji na tyłach Armii Czerwonej. Minister w pierwszych lewicowych rządach II Rzeczypospolitej - [[1918]] r. minister pracy i opieki społecznej, [[1918]] - [[1919]] poczt i telegrafów. W latach [[1919]] - [[1935]] był posłem na Sejm. W [[1930]] był współorganizatorem Centrolewu. W [[1920]] roku założył Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci i kierował jego działalnością do [[1939]] roku.		Od [[1914]] ponownie w PPS. W latach [[1931]] - [[1939]] przewodniczący jej Centralnego Komitetu Wykonawczego. W czasie wojny polsko - bolszewickiej był organizatorem Robotniczego Komitetu Obrony Niepodległości i dokonywał dywersji na tyłach Armii Czerwonej. Minister w pierwszych lewicowych rządach II Rzeczypospolitej - [[1918]] r. minister pracy i opieki społecznej, [[1918]] - [[1919]] poczt i telegrafów. W latach [[1919]] - [[1935]] był posłem na Sejm. W [[1930]] był współorganizatorem Centrolewu. W [[1920]] roku założył Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci i kierował jego działalnością do [[1939]] roku.

	==Okres II wojny światowej==		==Okres II wojny światowej==
	Po wybuchu II wojny światowej był współorganizatorem Robotniczych Batalionów Obrony Warszawy. Po przejściu PPS do konspiracji i powstaniu [[16 października]] [[1939]] roku PPS - Wolność Równość Niepodległość został jej przewodniczącym i razem z Kazimierzem Pużakiem kierował jej działalnością do lipca [[1944]] roku. Z ramienia PPS-WRN został członkiem powołanej przez Jana Stanisława Jankowskiego Rady Jedności Narodowej. Był współautorem deklaracji RJN „O co walczy Naród ~~Polski”~~ z [[15 sierpnia]] [[1944]] roku. Przez cały okres działalności RJN stał na stanowisku nieustępliwości wobec ZSRR. [[29 listopada]] [[1944]] r., po dymisji Stanisława Mikołajczyka objął funkcję premiera rządu RP na uchodźstwie, którą sprawował do [[1947]] r. Za jego urzędowania [[5 lipca]] [[1945]] r. USA i W. Brytania cofnęły uznanie rządowi emigracyjnemu na wychodźstwie. W latach [[1949]] - [[1954]] przewodniczący Rady Politycznej, od [[1954]] członek Tymczasowej Rady Jedności Narodowej i Rady Trzech. Przewodniczący Centralnego Komitetu Zagranicznego PPS.		Po wybuchu II wojny światowej był współorganizatorem Robotniczych Batalionów Obrony Warszawy. Po przejściu PPS do konspiracji i powstaniu [[16 października]] [[1939]] roku PPS - Wolność Równość Niepodległość został jej przewodniczącym i razem z Kazimierzem Pużakiem kierował jej działalnością do lipca [[1944]] roku. Z ramienia PPS-WRN został członkiem powołanej przez Jana Stanisława Jankowskiego Rady Jedności Narodowej. Był współautorem deklaracji RJN "O co walczy Naród Polski" z [[15 sierpnia]] [[1944]] roku. Przez cały okres działalności RJN stał na stanowisku nieustępliwości wobec ZSRR. [[29 listopada]] [[1944]] r., po dymisji Stanisława Mikołajczyka objął funkcję premiera rządu RP na uchodźstwie, którą sprawował do [[1947]] r. Za jego urzędowania [[5 lipca]] [[1945]] r. USA i W. Brytania cofnęły uznanie rządowi emigracyjnemu na wychodźstwie. W latach [[1949]] - [[1954]] przewodniczący Rady Politycznej, od [[1954]] członek Tymczasowej Rady Jedności Narodowej i Rady Trzech. Przewodniczący Centralnego Komitetu Zagranicznego PPS.

	==Odznaczenia==		==Odznaczenia==
Linia 54:		Linia 54:
	* {{Cytuj książkę \| nazwisko = Śmiałek\| imię = Małgorzata \|nazwisko2= \|imię2= \| tytuł = [[Sosnowieckie ABC (5)\|Sosnowieckie ABC, tom V]] \| data =[[2006]] \| wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] \| miejsce = \| isbn = 978-83-89199-37-9 \| strony = 5-8}}		* {{Cytuj książkę \| nazwisko = Śmiałek\| imię = Małgorzata \|nazwisko2= \|imię2= \| tytuł = [[Sosnowieckie ABC (5)\|Sosnowieckie ABC, tom V]] \| data =[[2006]] \| wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] \| miejsce = \| isbn = 978-83-89199-37-9 \| strony = 5-8}}

			== Przypisy ==

			<references/>

	[[Kategoria:Zagłębiowskie Biogramy\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Zagłębiowskie Biogramy\|Arciszewski, Tomasz]]

Dariusz JUREK o 08:51, 26 mar 2013

2013-03-26T08:51:29Z

← poprzednia wersja		Wersja z 08:51, 26 mar 2013
Linia 1:		Linia 1:
	{{Biogram infobox		{{Biogram infobox
	\|imię i nazwisko = Tomasz Arciszewski		\|imię i nazwisko = '''Tomasz Arciszewski'''
	\|pseudonim = Ludwik, Marcin, Siłacz, Stanisław		\|pseudonim = Ludwik, Marcin, Siłacz, Stanisław
	\|grafika = Tomasz Arciszewski.jpg		\|grafika = Tomasz Arciszewski.jpg
Linia 13:		Linia 13:
	\|przyczyna śmierci =		\|przyczyna śmierci =
	\|miejsce spoczynku = Londyn, cmentarz Brompton		\|miejsce spoczynku = Londyn, cmentarz Brompton
	\|zawód = polityk		\|zawód = Poseł na Sejm II RP, polityk
	\|odznaczenia = Order Virtuti Militari 5 kl, Krzyż Niepodległości z mieczami, Krzyż Walecznych		\|odznaczenia = Order Virtuti Militari 5 kl, Krzyż Niepodległości z mieczami, Krzyż Walecznych
	\|commons =		\|commons =
Linia 58:		Linia 58:
	[[Kategoria:Ludzie związani z Sosnowcem\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Ludzie związani z Sosnowcem\|Arciszewski, Tomasz]]
	[[Kategoria:Politycy\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Politycy\|Arciszewski, Tomasz]]
	[[Kategoria:~~Posłowie~~\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Poseł\|Arciszewski, Tomasz]]
			[[Kategoria:Poseł na Sejm II RP\|Arciszewski, Tomasz]]
	[[Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich\|Arciszewski, Tomasz]]

	{{DEFAULTSORT:Arciszewski Tomasz}}		{{DEFAULTSORT:Arciszewski Tomasz}}

Michał Kusiak o 18:38, 18 maj 2012

2012-05-18T18:38:37Z

← poprzednia wersja		Wersja z 18:38, 18 maj 2012
Linia 14:		Linia 14:
	\|miejsce spoczynku = Londyn, cmentarz Brompton		\|miejsce spoczynku = Londyn, cmentarz Brompton
	\|zawód = polityk		\|zawód = polityk
	\|odznaczenia = ~~[[Plik:POL … BAR.svg\|50px\|…]]~~		\|odznaczenia = Order Virtuti Militari 5 kl, Krzyż Niepodległości z mieczami, Krzyż Walecznych
	\|commons =		\|commons =
	\|wikiźródła =		\|wikiźródła =
Linia 21:		Linia 21:
	}}		}}

			'''Tomasz Andrzej Arciszewski''' - (ur. [[4 listopada]] [[1877]] r. w Sierzchowcach (pow. Rawa Mazowiecka), zm. [[20 listopada]] [[1955]] r. w Londynie) działacz i polityk lewicowy związany z Polską Partią Socjalistyczną. Był synem powstańca styczniowego Mikołaja Arciszewskiego oraz Heleny z domu Młynarska. Wychowywał się w trudnych warunkach, gdyż w dzieciństwie stracił ojca.

			Wśród wielkich nieobecnych w naszym mieście, obok Stanisława Wojciechowskiego – Prezydenta RP w latach [[1922]] - [[1926]], znajdziemy jeszcze jedno nazwisko, jest to Tomasz Arciszewski - wybitny polityk i działacz socjalistyczny, honorowy obywatel [[Sosnowiec\|Sosnowca]] z [[1928]] roku, premier rządu RP na uchodźstwie. Swoim życiorysem mógłby podzielić się z niejedną osobą. To postać barwna i żywa, która całe życie walczyła o szczytne ideały i niepodległość Polski. W mieście o robotniczych tradycjach, w którym mieszkał i działał, nie ma do dzisiaj swojej ulicy, placu czy ronda.

	~~'''Tomasz Andrzej Arciszewski''' urodził się [[4 listopada]] [[1877]]~~ w ~~Sierzchowcach (pow. Rawa Mazowiecka). Działacz~~ i ~~polityk lewicowy związany z Polską Partią Socjalistyczną~~.		==Edukacja==
			Ukończył szkoły powszechne w Lubani i Radomiu, gdzie następnie praktykował w warsztatach mechanicznych.

	~~Wśród wielkich nieobecnych w naszym mieście~~, ~~obok Stanisława Wojciechowskiego – Prezydenta RP~~ w latach ~~1922~~-26, ~~znajdziemy jeszcze jedno nazwisko, jest to Tomasz Arciszewski - wybitny polityk~~ i ~~działacz socjalistyczny, honorowy obywatel Sosnowca z 1928 roku, premier rządu RP na uchodźstwie~~. ~~Swoim życiorysem mógłby podzielić się z niejedną osobą~~. ~~To postać barwna~~ i ~~żywa~~, ~~która całe życie walczyła o szczytne ideały i niepodległość Polski~~. ~~W mieście o robotniczych tradycjach~~, w ~~którym mieszkał i działał~~, ~~nie ma do dzisiaj swojej ulicy, placu czy ronda~~.		==Praca==
			W [[1894]] r. przybył do [[Sosnowiec\|Sosnowca]], w latach [[1894]] - [[1896]] pracował, jako ślusarz w [[Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper\|fabryce "W. Fitzner i K. Gamper"]] [[Sosnowiec\|Sosnowcu]], skąd został wydalony jako organizator strajku. Podjął pracę w [[Huta "Katarzyna" (Sosnowiec)\|hucie "Katarzyna"]] w [[Sosnowiec\|Sosnowcu]], gdzie pracował trzy lata przy piecach w walcowni, a następnie w warsztatach mechanicznych.

	~~Arciszewski urodził się 4 listopada 1877 roku~~ w Sierzchowie. Był synem powstańca styczniowego Mikołaja Arciszewskiego oraz Heleny z domu Młynarska. Ukończył szkoły powszechne w Lubani i Radomiu. W latach 1894-1896 pracował, jako ślusarz w w fabryce "W. Fitzner i K. Gamper" Sosnowcu, skąd został wydalony jako organizator strajku. Podjął pracę w hucie "Katarzyna" w Sosnowcu, gdzie pracował trzy lata przy piecach w walcowni, a następnie w warsztatach mechanicznych. Od 1896 r. działał w Polskiej Partii Socjalistycznej. Był członkiem jej Organizacji Bojowej. Początkowo działał w Zagłębiu Dąbrowskim. Współorganizował pierwszą demonstrację 1-majową w Zagłębiu w 1898. W latach 1898-1900 przebywał w Londynie i Bremie, gdzie działał w strukturach Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich. Na początku 1900 zwrócił się do Komitetu Zagranicznego PPS o możliwość nielegalnego powrotu do kraju. Po porozumieniu z Stanisławem Wojciechowskim Zygmuntem otrzymał zgodę na wyjazd z poleceniem odbudowy – rozbitej aresztowaniami – organizacji zagłębiowskiej. Po przybyciu do Sosnowca podjął pracę w fabryce maszyn w Niwce, podejmując wraz z Józefem Mireckim odtworzenie organizacji PPS w Zagłębiu. W sierpniu 1900 roku został aresztowany i był więziony w Piotrkowie i Radzanowie. W 1903 roku wyszedł z więzienia i wznowił działalność w PPS, pracując w środowiskach robotniczych w Częstochowie, Łodzi i na Podlasiu. Od 1904 roku był członkiem Organizacji Bojowej PPS, którą zorganizował także w Warszawie. Organizator zamachów, m.in. 1906 na szefa policji w Królestwie Polskim, gen. A. Markgrafskiego. Razem z Józefem Piłsudskim był organizatorem i uczestnikiem akcji pod Bezdanami na Wileńszczyźnie z 26 września 1908 roku, której celem było zdobycie 200 tysięcy rubli przewożonych rosyjskim pociągiem z Wilna do Petersburga. W latach 1908-1911 działał we Lwowie w tajnym Związku Walki Czynnej, a następnie wystąpił z PPS-Frakcji Rewolucyjnej i przeszedł do PPS-Opozycji (1912-14).		==Działalność w PPS==
			Od [[1896]] r. działał w Polskiej Partii Socjalistycznej. Był członkiem jej Organizacji Bojowej. Początkowo działał w [[Zagłębie Dąbrowskie\|Zagłębiu Dąbrowskim]]. Współorganizował pierwszą demonstrację 1-majową w [[Zagłębie Dąbrowskie\|Zagłębiu]] w [[1898]]. W latach [[1898]] - [[1900]] przebywał w Londynie i Bremie, gdzie działał w strukturach Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich. Na początku [[1900]] zwrócił się do Komitetu Zagranicznego PPS o możliwość nielegalnego powrotu do kraju. Po porozumieniu z Stanisławem Wojciechowskim Zygmuntem otrzymał zgodę na wyjazd z poleceniem odbudowy – rozbitej aresztowaniami – organizacji zagłębiowskiej. Po przybyciu do [[Sosnowiec\|Sosnowca]] podjął pracę w [[Fabryka Maszyn Górniczych "Niwka”\|fabryce maszyn w Niwce]], podejmując wraz z [[Józef Mirecki\|Józefem Mireckim]] odtworzenie organizacji PPS w [[Zagłębie Dąbrowskie\|Zagłębiu]]. W sierpniu [[1900]] roku został aresztowany i był więziony w Piotrkowie i Radzanowie. W [[1903]] roku wyszedł z więzienia i wznowił działalność w PPS, pracując w środowiskach robotniczych w Częstochowie, Łodzi i na Podlasiu. Od [[1904]] roku był członkiem Organizacji Bojowej PPS, którą zorganizował także w Warszawie. Organizator zamachów, m.in. [[1906]] na szefa policji w Królestwie Polskim, gen. A. Markgrafskiego. Razem z Józefem Piłsudskim był organizatorem i uczestnikiem akcji pod Bezdanami na Wileńszczyźnie z [[26 września]] [[1908]] roku, której celem było zdobycie 200 tysięcy rubli przewożonych rosyjskim pociągiem z Wilna do Petersburga. W latach [[1908]] - [[1911]] działał we Lwowie w tajnym Związku Walki Czynnej, a następnie wystąpił z PPS-Frakcji Rewolucyjnej i przeszedł do PPS-Opozycji ([[1912]] - [[1914]]).

	W okresie I wojny światowej nie siedział z założonymi rękami. Od sierpnia 1914 roku był żołnierzem oddziałów strzeleckich Piłsudskiego, a następnie służył w I Pułku Piechoty i I Brygadzie Legionów Polskich. Został w tym czasie awansowany do stopnia podporucznika. Od 1915 roku prowadził działalność polityczną na terenie Królestwa Polskiego, tworząc struktury Polskiej Organizacji Wojskowej. Jako radny miasta Warszawy w 1916 roku zorganizował Komisję Centralną Związków Zawodowych. W latach 1916-1918 redagował pisma „Związkowiec” i „Jedność Robotnicza”.		==Okres I wojny światowej==
			W okresie I wojny światowej nie siedział z założonymi rękami. Od sierpnia [[1914]] roku był żołnierzem oddziałów strzeleckich Piłsudskiego, a następnie służył w I Pułku Piechoty i I Brygadzie Legionów Polskich. Został w tym czasie awansowany do stopnia podporucznika. Od [[1915]] roku prowadził działalność polityczną na terenie Królestwa Polskiego, tworząc struktury Polskiej Organizacji Wojskowej. Jako radny miasta Warszawy w [[1916]] roku zorganizował Komisję Centralną Związków Zawodowych. W latach [[1916]] - [[1918]] redagował pisma „Związkowiec” i „Jedność Robotnicza”.

	Wróćmy do jego działalności politycznej. Od 1914 ponownie w PPS. W latach 1931-1939 przewodniczący jej Centralnego Komitetu Wykonawczego. W czasie wojny polsko - bolszewickiej był organizatorem Robotniczego Komitetu Obrony Niepodległości i dokonywał dywersji na tyłach Armii Czerwonej. Minister w pierwszych lewicowych rządach II Rzeczypospolitej - 1918 r. minister pracy i opieki społecznej, 1918-1919 poczt i telegrafów. W latach 1919-1935 był posłem na Sejm. W 1930 był współorganizatorem Centrolewu. W 1920 roku założył Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci i kierował jego działalnością do 1939 roku.		==Działalność polityczna==
			Wróćmy do jego działalności politycznej. Od [[1914]] ponownie w PPS. W latach [[1931]] - [[1939]] przewodniczący jej Centralnego Komitetu Wykonawczego. W czasie wojny polsko - bolszewickiej był organizatorem Robotniczego Komitetu Obrony Niepodległości i dokonywał dywersji na tyłach Armii Czerwonej. Minister w pierwszych lewicowych rządach II Rzeczypospolitej - [[1918]] r. minister pracy i opieki społecznej, [[1918]] - [[1919]] poczt i telegrafów. W latach [[1919]] - [[1935]] był posłem na Sejm. W [[1930]] był współorganizatorem Centrolewu. W [[1920]] roku założył Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci i kierował jego działalnością do [[1939]] roku.

	Po wybuchu II wojny światowej był współorganizatorem Robotniczych Batalionów Obrony Warszawy. Po przejściu PPS do konspiracji i powstaniu 16 października 1939 roku PPS - Wolność Równość Niepodległość został jej przewodniczącym i razem z Kazimierzem Pużakiem kierował jej działalnością do lipca 1944 roku. Z ramienia PPS-WRN został członkiem powołanej przez Jana Stanisława Jankowskiego Rady Jedności Narodowej. Był współautorem deklaracji RJN „O co walczy Naród Polski” z 15 sierpnia 1944 roku. Przez cały okres działalności RJN stał na stanowisku nieustępliwości wobec ZSRR. 29 listopada 1944 r., po dymisji Stanisława Mikołajczyka objął funkcję premiera rządu RP na uchodźstwie, którą sprawował do 1947 r. Za jego urzędowania 5 lipca 1945 r. USA i W. Brytania cofnęły uznanie rządowi emigracyjnemu na wychodźstwie. W latach 1949-1954 przewodniczący Rady Politycznej, od 1954 członek Tymczasowej Rady Jedności Narodowej i Rady Trzech. Przewodniczący Centralnego Komitetu Zagranicznego PPS. ~~Zmarł [[20 listopada]] [[1955]] w Londynie.~~		==Okres II wojny światowej==
			Po wybuchu II wojny światowej był współorganizatorem Robotniczych Batalionów Obrony Warszawy. Po przejściu PPS do konspiracji i powstaniu [[16 października]] [[1939]] roku PPS - Wolność Równość Niepodległość został jej przewodniczącym i razem z Kazimierzem Pużakiem kierował jej działalnością do lipca [[1944]] roku. Z ramienia PPS-WRN został członkiem powołanej przez Jana Stanisława Jankowskiego Rady Jedności Narodowej. Był współautorem deklaracji RJN „O co walczy Naród Polski” z [[15 sierpnia]] [[1944]] roku. Przez cały okres działalności RJN stał na stanowisku nieustępliwości wobec ZSRR. [[29 listopada]] [[1944]] r., po dymisji Stanisława Mikołajczyka objął funkcję premiera rządu RP na uchodźstwie, którą sprawował do [[1947]] r. Za jego urzędowania [[5 lipca]] [[1945]] r. USA i W. Brytania cofnęły uznanie rządowi emigracyjnemu na wychodźstwie. W latach [[1949]] - [[1954]] przewodniczący Rady Politycznej, od [[1954]] członek Tymczasowej Rady Jedności Narodowej i Rady Trzech. Przewodniczący Centralnego Komitetu Zagranicznego PPS.

			==Odznaczenia==
			* Order Virtuti Militari 5 kl
			* Krzyż Niepodległości z mieczami
			* Krzyż Walecznych

	''Opracował: Piotr Dudała''		''Opracował: Piotr Dudała''

			==Bibliografia==
	==~~Linki zewnętrzne:~~==		* [http://bs.sejm.gov.pl/F/29VEURVNQ91NLH95SMV2AGRD7NYCBA988S2HE9MB5EGIH8E2B7-22970?func=full-set-set&set_number=001262&set_entry=000003&format=999/ Biogram Tomasza Arciszewskiego w Bibliotece Sejmowej]
	*[http://bs.sejm.gov.pl/F/29VEURVNQ91NLH95SMV2AGRD7NYCBA988S2HE9MB5EGIH8E2B7-22970?func=full-set-set&set_number=001262&set_entry=000003&format=999/ Biogram Tomasza Arciszewskiego w Bibliotece Sejmowej]		* {{Cytuj książkę \| nazwisko = Śmiałek\| imię = Małgorzata \|nazwisko2= \|imię2= \| tytuł = [[Sosnowieckie ABC (5)\|Sosnowieckie ABC, tom V]] \| data =[[2006]] \| wydawca = [[Muzeum w Sosnowcu]] \| miejsce = \| isbn = 978-83-89199-37-9 \| strony = 5-8}}

← poprzednia wersja		Wersja z 09:43, 27 lut 2018
Linia 64:		Linia 64:
	[[Kategoria:Zagłębiowskie Biogramy\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Zagłębiowskie Biogramy\|Arciszewski, Tomasz]]
	[[Kategoria:Ludzie związani z Sosnowcem\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Ludzie związani z Sosnowcem\|Arciszewski, Tomasz]]
	~~[[Kategoria:Politycy\|Arciszewski, Tomasz]]~~
	~~[[Kategoria:Poseł\|Arciszewski, Tomasz]]~~
	~~[[Kategoria:Poseł na Sejm Ustawodawczy 1919\|Arciszewski, Tomasz]]~~
	~~[[Kategoria:Poseł na Sejm II RP\|Arciszewski, Tomasz]]~~
	[[Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich\|Arciszewski, Tomasz]]
	[[Kategoria:Honorowi Obywatele Miasta Sosnowiec\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Honorowi Obywatele Miasta Sosnowiec\|Arciszewski, Tomasz]]
			[[Kategoria:Politycy\|Arciszewski, Tomasz]]
			[[Kategoria:Parlamentarzyści z Zagłębia Dąbrowskiego\|Arciszewski, Tomasz]]
			[[Kategoria:Posłowie\|Arciszewski, Tomasz]]
			[[Kategoria:Posłowie na Sejm II RP\|Arciszewski, Tomasz]]
			[[Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy 1919\|Arciszewski, Tomasz]]

	{{DEFAULTSORT:Arciszewski Tomasz}}		{{DEFAULTSORT:Arciszewski Tomasz}}

← poprzednia wersja		Wersja z 09:27, 27 lut 2018
Linia 66:		Linia 66:
	[[Kategoria:Politycy\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Politycy\|Arciszewski, Tomasz]]
	[[Kategoria:Poseł\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Poseł\|Arciszewski, Tomasz]]
			[[Kategoria:Poseł na Sejm Ustawodawczy 1919\|Arciszewski, Tomasz]]
	[[Kategoria:Poseł na Sejm II RP\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Poseł na Sejm II RP\|Arciszewski, Tomasz]]
	[[Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich\|Arciszewski, Tomasz]]		[[Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich\|Arciszewski, Tomasz]]