Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego - Historia wersji

Michał Kusiak o 11:29, 4 kwi 2018

2018-04-04T11:29:03Z

← poprzednia wersja		Wersja z 11:29, 4 kwi 2018
Linia 19:		Linia 19:
	Ilość stron: 76 (+ mapa)		Ilość stron: 76 (+ mapa)

	Oprawa: ~~miekka~~		Oprawa: miękka

	ISBN 978-83-61695-36-3		ISBN 978-83-61695-36-3

	== Opis: ==		== Opis: ==
	~~………………………………~~.		===Wstęp===
			Krajobraz kulturowy jest efektem cywilizacyjnych przemian, jakie rozgrywały się na danym obszarze i trwały przez wieki. Tym samym krajobraz zawsze dokumentuje współzależne wydarzenia i procesy przyrodnicze, historyczne, gospodarcze, ekonomiczne, kulturowe, demograficzne, polityczne, religijne, administracyjne i szeroko rozumiane przemiany technologiczne. W przypadku obszarów Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego krajobraz, jako szczególny dokument, nosi w sobie wielowarstwowy, bo wielopokoleniowy zapis rozwoju przestrzeni. W tym przypadku jest on niezwykle specyficzny, różni się od regionów otaczających, m.in. tym, że jest tu skoncentrowany ogromny potencjał górniczy i przemysłowy. Wyróżnikami krajobrazu, a nawet jego wyznacznikami są obok architektury industrialnej (obecnie coraz częściej postindustrialnej), także robotnicze osiedla mieszkaniowe. Inwestorami i właścicielami byli bardzo często założyciele kopalń, hut, fabryk. Zabudowa osiedli była różnorodna pod względem architektonicznym. Budynki powstawały z dostępnych, najczęściej regionalnych, materiałów budowlanych (czerwona cegła lub kamień). Różniły się także stylem, z uwagi m.in. na wpływy narodowościowe. Charakter tych budowli uzależniony był także od potrzeb i stanu społecznego oraz zawodowego mieszkańców.

			Kolonie i osiedla robotnicze, były i są obiektami urbanistycznymi o funkcji mieszkaniowej, które powstawały na potrzeby pracowników zakładów przemysłowych, z inicjatywy ich właścicieli. Mimo, iż często pojęcia te dla ułatwienia traktowane są jako synonimy, nie oznaczają tego samego. Osiedla to dość duże zespoły urbanistyczne o uporządkowanej strukturze przestrzennej, składające się z domów mieszkalnych, oraz posiadające instytucje użyteczności publicznej, które zaspokajają potrzeby jej mieszkańców. Kolonie natomiast składają się tylko z domów mieszkalnych, zatem są uzależnione pod względem usługowym od innego większego ośrodka (Głazek, 2005).

			Budownictwo patronackie jest ściśle wpisane w przestrzeń miast tradycyjnych regionów przemysłowych, które powstały w związku z rozwijaniem się w nich od rewolucji przemysłowej w końcu XVIII w. takich gałęzi przemysłu, jak: górnictwo, hutnictwo czy włókiennictwo. Obecnie, w epoce postindustrialnej, kiedy przemysł ciężki odchodzi w przeszłość, a główną rolę odgrywają usługi i przemysł wysokiej techniki, borykają się z licznymi problemami związanymi z restrukturyzacją przemysłu, oraz stają przed trudnym zadaniem, jakim jest przekształcenie się w region nowoczesny (Runge, 1996).

			Kolonie i osiedla robotnicze powstawały w regionach tradycyjnych przez cały okres ich uprzemysławiania. Często nazywane „koszarami przemysłu" stanowią dopełnienie procesu industrializacji (Paduch, 2005). Ich losy były ściśle związane z dziejami zakładów, których pracownicy je zamieszkiwali. Drogi przedsiębiorstw i ich kolonii rozeszły się jednak w okresie restrukturyzacji przemysłu. Dziś wielu zakładów już nie ma, a osiedla i kolonie robotnicze są często jedynym po nich śladem. Takie relikty przemysłowej przeszłości znaleźć można dziś w europejskich tradycyjnych regionach przemysłowych np. w Zagłębiu Ruhry, czy Zagłębiu Południuwowalijskim, ale także w Polsce m.in. w ośrodku łódzkim, oraz w Zagłębiu Górnośląskim i Zagłębiu Dąbrowskim. Ich stan zachowania jest zróżnicowany. Niektóre, uznane za zabytkowe, są ozdobą miast, w których się znajdują, a także ich atrakcją turystyczną. Inne, zaniedbane niszczeją i szpecą okolicę, często będąc równocześnie siedliskiem patologii społecznych (Chmielewska, 2009).

			Obecnie osiedla patronackie są bardzo cennym składnikiem dziedzictwa kulturowego regionu. Świadczą o tradycji, tożsamości i swojskości krajobrazu, ale ponadto doskonale wpisują się w lokalny koloryt miejsca, tworzą genius loci i stanowią o unikatowości miejsc. Coraz częściej lokalne stowarzyszenia i grupy działania zabiegają o to, aby osiedla te stały się atrakcją turystyczną. W porównaniu do rozwiązań z Górnego Śląska, gdzie wiele osiedli doczekało się już udanych rewitalizacji, osiedla Zagłębia są w większości zaniedbane i czekają na swoje "odkrycie".
			Stowarzyszenie na Rzecz Ochrony Dziedzictwa Przyrodniczego i Kulturowego "Moje Miasto" podjęło inicjatywę rozpoczynającą ten proces. Niniejsza publikacja omawia genezę i specyfikę wybranych osiedli patronackich Zagłębia Dąbrowskiego, pełni również rolę dokumentacyjną. Książka jest napisana w formie przewodnika przez członków i sympatyków Stowarzyszenia, i w znaczącej części jednocześnie, pracowników naukowych Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego. Zawiera mapy, które ilustrują lokalizację wybranych najcenniejszych osiedli a jednocześnie prezentuje, w formie katalogu fotografii, zachowane zespoły osadnicze. Tym samym może być dokumentem stanu zachowania osiedli patronackich w drugiej dekadzie XXI w., i być wykorzystywana, jako studium porównawcze w analizie mieszkaniowej architektury robotniczej prowadzonej w przyszłości. Książka przede wszystkim proponuje utworzenie szlaku turystycznego po zagłębiowskich, historycznych osiedlach, oferując czytelnikowi odwiedzenie tych miejsc.

			Liczymy, że dzięki naszej publikacji, wskazane miejsca będą odwiedzane, ożywione gwarem turystów, a tym samym zasłużą na uwagę właścicieli i administratorów na należną im restaurację i tym samym na realną rewitalizację. Mamy nadzieje, że w jakimś stopniu, przyczynimy się tym samym do procesu odnawiania i upamiętniania tych miejsc, a także, że ich materialna, estetyczna i symboliczna kondycja oraz ranga zostanie na tyle ugruntowana, że osiedla te zostaną trwałym zapisem treści regionalnego krajobrazu.
			<br><br>
			Janusz Piątek <br>
			Prezes Stowarzyszenia "Moje Miasto"

	== Spis treści: ==		== Spis treści: ==

Michał Kusiak o 09:29, 4 kwi 2018

2018-04-04T09:29:29Z

← poprzednia wersja		Wersja z 09:29, 4 kwi 2018
Linia 1:		Linia 1:
	{{Biblioteka Zagłębiaka infobox		{{Biblioteka Zagłębiaka infobox
	\| okładka = ~~Ksiazka~~.jpg		\| okładka = Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego.jpg
	\| tytuł = '''Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego'''		\| tytuł = '''Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego'''
	\| autor = Marta Chmielewska, Marzena Lamparska, Sławomir Pytel, Krzysztof Jurek		\| autor = Marta Chmielewska, Marzena Lamparska, Sławomir Pytel, Krzysztof Jurek
Linia 10:		Linia 10:
	\| www =		\| www =
	}}		}}

	== Informacje: ==		== Informacje: ==
	Autor: '''Marta Chmielewska, Marzena Lamparska, Sławomir Pytel, Krzysztof Jurek'''		Autor: '''Marta Chmielewska, Marzena Lamparska, Sławomir Pytel, Krzysztof Jurek'''

Dariusz JUREK o 18:45, 26 lut 2017

2017-02-26T18:45:44Z

← poprzednia wersja		Wersja z 18:45, 26 lut 2017
Linia 3:		Linia 3:
	\| tytuł = '''Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego'''		\| tytuł = '''Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego'''
	\| autor = Marta Chmielewska, Marzena Lamparska, Sławomir Pytel, Krzysztof Jurek		\| autor = Marta Chmielewska, Marzena Lamparska, Sławomir Pytel, Krzysztof Jurek
	\| liczba stron = ~~...~~		\| liczba stron = 76 (+ mapa)
	\| format =		\| format =
	\| rok wydania = [[~~???~~]]		\| rok wydania = [[2016]]
	\| miejsce wydania = [[~~???~~]]		\| miejsce wydania = [[Będzin]]
	\| wydawca = [[~~???~~]]		\| wydawca = [[Stowarzyszenia Moje Miasto]]
	\| www =		\| www =
	}}		}}
Linia 14:		Linia 14:
	Autor: '''Marta Chmielewska, Marzena Lamparska, Sławomir Pytel, Krzysztof Jurek'''		Autor: '''Marta Chmielewska, Marzena Lamparska, Sławomir Pytel, Krzysztof Jurek'''

	Wydawca: [[~~???~~]]		Wydawca: [[Stowarzyszenia Moje Miasto]]

	Miejsce i rok wydania: [[~~???~~]], [[~~???~~]]		Miejsce i rok wydania: [[Będzin]], [[2016]]

	Ilość stron: ~~...~~		Ilość stron: 76 (+ mapa)

	Oprawa: ~~...~~		Oprawa: miekka

	ISBN ~~.......~~		ISBN 978-83-61695-36-3

	== Opis: ==		== Opis: ==

Dariusz JUREK o 18:43, 26 lut 2017

2017-02-26T18:43:05Z

← poprzednia wersja		Wersja z 18:43, 26 lut 2017
Linia 28:		Linia 28:

	== Spis treści: ==		== Spis treści: ==
	strona 04 •		strona 05 • Wstęp

	strona 05 •		strona 09 • Osiedla patronackie w cywilizacyjnej przestrzeni Europy

	strona 06 •		strona 17 • Dzieje budownictwa patronackiego w Zagłębiu Dąbrowskim

	strona 06 •		strona 21 • Budownictwo patronackie w Będzinie

	strona 07 •		strona 28 • Budownictwo patronackie w Czeladzi

			strona 36 • Budownictwo patronackie w Dąbrowie Górniczej

			strona 43 • Budownictwo patronackie w Sosnowcu

			strona 61 • Budownictwo patronackie w Zawierciu

			strona 66 • Projekt szlaku turystycznego Zagłębiowskich Osiedli Patronackich

			strona 71 • Podsumowanie

			strona 73 • Literatura

	[[Kategoria: Biblioteka Zagłębiaka\|Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego]]		[[Kategoria: Biblioteka Zagłębiaka\|Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego]]

Dariusz JUREK o 18:34, 26 lut 2017

2017-02-26T18:34:31Z

← poprzednia wersja		Wersja z 18:34, 26 lut 2017
Linia 2:		Linia 2:
	\| okładka = Ksiazka.jpg		\| okładka = Ksiazka.jpg
	\| tytuł = '''Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego'''		\| tytuł = '''Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego'''
	\| autor = ~~[[Imię i nazwisko lub Praca zbiorowa]]~~		\| autor = Marta Chmielewska, Marzena Lamparska, Sławomir Pytel, Krzysztof Jurek
	\| liczba stron = ...		\| liczba stron = ...
	\| format =		\| format =
Linia 12:		Linia 12:

	== Informacje: ==		== Informacje: ==
	Autor: '''~~[[Imię i nazwisko lub Praca zbiorowa]]~~'''		Autor: '''Marta Chmielewska, Marzena Lamparska, Sławomir Pytel, Krzysztof Jurek'''

	Wydawca: [[???]]		Wydawca: [[???]]

Dariusz JUREK o 18:33, 26 lut 2017

2017-02-26T18:33:19Z

← poprzednia wersja		Wersja z 18:33, 26 lut 2017
Linia 1:		Linia 1:
	Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego		{{Biblioteka Zagłębiaka infobox
			\| okładka = Ksiazka.jpg
			\| tytuł = '''Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego'''
			\| autor = [[Imię i nazwisko lub Praca zbiorowa]]
			\| liczba stron = ...
			\| format =
			\| rok wydania = [[???]]
			\| miejsce wydania = [[???]]
			\| wydawca = [[???]]
			\| www =
			}}

			== Informacje: ==
			Autor: '''[[Imię i nazwisko lub Praca zbiorowa]]'''

			Wydawca: [[???]]

			Miejsce i rok wydania: [[???]], [[???]]

			Ilość stron: ...

			Oprawa: ...

			ISBN .......

			== Opis: ==
			……………………………….

			== Spis treści: ==
			strona 04 •

			strona 05 •

			strona 06 •

			strona 06 •

			strona 07 •

			[[Kategoria: Biblioteka Zagłębiaka\|Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego]]

Dariusz JUREK: Utworzył nową stronę „Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego”

2017-02-26T18:31:24Z

Utworzył nową stronę „Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego”

Nowa strona

Zagłębiowskie osiedla patronackie - projekt szlaku turystycznego