Pilica: Różnice pomiędzy wersjami
(Utworzył nową stronę „Pilica ...”) |
Nie podano opisu zmian |
||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
Pilica ... | {{Miasto infobox | ||
| Miasto = Pilica | |||
| dewiza = | |||
| dopełniacz_miasta = Pilicy | |||
| herb_miasta = Plik:POL Pilica COA.svg | |||
| flaga_miasta = | |||
| mapa_miasta = Pilica main square.jpg | |||
| województwo = śląskie | |||
| grodzki = | |||
| powiat = zawierciański | |||
| gmina = Pilica | |||
| rodzaj_gminy = miejsko-wiejska | |||
| zarządzający = Burmistrz | |||
| prezydent = Michał Otrębski | |||
| miejska = | |||
| adres_um = ul. Żarnowiecka 46a | |||
| kod_poczt_um = 42-436 | |||
| powierzchnia = 8,22 | |||
| wysokość = | |||
| stopniN = 50 | |||
| minutN = 28 | |||
| sekundN = 03 | |||
| stopniE = 19 | |||
| minutE = 39 | |||
| sekundE = 25 | |||
| rok = 2008 | |||
| populacja = 1 999<ref>[http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/PUBL_L_ludnosc_stan_struktura_30_06_2008.pdf Ludność Polski 2008 GUS]</ref> | |||
| gęstość = 243,1 | |||
| nr_kier = +48 32 | |||
| kod_poczt = 42-436 | |||
| aglomeracja = | |||
| tablica_rej = | |||
| TERYT = 2243316074 | |||
| SIMC = | |||
| założone = | |||
| prawa_miejskie = | |||
| miasta_partnerskie = | |||
| domena = | |||
| galeria_commons = Pilica | |||
| wikinews = | |||
}} | |||
'''Pilica''' to historyczne małopolskie [[miasto]] w [[województwo śląskie|woj. śląskim]], w [[powiat zawierciański|powiecie zawierciańskim]], u źródeł rzeki [[Pilica|Pilicy]]. Miejscowość położona w środkowej części [[Wyżyna Krakowsko-Częstochowska|Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej]]. | |||
Siedziba [[gmina Pilica|gminy miejsko-wiejskiej Pilica]]. [[Podział administracyjny Polski 1975-1998|W latach 1975-1998]] miasto administracyjnie należało do [[województwo katowickie|woj. katowickiego]]. Siedziba [[Dekanat pilicki|dekanatu pilickiego]] | |||
Według danych z [[31 grudnia]] [[2004]] miasto miało 1948 mieszkańców. | |||
== Historia == | |||
Od początków swojego istnienia Pilica należała do [[Małopolska|Małopolski]]. Testamentem [[Bolesław III Krzywousty|Bolesława Krzywoustego]] Pilica weszła w skład senioralnej dzielnicy krakowskiej. | |||
Prawdopodobna data otrzymania [[Prawa miejskie|praw miejskich]] to [[1393]] r. Kilka lat po [[powstanie styczniowe|powstaniu styczniowym]], [[1 stycznia]] [[1870]] r. Pilica utraciła prawa miejskie na podstawie [[ukaz]]u carskiego z [[1 czerwca]] [[1869]] r. Odzyskała je dopiero w [[1994]] r. | |||
== Ludzie związani z Pilicą == | |||
* [[Franciszek Kacper Fornalski]] – urodzony w Pilicy [[Oficer (wojsko)|oficer]] [[Wojsko Polskie Królestwa Kongresowego|Wojska Polskiego]] w czasie [[powstanie listopadowe|powstania listopadowego]] | |||
* [[Narcyz Turchan]] – [[błogosławiony]], [[Zakon Braci Mniejszych|franciszkanin]], [[gwardian]] [[Klasztor oo. franciszkanów w Pilicy|pilickiego klasztoru oo. franciszkanów]] w latach 1924-1930. Zginął [[Męczennik|śmiercią męczeńską]] w [[Dachau (KL)|obozie koncentracyjnym w Dachau]] 19 marca 1942 roku. | |||
* [[Barbara Piasecka-Johnson]] – właścicielka zamku pilickiego od 1989 roku. | |||
* [[Elżbieta Pilecka]] – żona Władysława Jagiełły, króla polski, pochodziła z Pilicy | |||
* [[Otton z Pilczy]] | |||
* [[Jan Otrębski]] | |||
* [[Aleksander Moszkowski]] – niemiecki pisarz i satyryk | |||
* [[Juliusz Isaak]] – polski entomolog | |||
* [[Jerzy Kolasiński]] – polski kompozytor, dyrygent i pedagog (urodził się w Pilicy w 1906) | |||
== Miejska architektura == | |||
* Zabytkowy XVII-wieczny [[Zamek w Pilicy|zamek]] z parkiem i murami obronnymi | |||
* [[Kościół parafialny]] [[Jan Chrzciciel|św. Jana Chrzciciela]] | |||
* [[Klasztor oo. franciszkanów w Pilicy|Sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej – Opiekunki Rodzin]] | |||
* [[Klasztor]] [[Augustianie|oo. augustianów]] – obecnie w ruinie | |||
* [[Kościół (budynek)|Kościół]] szpitalny [[Święty Jerzy|św. Jerzego]] | |||
* Historyczny drewniany kościół św. apostołów [[Piotr Apostoł|Piotra]] i [[Paweł z Tarsu|Pawła]] na wzgórzu św. Piotra spalony przez [[Niemcy|niemieckich]] [[narodowy socjalizm|narodowych socjalistów]] pod koniec [[II wojna światowa|II. wojny światowej]] w 1945 roku. Obecny kościół stanowią wykonane z drewna [[ołtarz]], ogrodzenie i [[dzwonnica]] oraz murowana [[zakrystia]], która jako jedyna ocalała z pożaru w 1945 roku. Tylko raz w roku – w [[święto]] [[Patron (chrześcijaństwo)|patronów]] kościoła [[29 czerwca]] – odprawiane są tu pod gołym niebem [[Msza|Msze Święte]]. Również raz do roku – w [[Wielki Piątek]] – ma tutaj swój początek [[nabożeństwo]] [[Droga krzyżowa|drogi krzyżowej]], które kończy się w kościele [[Jan Chrzciciel|św. Jana Chrzciciela]]. | |||
== Zobacz też == | |||
* [[Parafia Najświętszego Imienia Jezus w Pilicy-Biskupicach]] | |||
* [[Parafia św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Pilicy]] | |||
* [[Cmentarz żydowski w Pilicy]] | |||
* [[Gmina Pilica]] | |||
* [[Zamek w Pilicy]] | |||
* [[Wyżyna Krakowsko-Częstochowska]] | |||
<gallery> | |||
Plik:Pałac w Pilicy4.jpg|Zamek | |||
Plik:Pilica (js)1.jpg|Zamkowe mury obronne | |||
Plik:Pilica (js)2.jpg|Niszczące działanie czasu | |||
Plik:Pilica main square.jpg|Rynek | |||
Plik:Sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej w Pilicy1.jpg|Sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej – Opiekunki Rodzin | |||
</gallery> | |||
{{Przypisy}} | |||
== Linki zewnętrzne == | |||
* [http://www.pilica.pl Oficjalna witryna Urzędu Miasta i Gminy Pilica] | |||
* [http://pilica.polska.pl/ Pilica w dokumencie archiwalnym] | |||
{{Linki do map Polski | |||
| stopniN=50 | |||
| minutN=28 | |||
| sekundN=03 | |||
| stopniE=19 | |||
| minutE=39 | |||
| sekundE=25 | |||
}} | |||
{{Zamki na Szlaku Orlich Gniazd}} | |||
{{Miasta województwa śląskiego}} | |||
{{Gmina Pilica}} | |||
{{Powiat olkuski (dawny)}} | |||
{{Powiat zawierciański}} | |||
[[Kategoria:Pilica (województwo śląskie)|*]] | |||
[[de:Pilica]] | |||
[[en:Pilica, Silesian Voivodeship]] | |||
[[eo:Pilica (regiono Śląskie)]] | |||
[[it:Pilica (Slesia)]] | |||
[[lv:Pilica (pilsēta)]] | |||
[[nl:Pilica (Silezië)]] | |||
[[pt:Pilica]] | |||
[[ro:Pilica]] | |||
[[ru:Пилица (Силезское воеводство)]] | |||
[[uk:Пілиця (місто)]] | |||
[[zh:比利卡 (西里西亞省)]] | |||
Wersja z 16:37, 5 lip 2011
| Pilica | |||
| |||
| Województwo | śląskie | ||
| Powiat | zawierciański | ||
| Gmina • rodzaj |
Pilica miejsko-wiejska | ||
| Burmistrz | Michał Otrębski | ||
| Powierzchnia | 8,22 km² | ||
| Ludność (2008) • liczba • gęstość |
1 999[1] 243,1 os./km² | ||
| Strefa numeracyjna |
+48 32 | ||
| Kod pocztowy | 42-436 | ||
Położenie na mapie Polski
| |||
| Na mapach: | |||
| TERC (TERYT) |
2243316074 | ||
Urząd miejski ul. Żarnowiecka 46a42-436 Pilica | |||
| Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons | |||
Pilica to historyczne małopolskie miasto w woj. śląskim, w powiecie zawierciańskim, u źródeł rzeki Pilicy. Miejscowość położona w środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej.
Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pilica. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. katowickiego. Siedziba dekanatu pilickiego
Według danych z 31 grudnia 2004 miasto miało 1948 mieszkańców.
Historia
Od początków swojego istnienia Pilica należała do Małopolski. Testamentem Bolesława Krzywoustego Pilica weszła w skład senioralnej dzielnicy krakowskiej. Prawdopodobna data otrzymania praw miejskich to 1393 r. Kilka lat po powstaniu styczniowym, 1 stycznia 1870 r. Pilica utraciła prawa miejskie na podstawie ukazu carskiego z 1 czerwca 1869 r. Odzyskała je dopiero w 1994 r.
Ludzie związani z Pilicą
- Franciszek Kacper Fornalski – urodzony w Pilicy oficer Wojska Polskiego w czasie powstania listopadowego
- Narcyz Turchan – błogosławiony, franciszkanin, gwardian pilickiego klasztoru oo. franciszkanów w latach 1924-1930. Zginął śmiercią męczeńską w obozie koncentracyjnym w Dachau 19 marca 1942 roku.
- Barbara Piasecka-Johnson – właścicielka zamku pilickiego od 1989 roku.
- Elżbieta Pilecka – żona Władysława Jagiełły, króla polski, pochodziła z Pilicy
- Otton z Pilczy
- Jan Otrębski
- Aleksander Moszkowski – niemiecki pisarz i satyryk
- Juliusz Isaak – polski entomolog
- Jerzy Kolasiński – polski kompozytor, dyrygent i pedagog (urodził się w Pilicy w 1906)
Miejska architektura
- Zabytkowy XVII-wieczny zamek z parkiem i murami obronnymi
- Kościół parafialny św. Jana Chrzciciela
- Sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej – Opiekunki Rodzin
- Klasztor oo. augustianów – obecnie w ruinie
- Kościół szpitalny św. Jerzego
- Historyczny drewniany kościół św. apostołów Piotra i Pawła na wzgórzu św. Piotra spalony przez niemieckich narodowych socjalistów pod koniec II. wojny światowej w 1945 roku. Obecny kościół stanowią wykonane z drewna ołtarz, ogrodzenie i dzwonnica oraz murowana zakrystia, która jako jedyna ocalała z pożaru w 1945 roku. Tylko raz w roku – w święto patronów kościoła 29 czerwca – odprawiane są tu pod gołym niebem Msze Święte. Również raz do roku – w Wielki Piątek – ma tutaj swój początek nabożeństwo drogi krzyżowej, które kończy się w kościele św. Jana Chrzciciela.
Zobacz też
- Parafia Najświętszego Imienia Jezus w Pilicy-Biskupicach
- Parafia św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Pilicy
- Cmentarz żydowski w Pilicy
- Gmina Pilica
- Zamek w Pilicy
- Wyżyna Krakowsko-Częstochowska
- Pałac w Pilicy4.jpg
Zamek
- Pilica (js)1.jpg
Zamkowe mury obronne
- Pilica (js)2.jpg
Niszczące działanie czasu
- Pilica main square.jpg
Rynek
- Sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej w Pilicy1.jpg
Sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej – Opiekunki Rodzin
Przypisy
Linki zewnętrzne
- Oficjalna witryna Urzędu Miasta i Gminy Pilica
- Pilica w dokumencie archiwalnym
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
Szablon:Zamki na Szlaku Orlich Gniazd
| ||||||||||
Szablon:Gmina Pilica Szablon:Powiat olkuski (dawny) Szablon:Powiat zawierciański
de:Pilica en:Pilica, Silesian Voivodeship eo:Pilica (regiono Śląskie) it:Pilica (Slesia) lv:Pilica (pilsēta) nl:Pilica (Silezië) pt:Pilica ro:Pilica ru:Пилица (Силезское воеводство) uk:Пілиця (місто) zh:比利卡 (西里西亞省)
